II UK 247/11

Sygn. akt II UK 247/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku J. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem PPHU R. Sp. z o.o.

o uchylenie decyzji dotyczącej odpowiedzialności za zobowiązanie spółki,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 maja 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 stycznia 2011 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 września 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, oddalił odwołanie J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 26 października 2006 r., którą organ rentowy stwierdził, że

2

odpowiada on za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na

ubezpieczenia społeczne za okres od października 2002 r. do stycznia 2004 r. w

łącznej kwocie 33.157,17 zł, w tym z tytułu składek - 22.858,17 zł i z tytułu odsetek

za zwłokę wyliczonych na dzień 26 października 2006 r. - 10.299,00 zł,

ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2002 r. do stycznia 2004 r. w

łącznej kwocie 7.234,75 zł, w tym z tytułu składek - 4.940,75 zł i z tytułu odsetek za

zwłokę wyliczonych na dzień 26 października 2006 r. - 2.294,00 zł, Fundusz Pracy i

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: od października

2002 r. do listopada 2002 r., od lutego 2003 r. do stycznia 2004 r. w łącznej kwocie

2.954,34 zł, w tym z tytułu składek - 2.033,34 zł i z tytułu odsetek za zwłokę

wyliczonych na dzień 26 października 2006 r. - 921,00 zł.

Sąd ustalił, że odwołujący się J. M. był prezesem zarządu PPHU R. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością od 30 września 2002 r. do 17 marca 2004 r.

Spółka w tym okresie nie odprowadzała składek na ubezpieczenia społeczne,

zdrowotne oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2004 r. Bank Zachodni WBK SA poinformował,

że na rachunku Spółki wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych prowadzonych

przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Urząd Skarbowy w Ś. Urząd Skarbowy w

Ś. w dniu 29 grudnia 2005 r. sporządził protokół do stanie majątkowym Spółki. Dnia

10 stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. wystąpił z wnioskiem do

Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ś. o podanie

księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność PPHU R. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością i do Starostwa Powiatowego w Ś. o podanie

numeru rejestracyjnego pojazdu stanowiącego jej własność. Postanowieniem z

dnia 3 lutego 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. umorzył prowadzone na

wniosek organu rentowego postępowanie egzekucyjne wobec Spółki z uwagi na

brak składników majątkowych, z których można byłoby przeprowadzić egzekucję

administracyjną. Podano także, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym

należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Sąd Okręgowy uznał, że odwołujący się ponosi odpowiedzialność za

nieuiszczone składki w spornym okresie na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29

sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60

3

ze zm.). Wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż

egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna. Organ rentowy

podejmował działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości: wysyłał

upomnienia oraz kierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. tytuły

wykonawcze. Prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych postępowanie

egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w

Ś. z dnia 3 lutego 2006 r. ze względu na brak składników majątkowych, z których

można by przeprowadzić egzekucję. Ponadto Sąd Okręgowy uznał, że ze

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie zgłoszono we

właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, choć były ku temu

przesłanki.

W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał za prawidłową decyzję organu rentowego

i oddalił odwołanie.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację odwołującego się od powyższego

wyroku.

Sąd Apelacyjny wskazał, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji

prezesem jednoosobowego zarządu PPHU R. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością był odwołujący się J. M., jak również nie było sporu co do daty

powstania i wysokości zaległości składkowych. Spór sprowadzał się do tego, czy

organ rentowy wykazał bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki oraz czy

odwołujący się wskazał mienie Spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, który uznał, że

organ rentowy wykazał przesłanki pozytywne, umożliwiające orzeczenie

odpowiedzialności odwołującego się za zaległe składki, przyjmując, że zaległości

składkowe powstały w czasie pełnienia przez niego funkcji członka Spółki, a

egzekucja z majątku tej Spółki okazała się bezskuteczna, jednocześnie zaś

odwołujący się nie wykazał przesłanek, które uwalniałyby go od tej

odpowiedzialności.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących niewykazania przez organ rentowy

bezskuteczności egzekucji wobec majątku Spółki, Sąd wskazał, że wierzyciel

wykazał tę okoliczność, wyczerpane zostały bowiem wszelkie możliwe sposoby

4

egzekucji, a egzekucja dotyczyła całego majątku Spółki. W sprawie zostało

ustalone, że postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce zostało umorzone

postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 3 lutego 2006 r.,

wobec braku składników majątkowych, z których egzekucja byłaby możliwa. Tym

samym należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie została spełniona pozytywna

przesłanka odpowiedzialności odwołującego się za zaległości z tytułu

nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne. Odwołujący się, wbrew

twierdzeniom zawartym w apelacji, nie wykazał też majątku Spółki, z którego

egzekucja byłaby możliwa. Zarzuty podnoszone przez niego, a dotyczące istnienia

majątku Spółki w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, wobec faktu

umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce- ze

względu na jej bezskuteczność, nie mogły zostać uwzględnione.

Sąd Apelacyjny podzielił również ustalenia Sądu pierwszej instancji w

zakresie niewykazania przez wnioskodawcę okoliczności egzoneracyjnej w postaci

złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki

Odwołujący się zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną w całości, zarzucając

mu naruszenie przepisów postępowania: art. 217 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c.,

art 224 § 1 k.p.c., a wszystkie w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c.,

poprzez brak ustosunkowania się Sądu Apelacyjnego do zgłoszonych w skardze

apelacyjnej nowych faktów i dowodów w postaci określonych dokumentów na

okoliczność rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości należącej do Spółki oraz

wartości rynkowej maszyn i urządzeń na określony dzień, a nadto na okoliczność

nieważności zobowiązania Spółki względem banku o znacznej wysokości, art. 328

§ 2 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i w związku z art. 391 k.p.c. i art. 382 k.p.c.

oraz art. 385 k.p.c., poprzez nierozważenie przez Sąd drugiej instancji w sposób

wszechstronny zebranego materiału dowodowego, odnoszącego się do majątku

Spółki i jego wartości oraz stanu zobowiązań Spółki i ich wysokości, w tym również

wynikającego z przedłożonych Sądowi drugiej instancji dokumentów, a także

naruszenie prawa materialnego – art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w

związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), poprzez

błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanka pozytywna wyrażona

5

w treści tego przepisu w postaci bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki

zachodzi wyłącznie wówczas, gdy zostaje wszczęta i przeprowadzona przez organ

egzekucyjny egzekucja zakończona brakiem zaspokojenia wierzyciela i wierzyciel

"wylegitymuje się" postanowieniem tego organu o bezskuteczności egzekucji,

podczas gdy takie rozumienie tej przesłanki jest w istocie rzeczy zawężone,

albowiem pomija to, że taka decyzja organu egzekucyjnego mogła być owocem

wyłącznie biernego zachowania wierzyciela, który nie tylko, ale i również z racji

swojego uprzywilejowania w postępowaniu egzekucyjnym względem innych

wierzycieli, w świetle przysługujących mu uprawnień wynikających z przepisów

prawa, mógł przejąć określony składnik majątku spółki, doprowadzając do

zaspokojenia swoich należności względem spółki, a tego nie uczynił.

Zdaniem skarżącego, nie zachodziła w niniejszej sprawie przesłanka w

postaci bezskuteczności egzekucji, gdyż organ rentowy nie skorzystał ze swojego

uprzywilejowania względem innych wierzycieli, nie przejął określonych składników

majątkowych Spółki na własność, choć mógł i powinien to uczynić w świetle art. 66

Ordynacji podatkowej oraz przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 229,

poz. 1954 ze zm.). Ponadto, decyzja organu egzekucyjnego stwierdzająca

bezskuteczność egzekucji dotknięta była na dzień jej wydania niewłaściwą oceną

ważnych zobowiązań Spółki i związanych z tym zabezpieczeń z tego względu, że

podstawowe zobowiązanie Spółki (zaciągnięty w banku kredyt) oraz jego

zabezpieczenie (hipoteka) stały się bezskuteczne wobec unieważnienia przez Sąd

Apelacyjnego wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r., umowy kredytu z dnia 23 marca

2003 r. z uwagi na niewłaściwą reprezentację Spółki przy jej zawieraniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 13

maja 2009 r., I UZP 4/09 (OSNP 2009 nr 23-24, poz. 319) wskazał, że termin

"egzekucja" zawarty w art. 116 Ordynacji podatkowej posiada tę samą treść

normatywną, jaką określeniu temu nadają przepisy regulujące cywilne i

administracyjne postępowanie egzekucyjne. Oznacza on zatem zagwarantowaną

6

przez państwo możliwość przymusowej realizacji przewidzianych obowiązującymi

przepisami prawa określonych rodzajów odpowiedzialności. Nie należy go

natomiast pojmować w znaczeniu potocznym, odnoszącym go do okoliczności

niezaspokojenia wierzyciela przez spółkę bez nawiązania do gwarantowanego

przymusem państwowym sposobu, w jaki zobowiązanie może być poddane

realizacji. Za taką interpretacją przemawia reguła spójności systemu prawa, będąca

jedną z naczelnych zasad procesu legislacyjnego, która nakazuje przyjmować

tożsamość treści tych samych pojęć mimo ich zamieszczenia w różnych aktach

prawnych. Przyjęcie takiej wykładni uzasadnione jest także językowym znaczeniem

terminów "egzekucja" i "bezskuteczna", które kojarzą się jednoznacznie z

podjęciem przez uprawniony podmiot przewidzianego prawem formalnego

postępowania przymuszającego, którego skutek w postaci zaspokojenia

wierzytelności nie nastąpił (por. także uchwałę Sądu Najwyższego z 15 czerwca

1999 r., III CZP 10/99, Monitor Prawniczy 1999 nr 11, s. 42; A. Mariański, A.

Karolak: Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w

świetle przepisów prawa handlowego i podatkowego, Warszawa 2004, s. 27).

Skoro bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji wiąże się z

brakiem możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela poprzez wszczęcie i

przeprowadzenie przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku

spółki, to w takim rozumieniu występuje bez wątpienia wówczas, gdy sam

wierzyciel dysponuje postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

ze względu na jego bezskuteczność. Postanowienie to nie ma charakteru wyłącznie

formalnego, jak twierdzi skarżący, lecz stanowi dowód na to, że czynności

przeprowadzone w postępowaniu egzekucyjnym nie doprowadziły do uzyskania

sum pokrywających dług. W konkluzji, dla ustalenia bezskuteczności egzekucji nie

ma znaczenia rynkowa wartość majątku podlegającego egzekucji, lecz to, czy w

wyniku przeprowadzonej z niego egzekucji udało się uzyskać zaspokojenie

wierzyciela. Innymi słowy, majątek dłużnika, do którego została skierowana

egzekucja, jest tyle wart, za ile uda się go sprzedać w toku czynności

egzekucyjnych.

Nawiązując zaś do wątku skargi powołującego się na nieprawidłową ocenę

przez organ egzekucyjny stanu majątku i zobowiązań Spółki, to nie jest on

7

usprawiedliwiony. Owa niewłaściwa ocena miała wedle skarżącego wynikać z faktu,

że umowa kredytu z dnia 23 marca 2003 r., obciążająca majątek Spółki i

towarzyszące jej zabezpieczenie kredytu hipoteką ustanowioną na jej

nieruchomości stały się bezskuteczne na podstawie prawomocnego wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., stwierdzającego nieważność umowy kredytu z

uwagi na niewłaściwą reprezentację Spółki przy jej zawieraniu. Biorąc pod uwagę

datę postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (3 lutego 2006 r.),

oczywiste jest, że przedstawiane okoliczności nie mogły mieć wpływu na

skuteczność egzekucji zakończonej tym postanowieniem. To, że nieważność

umowy kredytu wywołuje skutki ex tunc, nie ma wpływu na przeprowadzone przed

wyrokiem Sądu Apelacyjnego postępowanie egzekucyjne, skierowane do majątku

Spółki w jego ówczesnym stanie, wykazującym po stronie jej pasywów

wierzytelność banku z tytułu zaciągniętego kredytu, zabezpieczoną hipoteką na

nieruchomości. Bezskuteczność egzekucji jest stanem faktycznym stwierdzanym w

postępowaniu egzekucyjnym, w którego toku z majątku dłużnika nie dało się

uzyskać zaspokojenia całości lub części należności. Nie sposób zatem twierdzić, że

zmiany w aktywach i pasywach dłużnika powstałe po zakończeniu postępowania

egzekucyjnego podważają stwierdzoną w nim bezskuteczność egzekucji. Mogą one

natomiast być rozpatrywane w ramach innej przesłanki odpowiedzialności członka

zarządu spółki kapitałowej za zaległości składkowe spółki, a mianowicie w

kontekście wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie

zaległości spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W

tym zaś kierunku skarga kasacyjna nie zmierza. Co więcej, przytoczone przez nią

twierdzenia i wskazywane dowody w postaci umowy kredytu i wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., nie wskazują jednoznacznie na pomniejszenie

zobowiązań Spółki. Nieważność umowy kredytu nie wyklucza bowiem powstania

innej podstawy prawnej zobowiązania Spółki wobec banku, np. opartej na art. 410 §

2 k.c. Co się zaś tyczy hipoteki, to wskazać należy, że wskazywane okoliczności

nie świadczą o jej wygaśnięciu. Ta okoliczność może wynikać jedynie z wykreślenia

jej z księgi wieczystej i zostać potwierdzona wyłącznie stosownym odpisem.

Hipoteka ujawniona w księdze wieczystej korzysta z domniemania zgodności z

rzeczywistym stanem prawnym, dopiero jej wykreślenie prowadzi do domniemania

8

o nieistnieniu hipoteki (art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach

wieczystych i hipotece; jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.).

Jeżeli bowiem do powstania prawa potrzebny jest wpis, to i do jego wygaśnięcia

niezbędne jest wykreślenie wpisu. Nie jest więc wystarczające do usunięcia

niezgodności wpisu konstytutywnego hipoteki obalenie jego podstawy

materialnoprawnej, konieczne jest bowiem obalenie także samego wpisu w

procesie wytoczonym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i

hipotece (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZP

123/10, OSNC 2011 nr 9, poz. 96). Nie sposób też nie zauważyć, że wskazanie

majątku spółki oznacza wykazanie, że majątek ten należy do spółki w dacie

wskazania, co wymaga w przypadku nieruchomości przedstawienia aktualnego

odpisu księgi wieczystej. Nie jest zatem istotna w tej kwestii wartość majątku, co do

którego nie zostało wykazane, że nadal stanowi własność spółki.

Z tych też względów zarzuty procesowe koncentrujące się na dowodach na

okoliczność rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości Spółki, jej maszyn i

urządzeń oraz wysokości zobowiązań, ważności umowy kredytu i hipoteki,

zmierzające do podważenia stanowiska Sądu drugiej instancji o bezskuteczności

egzekucji wobec Spółki nie są skuteczne. Dowody te bowiem nie dotyczą

okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art. 227 k.p.c., a

więc ich pominięcie przez Sąd drugiej instancji nie ma wpływu na wynik sprawy (art.

3983

§ 1 pkt 2 k.p.c.). Dodać jedynie można, że zarzucane w skardze wśród innych

przepisów postępowania naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie mieści się we

wskazanych w przepisie art. 3983

§ 1 k.p.c. podstawach kasacyjnych. Zgodnie

bowiem z § 3 tego przepisu podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (por. uzasadnienie postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006r. nr 4,

poz. 76).

W konsekwencji nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1

Ordynacji bazujący na argumentacji o nieuwzględnionej przez Sąd drugiej instancji

rzeczywistej wartości majątku Spółki oraz jej zobowiązań i podważający w ten

sposób merytoryczną wartość postanowienia o umorzeniu egzekucji wobec jej

bezskuteczności. Nie ma też racji skarżący, jakoby Zakład Ubezpieczeń

9

Społecznych (wierzyciel), korzystając ze swojego uprzywilejowania względem

innych wierzycieli, mógł przejąć na własność nieruchomość Spółki bądź na

podstawie art. 66 powyższej ustawy, bądź na podstawie przepisów ustawy o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w ten sposób zaspokoić swoje

należności względem Spółki, nie dopuszczając tym samym do „wydania decyzji o

bezskuteczności egzekucji”. W ten sposób skarżący podważa stanowisko Sądu

drugiej instancji o spełnieniu się jednej z przesłanek odpowiedzialności

odwołującego się (członka zarządu) za zaległości składkowe Spółki w postaci

bezskuteczności egzekucji. Umknęło uwadze skarżącego, że art. 66 Ordynacji

podatkowej nie ma zastosowania do należności z tytułu składek na ubezpieczenia

społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika z treści art. 31

i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W świetle tych przepisów do

wskazanych składek stosuje się odpowiednio wymienione w nim przepisy Ordynacji

podatkowej, a wśród nich nie powołano jej art. 66, według którego wygaśnięcie

zobowiązania podatkowego może nastąpić w wyniku przeniesienia własności

rzeczy lub praw majątkowych dłużnika (podatkowego) na rzecz Skarbu Państwa,

gminy, powiatu lub województwa. Pominięcie tego przepisu jest zresztą oczywiste,

bowiem składki na ubezpieczenia społeczne są należnościami Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (którego dysponentem jest Zakład Ubezpieczeń

Społecznych, sprawujący nad nim bieżący zarząd – art. 51 ust. 2 i art. 74 ust. 3 pkt

1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) bądź otwartych funduszy

emerytalnych, na ubezpieczenia zdrowotne – Narodowego Funduszu Zdrowia,

pozostałe zaś są należnościami Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych, do poboru których upoważniony jest Zakład

Ubezpieczeń Społecznych (art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych). Nie są one natomiast należnościami Skarbu Państwa ani gminy,

powiatu lub województwa.

Jeśli natomiast chodzi o możliwość przejęcia od dłużnika prawa własności

nieruchomości w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji (art. 111h – art. 111j), przede wszystkim wskazać należy, że to jest to

uprawnienie, a nie obowiązek wierzyciela. Stąd też nie sposób zaaprobować

10

generalnego poglądu, że nieskorzystanie z tego uprawnienia przez wierzyciela

dochodzącego należności pieniężnych podważa bezskuteczność egzekucji,

stwierdzoną prawomocnym postanowieniem organu egzekucyjnego. W

szczególności pogląd taki nie jest uzasadniony w przypadku Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych. Jest on wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym według art. 1a

pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do którego

wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego

zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub

zabezpieczającym, lecz wykonuje swoje uprawnienia w ramach powierzonych mu

zadań i w granicach przyznanych ustawowo kompetencji polegających na poborze

składek, ich egzekucji, wymierzaniu odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty,

stosowaniu przepisów karnych, dokonywaniu zabezpieczeń na wszystkich

nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowaniu

ulg i umorzeń (art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Działa więc we

własnym imieniu, lecz na rzecz poszczególnych państwowych funduszy celowych w

celu ściągnięcia należności składkowych (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych), co oznacza uzyskanie w tym postępowaniu środków

pieniężnych i przekazanie ich na rzecz tych funduszy. Nie spełnia tego celu

przejęcie przez organ rentowy na własność nieruchomości dłużnika, której nie

udało się sprzedać w drodze licytacji. Prowadzi to do wniosku, że Zakład

Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zadań i w ramach kompetencji przyznanych

mu ustawą nie jest uprawniony do przejmowania na własność nieruchomości

dłużników zalegających z należnościami składkowymi, których nie udało się

sprzedać w drodze licytacji w postępowaniu egzekucyjnym.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39814

k.p.c. orzekł

jak w sentencji.