II UK 133/11

Sygn. akt II UK 133/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Beata Gudowska

w sprawie z wniosku R. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

o umorzenie zaległości z Funduszu Alimentacyjnego ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 stycznia 2011 r.,

I. oddala skargę kasacyjną,

II. przyznaje radcy prawnemu M. K. od Skarbu Państwa (Sądu

Apelacyjnego) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1.200 (jeden tysiąc

dwieście) zł powiększoną o podatek od towarów i usług.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w G. zmienił decyzję

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w G. (zwanego dalej Zakładem) z

dnia 16 września 2009 r. i umorzył R. S. należności likwidowanego funduszu

alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów

związanych z działalnością funduszu za okres od czerwca 1997 r. do kwietnia 2004

r. w łącznej kwocie 21.733,37 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące

ustalenia.

W wyniku bezskutecznej egzekucji komorniczej, a następnie wniosku J. S.,

matki P. S., syna ubezpieczonego, Zakład wypłacał od czerwca 1997 do kwietnia

2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Ubezpieczony posiada prawo do

emerytury w wysokości około 1.500 zł miesięcznie, z której to kwoty spłaca zaległe

należności na rzecz funduszu alimentacyjnego oraz wypłaca bieżące alimenty na

rzecz syna. Mieszka w mieszkaniu socjalnym przystosowanym do wymogów osób

niepełnosprawnych. Z kwoty emerytury potrącenia na rzecz komornika wynoszą ok.

600 zł miesięcznie, za mieszkanie socjalne płaci 107 zł, a na leki około 150 zł

miesięcznie. Po wszelkich potrąceniach i uiszczeniu opłat z tytułu czynszu najmu

oraz mediów, wnioskodawcy pozostaje kwota około 300 zł. W wyniku napadu w

2001 r. wnioskodawca utracił zdrowie w stopniu kwalifikującym do zaliczenia do

znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wnioskodawca od czasu wypadku

porusza się na wózku inwalidzkim, w codziennej egzystencji potrzebuje wsparcia

osób trzecich. Oprócz wypłacanej od 3 lat emerytury nie posiada innych źródeł

dochodu ani majątku wskazującego na możliwość zaspokojenia długu względem

likwidowanego funduszu alimentacyjnego. Od chwili utraty zdrowia do stycznia

2007 r. wnioskodawca był osobą bezdomną.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca

spełnia warunki określone w art. 68 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o

świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych

przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko

której jest prowadzona egzekucja alimentów lub osoby zobowiązanej do zwrotu

bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć,

rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z

3

tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu. Przepis

ten, stanowiąc wyjątek od reguły zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu, nie

definiuje pojęcia „szczególnie uzasadnionych wypadków", wskazując jedynie, że

mają one dotyczyć sytuacji zdrowotnej lub rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Z

ustawy o funduszu alimentacyjnym wynika, że jej przepisy tworzy się w celu

wzmożenia opieki nad dziećmi i innymi osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji

materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych

oraz zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.

Zastrzeżoną zatem w art. 68 ustawy o świadczeniach rodzinnych możliwość

umorzenia należności funduszu alimentacyjnego należy traktować z dużą

ostrożnością i traktować jako swoisty przywilej dłużnika alimentacyjnego.

„Szczególnie uzasadnione wypadki" zachodzą wtedy, gdy mają charakter

obiektywny i niezależny od strony, np. choroba uniemożliwiająca pracę i

jednoczesny brak świadczeń socjalnych lub z ubezpieczenia społecznego albo

niemożność podjęcia zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki

nad innym członkiem rodziny. Bez znaczenia pozostaje tu skuteczność egzekucji,

gdyż powołany wyżej przepis nie zawiera przesłanki jej bezskuteczności.

W ocenie Sądu Okręgowego, sytuacja rodzinna i materialna wnioskodawcy

stanowi uzasadnioną przesłankę umorzenia należności alimentacyjnych za sporny

okres, gdyż co prawda wnioskodawca nie wywiązywał się w nim z obowiązku

alimentacyjnego względem swojego dziecka, jednakże było to spowodowane

okolicznościami w znacznej mierze od niego niezależnymi, gdyż od lipca 2001 r.

pozostawał osobą w wysokim stopniu niepełnosprawną bez swojej winy, co

uniemożliwiało mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Okoliczność ta

spowodowała, że wnioskodawca nie był w stanie spłacić zadłużenia z tytułu

wypłaconych z funduszu alimentów. W okresie poprzedzającym zdarzenie

powodujące niepełnosprawność w miarę możliwości próbował realizować ciążący

na nim obowiązek alimentacyjny, a od czasu przyznania emerytury regularnie płaci

ciążące na nim zobowiązanie alimentacyjne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji,

powyższe okoliczności przemawiają za tym, że wnioskodawca nie uchylał się od

łożenia na utrzymanie dzieci, zaś kwota, zwrotem której go obciążono, jest

znacząca nawet dla osoby dobrze zarabiającej. Dochody wnioskodawcy są

4

relatywnie niskie, a spowodowane stanem zdrowia wydatki związane z codzienną

egzystencją - wysokie. W takiej sytuacji nieumorzenie zadłużenia względem

funduszu alimentacyjnego uniemożliwiłoby wnioskodawcy w miarę normalną

egzystencję, pozbawiając go środków niezbędnych dla koniecznego utrzymania.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny, w uwzględnieniu

apelacji Zakładu, zmienił powyższy wyrok i oddalił odwołanie.

Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił, że wnioskodawca uchylał się od płacenia

na rzecz syna alimentów ustalonych ugodą sądową z dnia 1 marca 1996 r.,

a następnie wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 16 października 1998 r.

Potwierdzają to prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w G. z dnia 12 lutego 1998

r. i z dnia 4 maja 2000 r., uznające go za winnego uporczywego uchylania się od

wykonania ciążącego na nim obowiązku łożenia alimentów. W tym okresie

wnioskodawca, mimo posiadania zawodu maszynisty, utrzymywał się tylko z prac

dorywczych, wpłacając na dzień 8 maja 1998 r. na poczet uregulowania zadłużenia

kwotę 348,68 zł oraz w kwietniu 2000 r. kwotę 128,95 zł. Wnioskodawca od 15 lipca

2001 r. jest niepełnosprawny w stopniu znacznym i wymaga zaopatrzenia w wózek

inwalidzki. W kwietniu 2007 r. przez sześć dni był hospitalizowany na oddziale

kardiologicznym szpitala w G. i wymaga przyjmowania leków. W tym samym roku

wnioskodawca wystąpił o umorzenie należności likwidowanego funduszu

alimentacyjnego. Decyzją z dnia 24 października 2007 r. Zakład odmówił

umorzenia należności z uwagi na utrzymywanie się przez wnioskodawcę ze stałego

zasiłku socjalnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, które zapewniały skuteczność

egzekucji. W dniu 14 lipca 2009 r. wnioskodawca wystąpił z kolejnym wnioskiem o

umorzenie należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego. W porównaniu z

okresem poprzedzającym wydanie decyzji z dnia 24 października 2007 r. jego

sytuacji majątkowa polepszyła się, gdyż uzyskał prawo do emerytury w kwocie

1.565,80 zł, a więc wyższej od poprzednio otrzymywanego świadczenia socjalnego.

Sąd Apelacyjny wskazał, że fundusz alimentacyjny powstał w celu

zapewnienia środków utrzymania osobom uprawnionym do alimentów, które nie

mogły wyegzekwować tych świadczeń od osoby zobowiązanej do łożenia na ich

utrzymanie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 18 lipca 1974 r. o funduszu

alimentacyjnym (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200 ze zm.),

5

świadczenia z funduszu przysługiwały tylko tym osobom, na rzecz których alimenty

zostały ustalone orzeczeniem sądu, a egzekucja tych alimentów okazała się

bezskuteczna całkowicie lub częściowo. Fundusz alimentacyjny uruchamiany był

wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny nie osiągał dochodów ani nie posiadał

majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja alimentów. Przyznanie

świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zwalniało dłużnika z jego zobowiązań.

Zgodnie z art. 13 i 14 ustawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził

egzekucję przeciwko dłużnikowi aż do pełnego pokrycia należności tego funduszu.

Z dniem 1 maja 2004 r. - po wejściu w życie ustawy z 28 listopada 2003 r. o

świadczeniach rodzinnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.),

straciła moc ustawa z 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz

zlikwidowany został fundusz alimentacyjny, a świadczenia z tego funduszu zostały

zastąpione innego rodzaju świadczeniami. Likwidatorowi funduszu przypadło

egzekwowanie zaległych należności, przy czym art. 68 ust. 1 ustawy o

świadczeniach rodzinnych stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach

związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której prowadzona

jest egzekucja alimentów, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć

termin płatności należności z tytułu wypłaconych świadczeń. Zatem tylko

szczególnie uzasadnione sytuacje pozwalają na zastosowanie ulgi w spłacie

należności, przy czym poza umorzeniem należności możliwe jest także rozłożenie

na raty lub odroczenie terminu płatności. Za „szczególnie uzasadnione" należy

przyjmować tylko sytuacje wyjątkowe, losowe, które ze względów zdrowotnych lub

rodzinnych tak obciążają budżet zobowiązanego, że nie pozwalają na uregulowanie

należności.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, analiza materiału dowodowego sprawy nie

pozwala na stwierdzenie, że w rozpoznawanym przypadku występuje szczególna

sytuacja uzasadniająca zastosowanie w stosunku do wnioskodawcy najdalej

idącego dobrodziejstwa w postaci umorzenia należności. Niewątpliwie sytuacja

wnioskodawcy jest obecnie trudna, ale sam fakt posiadania przez niego aktualnie

ograniczonych możliwości płatniczych nie uzasadnia umorzenia należności w

całości. Przedmiotowe zadłużenie powstało na skutek kilkuletniego uporczywego

niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, gdy wnioskodawca był

6

człowiekiem zdrowym i w sile wieku, na co jednoznacznie wskazują prawomocne

wyroki sądów karnych. Niepełnosprawność wnioskodawcy powstała znacznie

później, bo dopiero od lipca 2001 r. Sąd Apelacyjny powołał się również na

orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym stosownie do art. 133 § 1 k.r.o.

rodzice obowiązani są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami,

zaś „szczególnie uzasadnione przypadki" związane z sytuacją zdrowotną lub

rodzinną zobowiązanego to sytuacje nadzwyczajne (wyjątkowe), powstałe bądź to

w wyniku wypadku losowego, a w każdym razie istniejące niezależnie od

zobowiązanego, w następstwie których jego sytuacja ulegnie takiemu pogorszeniu,

że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać swoich należności i nie ma perspektywy

poprawy i zmiany tej sytuacji, a nadto - ze względu na zasadnicze założenie, że

decyzja o zakresie „niedochodzenia” należności funduszu alimentacyjnego może

nastąpić wyłącznie „w szczególnie uzasadnionych przypadkach” - nie budzi

wątpliwości potrzeba rozważenia wszystkich okoliczności, w tym zakresu

zadłużenia ubezpieczonego, ale również przyczyn jego powstania oraz na ile były

one zależne od zobowiązanego, jego możliwości zarobkowych, sytuacji zdrowotnej

i rodzinnej (tak w wyrokach z dnia 24 marca 2000 r., I CKN 1538/99, LEX nr 51629;

z dnia 6 marca 2007 r., I UK 289/06, LEX nr 936838; z dnia 17 października 2006,

II UK 77/06, OSNP 2007, nr 21-22, poz. 326 oraz uzasadnieniu postanowienia z

dnia 17 czerwca 2008 r., I UK 19/08, LEX nr 818644). W konsekwencji Sąd

Apelacyjny stanął na stanowisku, że trudna sytuacja zdrowotna wnioskodawcy

(niepełnosprawność) oraz konieczność prowadzenia systematycznego leczenia są

okolicznościami, które mogą przemawiać za zastosowaniem jednej z ulg w spłacie

należności funduszu, np. w postaci rozłożenia na raty lub odroczenia terminu

płatności należności funduszu, ale nie mogą stanowić podstawy do umorzenia

należności, gdy się zważy, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w

postaci emerytury w kwocie 1.565,80 zł. Z tych dochodów możliwe jest

prowadzenie egzekucji należności z uwzględnieniem ustawowo stosowanych

ograniczeń potrąceń, a wobec wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego w

większym zakresie możliwe będzie spłacenie należności likwidowanego funduszu.

Zresztą sam wnioskodawca, w kierowanym do Zakładu piśmie z dnia 6 listopada

7

2007 r. wskazywał na możliwość spłaty należności po uzyskaniu świadczenia

emerytalnego.

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa

materialnego, a to art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego

błędną wykładnię prowadzącą do uznania że: a) sytuacja, w której wnioskodawca

otrzymuje emeryturę, ale znaczna jej część egzekwowana jest na poczet bieżących

alimentów, a zaległość objęta wnioskiem o umorzenie w znacznej mierze powstała

z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, co prawda może być uznana za

„szczególnie uzasadniony przypadek", ale nie może stanowić podstawy do

umorzenia zaległości; b) istnieje gradacja ulg przewidzianych we wskazanym

przepisie; c) zasada wyrażona we wskazanym przepisie nie ma zastosowania w

niniejszej sprawie przez ustalenie, wbrew jednoznaczności stanu faktycznego, że

wnioskodawca posiada zdolność do spłacenia zaległości względem funduszu

alimentacyjnego, pomimo że wnioskodawca znajduje się w ciężkiej sytuacji

zdrowotnej i majątkowej oraz brak jest perspektyw poprawy jego obecnego stanu

zdrowia, bądź sytuacji finansowej.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty

sprawy, poprzez oddalenie apelacji organu rentowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd Apelacyjny dopuścił

się mylnego rozumienia treści normy prawnej wynikającej z art. 68 ust. 1 ustawy o

świadczeniach rodzinnych (błędnej wykładni przepisu), przyjmując istnienie

niewyartykułowanej w treści tego przepisu przesłanki odmowy umorzenia

zaległości. Sąd drugiej instancji wyinterpretował bowiem z art. 68 ust. 1 ustawy

nieistniejącą przesłankę, zgodnie z którą już sama wielce hipotetyczna możliwość

poprawy sytuacji majątkowej wnioskodawcy uniemożliwia umorzenie jego

zaległości względem funduszu. Ponadto Sąd odwoławczy przyjął, że istnieje

gradacja ulg przewidzianych w przedmiotowej normie prawnej, stąd dane

okoliczności faktyczne mogą uzasadniać zastosowanie jednej ulgi, a innych nie.

Tymczasem przeciwko takiej wykładni przemawia zarówno wykładnia językowa

(ustawodawca nie wprowadził w treści przepisu gradacji ulg ani nie przypisał

8

poszczególnym ulgom różnych przesłanek ich stosowania), jak i systemowa (rodzaj

preferowanej ulgi określany jest przez wnioskodawcę we wniosku kierowanym do

likwidatora funduszu, który ocenia, czy okoliczności sprawy umożliwiają

zastosowanie wnioskowanej ulgi).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest nieusprawiedliwiona.

Stosownie do art. 67 ustawy o świadczeniach rodzinnych egzekucję

należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi

się w dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia, a wniosek o umorzenie lub

zawieszenie egzekucji wymaga zgody likwidatora. Z kolei w myśl art. 68 ust. 1 tej

ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją

zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja

alimentów likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności

należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu.

Wynika z tego, że tylko wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku

związanego z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której prowadzona

jest egzekucja alimentów, może uzasadniać dokonanie wyłomu w zasadzie

prowadzenia dalszej egzekucji należności likwidowanego funduszu

alimentacyjnego. W przypadku zaistnienia takich szczególnych okoliczności wyłom

ten może nastąpić bądź poprzez zawieszenie egzekucji (w przypadku rozłożenia

należności na raty lub odroczenia terminu jej płatności), bądź poprzez umorzenie

egzekucji (w sytuacji umorzenia należności likwidowanego funduszu).

Skarżący, czyniąc Sądowi drugiej instancji zarzut bezpodstawnej gradacji ulg

przewidzianych w art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w związku z

tym dokonanie błędnej oceny, że okoliczności, w jakich wnioskodawca się znajduje

mogą uzasadniać zastosowanie innych ulg niż umorzenie należności

likwidowanego funduszu alimentacyjnego, prezentuje stanowisko, że każde

wystąpienie „szczególnie uzasadnionego przypadku” w rozumieniu powołanego

przepisu uzasadnia zastosowanie dowolnej ulgi w nim przewidzianej, a wybór ulgi

należy wyłącznie do osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja. Pogląd

9

ten nie może być uznany za trafny, gdyż aczkolwiek art. 68 ust. 1 ustawy o

świadczeniach rodzinnych nie ustanawia wprost przesłanek zastosowania

określonej ulgi, a jej wybór pozostawia osobie zobowiązanej w tym znaczeniu, że

może ona wystąpić ze stosownym wnioskiem, to niewątpliwie wyposaża likwidatora

w uprawnienie („likwidator może…”) do zastosowania określonych form i

określonego zakresu odstąpienia od obowiązku dochodzenia należności funduszu

(„…umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności”) w zależności od

oceny okoliczności każdego konkretnego „szczególnie uzasadnionego przypadku

związanego z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest

prowadzona egzekucja alimentów”. Nie powinno budzić wątpliwości, że nie można

stawiać znaku równości pomiędzy sytuacją osoby, u której przejściowo wystąpiła

niemożność całkowitego lub częściowego regulowania zaległości alimentacyjnych

oraz osoby, która bezpowrotnie utraciła zdolność jakiegokolwiek zarobkowania i nie

posiada żadnego majątku ani dochodów. Pierwszy z wymienionych przypadków

może uzasadniać co najwyżej odroczenie terminu płatności należności lub

rozłożenie jej na raty i to niezależnie od wyboru przez osobę obciążoną

zaległościami alimentacyjnymi ulgi polegającej na umorzeniu należności i złożenia

przez nią wniosku w tym zakresie. W takiej sytuacji uwzględnienie wniosku i

zwolnienie z długu alimentacyjnego prowadziłoby do nieuzasadnionego

poszerzenia możliwości korzystania z umorzenia należności kosztem uszczuplenia

środków z funduszu ubezpieczeń społecznych przez osoby, których sytuacja w

dającej się przewidzieć perspektywie może ulec poprawie na tyle, że będą one w

stanie regulować zaległości alimentacyjne lub które posiadają dochód pozwalający

na choćby częściową spłatę długów alimentacyjnych. Z tego względu w

orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że w rozumieniu art. 68

ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych „szczególnie uzasadnione przypadki”

związane z sytuacją zdrowotną lub rodzinną zobowiązanego, które umożliwiają

umorzenie należności zlikwidowanego funduszu alimentacyjnego to sytuacje

nadzwyczajne powstałe w wyniku wypadku losowego, niezależne od

zobowiązanego, w następstwie których jego sytuacja ulega takiemu pogorszeniu,

że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać swoich należności, a nadto nie ma

perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji (por. np. wyroki z dnia 6 sierpnia 2008 r.,

10

II UK 359/07, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 18 oraz z dnia 3 lutego 2010 r., I UK 270/09,

LEX nr 585729) oraz że osoba, na której ciąży obowiązek lub zaległości

alimentacyjne nie powinna być w całości zwolniona z tych zobowiązań, jeżeli ma

jakiekolwiek realne możliwości choćby częściowej lub rozłożonej w czasie spłaty

długów alimentacyjnych (tak w wyroku z dnia 10 listopada 2010 r., I UK 119/10,

LEX nr 686798).

Skarżący zarzuca Sądowi drugiej instancji błędne wyinterpretowanie z art. 68

ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki, zgodnie z którą już tylko

sama hipoteczna możliwość poprawy sytuacji majątkowej zobowiązanego

uniemożliwia umorzenie należności zlikwidowanego funduszu. Tymczasem takiego

wniosku trudno się dopatrzeć w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jego

podstawę stanowiło bowiem niezakwestionowane w skardze kasacyjnej ustalenie,

że skarżący posiada aktualnie stałe źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie

1.565,80 zł brutto, z której możliwe jest prowadzenie egzekucji z uwzględnieniem

ustawowych ograniczeń potrąceń, a jego sytuacja majątkowa po przyznaniu tego

świadczenia uległa poprawie w stosunku do okresu wcześniejszego, kiedy pobierał

zasiłek socjalny w niższej wysokości. Natomiast kwestia związana z wygaśnięciem

obowiązku alimentacyjnego została podniesiona nie w aspekcie poprawy sytuacji

majątkowej skarżącego, ale w kontekście możliwości zwiększenia zakresu spłaty

należności zlikwidowanego funduszu.

Wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku umożliwiającego

skorzystanie z dobrodziejstwa umorzenia należności zlikwidowanego funduszu

alimentacyjnego zostało poddane ocenie sądu ubezpieczeń społecznych (art. 68

ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych). Podważenie tej oceny w

postępowaniu kasacyjnym może nastąpić wyłącznie w przypadku wykazania przez

skarżącego, że była ona rażąco nieprawidłowa. Taka sytuacja nie zachodzi w

sprawie, w której wniesiona została rozpoznawana skarga kasacyjna. Sąd drugiej

instancji, po rozważeniu wszystkich okoliczności zarówno związanych z sytuacją

zdrowotną skarżącego, jak i z zakresem obciążającego go zadłużenia

alimentacyjnego i przyczynami jego powstania (wieloletnie uporczywe uchylanie się

od płacenia alimentów do czasu powstania znacznego stopnia niepełnosprawności

wskutek napadu w lipcu 2001 r.) oraz posiadaniem stałego źródła dochodu w

11

postaci emerytury w kwocie 1.565,80 zł brutto, był uprawniony do uznania, że

aczkolwiek okoliczności związane z sytuacją zdrowotną skarżącego mogą

(hipotetycznie) stanowić podstawę do zastosowania innych ulg w spłacie

należności funduszu, to nie mogły uzasadniać jej umorzenia i całkowitego

zwolnienia wnioskodawcy z długu alimentacyjnego. W niezakwestionowanym w

skardze kasacyjnej stanie faktycznym sprawy taka ocena nie może być uznana za

rażąco nieprawidłową.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814

k.p.c.

/tp/