III KK 165/11

WYROK Z DNIA 9 LISTOPADA 2011 R.

III KK 165/11

Niedopuszczalne jest sprostowanie w trybie określonym w art. 105 § 1

k.p.k. uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, w części obejmującej

merytoryczną treść motywów podjętego rozstrzygnięcia, bowiem z istoty

tego wyroku wynika, że dopiero jego uzasadnienie wskazuje na przyczyny

nieuwzględnienia (lub uwzględnienia) zarzutów przedstawionych w apelacji.

Takie postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki nie pociąga za sobą

skutków prawnych.

Przewodniczący: sędzia SN D. Świecki.

Sędziowie SN: J. Sobczak, W. Wróbel (sprawozdawca).

Prokurator Prokuratury Generalnej: B. Mik.

Sąd Najwyższy w sprawie Grzegorza S., skazanego z art. 19 § 1 w

zw. z art. 291 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9

listopada 2011 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na

niekorzyść skazanego od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 11

lutego 2011 r. oraz od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 1 grudnia

2010 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 28

maja 2010 r.,

u c h y l i ł zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w O. i sprawę

p r z e k a z a ł temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym.

2

U Z A S A D N I E N I E

Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. oskarżył Grzegorza S. o to, że

w okresie pomiędzy dniem 23 września 2008 r. a dniem 14 października

2008 r., wspólnie i w porozumieniu z Pawłem J., wszedł w posiadanie

samochodu skradzionego na terenie Niemiec w ten sposób, że zakupił go

od mężczyzny narodowości białoruskiej, a następnie wprowadził ten

samochód na polski obszar celny, to jest o popełnienie przestępstwa z art.

291 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r. Sąd Rejonowy w O. uznał

Grzegorza S. winnego tego, że przez udzielanie rad i informacji pomógł

Pawłowi J. w nabyciu skradzionego samochodu od mężczyzny

narodowości białoruskiej, a następnie pomógł wprowadzić ten samochód

na polski obszar celny, co stanowi przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z

art. 291 § 1 k.k. i za to przestępstwo wymierzył mu karę roku pozbawienia

wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70

§ 1 pkt 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat.

Od powyższego wyroku prokurator wniósł apelację na niekorzyść

Grzegorza S., w której podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i

rażącej niewspółmierności kary. Apelację tę Sąd Okręgowy w O. uznał za

oczywiście bezzasadną i wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r. utrzymał w

mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Na wniosek prokuratora, Sąd

Okręgowy w O. sporządził uzasadnienie wyroku. Następnie,

postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r., ten sam Sąd, powołując się na

art. 105 § 1 i 3 k.p.k., sprostował oczywistą omyłkę pisarską w

uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 2010 r. w ten sposób, że część

zawierającą motywy rozstrzygnięcia, a odnoszącą się do sprawy o

przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., zastąpił nowym tekstem bezpośrednio

dotyczącym zarzutów podniesionych w apelacji prokuratora. Uzasadniając

3

swoje postanowienie, Sąd Okręgowy wskazał na fakt sporządzenia

uzasadnienia w formie elektronicznej i oczywisty charakter omyłki.

Od postanowienia Sądu Okręgowego w O. zażalenie wniósł

prokurator, które to zażalenie Sąd Apelacyjny w B. pozostawił bez

rozpoznania postanowieniem z dnia 2 marca 2011 r.

Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Sądu

Okręgowego w O. z dnia 11 lutego 2011 r. w przedmiocie sprostowania

oczywistej omyłki pisarskiej oraz od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia

1 grudnia 2010 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z

dnia 28 maja 2010 r., zaskarżając oba te orzeczenia w całości na

niekorzyść Grzegorza S. Prokurator Generalny zarzucił rażące i mające

istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia naruszenie art. 105 § 1

k.p.k., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, iż w trybie sprostowania

oczywistej omyłki pisarskiej możliwa jest korekta każdego, niebudzącego

wątpliwości błędu, zawartego w uzasadnieniu orzeczenia, chociaż

prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie jest

dopuszczalne w tym trybie wprowadzenie do uzasadnienia orzeczenia, w

zakresie merytorycznych motywów rozstrzygnięcia, elementów w nim

pierwotnie pominiętych bądź też skutkujących zmianą jego treści. Ponadto

Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 457 § 3 k.p.k., przez nierozważenie zarzutów i wniosków apelacji

prokuratora wniesionych na niekorzyść oskarżonego Grzegorza S., z uwagi

na przedstawienie w pierwotnym uzasadnieniu argumentów, pozostających

bez związku z treścią apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Bezsporne w sprawie jest, że pierwotne uzasadnienie wyroku Sądu

Okręgowego w O. z dnia 1 grudnia 2010 r., podpisane przez członków

składu orzekającego, tylko w części historycznej dotyczyło sprawy, w której

wyrok ten został wydany. Treść tego uzasadnienia, od strony 3, dotyczy

4

zupełnie innej sprawy, związanej z zarzutem popełnienia czynu

zabronionego z art. 178a § 1 k.k. Wydane następnie, w trybie art. 105 § 1

k.p.k., postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki, polegające na

zastąpieniu pierwotnie sformułowanych motywów rozstrzygnięcia w istocie

nowym uzasadnieniem, było na gruncie tego przepisu niedopuszczalne.

W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że niedopuszczalne

jest prostowanie w trybie określonym w art. 105 § 1 k.p.k. merytorycznych

elementów wyroku (por. wyrok z dnia 19 lipca 2007 r., V KK 373/06, R-

OSNKW z 2007 r., poz. 1689). Pogląd ten w całej rozciągłości należy

odnieść także do próby zmiany w tym trybie uzasadnienia wyroku sądu

odwoławczego, w części obejmującej motywy podjętego rozstrzygnięcia,

bowiem z istoty tego wyroku wynika, że dopiero jego uzasadnienie

wskazuje na przyczyny nieuwzględnienia (lub uwzględnienia) zarzutów

przedstawionych w apelacji. Niedopuszczalne postanowienie o

sprostowaniu oczywistej omyłki nie pociąga za sobą skutków prawnych

(por. wyrok z dnia 3 kwietnia 2006 r., V KK 482/05; postanowienie z dnia 16

grudnia 2009 r., IV KK 347/09; wyrok z dnia 29 czerwca 2011 r., III KK

446/11, LEX 860623). Zakwestionowane w kasacji Prokuratora

Generalnego postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 lutego 2011

r. nie mogło więc wywołać skutków prawnych, a w związku z tym zbędnym

było jego uchylenie, o co wnosił składający kasację. Konieczne natomiast

stało się uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 1 grudnia 2010 r.,

bowiem pierwotnie sporządzone uzasadnienie tego wyroku w ogóle nie

odniosło się do zarzutów przedstawionych w apelacji prokuratora złożonej

od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 28 maja 2010 r.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym,

Sąd Okręgowy w O. zobowiązany będzie do wydania wyroku i

5

sporządzenia jego uzasadnienia zgodnie ze standardami wynikającymi z

art. 433 § 2 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.