II UK 78/11

Sygn. akt II UK 78/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z wniosku K. B.-M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.

o prawo do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 stycznia 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 października 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń

Społecznych oddalił odwołanie K. B.-M. od decyzji z dnia 24 lipca 2007 r. i z dnia

28 sierpnia 2008 r. Powyższe orzeczenie zostało oparte na następujących

ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych Sądu Okręgowego. Sąd

2

Okręgowy ustalił, że ubezpieczona (urodzona w dniu 19 marca 1954 r.), w dniu 2

maja 2007 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do wcześniejszej emerytury z

tytułu opieki nad synem Tomaszem (ur. 26 maja 1980 r.) wymagającym stałej

opieki. K. B.-M. po urodzeniu syna pracowała zawodowo w wymiarze pełnego

etatu. Od dnia 1 kwietnia 1975 r. do dnia 28 lutego 1990 r. zatrudniona była w

Związku Polskich Autorów i Kompozytorów ZAKR. W trakcie zatrudnienia od dnia

16 października 1980 r. do dnia 15 października 1983 r. korzystała z urlopu

wychowawczego. W okresie od dnia 1 marca 1990 r. do dnia 3 stycznia 1992 r.

była zatrudniona w Spółce z o.o. „M." na stanowisku głównego księgowego. Od

dnia 1 marca 1990 r. do dnia 31 marca 1991 r. była zatrudniona w

Międzynarodowej Fundacji M. na stanowisku głównego księgowego. Następnie od

dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 28 lutego 1993 r. K. B.-M. była zatrudniona w Biurze

Marketingowym „I.-P." na stanowisku głównego księgowego. W okresie od dnia 1

lutego 1994 r. do dnia 31 marca 1999 r. była zatrudniona na stanowisku głównego

księgowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia

2003 r. do dnia 31 marca 2004 r. zatrudniona była w Zakładzie Gospodarowania

Nieruchomościami w Dzielnicy P. w W., a następnie w okresie od dnia 1 sierpnia

2006 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r. w M.-P. M. Dalej ustalono, że syn

ubezpieczonej od 10 roku życia przebywał pod opieką Poradni dla Dzieci z

Nietolerancją i Alergią Pokarmową Instytutu Matki i Dziecka w W. z powodu

niedoboru masy ciała i wzrostu w przebiegu alergii pokarmowej na białko mleka

krowiego i gluten. W wyniku stosowania diety z eliminacją mleka i glutenu objawy

niedoborowe stopniowo ustępowały. W 1998 r. stan zdrowia T. M. nie wymagał już

bezpośredniej opieki ze strony matki. Na podstawie opinii biegłego gastrologa Sąd

Okręgowy ustalił, że w latach 1993-1997 T. M. wymagał bezpośredniej opieki matki

z powodu niedoboru masy ciała w przebiegu zespołu złego wchłaniania. Wobec

wyrównania się stanu odżywienia, w 1998 r. bezpośrednia opieka matki nie była już

niezbędna. Poza tym chory w wieku 17 lat ma wystarczające umiejętności i nawyki

żywieniowe, aby bez pomocy innej osoby stosować dietę eliminacyjną. Opinia

biegłego internisty potwierdziła także, iż T. M. wymagał bezpośredniej opieki matki

w okresie od 1990 r. do 1997 r., a wyrównanie parametrów masy ciała i wzrostu do

normy w dolnych ich granicach oraz osiągnięcie pełnej świadomości co do

3

schorzenia i sposobu jego eliminowania przez właściwie rozwijającego się

psychicznie i umysłowo T. M., pozwoliło wykluczyć w 1998 r. konieczność pomocy

matki przy przestrzeganiu diety eliminacyjnej. Na podstawie łącznej opinii

uzupełniającej biegłych sądowych gastroenterologa i internisty, Sąd Okręgowy

ustalił, że stan zdrowia T. M. w 1998 r. nie wymagał bezpośredniej opieki matki

oraz że w latach 1993-1997 T. M. wymagał opieki matki polegającej na nadzorze

wykluczania mleka krowiego i glutenu z diety.

W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy wskazał, że § 1 ust. 1

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do

wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki (wydanego na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia

1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników ich rodzin.), nie uzależnia

nabycia prawa do wcześniejszej emerytury od ustania stosunku pracy, jednak

przepis uzależnia nabycie prawa do emerytury od konieczności sprawowania przez

rodzica stałej opieki, pielęgnacji, lub pomocy w czynnościach samoobsługowych

chorego dziecka w okresie do dnia 31 grudnia 1998 r. Rozporządzenie to utraciło

moc z dniem 1 stycznia 1999 r. i tylko do tej daty ocenia się spełnienie warunków,

w tym niemożności czy zaprzestania zatrudnienia ze względu na konieczność

sprawowania opieki nad dzieckiem. Uprawnienie do tej emerytury zależało więc od

dokonania wyboru najpóźniej do tej daty, gdyż emerytura ta była szczególnym

rozwiązaniem, które miało swoje określone uzasadnienie, jednak niedopuszczalne

było pozostawanie w zatrudnieniu i jednoczesne uzyskanie tej emerytury. W ocenie

Sądu w myśl art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, prawo do wcześniejszej emerytury

dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki na

podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin przysługuje wyłącznie matce lub ojcu, która(y) nie mogła

(mógł) kontynuować zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy z powodu stanu

zdrowia dziecka. Uprawnienie to przysługuje więc tylko takiemu pracownikowi, który

pozostaje w zatrudnieniu, lecz zamierza z niego zrezygnować z uwagi na

konieczność opieki nad dzieckiem oraz takiemu, który przerwał zatrudnienie - z

powodu konieczności opieki nad dzieckiem. Zdaniem Sądu pierwszej instancji,

4

bezspornym faktem w sprawie było to, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. K. B.-M. była

pracownikiem w wymiarze pełnego etatu. Nie sprawowała więc opieki nad chorym

synem w sposób ciągły i systematyczny. W związku z tym nie mogła nabyć prawa

do emerytury, skoro do dnia 31 grudnia 1998 r. pozostała w zatrudnieniu i

świadczyła faktycznie pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto Sąd

Okręgowy podzielił stanowisko zawarte w opiniach biegłych sądowych, iż w latach

1993-1997 T. M. wymagał bezpośredniej opieki matki z powodu choroby zespołu

złego wchłaniania w przebiegu alergii pokarmowej na białko mleka krowiego i

gluten. W szczególności Sąd zgodził się z przedstawioną przez biegłych oceną, że

stan zdrowia T. M. w 1998 r. nie wymagał bezpośredniej opieki matki. Oceniono, że

z tych względów wnioskodawczyni pracująca w pełnym wymiarze czasu pracy do

dnia 31 grudnia 1998 r. (i przez to niesprawująca stałej opieki nad synem) nie

spełniała warunków wymaganych od matki ubiegającej się o przyznanie jej

wcześniejszej emerytury. Ponadto jak wykazało postępowanie dowodowe

przeprowadzone w niniejszej sprawie stan zdrowia T. M. nie wymagał

bezpośredniej opieki ze strony matki w 1998 r. Z tych względów Sąd uznał, że K.

B.-M. nie spełnia warunków uprawniających ją do nabycia prawa do wcześniejszej

emerytury.

Na skutek apelacji ubezpieczonej Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 8 października 2010 r. apelację oddalił.

Sąd stwierdził, że w 1993 r., kiedy sprawowała opiekę nad synem -

wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o wcześniejszą emeryturę, a zatem nie tylko

nie został uruchomiony mechanizm ustalenia prawa do świadczenia, ale i realizacji

tego prawa. Nie mogła więc być wydana decyzja o przyznaniu prawa do

świadczenia. Wnioskodawczyni nie mogła więc utracić prawa, którego słusznie nie

nabyła. Nie może więc w tej sytuacji powoływać się na prawa słusznie nabyte.

Złożenie natomiast wniosku w dniu 2 maja 2007 r. uruchomiło mechanizm ustalania

prawa i jego realizacji na podstawie wyroku z dnia 4 stycznia 2000 r. (K 18/99, OTK

2000/1/1), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wskazany art. 186 ust. 3

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie,

w jakim uzależnia od urodzenia przed 1 stycznia 1949 r. stosownie - do wniosków o

emeryturę zgłoszonych po dniu wejścia w życie ustawy - przepisów rozporządzenia

5

Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej

emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki

(Dz. U. Nr 28, poz. 149, z 1989 r. Nr 61, poz. 679), jest niezgodny z art. 2

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że narusza zasadę ochrony praw

nabytych. Wskutek tego orzeczenia wnioski o emeryturę zgłoszone po dniu 31

grudnia 1998 r. przez osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r., które z dniem 1

stycznia 1999 r. spełniały wszystkie warunki nabycia prawa do emerytury z tytułu

opieki nad dzieckiem specjalnej troski podlegają rozpatrzeniu na podstawie

przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Skarżąca zatem pomimo złożenia wniosku o emeryturę w dniu 2 maja

2007 r. zachowałaby prawo do tej emerytury, o ile na dzień 1 stycznia 1999 r.

spełniałaby wszystkie warunki niezbędne do nabycia tego prawa. Jak jednak

zasadnie Sąd Okręgowy ustalił, skarżąca w tym dniu pozostawała w stosunku

pracy w pełnym wymiarze czasu pracy jako główna księgowa w Zrzeszeniu

Transportu […], a syn, nad którym miałaby sprawować opiekę, już od 1997 r. (od

uzyskania pełnoletności) nie wymagał jej stałej (ciągłej) bezpośredniej opieki. Nie

został więc spełniony warunek z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury

pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki.

Na powyższe orzeczenie ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną powołując

jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego - art. 186 ust. 3 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(t.j. Dz. U. 2004 Nr 39, poz. 353 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, co

doprowadziło do uznania przez Sąd Apelacyjny, iż odwołująca się w dniu 22

czerwca 1993 r. nabyła prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad

dzieckiem wymagającej stałej opieki, a następnie z chwilą podjęcia zatrudnienia od

dnia 1 lutego 1994 r. utraciła to prawo. W uzasadnieniu skargi ubezpieczona

powołuje potrzebę wyjaśnienia zwrotu „do dnia wejścia w życie ustawy" z art. 186

ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie skarżącej zarówno Sąd Okręgowy jak i Sąd

Apelacyjny uznały, iż zwrot „do dnia wejścia w życie ustawy" oznacza, że na dzień

6

31 grudnia 1998 r. konieczne jest spełnienie kumulatywnie przesłanek niezbędnych

do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem

wymagającym stałej opieki. Natomiast według skarżącej wskazany zwrot

jednoznacznie wskazuje, że prawo do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem

wymagającym stałej opieki mogło powstać w każdym czasie poprzedzającym dzień

wejścia w życie ustawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do

wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.), zwane dalej „rozporządzeniem",

wydane zostało na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze

zm.), zwanej dalej „ustawą o z.e.p.". W dniu 1 stycznia 1999 r. weszła w życie

ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.),

powoływana dalej jako „ustawa o emeryturach i rentach", która uchyliła ustawę o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Przepis art. 186 ust. 3 ustawy

o emeryturach i rentach utrzymał możliwość skorzystania z dotychczasowych

zasad przechodzenia na emerytury przez osoby urodzone przed dniem 1 stycznia

1949 r., które spełniły warunki do nabycia prawa do tego świadczenia, mimo że do

dnia wejścia w życie ustawy nie zgłosiły wniosku o emeryturę. Trybunał

Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2000 r., K 18/99 (OTK 2001 nr 1, poz. 1)

orzekł, że przepis art. 186 ust. 3, w zakresie, w jakim uzależnia od urodzenia

wnioskodawców przed 1 stycznia 1949 r., stosowanie przepisów rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej

emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki do

wniosków o emeryturę zgłoszonych po dniu wejścia w życie ustawy, jest niezgodny

z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że narusza zasadę ochrony

praw nabytych. Z powyższego wynika jednoznacznie, jak trafnie przyjął Sąd

7

Apelacyjny, że sprawy osób, które przed dniem 1 stycznia 1999 r. spełniały

przesłanki uzyskania świadczeń emerytalnych są rozpoznawane z zastosowaniem

przepisów dotychczasowych. Wcześniejsza emerytura dla pracowników

opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki stanowi rodzaj świadczenia

przewidzianego ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Jego podstawę prawną,

jak wskazano wyżej, stanowił art. 27 ust. 3 tej ustawy, który dawał kompetencję

Radzie Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia zasad wcześniejszego

przechodzenia na emeryturę pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki. Należy przyjąć, że wobec braku odmiennych uregulowań, mechanizm

prawny powstania prawa do tego świadczenia był analogiczny, jak w przypadku

pozostałych świadczeń przewidzianych ustawą o z.e.p. Stosownie do art. 76 tej

ustawy prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia się

wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, a jeżeli pracownik

pobiera zasiłek chorobowy, prawo do emerytury, renty szkoleniowej lub renty

inwalidzkiej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku. Na gruncie

powołanego przepisu został przyjęty w judykaturze pogląd, że prawo do świadczeń

powstaje ex lege z momentem spełnienia warunków, z którymi przepisy prawa

wiążą jego powstanie. Decyzje organów rentowych mają jedynie charakter

deklaratoryjny, potwierdzający powstanie warunków koniecznych do nabycia prawa

do świadczenia. W uzasadnieniu uchwały całej Izby Administracyjnej, Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2000 r., III ZP 29/00 (OSNP 2001 nr

12, poz. 418) Sąd Najwyższy stwierdził, że prawo do świadczeń powstaje i istnieje

niezależnie od decyzji organu rentowego, a tylko jego realizacja w postaci wypłaty

świadczenia wymaga potwierdzenia decyzją. Rozporządzenie przewiduje, że prawo

do wcześniejszej emerytury przysługuje matce (a także - w konsekwencji

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lipca 1999 r., P 8/98 uznającego

sprzeczność § 2 rozporządzenia z art. 33 Konstytucji, OTK ZU 1999 nr 5, poz. 102 -

ojcu dziecka), która nie mogła lub nie może kontynuować zatrudnienia z powodu

stanu zdrowia dziecka, wymagającego - bez względu na wiek - jej stałej opieki oraz

pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych, jeżeli spełnia łącznie

następujące warunki: ma okres zatrudnienia określony w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy

o z.e.p., sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem, które: a) zostało zaliczone do I

8

grupy inwalidów, bez względu na przyczynę chorobową inwalidztwa, albo b) zostało

zaliczone do II grupy inwalidów z powodu jednego za stanów chorobowych

wymienionych w ust. 3, a inwalidztwo dziecka istnieje od urodzenia albo powstało

przed ukończeniem 18 roku życia. Stosownie do dokonanych ustaleń,

wnioskodawczyni nie spełniała na dzień 31 grudnia 1998 r. przytoczonych

warunków uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Z mocy art. 76 ustawy o

z.e.p. okres od 1993 r. do 1997 r. był momentem spełnienia tych warunków i w tym

czasie pełniąc stałą opiekę nad synem mogła nabyć prawo do wcześniejszej

emerytury. Nie oznacza to jednak, wbrew odmiennemu poglądowi skarżącej, iż

prawo to istnieje nadal, niezależnie od tego, iż od 1997 r. odpadł jeden z warunków

wymaganych dla uzyskania świadczenia. Prawo do wcześniejszej emerytury dla

pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki nie ma bowiem

charakteru nieutracalnego. W świetle przepisów rozporządzenia przesłanki

uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury: niemożność kontynuowania

zatrudnienia z powodu stanu zdrowia dziecka, posiadanie wymaganego okresu

zatrudnienia oraz sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem - muszą zachodzić

kumulatywnie. Brak jednej z wymienionych przesłanek powoduje, że prawo do

świadczenia nie powstaje. Ponadto jednak przesłanki te muszą występować przez

cały okres pobierania świadczenia. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w

tym również świadczenie w postaci wcześniejszej emerytury, mają kompensować w

pewnym stopniu utratę możliwości uzyskiwania przez ubezpieczonego dochodu

własną pracą w razie zaistnienia określonych w prawie ubezpieczenia społecznego

ryzyk. Jeśli więc możliwości takie w części lub w całości ponownie zaistnieją, prawo

do świadczeń lub ich rozmiar podlegają weryfikacji. Sprawy zmian w prawie do

świadczeń oraz ustania prawa do świadczeń regulowały przepisy art. 78 do 87

ustawy o z.e.p. W szczególności przepis art. 87 tej ustawy przewidywał, że prawo

do świadczeń ustaje, gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do

uzyskania tego prawa oraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Analogiczną regulację

zawiera art. 101 ustawy o emeryturach i rentach. Wystarczającą przesłanką ustania

prawa do świadczenia jest zatem ustanie któregokolwiek z warunków wymaganych

do uzyskania prawa. W przypadku prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki

nad dzieckiem, warunkiem, który może ustać, jest brak możliwości kontynuowania

9

zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Drugi warunek

uzyskania tego prawa (posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia) ma bowiem

charakter stały, w tym sensie, że jeśli został raz spełniony, to nie może już ustać.

Wynika stąd, że w wypadku np. poprawy stanu zdrowia dziecka, gdy zbędne staje

się sprawowanie nad nim stałej opieki oraz pielęgnacji, czy też w razie podjęcia

zatrudnienia przez matkę dziecka prawo do wcześniejszej emerytury ustaje ex lege.

Występowanie wskazanego wyżej, zmiennego (dotyczącego okoliczności, które

mogą ulec zmianie lub ustać) warunku odróżnia wcześniejszą emeryturę z tytułu

opieki nad dzieckiem od emerytury przysługującej na zasadach ogólnych i już z

tego względu świadczenie to nie może być uznane za nieutracalne. Analogiczny

pogląd Sąd Najwyższy wyrażał już kilkakrotnie, między innymi, w wyroku z dnia 2

czerwca 1998 r., I UKN 95/98, OSNP 1999 nr 11, poz. 376; uchwale z dnia 28

listopada 2002 r., III UZP 9/02, OSNP 2003 nr 12, poz. 296; wyroku z dnia 2

grudnia 2003 r., II UK 199/03, OSNP 2004 nr 18, poz. 319; wyroku z dnia 25

listopada 2004 r., III UK 153/04 niepublikowany; czy wyroku z dnia 3 marca 2005 r.,

I UK 189/04, OSNP 2006 nr 1 - 2, poz. 23). W szczególności w uchwale z 28

listopada 2002 r. Sąd Najwyższy wskazał na nietrafne utożsamianie

wcześniejszych emerytur przysługujących pracownikom opiekującym się dziećmi z

emeryturami przysługującymi na zasadach ogólnych, tj. z tytułu osiągnięcia wieku

emerytalnego i posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego.

Emerytura przyznana na zasadach ogólnych, przy założeniu, że wymagane okresy

składkowe i nieskładkowe zostały ustalone prawidłowo, stanowi świadczenie

nieutracalne. Nie dotyczy to jednak emerytury wcześniejszej, w przypadku której

przesłanki jej nabycia, w szczególności przesłanka niemożności kontynuowania

zatrudnienia w związku z poprawą stanu zdrowia dziecka, czy zmianą warunków

rodzinnych, mogą ustać.

Reasumując, gdyby ubezpieczona spełniła na dzień 31 grudnia 1998 r. - z

ustalonego stanu faktycznego wynika, że konieczny warunek sprawowania stałej

opieki spełniała do 1997 r. – wskazane wyżej warunki, to pomimo utraty mocy

obowiązującej rozporządzenia jej wniosek o świadczenie złożony po dniu 31

grudnia 1998 r. byłby rozpatrywany na podstawie przepisów tego rozporządzenia.

Nawet gdyby takie okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie zachodziły, nie

10

oznaczałoby to zarazem konieczności przyznania ubezpieczonej emerytury, bo

prawo do tego świadczenia podlega weryfikacji pod kątem spełnienia przesłanek go

warunkujących. Nie jest zatem możliwe uzyskanie prawa do emerytury w sytuacji,

gdy osoba wnioskująca nie spełnia choć jednego z tych warunków. W

rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że od 1997 r. do dnia złożenia wniosku i po

tym dniu syn skarżącej nie potrzebował stałej opieki z jej strony, co potwierdza

bezzasadność wniosku ubezpieczonej o wcześniejsza emeryturę.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.