SNO 8/12

UCHWAŁA Z DNIA 22 LUTEGO 2012 R.

SNO 8/12

Artykuł 130 § 3 zd. 2 u.s.p. nie statuuje obowiązku zawiadamiania sędziego o

terminie i miejscu posiedzenia w sprawie zawieszenia go w czynnościach

służbowych; jeśli jednak na takie posiedzenie sędzia stawi się, ma prawo w nim

uczestniczyć, w tym zostać wysłuchany (art. 131 § 1 zd. 2 u.s.p.).

Podstawę do podjęcia uchwały o zawieszeniu sędziego w czynnościach

służbowych w trybie art. 130 § 3 u.s.p. stanowią dane, które uzasadniają dostatecznie

podejrzenie, że sędzia dopuścił się czynu wymagającego natychmiastowego

odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych.

Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Iwona Koper, Zbigniew Kwaśniewski

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokólanta w

sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. zażalenia

sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 grudnia 2011

r., sygn. ASDo (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych,

u c h w a l i ł : u t r z y m a ć w m o c y zaskarżoną uchwałę.

U Z A S A D N I E N I E

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, uchwałą z dnia 19 grudnia 2011 r. wydaną w

trybie art. 130 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych,

Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. (dalej: u.s.p.), na skutek zawiadomienia Prezesa Sądu

Rejonowego o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych

sędziego Sądu Rejonowego, orzekł o zawieszeniu tego sędziego w czynnościach

służbowych do dnia 19 marca 2012 r. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w świetle

2

zgromadzonych dowodów uzasadnione pozostaje domniemanie dokonania przez sędziego

czynów skierowanych przeciwko wolności seksualnej asystentki Z. A.

Zażalenie na uchwałę złożył sędzia Sądu Rejonowego. Zarzucając w nim, między

innymi, sporządzenie zbyt lakonicznego uzasadnienia i dowolną ocenę dowodów, w

szczególności zeznań asystentki Z. A., wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz

zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie przerwy w czynnościach służbowych.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się bezzasadne.

1. Odnosząc się w pierwszym rzędzie do sformułowanego w motywacyjnej części

zażalenia zarzutu pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały kwestii związanej z

niezawiadomieniem sędziego o terminie posiedzenia, na którym podjęto tę uchwałę,

należało odnotować, że zagadnienie dotyczące obecności sędziego na posiedzeniu i

wysłuchania go przez sąd dyscyplinarny w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach

służbowych lub uchylenia zarządzenia o przerwie uregulowane zostało w art. 130 § 3 zd.

2 u.s.p. oraz w art. 131 § 1 zd. 2 u.s.p. W takich sytuacjach procesowych – według

pierwszego przepisu – „sąd dyscyplinarny zawiadamia sędziego o posiedzeniu, jeżeli

uzna to za celowe”, natomiast według drugiego – sąd dyscyplinarny „wysłuchuje także

sędziego, jeżeli stawił się na posiedzenie”. Przytoczone rozwiązania, obowiązujące już od

31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. 2007, Nr 136, poz. 959), zdezaktualizowały występujące

wcześniej w literaturze przedmiotu zapatrywania (zob. Komentarz do Prawa o ustroju

sądów powszechnych pod red. J. Gudowskiego, Warszawa 2002, s. 390; W. Kozielewicz:

Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Komentarz, Warszawa 2005, s. 154). W

aktualnym stanie prawnym nie ma obowiązku zawiadamiania sędziego o terminie i

miejscu posiedzenia w sprawie zawieszenia go w czynnościach służbowych; decyzję w tej

mierze podejmuje sąd dyscyplinarny. Trzeba przyjąć, że w razie niezawiadomienia

sędziego o terminie posiedzenia w omawianej kwestii może on jednak na to posiedzenie

się stawić (uzyskanie informacji o terminie i miejscu posiedzenia nie powinno nastręczać

żadnych trudności) i – jeśli wyrazi takie życzenie – zostać wysłuchany.

Sumując: art. 130 § 3 zd. 2 u.s.p. nie statuuje obowiązku zawiadamiania sędziego o

terminie i miejscu posiedzenia w sprawie zawieszenia go w czynnościach służbowych;

3

jeśli jednak na takie posiedzenie sędzia stawi się, ma prawo w nim uczestniczyć, w tym

zostać wysłuchany (art. 131 § 1 zd. 2 u.s.p.).

2. Przechodząc do zarzutów kwestionujących istnienie „domniemania dokonania

czynów”, wypada zauważyć, że posługiwanie się przytoczonym zwrotem przy stosowaniu

instytucji zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, o której mowa w art. 130 §

3 u.s.p. (zob. uchwała SN–SD z 11 marca 2004 r., SNO 8/04, OSNSD 2004, Nr 1, poz. 1),

może stanowić źródło nieporozumień. Nie jest to wszak określenie, którym w

ustawodawstwie karnoprocesowym i nauce prawa karnego oznacza się stopień

prawdopodobieństwa zaistnienia w przeszłości zabronionych zachowań. W tym zakresie

obowiązuje inna terminologia: „uzasadnione przypuszczenie” (art. 244 § 1 k.p.k.),

„uzasadnione podejrzenie” (art. 303 k.p.k.), podejrzenie „dostatecznie” uzasadnione (art.

313 § 1 k.p.k.), „duże prawdopodobieństwo” (art. 249 § 1 k.p.k.). Zważywszy z jednej

strony na to, że instytucja zawieszenia sędziego w czynnościach przewidziana w art. 130

§ 3 u.s.p. stosowana jest przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i przed

podjęciem uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, a

więc gdy materiał dowodowy nie jest jeszcze kompletny, a z drugiej strony na potrzebę

obrony sędziego przed ewentualnymi próbami zastraszania go czy presji ze strony innych

władz, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny jest zdania, że podstawę do podjęcia uchwały

o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych w trybie art. 130 § 3 u.s.p. stanowią

dane, które uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że sędzia dopuścił się czynu

wymagającego natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków

służbowych. Jest to warunek materialny, przy czym nie chodzi tu o ustalenie, że sędzia

popełnił określony czyn, ale o to, że zebrane dowody wskazują na prawdopodobieństwo

tego. Dostateczność oznacza w tym wypadku pewne minimum, poniżej którego nie wolno

zejść.

3. Ustosunkowując się do uwag skarżącego pod adresem motywacyjnej części

kwestionowanej uchwały, wypada stwierdzić, że krytykowane uzasadnienie odznacza się

wprawdzie zwięzłością, ale nie w stopniu uniemożliwiającym czy znacznie utrudniającym

jego kontrolę instancyjną. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazał w uzasadnieniu

uchwały, jakimi przesłankami kierował się, podejmując taką, a nie inną decyzję. W

szczególności wyłożył, jakie dowody – jego zdaniem – uzasadniają dostatecznie

podejrzenie, że sędzia Sąd Rejonowego dopuścił się w stosunku do asystentki Z. A.

4

szeregu czynów skierowanych przeciwko jej wolności seksualnej. Jest bezdyskusyjne, że

tego rodzaju czyny godzą w powagę sądu oraz interesy służbowe, co zrodziło potrzebę

natychmiastowego odsunięcia sędziego od wykonywania obowiązków służbowych.

Zaakcentować na koniec należy, że przyjęta przez sąd dyscyplinarny a quo wersja nie

musi uzyskać w przyszłości ostatecznego potwierdzenia w postępowaniu dyscyplinarnym

czy postępowaniu karnym.

Dlatego zaskarżoną uchwałę utrzymano w mocy.