IV CSK 200/11

Sygn. akt IV CSK 200/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa Stowarzyszenia Filmowców Polskich w W.

przeciwko S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 12 stycznia 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 listopada 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2

Powód Stowarzyszenie Filmowców Polskich wniósł o ustalenie, że:

- nie istnieje po jego stronie obowiązek do zawarcia z S. Spółką z o.o. w B.

umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie

autorskim i prawach pokrewnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z

ze zm., dalej: „u.p.a.p.p.”), na warunkach wskazanych w postanowieniu Komisji

Prawa Autorskiego z dnia 6 maja 2009 r. (sygn. Akt [...]), tj. z określeniem

wysokości wynagrodzenia za korzystanie z reprezentowanych przez powoda

praw autorskich i praw pokrewnych jako 1,6% wpływów netto (bez podatku

VAT) uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji kablowej, które nie

obejmują opłat instalacyjnych i przyłączeniowych;

- nie doszło do ukształtowania umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p.,

pomiędzy Stowarzyszeniem Filmowców Polskich a S.A.V. Spółką z o.o., na

skutek wydania przez Komisję Prawa Autorskiego w dniu 6 maja 2009 r.

postanowienia w sprawie [...].

Powód zgłosił także roszczenie ewentualne o rozstrzygnięcie między

stronami sporu związanego z zawarciem umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1

u.p.a.p.p., przez orzeczenie, że umowa ta powinna mieć treść szczegółowo

wskazaną w piśmie z dnia 1 grudnia 2009 r., w tym m.in. ustalenie, że

wynagrodzenie wynosić będzie 2,2% wszystkich miesięcznych rzeczywistych

wpływów netto (bez podatku VAT), które pozwana otrzymuje z tytułu dostarczania

usług reemisji.

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r., Sąd Okręgowy w B. (w pkt l.1) oddalił

żądanie o ustalenie, że nie istnieje obowiązek powoda do zawarcia z pozwaną

umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., na warunkach wskazanych w

postanowieniu Komisji Prawa Autorskiego z dnia 6 maja 2009 r. (sygn. Akt [...])

oraz (w pkt I.2), że nie doszło do ukształtowania umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., pomiędzy stronami na skutek wydania przez Komisję Prawa

Autorskiego postanowienia w sprawie [...]; rozstrzygnął (w pkt II) spór związany

z zawarciem umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., orzekając, że

łączne wynagrodzenie pozwanej na rzecz powoda winno wynosić 1,6% wpływów

3

netto (bez podatku VAT) uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji kablowej,

które nie obejmują opłat instalacyjnych i przyłączeniowych oraz oddalił (w pkt III)

roszczenie ewentualne w pozostałej części.

Sąd Okręgowy ustalił, że powód jest instytucją zbiorowego zarządzania

prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Na mocy zezwolenia udzielonego

decyzją Ministra Kultury i Sztuki, wydanego w oparciu o art. 104 ust. 3 u.p.a.p.p.,

w szczególności jest uprawniony do zarządzania prawami autorskimi do utworów

audiowizualnych na polu eksploatacji, określanym obecnie jako reemitowanie

w sieciach kablowych. Pozwana jest operatorem telewizji kablowej, której

działalność polega na odbieraniu programów telewizyjnych nadawanych przez inne

stacje telewizyjne oraz na ich rozprowadzaniu w całości i bez zmian w sieci

kablowej za odpowiednią opłatą. Część programów telewizyjnych rozprowadzanych

w sieci kablowej pozwanej stanowią utwory audiowizualne, będące przedmiot

prawa autorskiego. W 2006 r. pozwana negocjowała z powodem warunki zawarcia

umowy licencyjnej, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., jednakże z uwagi na

zasadnicze rozbieżności co do określenia wysokości wynagrodzenia strony nie

osiągnęły porozumienia. Pozwana proponowała stawkę wynagrodzenia

w wysokości 0,15% przychodów licencjobiorcy z tytułu reemisji, zaś powód

proponował stawkę w wysokości 2,8% wszystkich rzeczywistych wpływów netto

(bez podatku VAT).

W dniu 17 kwietnia 2008 r. pozwana wystąpiła do Komisji Prawa Autorskiego

z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu

pomiędzy stronami postępowania związanego z zawarciem umowy obejmującej

zgodę na reemitowanie utworów audiowizualnych oraz wideogramów, do których

prawa pokrewne przysługują producentom utworów audiowizualnych oraz poprzez

orzeczenie przez Komisję o obowiązku powoda złożenia oświadczenia woli o treści

– dotyczącej treści umowy - bliżej wskazanej w powołanym wyżej piśmie. Na

posiedzeniu w dniu 27 lutego 2009 r. Komisja Prawa Autorskiego przedstawiła

propozycję rozstrzygnięcia sporu, w którym wyraziła stanowisko, że

Stowarzyszenie Filmowców Polskich jest organizacją właściwą w rozumieniu

art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., a zatem strony są zobowiązane do zawarcia umowy,

o której mowa tym przepisie oraz, że łączne wynagrodzenie z tytułu tej umowy

4

winno zostać ustalone w wysokości 1,6% wpływów netto (bez podatku VAT)

uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji kablowej. W dniu 6 maja 2009 r.

Komisja Prawa Autorskiego wydała orzeczenie, w którym stwierdziła, że

Stowarzyszenie Filmowców Polskich jest organizacją „właściwą” w rozumieniu

art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p. (w zakresie reprezentowanych przez to Stowarzyszenie

praw autorskich i praw pokrewnych) do zawarcia z wnioskodawcą umowy, o której

mowa w tym przepisie oraz, że łączne wynagrodzenie z tytułu zawarcia tej umowy

powinno być ustalone w wysokości 1,6% wpływów netto (bez podatku VAT),

uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji kablowej, które nie obejmują opłat

instalacyjnych i przyłączeniowych. Odpis postanowienia Komisji został doręczony

powodowi w dniu 18 maja 2009 r.

Sąd Okręgowy uznał, że powód jest organizacją właściwą, zgodnie z art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., do zawarcia z pozwaną umowy, o której mowa w tym przepisie,

zaś Komisja Prawa Autorskiego jest organem uprawnionym i kompetentnym do

decydowania, na jakich warunkach może być zawarta umowa między organizacją

zbiorowego zarządzania i operatorem sieci kablowej. W związku z tym orzeczenie

Komisji może kreować stosunek umowny między stronami. Skoro jednak

Stowarzyszenie Filmowców Polskich w terminie zakreślonym w art. 108 ust. 7

u.p.a.p.p. wystąpiło z powództwem do sądu, spowodowało to upadek orzeczenia

wydanego przez Komisję Prawa Autorskiego. W sytuacji, gdy orzeczenie wydane

przez Komisję utraciło byt prawny, to żądanie potwierdzenia tego faktu przez Sąd

było bezzasadne, co uzasadniało oddalenie w tej części powództwa (żądanie ujęte

w pkt 2 pozwu).

Niezasadne było także powództwo oparte na podstawie art. 189 k.p.c.

ustalenia, iż nie istnieje obowiązek zawarcia z pozwaną umowy na warunkach

wskazanych w orzeczeniu Komisji Prawa Autorskiego z dnia 6 maja 2009 r

(żądanie zawarte w pkt 1 pozwu). Skoro wniesienie przez powoda pozwu

w terminie wskazanym w art. 108 ust. 7 u.p.a.p.p. spowodowało utratę mocy

prawnej tego orzeczenia, to powód nie miał interesu prawnego w dochodzeniu tak

sformułowanego powództwa. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

nakłada na operatorów sieci kablowych (a takim jest pozwana) obowiązek zawarcia

z właściwą organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi umów

5

zezwalających na reemisję. Obowiązkowi pozwanej odpowiada przymus zawarcia

takiej umowy przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Z art.

106 ust. 2 u.p.a.p.p. wynika, że organizacja zbiorowego zarządzania nie może, bez

ważnych powodów, odmówić zgody na korzystanie z utworów lub artystycznych

wykonań w granicach wykonywanego przez siebie zarządu. Strona powodowa

przedstawiła ważnych powodów, które uzasadniałyby odmowę zawarcia umowy na

reemisję, a co za tym idzie nie wykazała interesu prawnego w żądaniu, że nie

istnieje obowiązek zawarcia z pozwaną umowy na warunkach wskazanych

w orzeczeniu Komisji Prawa Autorskiego, tj. z określeniem wysokości

wynagrodzenia 1,6% wpływów netto (bez podatku VAT), uzyskiwanych przez

pozwaną z tytułu reemisji kablowej, bez opłat instalacyjnych i przyłączeniowych.

Sąd pierwszej instancji orzekł o roszczeniu ewentualnym i uwzględnił je

częściowo, tj. w zakresie ustalenia wysokości wynagrodzenia, jakie pozwana

powinna uiszczać z tytułu umowy, przyjmując, że powinno ono wynosić 1,6%

wpływów netto (bez podatku VAT) uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji

kablowej, bez opłat instalacyjnych i przyłączeniowych.

Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony w całości apelacją przez

powoda. Po jej wniesieniu powód, pismem z dnia 25 października 2010 r., cofnął

pozew w części dotyczącej roszczenia ewentualnego i w tym zakresie zrzekł się

roszczenia. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., Sąd Apelacyjny uchylił wyrok

Sądu Okręgowego w punkcie II oraz III, umorzył postępowanie w tej części oraz

oddalił apelację w pozostałej części. Przyjął, że w związku z nowelizacją ustawy o

prawie autorskim i prawach pokrewnych – dokonaną ustawą z dnia 8 lipca 2010 r. o

zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 152, poz. 1016), która weszła w życie z

dniem 21 października 2010 r. – stosownie do art. 3 ust. 3 tej ustawy, do

postępowań w sprawach związanych z zawarciem umowy, o której mowa w art.

211

u.p.a.p.p., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy

nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd Apelacyjny uznał za

prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Ocenił, że w sytuacji

skorzystania przez stronę z uregulowania zawartego w art. 108 ust. 7 u.p.a.p.p., tj.

wniesienia powództwa do sądu w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia Komisji

6

Prawa Autorskiego, orzeczenie to straciło moc. Zbyteczne i nieuzasadnione jest

zatem żądanie ustalenia w postępowaniu sądowym, że nie doszło do

ukształtowania umowy pomiędzy stronami na skutek wydania przez Komisję Prawa

Autorskiego w dniu 6 maja 2009 r.

Odnośnie do żądania ustalenia, że nie istnieje pomiędzy stronami obowiązek

zawarcia umowy na warunkach wskazanych w postanowieniu Komisji Prawa

Autorskiego z dnia 6 maja 2009 r., to według uregulowań zawartych w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., nie budzi wątpliwości kwestia obowiązku zawarcia tej umowy

pomiędzy operatorem sieci kablowej, których zakres działania obejmuje reemisję

utworów nadawanych w programach organizacji radiowych i telewizyjnych,

z organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.

W związku z utratą mocy postanowienia Komisji Prawa Autorskiego, na skutek

wniesionego powództwa do sądu, żądanie ustalenia, że nie istnieje obowiązek

zawarcia umowy na warunkach wskazanych w postanowieniu Komisji jest

bezzasadne. Sporami związanymi z zawarciem umowy mogą być zarówno spory

co do samego obowiązku zawarcia umowy, jak też jej treści. Ważne powody,

o których mowa w art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p., które stoją na przeszkodzie zawarciu

umowy, powinny być wykazane w trakcie postępowania. Powód nie wskazał

w postępowaniu ważnych powodów uzasadniających odmowę zawarcia umowy.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego powód wniósł skargę kasacyjną, którą

zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie punktu II i III w części, w jakiej Sąd oddalił

apelację powoda w odniesieniu do punku I.1 wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia

30 kwietnia 2010 r. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c.

zarzucił naruszenie:

- art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p. w zw. z art. 108 ust. 5 i art. 108 ust. 7 dawnej

u.p.a.p.p. polegające na błędnej wykładni skutkującej niezastosowaniem

art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p. do oceny zasadności żądania o ustalenie nieistnienia

obowiązku zawarcia umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p.,

z określeniem wynagrodzenia za korzystanie z reprezentowanych przez

powoda praw autorskich i pokrewnych jako 1,6% wpływów netto (bez podatku

7

VAT) uzyskiwanych przez pozwaną z tytułu reemisji kablowej, które nie

obejmują opłat instalacyjnych i przyłączeniowych;

- art. 108 ust. 7 w zw. z art. 211

ust. 2 u.p.a.p.p. polegające na błędnej wykładni

przez przyjęcie, że z tych przepisów wynika roszczenie przysługujące

organizacji zbiorowego zarządzania o ukształtowanie przyszłej umowy

z operatorem.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c. zarzucił naruszenie:

- art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. w zw. z art.

382 k.p.c. przez zaniechanie dokonywania jakichkolwiek ustaleń faktycznych

i rozważenia zebranego w sprawie materiału w przedmiocie wysokości

wynagrodzenia przysługującego powodowi;

- art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. przez zaniechanie oceny

przedstawionych przez stronę powodową dowodów co do wysokości

wynagrodzenia przysługującego powodowi i przyjęcie, wbrew stanowiskowi

powoda, że ustalenie stawki wynagrodzenia wymagało wiedzy specjalistycznej,

a jeżeli takie stanowisko przyjął Sąd, zaniechanie przeprowadzenia dowodu

z opinii biegłego z urzędu a w konsekwencji zaniechanie oceny, czy wystąpiły

ważne powody odmowy zawarcia przez powoda umowy;

- art. 235 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. oraz art. 391 § 1 k.p.c. poprzez

naruszenie zasady bezpośredniości na skutek uznania rozstrzygnięcia Komisji

Prawa Autorskiego jako swoistej opinii biegłego.

W związku z powyższymi zarzutami powód wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia prawa

materialnego, bowiem tylko w razie ich uwzględnienia i przyjęcia, że powód mógł

8

żądać ustalenia nieistnienia obowiązku zawarcia z pozwaną umowy na warunkach

dotyczących wysokości wynagrodzenia określonych w orzeczeniu Komisji Prawa

Autorskiego, aktualizowałaby się potrzeba ustalenia w postępowaniu wysokości

tego wynagrodzenia, czego dotyczyły zarzuty procesowe podniesione w skardze

kasacyjnej.

Nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 108 ust. 7 (w poprzednim

brzmieniu, tj. obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r.

o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) w zw. z art. 211

ust. 2 u.p.a.p.p.

przez przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że z tych przepisów wynika roszczenie

przysługujące organizacji zbiorowego zarządzania o ukształtowanie przyszłej

umowy z operatorem sieci kablowych. Art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p. przewiduje, że

operatorom sieci kablowych wolno reemitować w sieciach kablowych utwory

nadawane w programach organizacji radiowych i telewizyjnych wyłącznie na

podstawie umowy zawartej z właściwą organizacją zbiorowego zarządzania

prawami autorskimi. Z przepisu tego wynika obowiązek zawarcia przez operatorów

sieci kablowych umowy licencyjnej z organizacją zbiorowego zarządzania prawami

autorskimi. Z regulacją tą związany jest art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p., który nakłada na

organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi obowiązek zawarcia

umowy licencyjnej, chyba że sprzeciwiają się temu ważne powody. Według art. 211

ust. 2 u.p.a.p.p., w przypadku sporów związanych zawarciem umowy, o której

mowa w ust. 1, stosuje się art. 108 ust. 5 przewidujący właściwość Komisji Prawa

Autorskiego do rozstrzygania tych sporów. Wykładnia pojęcia „sporu związanego

z zawarciem umowy”, a mianowicie czy obejmuje ono również spór dotyczący

treści (warunków) umowy, nie była jednolita ani w doktrynie prawa, ani

w orzecznictwie sądów. W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

13 lipca 2010 r., III CZP 1/10 (OSNC 2011, nr 1, poz. 1) przyjęto, że jest nim spór,

co do obowiązku zawarcia umowy, jak i treści umowy (warunków, na jakich ma być

ona zawarta), w szczególności sposobu ustalenia i wysokości wynagrodzenia.

Z tego też względu spór dotyczący treści umowy jest również objęty jest

właściwością Komisji Prawa Autorskiego. Rozstrzygnięcie tego organu ma

charakter koncyliacyjny, nie wiąże stron, jeżeli chociażby jedna z nich,

9

niezadowolona z rozstrzygnięcia Komisji, odwoła się od niego do sądu. Zakres

kognicji sądu, po wyczerpaniu postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego,

jest taki sam, jak postępowania przed Komisją. Rodzaj wniesionego powództwa

i treść żądania powinny być więc dostosowane do przedmiotu sporu

rozstrzyganego przed Komisją Prawa Autorskiego oraz uzależnione od interesu

strony, który ma być zaspokojony orzeczeniem sądowym. Jeżeli przedmiotem

sporu przed Komisją Prawa Autorskiego była jedynie wysokość wynagrodzenia

przysługującego organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, to taki

spór dotyczy treści umowy. W konsekwencji również rozstrzygnięcie tego sporu na

drodze sądowej powinno nastąpić poprzez wniesienie powództwa o ukształtowanie

treści stosunku prawnego. Dopuszczalność wniesienia tego rodzaju powództwa

przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi zachodzi także

wówczas, gdy spór przed Komisją Prawa Autorskiego dotyczący treści umowy,

o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., zainicjował operator sieci kablowych.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 106 ust. 2 w zw. z art. 108 ust. 5

i art. 108 ust. 7 dawnej u.p.a.p.p. W wyroku z dnia 8 lipca 2011 r., IV CSK 638/10

(Lex nr 1001333) Sąd Najwyższy przyjął, że w sytuacji, gdy organizacja zbiorowego

zarządzania prawami autorskimi nie odmawia zawarcia umowy, o której mowa

w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., lecz gotowa jest ją zawrzeć, ale na określonych przez

siebie warunkach, to taki spór jest sporem o treść (warunki) tej umowy, a nie

sporem co do nieistnienia obowiązku zawarcia umowy z ważnych powodów,

o których mowa w art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p. Podzielając to stanowisko, należy mieć

na uwadze, że treść omawianej umowy – w tym co do warunków wynagrodzenia –

może być ukształtowana tylko zgodną wolą potencjalnych stron tej umowy,

tj. organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i operatora sieci

kablowych, rozstrzygnięciem Komisji Prawa Autorskiego, wydanym w trybie art. 108

ust. 5 u.p.a.p.p., albo orzeczeniem sądu, w razie wniesienia odwołania do sądu od

orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego na podstawie art. 108 ust. 7 u.p.a.p.p. Z tej

przyczyny nie można przyjąć, aby z art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p., wynikał obowiązek

organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi zawarcia umowy

o ściśle określonej treści (na określonych z góry warunkach). Wprawdzie

w wyroku z dnia 26 czerwca 2003 r., V CKN 411/01 (OSNC 2004, nr 9, poz. 144)

10

Sąd Najwyższy przyjął, że obowiązek kontraktowania nałożony na organizację

zbiorowego zarządzania prawami autorskimi przez art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p.

oznacza powinność akceptacji, jeżeli nie sprzeciwiają się temu ważne powody,

oferty zawarcia umowy licencyjnej upoważniającej do korzystania z repertuaru

organizacji na określonych przez nią, jednakowych dla wszystkich kontrahentów

warunkach, w szczególności wynikających z zatwierdzonej przez Komisję

Prawa Autorskiego tabeli wynagrodzeń, jednakże – co podkreślono w tym

orzeczeniu – założeniem prawidłowego funkcjonowania tak pomyślanego

obowiązku kontraktowania jest dysponowanie przez organizacje zbiorowego

zarządzania przewidzianą w art. 108 ust. 3 u.p.a.p.p. zatwierdzoną tabelą

wynagrodzeń. Ten mechanizm jednak nie funkcjonował w stanie prawnym

mającym zastosowanie w sprawie w wyniku wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., SK 40/04 (OTK-A Zb. Urz. 2006, nr 1,

poz. 5) stwierdzającego niezgodność art. 108 ust. 3 u.p.a.p.p. z Konstytucją.

Uwzględniając powyższe, nie jest uzasadnione stanowisko pozwanego, że ważnym

powodem odmowy zawarcia umowy przez organizację zbiorowego zarządzania

prawami autorskimi, w rozumieniu art. 106 ust. 2 u.p.a.p.p., jest brak akceptacji

przez tę organizację określonych warunków umowy zaproponowanych

w rozstrzygnięciu Komisji Prawa Autorskiego. Z chwilą wniesienia przez pozwaną

jako operatora sieci kablowych do Komisji Prawa Autorskiego żądania

rozstrzygnięcia sporu o ustalenie treści umowy przestała mieć znaczenie oferta

tego podmiotu skierowana do powoda, jako organizacji zbiorowego zarządzania

prawami autorskimi, zawarcia umowy na warunkach proponowanych przez

pozwaną, których nie zaakceptował powód. Z chwilą zaś wniesienia odwołania do

sądu od rozstrzygnięcia Komisji straciło ono moc. Istniejący nadal brak

porozumienia pomiędzy organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi

a operatorem sieci kablowych co do warunków umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., nie uchylił obowiązku tych podmiotów zawarcia tej umowy,

lecz spowodował konieczność ustalenia jej warunków prawnokształtującym

orzeczeniem sądu. Podstawę prawną takiego powództwa stanowią przepisy art.

108 ust. 7 w zw. z ust. 5 (w poprzednim brzmieniu) i art. 211

ust. 2 u.p.a.p.p. Z tych

względów, gdy organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi

11

kwestionuje jedynie wysokość wynagrodzenia, jakie powinna otrzymywać od

operatora sieci kablowych, nie kwestionując samego obowiązku zawarcia umowy,

nie może skutecznie wnieść, z powodu braku interesu prawnego, powództwa na

podstawie art. 189 k.p.c. o ustalenie nieistnienia obowiązku zawarcia umowy na

warunkach - co do wysokości wynagrodzenia - określonych w orzeczeniu Komisji

Prawa Autorskiego, o którym mowa w art. 108 ust. 5 u.p.a.p.p. (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 8 lipca 2011 r., IV CSK 638/10). Konstrukcja powództwa

o ustalenie nieistnienia obowiązku zawarcia umowy na ściśle określonych

warunkach zakłada bowiem, że strony powinny zawrzeć umowę, ale na innych

warunkach niż określonych w tak sformułowanym żądaniu. Rozstrzygnięcie

o zasadności takiego powództwa nie rozwiązywałoby sporu dotyczącego

warunków, na jakich umowa powinna zostać zawarta.

Ze względu na powyższą ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego

dla rozstrzygnięcia sprawy zbędne było dokonanie ustalenia wysokości

wynagrodzenia, jakie powinien otrzymać powód od pozwanej na podstawie umowy,

o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p., jako przesłanki rozstrzygnięcia o żądaniu

ustalenia nieistnienia obowiązku zawarcia umowy na warunkach określonych

w postanowieniu Komisji Prawa Autorskiego z dnia 6 maja 2009 r. Z tej przyczyny

bezprzedmiotowe były zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące uchybień procesowych

związanych z przeprowadzonym postępowaniem dowodowym w zakresie

dotyczącym ustalenia prawidłowej wysokości wynagrodzenia należnego powodowi

od pozwanej w razie zawarcia umowy, o której mowa w art. 211

ust. 1 u.p.a.p.p.

Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art.

39814

k.p.c.