I PK 169/11

Sygn. akt I PK 169/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z powództwa M.P.

przeciwko Sądowi Okręgowemu w X.

o odszkodowanie i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 maja 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Y.

z dnia 25 czerwca 2010 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. odrzuca pismo skarżącego, nazwane "skarga kasacyjna

powoda - uzupełnienie"

3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Powód domagał się 13 245,20 zł tytułem odszkodowania za naruszenie

równego traktowania w zatrudnieniu i dopuszczenie się praktyk dyskryminacyjnych

w stosunku pracy.

Wyrokiem z 28 października 2009 r. Sąd Rejonowy w Ż. zasądził na jego

rzecz 2 808,00 zł. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, umarzając

jednocześnie postępowanie w części dotyczącej żądania ustalenia prawa do

sprawowania jurysdykcji sądowej według właściwości wydziału, ze względu na

cofnięcie w tym zakresie powództwa. Pozwany wyraził zgodę na cofnięcie pozwu.

Sąd zasądził od powoda 1 582 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, stosując zasadę

stosunkowego rozdzielenia kosztów.

Sąd ustalił, że powód jest zatrudniony na stanowisku sędziego w Sądzie

Okręgowym w X. Dnia 1 stycznia 2006 r. w wydziale została utworzona sekcja do

spraw I i II instancyjnych z zakresu prawa […]. Jednym z inicjatorów i

pomysłodawców utworzenia był powód. Kierownikiem sekcji została SSO M. G..

Powód orzekał w tej sekcji wspólnie ze wskazaną sędzią oraz SSO R. X.

10 kwietnia 2006 r. SSO G. przydzielono asystenta. Został on zatrudniony w

pełnym wymiarze czasu pracy. Asystent został przydzielony wskazanej sędzi

dlatego, że jako kierownik sekcji pełniła ona obowiązki funkcyjne, orzekając

jednocześnie w pełnym wymiarze. Oprócz tej sędzi asystenta przydzielonego w

pełnym wymiarze czasu pracy posiadały również przewodnicząca Wydziału

Gospodarczego oraz przewodnicząca Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad

Wykonywaniem Orzeczeń w sprawach karnych, które również pełniły obowiązki

funkcyjne i orzekały w pełnym wymiarze. Asystent został formalnie przydzielony

SSO G., udzielał jednak pomocy także innym sędziom z wydziału i z sekcji.

Pomagał również powodowi, dla którego sporządził kilka projektów uzasadnień i

postanowień wraz z uzasadnieniami. Powód nigdy nie prosił SSO G. o

umożliwienie mu skorzystania z pomocy jej asystenta. Dochodziło do tego zawsze

z inicjatywy wskazanej sędzi. Powód nie zgłaszał również żadnych zastrzeżeń do

decyzji Prezesa Sądu odnośnie przydzielenia asystenta SSO G. na pełny etat.

3

Od sierpnia 2006 r. do stycznia 2007 r. powód przebywał na zwolnieniu

lekarskim. W tym czasie sprawy z jego referatu były rozpoznawane przez SSO G.

oraz SSO X., a także przez sędziów delegowanych z sądów rejonowych. Łącznie

rozpoznali oni 111 spraw z referatu powoda. Podczas pobytu powoda na

zwolnieniu lekarskim doszło do zmiany praktyki wyznaczania spraw na rozprawy, w

ten sposób, że były one wyznaczane przez przewodniczącego wydziału lub

kierownika sekcji.

11 stycznia 2007 r. powód zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o

przyznanie mu asystenta. 23 stycznia 2008 r. powód wniósł o zapewnienie mu

takiego samego dostępu do komputera stacjonarnego, komentarzy do kodeksów

jak pozostałym sędziom. Prezes Sądu 28 stycznia 2008 r. zapewnił powoda, że

zostanie wyposażony w drugą jednostkę komputerową, wskazując również, że

komentarze nabywane są wyłącznie na potrzeby sekcji lub wydziału. W niedługim

czasie, po wystąpieniach powoda został on wyposażony w komputer stacjonarny.

Prezes Sądu rozważał możliwość przydzielenia powodowi asystenta Z. B., lecz

powód nie był z niego zadowolony. Z tego względu nie przyznano powodowi

asystenta. Zapewniono go jednak, że otrzyma pomoc asystenta, gdy będą wolne

etaty asystenckie. 1 kwietnia 2007 r. powód uzyskał pomoc asystenta, w wymiarze

1/2 etatu.

Po powrocie powoda do pracy liczba wyznaczanych dla niego spraw na była

zdecydowanie większa niż innych sędziów w sekcji. Liczba spraw powoda

wyznaczonych na sesje, za wyjątkiem spraw rozpoznawanych w postępowaniu

uproszczonym w miesiącu styczniu wyniosła 15 (SSO G. 8), w lutym 11 (SSO G.8),

w marcu wyniosła 6 (SSO G.4), w kwietniu 11 (SSO G.8). Łącznie w 2007 r. powód

miał wyznaczonych 85 spraw z czego załatwił 64, natomiast SSO G. miała 77

spraw wyznaczonych, z czego załatwiła 70. W 2008 r. powód miał 67 spraw

wyznaczonych, z czego 58 spraw załatwił, natomiast SSO G. miała 64 sprawy

wyznaczone, z czego załatwiła 51. Liczba spraw rozpoznanych przez powoda w

postępowaniu uproszczonym w latach 2007-2008 wyniosła odpowiednio 44 i 3

sprawy, natomiast SSO G. 27 i 5.

Od 12 stycznia 2009 r. zmniejszono o połowę etat asystenta przydzielonego

do SSO G.. 31 marca 2009 r. Kolegium Sądu Okręgowego jednogłośnie

4

zaopiniowało pozytywnie zakres czynności powoda i SSO G. w ten sposób, że

pierwsze 87 spraw z kategorii U z bieżącego wpływu rozdzielono pomiędzy powoda

i wskazaną sędzię w stosunku 2/3 do 1/3. Zmiana podyktowana była radykalnym

spadkiem spraw z kategorii […]. Podziału tego dokonano również z uwagi na

zakres obowiązków SSO G., która oprócz orzekania, od 6 lutego 2007 r. pełniła

funkcję zastępcy przewodniczącego Wydziału […]. Począwszy od 1 kwietnia 2009

r. SSO G. zmniejszono obowiązki orzecznicze w zakresie spraw […] do 1/2 etatu.

Sąd Rejonowy wskazał, że po powrocie powoda ze zwolnienia lekarskiego w

miesiącu styczniu 2007 r. był on nierówno traktowany. Został pozbawiony

możliwości korzystania z pomocy asystenta, gdy inni sędziowie mieli zapewniony

dostęp do tej pomocy. Od momentu powrotu powoda do pracy ze zwolnienia

lekarskiego do dnia 31 marca 2007 r. tj. do ostatniego dnia, w którym powód

pracował bez asystenta, był on nierówno traktowany. Sąd uznał dalej idące żądania

pozwu za nieuzasadnione, wskazując, że w okresie od 10 kwietnia 2006 r. do

sierpnia 2006 r. nie był on dyskryminowany. Sąd Rejonowy nie dopatrzył się

dyskryminacji powoda w praktyce wyznaczania spraw na rozprawę przez

Kierownika Sekcji lub Zastępcę Przewodniczącego Wydziału. W kwestii obciążenia

powoda na poszczególnych sesjach w okresie od stycznia 2007 r. do stycznia

2008 r., Sąd nie dopatrzył się przejawów nierównego traktowania. Liczba spraw

rozpoznanych przez powoda w tym okresie nie odbiegała znacząco od liczby spraw

rozpoznawanych przez SSO G.. Sąd uznał również, że powód nie był pozbawiony

dostępu do komputera stacjonarnego, literatury w prawniczej, komentarzy i

kodeksów. Sposób dokonania podziału tzw. pakietu startowego spraw z kategorii

[…] nie może świadczyć o nierównym traktowaniu powoda w porównaniu z SSO G..

Przydzielenie tej sędzi 1/3, a powodowi 2/3 spraw z tej kategorii nie było wynikiem

dyskryminowania, lecz zmniejszeniem etatu przydzielonego jej do pomocy

asystenta. Powód, jak i ta sędzia mieli przyznanych asystentów w wymiarze 1/2

etatu, a zakres ich obowiązków orzeczniczych był zbliżony. SSO G. pełniła również

obowiązki funkcyjne. Ograniczenie SSO G. pomocy asystenta do 1/2 etatu od 12

stycznia 2009 r. było zrównoważone (przy jej obowiązkach funkcyjnych)

przydziałem spraw z tzw. pakietu startowego. Działanie to nie miało przejawu

dyskryminacji, lecz obiektywnie uzasadnionego różnicowania. Wyeliminowało ono

5

możliwość zgłoszenia zarzutu dyskryminacji przez wskazaną tę sędzię, względem

powoda.

Apelację od wyroku złożyły obie strony.

Sąd Okręgowy w […] wyrokiem z 25 czerwca 2010 r. zmienił zaskarżony

wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił, oddalił apelację powoda oraz zasądził

na rzecz pozwanego 2 730 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu

stwierdzono przede wszystkim, że nie ma podstaw do uznania dyskryminacji

powoda od momentu jego powrotu do pracy do dnia przydzielenia mu asystenta w

miesiącach styczeń-marzec 2007 r. Natomiast Sąd I instancji zasadnie przyjął, że

zarówno przed, jak i po zakończeniu tego okresu powód nie był dyskryminowany.

Powód nie mógł się skutecznie domagać odszkodowania z powodu dyskryminacji

polegającej na nieprzyznaniu mu asystenta, skoro wcześniej (do stycznia 2007 r.)

mając świadomość tego, że asystent został przydzielony do pomocy

przewodniczącej wydziału, nie zgłaszał co do tego zastrzeżeń. Bezzasadne są

twierdzenia powoda odnośnie naruszenia przepisów Konstytucji oraz przepisów

ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej u.s.p.), jak również przepisów

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. oraz Regulaminu

urzędowania sądów powszechnych. Kwestia ta była przedmiotem wypowiedzi

Trybunału w postanowieniu z 10 czerwca 2009 r., P 4/09, OTK-A 2009/6/93.

W kwestii dostępu do współpracy z asystentem stwierdzono, że żaden

przepis u.s.p., ani rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 5 listopada 2002 r. w

sprawie szczegółowego zakresu i sposobu wykonywania czynności przez

asystentów sędziego nie warunkuje wykonywania przez sędziego jego obowiązków

bezwzględnie w asyście asystenta. Instytucja asystenta jest stosunkowo nowym

rozwiązaniem, jej pełne wdrożenie wymaga odpowiedniego czasu, nakładów

finansowych, co skutkuje brakiem możliwości zatrudnienia takiej liczby asystentów,

aby każdy sędzia w zadawalającym go rozmiarze mógł z tej współpracy korzystać.

Konieczne było dokonanie podziału czynności asystentów pomiędzy różnych

sędziów w stosownym do ich zadań zakresie. W podziale dokonanym z

uwzględnieniem tych uwarunkowań w Wydziale […] Sądu Okręgowego w […] nie

dopatrzono się nierównego traktowania powoda. Powód w apelacji wskazuje na

zakres czynności i wielkość pakietu startowego, dokonując porównania z SSO G..

6

Powód szeroko odnosi się do obowiązków wskazanej sędzi w zakresie

rozpoznawania spraw drugoinstancyjnych i obowiązków zastępcy

przewodniczącego wydziału, oceniając jej jako niewystarczające do dokonania

podziału spraw objętych repertorium […] w stosunku 2/3 do 1/3. Sąd Rejonowy

dokonał jednak odmiennej oceny tegoż podziału wpływających spraw, a Sąd

Okręgowy ocenę tę podziela. Powód nie wykazał, aby zakres faktycznie

wykonywanych czynności przez wskazanego sędziego był na tyle znikomy, aby nie

sięgał swym rozmiarem połowy etatu.

Sąd nie uwzględnił również wniosku powoda o wylosowanie składu

orzekającego rozpoznającego apelację. W procedurze cywilnej brak jest przepisu,

który zobowiązałby sąd do wyboru każdego składu orzekającego w drodze

losowania. Sprawa niniejsza została przydzielona zgodnie z zakresem czynności

sędziów orzekających w wydziale oraz zgodnie z planem podziału sesji, który

zostaje ustalony na półroczne okresy, w każdym roku przed wyznaczeniem terminu

rozprawy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w formie zwyczajowo

przyjętej od wielu lat. Zostaje zatem zachowana zasada losowego doboru składu

orzekającego.

Dostęp do publikacji i książek był dla wszystkich sędziów orzekających w

wydziale taki sam, a zatem nie cechuje go dyskryminacja, czy też nierówne

traktowanie w rozumieniu art.183a

k.p. Powód nie wskazał sytuacji, w których

doszłoby do uniemożliwienia mu korzystania z tych materiałów.

Odnośnie zarzutu o braku dostępu do komputera stwierdzono, że powód

dysponował dostępem do komputera w różnym zakresie, jednakże sam ten fakt nie

przesądza o różnicowaniu powoda w stosunku do pozostałych sędziów. Powód

formułując powyższy zarzut, nie wskazał, na czym miałoby polegać

dyskryminowanie go.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w apelacji strony pozwanej,

stwierdzono, że zasługują one na uwzględnienie. Słusznie bowiem apelujący

pozwany wywodzi w oparciu o złożone do akt sprawy wokandy spraw toczących się

w Wydziale […] Sądu Okręgowego w […], że w miesiącach styczeń do marzec

2007 r., po powrocie powoda do pracy po dłuższym okresie korzystania zwolnienia

od świadczenia pracy spowodowanego chorobą, ilość spraw wyznaczonych na

7

poszczególne wokandy dla powoda nie odbiegała od spraw wyznaczonych po raz

pierwszy dla innych sędziów. Sytuacja taka wynikła z konieczności odraczania

wcześniej wyznaczonych terminów rozpraw z miesiąca grudnia 2006 r. i stycznia

2007 r., a to ze względu na przesunięcie wcześniej zapowiadanej przez powoda

daty powrotu do pracy. Skoro powód w zakresie ilości wyznaczanych na

poszczególne wokandy spraw nie był traktowany odmiennie od innych sędziów, to

nie istnieją przesłanki do ustalenia nierównego traktowania w rozumieniu art.183a

k.p. W oparciu o dane statystyczne dotyczące jedynie jednego miesiąca, w

specyficznej sytuacji powoda wracającego do pracy po okresie długotrwałej

nieobecności, nie można przesądzać o nierównym traktowaniu go w stosunku do

innych osób, ponieważ specyfika pracy sędziego wskazuje na okresowo nierówne

rozłożenie jej nasilenia i może być spowodowane, jak w niniejszej sprawie,

okresowym zwiększeniem obowiązków będącym skutkiem czynników

obiektywnych.

W kwestii kosztów stwierdzono, że to powód w zdecydowanej części

przegrał sprawę. Nie do przyjęcia jest natomiast twierdzenie powoda, który

kwestionując prawidłowość orzeczenia w tym zakresie, podał, że jego roszczenie

uwzględniono co do zasady. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie ma znaczenia, skoro

powód wnosił o zasądzenie odszkodowania w kwocie 23 245,20 zł, na jego rzecz

zasądzono jedynie 2 808,00 zł. Równie niezrozumiałe jest powoływanie się powoda

na okoliczność uwzględnienia jego roszczenia co do ustalenia prawa do jurysdykcji

według właściwości wydziału, ponieważ powód w toku sprawy za zgodą

pozwanego cofnął pozew, a postępowanie zostało w tym zakresie umorzone.

Skargę kasacyjną od wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości.

Zarzucono naruszenie: 1) zasady bezstronności oraz prawa do rzetelnego procesu

tj. art. 49 k.p.c. w związku z art. 45 Konstytucji, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. w związku z art. 91 Konstytucji

poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wyłączenia składu

orzekającego w sprawie. Niezaskarżalność (art. 3941

§ 2 k.p.c.) postanowienia

Sądu Apelacyjnego odmawiającego wyłączenia od rozpoznania sprawy składu

orzekającego narusza zasadę dwuinstancyjności z art. 176 ust. 1 Konstytucji,

co miało wpływ na wynik sprawy „w zakresie utworzenia sądu bezstronnego”, 2)

8

art. 326 § 1 k.p.c. poprzez wydanie wyroku 25 czerwca 2010 r., mimo że rozprawę

zamknięto 4 lutego tj. po około 5 miesiącach, 3) art. 377 k.p.c., ponieważ żaden z

sędziów na rozprawie apelacyjnej nie przedstawił stanu sprawy ze szczególnym

uwzględnieniem zarzutów i wniosków apelacyjnych, 4) art. 224 k.p.c. poprzez nie

udzielenie głosu stronom przed zamknięciem rozprawy, 5) art. 158 k.p.c. i art. 160

k.p.c., ponieważ protokół nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu rozprawy

apelacyjnej, 6) art. 160 k.p.c. poprzez nierozpoznanie do chwili obecnej wniosku o

sprostowanie protokołu co do nieudzielania głosu stronom, 7) art. 150 pkt 4 k.p.c.

poprzez wezwanie powoda na rozprawę, która okazała się „publikacją”, 8) art. 328

§ 2 k.p.c., „ponieważ uzasadnienie orzeczenia nie odnosi się do zarzutów apelacji

w warstwie konstytucyjnej oraz pojęcia dyskryminacji w aspekcie prawnym”.

W ocenie skarżącego kumulacja powyższych naruszeń prawa „przekreśla

wartość gwarancyjną procedury sądowej, uzasadnia brak bezstronności sądu,

tworzy nieważność postępowania w znaczeniu art. 379 pkt 5 k.p.c., uzasadniając

konieczność powtórzenia rozprawy apelacyjnej”.

Ponadto zarzucono, że Sądu orzekającego nie wyznaczono zgodnie ze

standardami Konstytucji oraz art. 6 Konwencji z 1950 r., ponieważ akt wyznaczenia

oparto na uprawnieniach wynikających z rozporządzenia władzy wykonawczej lub

na zwyczaju w sposób sprzecznym z Konstytucją, co skutkuje nieważnością

postępowania w znaczeniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Naruszono więc art. 87 w związku z

art. 8 Konstytucji poprzez oparcie wyznaczenia składu orzekającego na zwyczaju

oraz art. 92 ust. 1, art. 176 ust. 2 w związku z art. 8 i art. 7 Konstytucji poprzez

oparcie wyznaczenia sądu na rozporządzeniu władzy wykonawczej sprzecznym z

Konstytucją.

Zarzucono także naruszenia: 1) art. 178 ust. 2 Konstytucji w związku z art.

32 Konstytucji, art. 7 Konstytucji, art. 8 Konstytucji i art. 183a

k.p., art. 183d

k.p. Nie

przeprowadzono „analiz prawnych definiujących pojęcie dyskryminacji w

odniesieniu do podstaw faktycznych procesu i konstytucyjnych wzorców podstaw

prawnych powództwa, a tym samym uznano brak dyskryminacji powoda”, 2)

zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji poprzez nie przeprowadzenie

analiz legalności podziału zadań, tworzenia struktur sądowych, stanowisk, mimo

zarzutów skarżącego i znaczenia tej kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy w ramach

9

przestrzegania zasady równości, niezawisłości sędziego i nadrzędności Konstytucji,

a przez to pominięto w ramach wykładni prawa gwarancyjnego faktyczne uznanie

wyższości rozporządzenia władzy wykonawczej (Regulaminu) i aktów władzy

biurokracji sądowej (decyzji Prezesa Sądu) nad Konstytucją. Pominięto kolizję art.

41 u.s.p. z art. 92 ust. 1 i art. 176 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 1

Konstytucji, 3) Konstytucji poprzez pominięcie kolizji art. 41 u.s.p. z art. 92 ust. 1

Konstytucji w związku z art. 8 Konstytucji w zakresie, w jakim uznano legalność

Sekcji jako struktury sądów, funkcji kierownika Sekcji oraz zakresów czynności

sędziów, co miało wpływ na uznanie braku dyskryminacji w rozumieniu art. 183a

k.p., 4) Konstytucji przez pominięcie kolizji art. 41 u.s.p. z art. 176 ust. 2 Konstytucji,

w zakresie w jakim uznano legalność Sekcji jako struktury sądów, funkcji

kierownika Sekcji oraz zakresów czynności sędziów, co miało wpływ na uznanie

braku dyskryminacji w rozumieniu art. 183a

k.p., 5) Konstytucji poprzez pominięcie

kolizji art. 22 § 1a w związku z art. 31 § 1 pkt 1 u.s.p. z art. 178 ust. 1 Konstytucji, w

zakresie w jakim uznano legalność zakresów czynności sędziów, co miało wpływ

na uznanie braku dyskryminacji w rozumieniu art. 183a

k.p., 6) art. 183a

k.p.,

poprzez błędną wykładnię w zakresie określenia cechy istotnej zróżnicowania

warunków pracy (cechy relewantnej), a przez to uznanie braku dyskryminacji, 7)

art. 98 k.p.c., art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c. poprzez obciążenie skarżącego

kosztami procesu, mimo że w trakcie procesu przed sądem I Instancji pozwany

uwzględnił żądanie powoda i przywrócił mu prawo do orzekania w ramach

właściwości wydziału (w sprawach ubezpieczeniowych). Tym samym spełniono

jedno z roszczeń powoda.

Wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku

i zasądzenie na rzecz powoda 23 245,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami przy

uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie uchylenie

zaskarżonego wyroku Sądu II instancji w całości i przekazanie sprawy Sądu II

instancji poza Okręgiem Sądu Okręgowego w […] do ponownego rozpoznania, przy

uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na argumentacje

wskazane we wnioskach o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w […],

przeprowadzenie dowodów z pism-protestów sędziów Wydziału dotyczących

dyskryminacji w okresie objętym procesem na okoliczność faktu dyskryminacji i

10

obciążenia sędziów oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentacji wskazującej na

fałszowanie statystyki sądowej w okresie objętej sporem. Dowody te zostały

pominięte przez Sąd II instancji wbrew wszelkim zasadom procesowym i dlatego w

tym znaczeniu ich dopuszczenie nie narusza art. 398 § 2 k.p.c.

Sąd Okręgowy w […] wyrokiem uzupełniającym z 15 września 2011 r.

uzupełnił wyrok z 25 czerwca 2010 r. w ten sposób, że zasądził dodatkowo od

powoda 3 533,66 zł.

Pismem z 11 października 2011 r. powód uzupełnił skargę kasacyjną.

Podniósł w niej przede wszystkim, że uzyskał on dowody co do wadliwej

reprezentacji strony pozwanej w procesie. Zarzucono nieważność postępowania

przed sądem I i II instancji poprzez naruszenie art. 89 § 2 k.p.c. (przed sądem I

instancji od 19 maja 2009 r.). Zarzucono także naruszenie art. 328 k.p.c., art. 338

k.p.c., a tym samym art. 6 Konwencji o Ochronie Praw i Wolności. Nieważność

postępowania ma również wynikać z tego, że wyznaczenie składu orzekającego

było niezgodnie ze standardami z art. 45, art. 176 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6

Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nie mieć uzasadnionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów przedstawionych

przez powoda w piśmie zatytułowanym „Skarga Kasacyjna powoda – uzupełnienie”.

Zarzuty w nim podniesione nie zostały rozpatrzone ze względu na upływ terminu

przewidziany do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismo to (uzupełnienie skargi)

zostało z tego powodu odrzucone.

Nieuzasadnione okazały się zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w

pkt 1 skargi kasacyjnej, które zdaniem skarżącego, miały świadczyć o nieważności

postępowania przed sądem drugiej instancji. W części zarzuty te były podniesione

już w apelacji (pkt 1.1. s zarzutów skargi kasacyjnej) i zostały poprawnie

rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy. Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 328

§ 2 k.p.c., gdyż Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutów apelacji w warstwie

konstytucyjnej (s. 17 uzasadnienia). Natomiast pozostałe zarzuty naruszenia

11

przepisów prawa procesowego pozostają bez wpływu na ostateczne

rozstrzygnięcie sprawy. Także zarzuty podniesione w pkt 2 skargi kasacyjnej nie

były uzasadnione. Były one zresztą także podnoszone w postępowaniu

apelacyjnym. Z tego powodu zarzut nieważności postępowania przed Sądem

drugiej instancji nie mógł został uwzględniony.

Zarzuty przedstawione w pkt II skargi kasacyjnej odnoszą się zasadniczo do

naruszenia zakazu dyskryminacji oraz przepisów Konstytucji RP.

Skarżący podnosi w wielu miejscach zarzut dyskryminacji (np. s. 10, 14, 17,

18, 38, 43, 55 skargi kasacyjnej), który jest uzasadniany nierównym traktowaniem

w zakresie dostępu do pomocy asystenta, komputera, literatury prawniczej,

przydziału do spraw na sesjach.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że dyskryminowaniem w

rozumieniu art. 183a

k.p. jest nierówne traktowanie w zatrudnieniu z określonych

przyczyn i nie jest wystarczające wskazanie na „podłoże dyskryminacyjne” (wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2010 r., I PK 72/10, OSNP 2012, nr 1-2, poz.

4). Skarżący nie wskazuje jednak wprost kryterium o charakterze

dyskryminacyjnym. Ponadto z ustaleń Sądu drugiej instancji wynika, że powód nie

był nierówno traktowany. Już jedynie z tego powoda możliwe byłoby oddalenie

powództwa z uwagi na treść art. 183a

k.p.

Gdyby jednak rozważać różnice sytuacji powoda w zakresie przez niego

wskazanym w skardze kasacyjnej, w stosunku do sędzi sprawującej funkcję

Kierownika Sekcji, to należałoby rozstrzygnąć o charakterze kryterium tego

zróżnicowania. Nie ulega wątpliwości, że do naruszenia zasady równego

traktowania i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść jedynie wtedy,

gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika z zastosowania przez pracodawcę

niedozwolonego kryterium, a więc w szczególności, gdy dyferencjacja praw

pracowniczych nie ma oparcia w odrębnościach związanych z ciążącymi

obowiązkami, sposobem ich wypełniania, czy tez kwalifikacjami (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., II PK 14/07, OSNP 2008, nr 21-22,

poz. 311).

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń Sądów obu instancji sędzia w

stosunku do której powód odnosi swoją, jego zdaniem nierówną pozycję, pełniła

12

funkcję kierownika Sekcji i Wydziału. Jest oczywiste, że z tego powodu mogło dojść

do uzasadnionego zróżnicowania zakresu jej obowiązków w stosunku do innych

sędziów. Skarżący podnosi jednak, że powołanie sędzi na stanowisko kierownika

sekcji narusza wskazane w skardze przepisy ustawy o ustroju sądów

powszechnych oraz Konstytucji RP. Skarżący podnosi, między innymi

niekonstytucyjność przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23

lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz.

249). Problem ten był przedmiotem pytania prawnego Sądu Okręgowego w […].

Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r., P 4/09 (OTK-A

2009, nr 6, poz. 93) umorzył postępowanie. W tej sytuacji przepisy rozporządzenia

korzystają z domniemania zgodności z Konstytucją RP. Sąd Okręgowy rozważał

ten problem uznając, że niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów

Konstytucji w kontekście naruszenia zasady równego traktowania powoda.

Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności faktyczne związane z

wykonywaniem obowiązków sędziowskich w Wydziale […]Sądu Okręgowego w

[…]. należy stwierdzić, że nie są zasadne zarzuty nierównego traktowania powoda,

a tym bardziej jego dyskryminowania.

Zdaniem Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę we

właściwym składzie, nie zostały naruszone wskazane w skardze kasacyjnej

przepisy prawa procesowego i materialnego, jak i Konstytucji RP. Tak więc

zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

/tp/