III KRS 8/12

Sygn. akt III KRS 8/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z odwołań G. G. i K. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr 2045/2011 z dnia 15 listopada 2011 r.,

w przedmiocie przedstawienia wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowiskach sędziego Sądu Rejonowego w […], obwieszczonych przez Ministra

Sprawiedliwości w dniu 4 stycznia 2011 r., a ogłoszonych w Monitorze Polskim z

dnia 18 stycznia 2011 r. Nr 4 poz.59.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 kwietnia 2012 r.,

oddala odwołania.

UZASADNIENIE

Uchwałą nr 2045/2011 z dnia 15 listopada 2011 r. Krajowa Rada

Sądownictwa postanowiła przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z

2

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu

Rejonowego w […] M. S. i H. S. oraz nie przedstawiać Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w […] kandydatury […].

W uzasadnieniu uchwały podano, że na wolne stanowiska sędziowskie

w Sądzie Rejonowym w […], obwieszczone przez Ministra Sprawiedliwości w

dniu 4 stycznia 2011 r., a ogłoszone w Monitorze Polskim z dnia 18 stycznia

2011 r., nr 4 poz. 59, swoje kandydatury zgłosiło dwudziestu jeden

kandydatów.

Wobec faktu, że swoją kandydaturę zgłosiła osoba wykonująca zawód

radcy prawnego, Krajowa Rada Sądownictwa pismem z 20 września 2011 r.

powiadomiła Krajową Radę Radców Prawnych o terminie posiedzenia

Zespołu Krajowej Rady Sądownictwa. Na posiedzenie Zespołu Krajowej

Rady Sądownictwa w dniu 6 października 2011 r. stawił się przedstawiciel

Krajowej Rady Radców Prawnych - Wiceprezes KRRP, który wskazał

kandydaturę radcy prawnego K. K. jako "dobrą i zasługującą na

uwzględnienie. Wiceprezes KRRP zaznaczył, że K. K. uzyskał negatywną

ocenę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w […].

Zespół przyjął stanowisko w przedmiocie rekomendowania Krajowej Radzie

Sądownictwa kandydatur: M. S. (3 głosy „za", 0 głosów „przeciw", 0 głosów

„wstrzymujących się") i H. S. (3 głosy „za", 0 głosów „przeciw", 0 głosów

„wstrzymujących się").

Krajowa Rada Sądownictwa na posiedzeniu w dniu 15 listopada 2011 r., po

wszechstronnym rozważeniu i ocenie każdej ze zgłoszonych w niniejszym

postępowaniu konkursowym kandydatur, opierając swoje rozstrzygnięcie na

zgromadzonym w sprawie materiale, podzielając stanowisko zespołu członków

Krajowej Rady Sądownictwa, podjęła powyższą uchwałę.

M. S. urodziła się […] 1979 r. w […]. Wyższe studia prawnicze na Wydziale

Prawa i Administracji Uniwersytetu […] ukończyła w 2005 r. i uzyskała tytuł

magistra z wynikiem ogólnym bardzo dobrym. Po odbyciu aplikacji sądowej w

okręgu Sądu Okręgowego w […], złożyła w dniach 2,3 i 25 września 2008 r.

3

egzamin sędziowski z łączną oceną bardzo dobrą. Z dniem 16 października 2008 r.

została mianowana referendarzem sądowym w Sądzie Rejonowym w […].

Sędzia wizytator dokonujący oceny pracy i kwalifikacji M. S. podkreślił

zdobytą przez nią wiedzę prawniczą, umiejętność organizowania pracy oraz takie

cechy, jak pracowitość i rzetelność w wykonywaniu obowiązków. Jak zauważył

sędzia wizytator, merytoryczna poprawność wydawanych przez kandydatkę

rozstrzygnięć i poziom ich uzasadnień nie budzą żadnych wątpliwości. W ocenie

sędziego wizytatora, M. S. czuwa nad starannością wydawanych orzeczeń.

Uzasadnienia postanowień są pełne, jasne, zawierają wskazanie podstawy prawnej

rozstrzygnięcia i zrozumiale przedstawiają przyczyny wydania takiego orzeczenia.

Nie stwierdzono także uchybień pracy kandydatki. Z analizy danych statystycznych

wynika, że wykonuje zlecone jej czynności sprawnie, bez żadnych opóźnień. W

konkluzji swojej opinii sędzia wizytator pozytywnie zaopiniował kandydaturę M. S.

w zakresie kwalifikacji i przydatności na stanowisku sędziego sądu rejonowego.

Kolegium Sądu Okręgowego w […] na posiedzeniu w dniu 6 maja 2011 r., po

zapoznaniu się z aktami osobowymi M. S. oraz opinią sporządzoną przez sędziego

wizytatora, zaopiniowało jej kandydaturę następującym stosunkiem głosów: 5 „za",

0 „przeciw", przy braku głosów „wstrzymujących się". Na posiedzeniu

Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w […] w dniu 9 maja 2011 r.

oddano za kandydaturą 33 głosy „za", przy 11 głosach „przeciw". Minister

Sprawiedliwości w swojej opinii z dnia 13 lipca 2011 r. zaopiniował jej kandydaturę

pozytywnie.

Drugą ze zgłoszonych kandydatur, którą Rada postanowiła przedstawić

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w […], jest kandydatura H. S.

H. S. urodziła się […] 1981 r. w [..]. Wyższe studia prawnicze na Wydziale

Prawa i Administracji Uniwersytetu […] ukończyła w 2005 r. i uzyskała tytuł

magistra z ogólnym wynikiem dobrym. Kandydatka w 2005 r. pracowała w Sądzie

Rejonowym w [….], na stanowisku kuratora społecznego w cywilnych sprawach

spadkowych. Po odbyciu aplikacji sądowej w okręgu Sądu Okręgowego w […], w

2008 r. złożyła egzamin sędziowski z łączną oceną dobrą plus. Po ukończeniu

aplikacji, z dniem 10 października 2008 r. została zatrudniona w Sądzie Rejonowym

4

w […] na stanowisku asystenta sędziego, gdzie pracowała do dnia 31 grudnia

2008 r. Po zniesieniu tego Sądu z dniem 1 stycznia 2009 r. rozpoczęła

wykonywanie obowiązków asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym […]. W

okresie od maja 2009 r. do marca 2010 r. dodatkowo pracowała w Stowarzyszeniu

„[…]" w […] na stanowisku prawnika.

Sędzia wizytator wysoko ocenił poziom merytoryczny sporządzonych przez

nią projektów uzasadnień. Ponadto zwrócił uwagę, iż charakteryzuje ją duży zasób

wiedzy prawniczej, którą systematycznie pogłębia. Jest osobą samodzielną,

zaangażowaną, która wykazuje inicjatywę w pracy, a powierzone zadania wykonuje

rzetelnie i terminowo. W konkluzji wyraził pogląd, że H. S. posiada pełne

predyspozycje do objęcia urzędu, o który się ubiega, wobec czego jej kandydaturę

zaopiniował pozytywnie. Prezes Sądu Rejonowego […] wskazał, że kandydatka

wzorowo wywiązuje się ze swoich obowiązków, wykazując się przy tym dużym

zaangażowaniem i własną inicjatywą. Uznał, że jej praca i zachowanie w pełni

predestynuje ją do wykonywania obowiązków na stanowisku sędziego sądu

rejonowego. Powyższą opinię w pełni podzieliła Przewodnicząca Wydziału Karnego

Sądu Rejonowego w […]. Pracę H. S. oceniła także sędzia sądu rejonowego E.

B., wystawiając ogólną ocenę celującą.

Kolegium Sądu Okręgowego w […] na posiedzeniu w dniu 6 maja 2011 r. po

zapoznaniu się z opinią sporządzoną przez sędziego wizytatora, zaopiniowało

kandydaturę H. S. następującym stosunkiem głosów: 1 „za", 4 „przeciw", 0

„wstrzymujących się". Na posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu

Okręgowego w […] w dniu 9 maja 2011 r. oddano na kandydaturą H. S. 1 głos „za"

i 43 głosy „przeciw". Minister Sprawiedliwości zaopiniował jej kandydaturę

pozytywnie.

Przy uwzględnieniu całościowo każdego z kryteriów kwalifikacyjnych

Krajową Radę Sądownictwa stwierdziła, iż w przedmiotowym postępowaniu

nominacyjnym na wyróżnienie zasługują kandydatury: M. S. i H. S.

Rada wybrała M. S. z uwagi na ocenę kwalifikacyjną, którą uzyskała,

wyróżniającą ją na tle pozostałych kandydatów, najwyższe poparcie środowiska

sędziego oraz końcowy wynik egzaminu sędziowskiego.

5

Choć H. S. nie uzyskała poparcia środowiska sędziowskiego, to Rada

dokonując wyboru jej kandydatury miała na uwadze przymioty wskazane w bardzo

dobrej ocenie kwalifikacyjnej dotyczącej jej pracy, które wyróżniają ją na tle innych

kandydatów. Kwalifikacje zawodowe są zaś podstawowym wskaźnikiem oceny

kandydata do urzędu sędziego. Krajowa Rada Sądownictwa zwróciła także uwagę

na uzyskaną przez Kandydatkę jedną z wyższych ocen z końcowego egzaminu

sędziowskiego.

Krajowa Rada Sądownictwa rozpatrując kandydatury podkreśliła kwalifikacje

zawodowe wszystkich osób uczestniczących w konkursie. Uznała jednak, że

ustępują one walorom zawodowym i osobowościowym M. S. oraz H. S.

Te okoliczności spowodowały, że w trakcie posiedzenia Krajowej Rady

Sądownictwa dniu 15 listopada 2011 r. M. S. i H. S. udzielono najwyższego

poparcia – M. S. udzielono jednogłośnego poparcia, a na H. S. oddano 12 głosów

„za", 0 głosów „przeciw", przy 1 głosie „wstrzymującym się". Pozostali kandydaci

nie uzyskali wymaganej bezwzględnej większości głosów.

Od powyższej uchwały odwołanie wniósł K. K., a G. G. złożył zażalenie.

K. K. złożył odwołanie zarzucając naruszenie: 1/ art. 33 ust. 1 oraz art. 35

ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z

2011 r. Nr 126, poz. 714), poprzez niedokonanie przez Krajową Radę Sądownictwa

wszechstronnego rozważenia sprawy przed podjęciem uchwały, a w szczególności

poprzez niedokonanie pełnej oraz odpowiednio uzasadnionej oceny kwalifikacji

zawodowych M. S. i H. S. oraz K. K. do wykonywania zawodu sędziego; 2/ art. 29

ust. 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, poprzez brak zawiadomienia o

terminie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa, na którym była rozpatrywana

niniejsza sprawa. Odwołujący się zaskarżył uchwałę w części, to jest w zakresie

przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie

do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w […] M. S. oraz H.

S., a także w zakresie nieprzedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu

rejonowego w […] kandydatury K. K. i wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowej Radzie Sądownictwa.

6

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż pisemne motywy zaskarżonej

uchwały ograniczają się do oceny dwóch kandydatów; pozostali kandydaci nie

zostali w ogóle ocenieni. Zdaniem odwołującego się, skoro uzasadnienie jest

swego rodzaju sprawozdaniem organu podejmującego uchwałę z przebiegu

procesu podejmowania decyzji, to powinno zawierać szczegółową ocenę

wszystkich kandydatów. Odwołujący się zarzucił w szczególności, iż z uzasadnienia

uchwały nie wynika, jakie posiadane przez niego kwalifikacje brano pod uwagę przy

ocenie jego kandydatury na stanowisko sędziowskie. Podniósł, iż ocena kwalifikacji

powinna być pełna i wyczerpująca, a więc uwzględniająca wszystkie elementy,

jakie mają znaczenie dla jej dokonania, z jednoczesnym nadaniem poszczególnym

elementom odpowiedniej wagi. Odwołujący się zwrócił również uwagę na zdobyte

doświadczenie w zakresie orzekania, gdy był zatrudniony na stanowisku asesora

sądowego w Sądzie Rejonowym w […] stwierdzając, iż jego kwalifikacje do

pełnienia urzędu sędziego są wyższe od wybranych kandydatów.

G. G. składając zażalenie na powyższą uchwałę zarzucił naruszenie art. 33

ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, polegające na podjęciu przez Radę

uchwały bez wszechstronnego rozważenia sprawy, w tym zgromadzonej w sprawie

dokumentów dotyczących uczestników postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonej uchwały w części, to jest 1/ uchylenie punktu 1 o przedstawieniu

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia

urzędu na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w […] H. S.; 2/ uchylenie punktu

2 uchwały o nieprzedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem

o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w […]

kandydatury G. G.

W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, iż Krajowa Rada Sądownictwa

szczegółowo rozważyła pracę i kwalifikacje H. S., lecz w żaden sposób nie odniosła

się do tego, jakie cechy charakteryzują skarżącego, jako jej kontrkandydata na

stanowisko sędziego, a co za tym idzie nie wykazała, co bardziej predestynuje

wybór H. S.

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wniósł o oddalenie obu

odwołań w całości.

7

K. K. w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. podtrzymał swoje wnioski i

twierdzenia zawarte w złożonym odwołaniu i wniósł o jego uwzględnienie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Analizę prawidłowości zaskarżonej uchwały rozpocząć wypada od

zacytowania treści art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714, dalej ustawa o KRS),

zgodnie z którym uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego

z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile odrębne przepisy nie

stanowią inaczej. Wynikające z tego przepisu prawo zaskarżenia uchwał Rady

dotyczy zatem uchwał podejmowanych w sprawach należących do jej kompetencji,

w tym w wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o KRS sprawach o rozpatrzenie

i ocenę kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów Sądu

Najwyższego oraz stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych, sądach

administracyjnych i sądach wojskowych. Zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS do

postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach z odwołań od uchwał Rady

stosuje się przepisy Kodeku postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, poza

przepisem art. 871

k.p.c., ustanawiającym przymus adwokacko – radcowski w

występowaniu przed tymże Sądem. Odesłanie do przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej implikuje sposób wyznaczenia granic

rozpoznania przez Sąd Najwyższy sprawy zainicjowanej odwołaniem uczestnika

postępowania. Stosownie do art. 39813

§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje

bowiem skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a z

urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania.

Odnośnie do granic zaskarżenia wypada stwierdzić, że oba odwołania (także

odwołanie G. G. mylnie nazwane zażaleniem) dotyczą punktu 1 uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa z dnia 15 listopada 2011 r., zawierającego postanowienie o

przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie

do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w […] M. S. i H. S.

(przy czym odwołanie K. K. odnosi się do obydwu kandydatek, zaś odwołanie G. G.

– tylko do kandydatury H. S.) oraz punktu 2 uchwały w zakresie nieprzedstawienia

8

tej treści wniosku w doniesieniu do odwołujących się. Są to jednocześnie granice

rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

Co zaś się tyczy podstaw odwołania od uchwał Rady, zasadniczo nie ma

zastosowania w tym zakresie art. 3983

§ 1 k.p.c., regulujący kwestię podstaw

kasacyjnych, gdyż w przypadku odwołań od uchwał Rady podstawy te określone są

w art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o KRS, który stanowi, że odwołanie można

wnieść z powodu sprzeczności uchwały z prawem, a zatem zarówno z prawem

materialnym jak i z przepisami postępowania. Oczywiście nie będą to przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż stosowanie tych przepisów w

postępowaniu przez Radą wyłącza art. 2 ustawy o KRS. Nie są to również przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego, albowiem z treści art. 1 tegoż aktu

jednoznacznie wynika, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje postępowanie

sądowe w wymienionych w tym przepisie kategoriach spraw, a nie postępowanie

przed innymi organami władzy państwowej, w dodatku mającymi – jak Krajowa

Rada Sądownictwa – charakter publiczny. Szczegółowe zasady postępowania

przed Radą w indywidualnych sprawach regulowały dawniej przepisy

rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w

sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz

postępowania przed Radą (Dz. U. Nr 219, poz. 1623 ze zm.), wydane na podstawie

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Rozporządzenie w części dotyczącej trybu

postępowania przed Radą utraciło jednak moc obowiązującą z dniem 2 grudnia

2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada

2009 r., K 62/07 (Dz. U. Nr 202, poz. 1657). Wyrok ten - z odroczeniem o 12

miesięcy - pozbawił rozporządzenie podstawy prawnej, jaką był art. 12 ust. 6

ustawy o KRS w części uprawniającej Prezydenta RP do określenia, w drodze

rozporządzenia, trybu postępowania przed Radą. Zdaniem Trybunału

Konstytucyjnego, tryb postępowania przed Radą nie mógł być uregulowany w

rozporządzeniu, gdyż sprawa ta należy do materii ustawowej. W konsekwencji

tegoż, szczegółowe zasady postępowania przed Radą zostały ostatecznie

unormowane w przepisach rozdziału 3 obecnie obowiązującej ustawy o KRS i to

one mogą stanowić punkt odniesienia dla podnoszonych w odwołaniach od uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych.

9

Naruszenia te muszą przy tym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

odzwierciedlony w treści zaskarżonej uchwały. Tak sformułowane podstawy

zaskarżenia wyznaczają zaś zakres kognicji Sądu Najwyższego w tej kategorii

spraw.

Aktualny jest przy tym pogląd judykatury wyrażany na gruncie art. 13 ust. 2

dawnej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jednolity

tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.), będącego odpowiednikiem art. 44

ust. 1 obecnej ustawy o KRS, zgodnie z którym kognicja Sądu Najwyższego do

oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy

uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy

nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata na

sędziego (a tym bardziej jego kontrkandydatów). Przedmiotem badania ze strony

Sądu Najwyższego pozostaje zatem procedura podejmowania uchwały przez

Krajową Radę Sądownictwa, a nie przesłanki, które zadecydowały o jej treści

(wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09,

niepublikowane, oraz z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr

11, poz. 93). Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia

27 maja 2008 r., SK 57/06 (OTK – A 2008, nr 4, poz. 63), ani szczególna,

konstytucyjna, pozycja ustrojowa KRS, ani fakt, że w myśl art. 12 ust. 5 ustawy o

KRS w postępowaniu przed Radą nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania

administracyjnego, nie odbierają postępowaniu przed Radą w sprawach

indywidualnych, dotyczących powołania na stanowiska sędziowskie, charakteru

postępowania administracyjnego. Przedmiot postępowania w kwestii oceny

kandydata i przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko sędziego ma

charakter sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. I jako taka powinna

podlegać kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju sprawom, tj. pod

kątem legalności, przestrzegania stosownych procedur prawnych. Zgodzić się

natomiast należy ze stanowiskiem, że merytoryczna ingerencja sądu w

rozstrzygnięcia Rady byłaby niedopuszczalna, wkraczałaby bowiem w sferę

szczególnego władztwa Rady, wynikającego z samych norm konstytucyjnych.

Jednakże kontrola sądowa przestrzegania praw obywateli, w rozważanym wypadku

praw wynikających z art. 60 Konstytucji, tj. prawa równego dostępu do służby

10

publicznej, a zatem w sprawach prowadzenia naboru na podstawie przejrzystych

kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie

publicznej, jest, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji, konieczna.

W konsekwencji takiego ukształtowania kognicji Sądu Najwyższego w

zakresie kontroli nad postępowaniem dotyczącym przedstawienia Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa

obejmuje w szczególności badanie, czy Rada przestrzegała w danym

postępowaniu jednolitych kryteriów oceny kandydata oraz procedur postępowania

związanych z oceną kandydatury i przedstawiania wniosku Prezydentowi. Analiza

tego, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem, obejmuje także kontrolę

przestrzegania przez Radę innych wymagań prawnych, w tym np. ustawowych

warunków powoływania na stanowisko sędziego, sprecyzowanych w ustawie z dnia

27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070

ze zm.) oraz ogólnych reguł proceduralnych obowiązujących w postępowania przed

tym organem, określonych w przepisach rozdziału 3 ustawy o KRS.

Przechodząc do podstaw obydwu odwołań od przedmiotowej uchwały Rady

wypada stwierdzić, że są one nieuzasadnione.

Odwołujący się K. K. oparł swoje odwołanie od przedmiotowej uchwały

Krajowej Rady Sądownictwa na zarzutach naruszenia przepisów art. 29 ust. 2 oraz

art. 33 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 2 ustawy o KRS.

Odnośnie do pierwszego z podniesionych zarzutów wypada stwierdzić, że

art. 29 ust. 2 ustawy o KRS zobowiązuje Radę do informowania uczestników

postępowania o terminie posiedzeń, na których będą rozpatrywane ich sprawy.

Przepis nie precyzuje sposobu, w jakim ma nastąpić dopełnienie tego obowiązku.

Kwestię tę reguluje § 11 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22 lipca

2011 r. w sprawie regulaminu szczegółowego trybu działania Krajowej Rady

Sądownictwa (M.P. Nr 72, poz. 712), zgodnie z którym uczestnika postępowania

informuje się o terminie posiedzenia, na którym będzie rozpoznania jego sprawa,

poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej Krajowej Rady Sądownictwa.

Jak wynika z odpowiedzi Rady na odwołanie K. K., poinformowania uczestników

postępowania konkursowego na wolne stanowiska sędziego Sądu Rejonowego w

[…] dokonano w powyższej formie w dniu 18 października 2011 r., a więc na ponad

11

miesiąc przed posiedzeniem Krajowej Rady Sądownictwa, na którym rozpatrywano

i oceniano zgłoszone kandydatury. Skarżący nie zanegował tego faktu. Natomiast

ustosunkowując się do wyjaśnień Rady podniósł, iż określony w regulaminie

sposób informowania uczestników postępowania o terminach posiedzeń tego

organu jest sprzeczny z regulacją art. 32 ust. 1 ustawy o KRS, który nakazuje

doręczanie uczestnikom postępowania pism w sprawach rozpatrywanych przez

Radę za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Rzecz w tym, że naruszenia tego

przepisu odwołujący się nie zarzucił w ramach podstaw odwołania, a zatem ocena

jego wykładni i sposobu stosowania przez Radę wykracza poza ramy kognicji Sądu

Najwyższego w niniejszej sprawie. Tym niemniej warto zauważyć, że oba powołane

przepisy zamieszczone są w odrębnych artykułach, normujących różne kwestie z

zakresu problematyki postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Krajową

Radę Sądownictwa. Wynikający z art. 32 ust. 1 ustawy o KRS obowiązek

dokonywania doręczeń za zwrotnym poświadczeniem odbioru dotyczy pism,

podczas gdy art. 29 ust. 2 tej ustawy kreując powinność informowania uczestników

postępowania o terminach posiedzeń Rady nie przesądza o pisemnej formie owej

informacji. Językowa i systemowa wykładnia obydwu przepisów nie uzasadnia

zatem tezy, iż wspomniane poinformowanie uczestnika postępowania o terminie

posiedzenia Rady, na którym będzie rozpoznawana jego sprawa, musi nastąpić na

piśmie, za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Należy też mieć na uwadze

wykładnię funkcjonalną unormowania art. 29 ust. 2 ustawy o KRS. Informacji, o

jakiej mowa w tym przepisie, nie można utożsamiać z wezwaniem na posiedzenie

Rady, ani zawiadomieniem o takim posiedzeniu w znaczeniu, jaki tym instytucjom

nadaje Kodeks postępowania cywilnego. Wspomniana informacja nie służy bowiem

umożliwieniu uczestnikowi postępowania obowiązkowego lub dobrowolnego

stawiennictwa na posiedzeniu tego organu, gdyż poza przypadkami skorzystania

przez Radę z możliwości wezwania na posiedzenie celem wysłuchania uczestnika

postępowania, posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa odbywają się bez udziału

uczestników postępowania. Ogłoszenie o terminie posiedzenia w Biuletynie

Informacji Publicznej Krajowej Rady Sądownictwa nie pozostaje zatem w

sprzeczności z celem obowiązku informacyjnego, o jakim mowa w art. 29 ust. 2

ustawy o KRS.

12

Co się tyczy drugiego z zarzutów podniesionych w odwołaniu K. K. oraz w

odwołaniu G. G. należy zauważyć, iż art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje

Krajową Radę Sądownictwa, aby przed podjęciem uchwały w indywidualnych

sprawach należących do jej kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę, na

podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania

lub innych osób, jeśli zostały złożone. Naruszenie tego przepisu może zatem

polegać na pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności

wynikających z owej dokumentacji lub wyjaśnień, albo dokonaniu ustaleń

sprzecznych z tymże materiałem. W rozpoznawanym przypadku sytuacja taka nie

miała miejsca.

Rozpatrując i oceniając kandydatury zgłoszone na wolne stanowiska

sędziowskie w Sądzie Rejonowym w […] Krajowa Rada Sądownictwa dysponowała

obszerną dokumentacją dotyczącą poszczególnych osób biorących udział w

konkursie oraz listą rekomendacyjną zespołu Rady, sporządzoną po zapoznaniu

się z tą dokumentacją. Oczywiście uzasadnienie uchwały Rady nie może być

powtórzeniem treści całego zgromadzonego materiału sprawy. Z uzasadnienia

zaskarżonej uchwały jednoznacznie wynika jednak, iż Krajowa Rada Sądownictwa

rozpatrując kandydatury na wakujące stanowiska sędziowskie wzięła pod uwagę

wszystkie okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania,

rzutujące na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego,

zwłaszcza te, o jakich mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, a więc kwalifikacje i

doświadczenie zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i przełożonych,

rekomendacje oraz wyniki głosowań organów samorządu sędziowskiego. Warto

zauważyć, że ów katalog (adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy

sporządzaniu listy rekomendowanych kandydatów) nie ma wyczerpującego

charakteru i - poza wyeksponowaniem kwalifikacji kandydatów - nie hierarchizuje

przymiotów, jakimi powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko.

Co do samych kwalifikacji kandydatów należy podkreślić, że przepis nie precyzuje

tego pojęcia. Z pewnością nie można utożsamiać ich tylko z wymaganiami

stawianymi kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych, gdyż

te wyznaczają minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko

sędziego. Chodzi raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów - poza owym

13

ustawowym minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne i

praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak wyniki

ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe,

ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania

dotychczasowej pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych

wiedza prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków,

itp. Aktualnym pozostaje przy tym ukształtowany na podstawie przepisów dawnej

ustawy o KRS z dnia 27 lipca 2001 r. pogląd judykatury, w myśl którego w

przypadku ubiegania się kilku osób o jedno stanowisko sędziowskie wskazane jest

wyjaśnienie w uzasadnieniu uchwały sytuacji poszczególnych kandydatów w

aspekcie zastosowanych przez Radę kryteriów oceny. Zakres rozważań

dotyczących poszczególnych kandydatów może być zróżnicowany w zależności od

potrzeb. Nie jest jednak konieczne uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z

przyjętych kryteriów oceny. Decyduje ocena całościowa, wynikająca z łącznego

zastosowania tych przesłanek (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 października

2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 1, poz. 93; z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS

24/09, LEX nr 737271 i z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10, LEX nr 678015).

Wbrew twierdzeniom odwołujących się, kryteria, jakimi kierowała się Rada

podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnych osób z

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są wyraźnie

określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego

umotywowania przyczyn dokonanego wyboru (wyniki studiów i egzaminu

sędziowskiego kandydatek, przebieg ich dotychczasowej pracy zawodowej, analiza

kwalifikacji zwyciężczyń konkursu dokona przez sędziów wizytatorów oraz opinia

przełożonych na ich temat). Jednocześnie podkreślono, że te same wymagania

zastosowano wobec pozostałych uczestników postępowania, z których żaden nie

spełnia łącznie tychże kryteriów w taki stopniu, jak zwyciężczynie konkursu.

Jednym z elementów owej oceny było zaś poparcie organów samorządy

sędziowskiego. Warto zauważyć, że aczkolwiek wyniki głosowania na kolegium i

zgromadzeniu ogólnym sędziów właściwego sądu nie wiążą Krajowej Rady

Sądownictwa w ocenie kandydata na wolne stanowisko sędziowskie, to jednak są

one istotne z punktu widzenia art. 35 ust. 2 ustawy o KRS i dlatego Rada powinna

14

umotywować swój wybór, gdyby dotyczył on osoby, która uzyskała mniejsze

poparcie środowiska zawodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia

2010 r., III KRS 24/09, LEX nr 737271). W niniejszym przypadku M. S. uzyskała nie

tylko najlepszą opinię kwalifikacyjną, ale także największe poparcie organów

samorządu sędziowskiego. Natomiast wybór H. S., która poparcia takiego nie

otrzymała, Krajowa Rada Sądownictwa tłumaczyła przede wszystkim bardzo dobrą

oceną kwalifikacyjną, wyróżniającą tę kandydatkę spośród innych uczestników

konkursu oraz jednym z lepszych wyników egzaminu sędziowskiego.

Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur jest

wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa

wszystkich aspektów sprawy i nie można przypisać jej cech dowolności. Wyklucza

to dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w dokonany przez Radę wybór

kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie.

Wobec bezzasadności podstaw i zarzutów obydwu odwołań od uchwały

Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł o ich oddaleniu z mocy

art. 39814

k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS.