III UK 94/11

Sygn. akt III UK 94/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z odwołania Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w […]

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanych: B. B., i in.

o wysokość podstawy wymiaru składek oraz składki na ubezpieczenia społeczne,

zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 maja 2012 r.,

skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt […]

1. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie oddalenia apelacji

dotyczącej orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji o oddaleniu

odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8

stycznia 2009 r., nr 3134 w przedmiocie składek na Fundusz

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i sprawę w tym

zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

2

rozpoznania i rozstrzygnięcia w tym zakresie o kosztach

postępowania kasacyjnego,

2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 stycznia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił

podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne dla

wymienionych w decyzji 27 nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie

umowy o pracę u płatnika składek – Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w

okresach wskazanych w tej decyzji.

Drugą decyzją z tej samej daty ZUS stwierdził, że dla płatnika – Wyższej

Szkoły Informatyki i Zarządzania w […] kwota składek należnych na Fundusz

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 stycznia 2006 r. do 30

kwietnia 2008 r. wynosi łącznie 35.848,66 zł.

Trzecią decyzją z dnia 8 stycznia 2009 r. ZUS stwierdził, że dla płatnika

składek – Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania kwota składek należnych na

Fundusz Pracy za okres od 1 stycznia 2006 r. do 30 kwietnia 2008 r. wynosi łącznie

87.827,48 zł.

Odwołanie – obejmujące wszystkie trzy decyzje z 8 stycznia 2009 r. – wniósł

płatnik składek – Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania .

Wyrokiem z dnia 11 października 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych– po ponownym rozpoznaniu sprawy – oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy ustalił, że zainteresowani, zatrudnieni przez płatnika składek

na stanowiskach nauczycieli akademickich korzystali ze świadczeń wypłacanych

przez pracodawcę z tytułu nieobecności w pracy, spowodowanej różnymi

okolicznościami, a świadczenia te płatnik rozliczył jak wynagrodzenie za czas

choroby, zasiłki chorobowe, zasiłki opiekuńcze, zasiłki macierzyńskie lub

świadczenie rehabilitacyjne i nie odprowadził od nich składek na ubezpieczenie

społeczne, zdrowotne, FGŚP i Fundusz Pracy. Płatnik składek przy naliczaniu

należności z tytułu nieobecności w pracy oraz przy odprowadzaniu składki stosuje

wewnątrzzakładowy regulamin od 1997 r. Podstawę prawną ustalenia dla

3

nauczycieli akademickich wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej niezdolności

do pracy stanowi art. 105 ust. 5 i ust. 5a ustawy z dnia 12 września 1990 r. o

szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), a po dniu 1 września 2006 r.,

art. 154 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie

wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Powołane przepisy powinny być

stosowane przez płatnika, pomimo tego, że jest on niepubliczną szkołą wyższą.

Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie

emerytalne i rentowe wyłączone zostaje jedynie wynagrodzenie za czas

niezdolności do pracy spowodowanej chorobą i zasiłki chorobowe, natomiast

wszystkie inne przychody podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru składek

emerytalno - rentowych, jak również do podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. Płatnik – naliczając składki na

ubezpieczenie zdrowotne – powinien do podstawy wymiaru doliczyć wypłacone

nauczycielom akademickim wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy

spowodowanej chorobą i zasiłki chorobowe. W podstawie składek na

ubezpieczenia społeczne powinny znaleźć się wypłacone nauczycielom należności,

będące wynagrodzeniem za czas innej nieobecności w pracy spowodowanej

opieką, macierzyństwem lub rehabilitacją; odpowiednio do powyższego powinny

zostać naliczone także pozostałe składki na FGŚP i Fundusz Pracy.

Wyrok Sądu Okręgowego odwołująca się WSIiZ zaskarżyła apelacją.

Wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację.

Sąd drugiej instancji podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne wyroku

Sądu pierwszej instancji; podzielił także podstawę prawną tego wyroku.

Obowiązujący do 31 sierpnia 2006 r. art. 105 ust. 5 ustawy o szkolnictwie

wyższym stanowił, że nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia

za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy; ust. 5a powyższego przepisu

stanowił, że za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w

związku z chorobą zakaźną nauczyciel akademicki zachowywał prawo do

wynagrodzenia obliczonego na zasadach przewidzianych w art. 92 k. p. Natomiast

obowiązujący od 1 września 2006 r. art. 154 ust. 1 aktualnej ustawy – Prawo o

4

szkolnictwie wyższym, powtarza zasadę, że nauczyciel akademicki zachowuje

prawo do wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a

zgodnie z jego ust. 2 za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub

odosobnienia, w związku z chorobą zakaźną, wypadku w drodze do pracy,

nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia i zasiłku chorobowego

obliczonego na zasadach przewidzianych w art. 92 k.p. Według Sądu drugiej

instancji powyższe unormowania w sposób jednakowy regulują sytuację nauczycieli

akademickich w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy; określają ich

przywilej, który polega na uprawnieniu do wynagrodzenia za czas nieobecności w

pracy. Przywilej ten odnosi się do całej grupy zawodowej nauczycieli akademickich,

niezależnie od podstawy prawnej ich zatrudnienia, czy podmiotu zatrudniającego

(uczelnia publiczna, czy uczelnia niepubliczna). Sąd drugiej instancji nie podzielił

zarzutu strony apelującej o dyskryminacyjnym charakterze takiego przywileju w

stosunku do innych ubezpieczonych pracowników. Szczególne uprawnienia do

świadczeń z ubezpieczeń społecznych, jakie pojawiają się w przepisach o prag-

matykach służbowych, czy zawodowych nie są przejawem nierównego traktowania

pozostałych ubezpieczonych i nie mają charakteru regulacji dyskryminacyjnych,

skoro w jednakowy sposób normują sytuację tej samej grupy zawodowej. Zarówno

przepis art. 105 ust. 5a poprzednio obowiązującej ustawy o szkolnictwie wyższym,

jak i obecnie przepis art. 154 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym,

regulują wyłącznie sposób obliczania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy

wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną…, odsyłając do

unormowania zawartego w art. 92 k. p. Przepis art. 92 k. p. nie zawiera regulacji z

której wynikałaby wysokość zasiłku chorobowego. Kwestię tę regulują przepisy

ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze

zm.) (art. 36 - 52a). Sąd drugiej instancji odrzucił interpretację art. 154 ust. 2 Prawa

o szkolnictwie wyższym, według której nauczyciel akademicki za czas niezdolności

do pracy wskutek choroby uzyskuje najpierw prawo do wynagrodzenia, a później

nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Sąd powołał się na pogląd zawarty w

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., I UK 295/09 - LEX nr 580147,

zgodnie z którym zarówno przepis art. 105 ust. 5a ustawy o szkolnictwie wyższym z

5

1990 r. jak i art. 154 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. nie stanowią

odstępstwa od zasady zgodnie z którą nauczyciel akademicki zachowuje prawo do

wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy. W konsekwencji

nauczyciel akademicki zachowuje prawo do wynagrodzenia za cały czas

niezdolności do pracy z powodów uprawniających do świadczeń z ubezpieczenia

społecznego, nie ma natomiast za ten okres prawa do zasiłków na podstawie

art. 12 ust. 1, art. 22 i art. 31 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z

ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Do urlopu macierzyńskiego, do którego nauczyciel akademicki jest

uprawniony na podstawie art. 180 k.p. nie ma zastosowania art. 154 ust. 2 Prawa o

szkolnictwie wyższym, lecz ust. 1 tego przepisu (tak samo jak pod rządem art. 105

ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym). Obowiązujące nauczycieli akademickich

powyższe zasady wywołują konsekwencje w zakresie naliczania i odprowadzania

składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy

i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przepis art. 18 ust. 1 i ust.

2 w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) wskazuje, że

z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyłączone zostaje

jedynie wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy spowodowanej chorobą i

zasiłki. W przypadku nauczycieli akademickich do podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia społeczne wejdą zatem wynagrodzenia wypłacone za czas innej

usprawiedliwionej nieobecności w pracy niż nieobecność spowodowana chorobą

własną nauczyciela. Powyższe wyłączenie z podstawy wymiaru nie obowiązuje w

przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika z art. 81 ust. 5 ustawy z

dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Sąd drugiej instancji – uznając, że w zakresie omawianych regulacji sytuacja

prawna nauczycieli akademickich zatrudnionych zarówno w publicznych jak i

niepublicznych szkołach wyższych jest jednakowa – nie podzielił zarzutu apelacji

naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasad wynikających z przepisów art. 2,

art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że wypłaty stanowiące

podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, zgodnie z

6

przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń

pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 237, poz. 1654 ze

zm.), stanowią kwoty wyjściowe do ustalenia składki na Fundusz Gwarantowanych

świadczeń Pracowniczych. Analogicznie jest w przypadku składek na Fundusz

Pracy – zgodnie z przepisem art. 104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji

zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.).

Wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca WSIiZ zaskarżyła skargą kasacyjną.

Skargę oparto na obydwu podstawach określonych w art. 3983

§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W

ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c.) zarzucono błędną

wykładnię:

a) art. 105 ust. 5 i ust. 5a ustawy o szkolnictwie wyższym oraz art. 154 ust.

2 Prawa o szkolnictwie wyższym w związku z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32,

art. 64 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na

przyjęciu, że za cały okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy

nauczyciela akademickiego zachowuje on prawo do wynagrodzenia;

b) art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 81

ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez przyjęcie, że

skarżąca, jako płatnik składek, błędnie ustaliła podstawę wymiaru składek

na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne a w konsekwencji nie

odprowadziła należnych z tego tytułu składek w prawidłowej wysokości;

c) art. 29 ust. 1 w związku z art. 9 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca

2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności

pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.) przez przyjęcie, że

skarżąca, jako płatnik składek nieprawidłowo ustaliła podstawę wymiaru

składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a

przez to zaniżyła wysokość składek na ten Fundusz pomimo, że szkoła

wyższa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów powołanej

ustawy, a w efekcie nie obciążają jej żadne obowiązki z tej ustawy

wynikające.

W ramach podstawy procesowej (art. 398 3

§ 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono

naruszenie art. 378 § 1 oraz art. 321 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez

7

orzeczenie w sprawie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne

pomimo, że ta sprawa nie była przedmiotem decyzji organu rentowego, a w

konsekwencji nie była przedmiotem odwołania do sądu pierwszej instancji ani też

przedmiotem apelacji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w

całości, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, i przekazanie

spawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.

W skardze zawarto wniosek o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego

pytania prawnego co do zgodności art. 105 ust. 5 i ust. 5a ustawy o szkolnictwie

wyższym i art. 154 ust. 1 i ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym z art. 2, art. 31 ust.

3, art. 32, art. 64 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przyjęta z zaskarżonym wyroku a zakwestionowana w skardze kasacyjnej

wykładnia art. 105 ust. 5 i 5a ustawy o szkolnictwie wyższym oraz art. 154 ust. 2

ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jest zgodna z wyjaśnieniami

interpretacyjnymi tych przepisów wynikającymi z orzecznictwa Sądu Najwyższego

(powołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – wyrok z dnia 9 lutego 2010 r., I

UK 295/09, wyrok z dnia 18 lipca 2006 r., I UK 370/05 – OSNP 2007/15-16/227,

wyrok z dnia 4 grudnia 2007 r., I UK 168/07 – OSNP 2009/1-2/22, wyrok z dnia 10

lutego 2000 r., I UKN 389/99 – OSNP 2001/15/494).

Zasadzająca się na specyficznym przywileju pracowniczym nauczycieli

akademickich zasada zachowania prawa do wynagrodzenia za czas

usprawiedliwionej nieobecności w pracy wywoływała istotne konsekwencje w

zakresie ubezpieczeń społecznych. W szczególności nauczyciel akademicki, który -

za czas nieobecności w pracy wskutek choroby zachowywał prawo do

wynagrodzenia – nie uzyskiwał prawa do zasiłków z ubezpieczenia społecznego,

natomiast uzyskane wynagrodzenie stawało się podstawą należnej składki z tytułu

ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wynikające z

powyższych regulacji szczególnych częściowe zaspakajanie w ramach świadczeń

pracowniczych potrzeb, które w systemie powszechnym należały do zakresu

8

ubezpieczenia społecznego, mogły wydawać się kontrowersyjne, zwłaszcza w

stosunku do nauczycieli akademickich uczelni niepublicznych w których

wynagrodzenia nauczycieli nie pochodziły ze środków publicznych. Powstawały

problemy systemowego uzgodnienia przywileju pracowniczego z konsekwencjami

w zakresie kosztów ubezpieczenia społecznego.

Powyższy stan prawny uległ zmianie na skutek interwencji ustawodawcy.

Ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym,

ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych

ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 455), w jej art. 1 pkt 107 uchylone zostały w art. 154

ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jego ustępy 1 i 2. Po wejściu w życie tego

przepisu (z dniem 1 października 2011 r.) nauczyciele akademiccy przestają

korzystać z uprawnienia do wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej nieobecności

w pracy, także spowodowanej chorobą, a należy do nich stosować odnoszącą się

do ogółu pracowników zasadę wynikającą z art. 92 k.p. (za pierwszy okres

niezdolności do pracy przysługuje prawo do określonego wynagrodzenia, a

następnie prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego).

Uchylenie w art. 154 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustępów

pierwszego i drugiego tego przepisu oznacza – z woli ustawodawcy – wyraźną

zmianę dotychczasowego stanu prawnego w jego normatywnym znaczeniu

wyjaśnionym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ponadto uchylenie tych

przepisów dezaktualizuje zawarty w skardze wniosek o wystąpienie do Trybunału

Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 154 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie

wyższym (i poprzednio obowiązującego art. 105a ust. 5 i ust. 5a ustawy o

szkolnictwie wyższym) z Konstytucją RP. Nie są natomiast przekonujące

argumenty wnoszącego skargę o potrzebie dokonania „kontroli” konstytucyjności

wskazanych przepisów w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy. Skarżący

bezpodstawnie twierdzi jakoby, pod rządem przepisów obowiązujących do 30

września 2011 r., nauczyciele akademiccy nie uzyskiwali ochrony w zakresie ryzyk

dotyczących zabezpieczenia społecznego. Przedstawiona argumentacja nie

uwzględnia konsekwencji uzyskiwania wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej

nieobecności w pracy w odniesieniu do niektórych tylko świadczeń z zakresu

zabezpieczenia społecznego. Bezzasadne w związku z tym jest twierdzenie jakoby

9

dotychczasowy system polegał na „przerzucaniu na uczelnie niepubliczne ciężaru

zabezpieczenia społecznego nauczycieli akademickich w czasie choroby lub

macierzyństwa”. W przedstawionym stanowisku autora skargi kasacyjnej nie ma

próby systemowego ujęcia dotychczasowej zasady uprawniającej nauczycieli

akademickich do wynagrodzenia za pracę za czas usprawiedliwionej nieobecności

w pracy. W odniesieniu do kwestii z tego zakresu wyjaśnianych w judykaturze

można np. wskazać na określone korzyści, które uzyskiwał pracownik na skutek

opłacenia składki od wynagrodzenia wypłaconego w miejsce zasiłków z

ubezpieczenia społecznego (wyrok SN z dnia 10 lutego 2000 r., II UKN 389/99 –

OSNP 2001/15/494). Z kolei w wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r., I UK 169/07 (OSNP

2009/1-2/28), Sąd Najwyższy zauważył, że zgodnie z art. 138 ustawy o szkolnictwie

wyższym statut uczelni niepaństwowej mógł ustanowić odmienne uregulowanie

praw i obowiązków pracowników. W szczególności możliwe było na tej drodze –

odmiennie od zasady wynikającej z art. 105 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym –

określenie świadczeń przysługujących w okresie czasowej niezdolności do pracy na

zasadach ogólnych według reguł z art. 92 § 1 k.p.

Wobec niezasadności zarzutu skargi dotyczącego interpretacji normy

prawnej wynikającej z przepisów art. 105 ust. 5 i 5a ustawy o szkolnictwie wyższym

oraz art. 154 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie mogły być

uwzględnione zarzuty dotyczące wskazanych w skardze przepisów z zakresu

ubezpieczeń społecznych. Jak to bowiem wynika z uzasadnienia skargi, naruszenia

przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący wiąże wyłącznie z

kwestionowaniem obowiązujących do 30 września 2011 r. zasad wynagradzania

nauczycieli akademickich za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Zasadny jest natomiast ostatni z zarzutów materialnoprawnej podstawy

skargi kasacyjnej. Rację ma skarżący, że orzekając odnośnie zgodności z prawem

decyzji organu rentowego w zakresie składek należnych od Wyższej Szkoły

Informatyki i Zarządzania na rzecz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych, Sąd Apelacyjny pominął wskazane w skardze przepisy określające

podmiotowy zakres ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń

pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

10

Obowiązek opłacania składek za pracowników na Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych – stosownie do art. 9 powołanej ustawy – odnosi się do

przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy. Z kolei, zgodnie z tym

ostatnim przepisem chodzi o przedsiębiorę zdefiniowanego w ustawie o swobodzie

działalności gospodarczej o ile…w przypadku przedsiębiorstw „prowadzących

działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także oddziałów

banków zagranicznych – odrębne przepisy nie wyłączają możliwości ogłoszenia na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej upadłości takiego pracodawcy”. Zasadnie w

skardze wskazuje się na to, że art. 106 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym,

expressis verbis, wyłącza kwalifikację jako działalności gospodarczej w rozumieniu

przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - „Prowadzenie przez

uczelnię działalności dydaktycznej, naukowej, badawczej, doświadczalnej,

artystycznej, sportowej, diagnostycznej, rehabilitacyjnej lub leczniczej”. Ponadto, ze

względu na powołane wyżej zastrzeżenie zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie

roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, odrębnym

przepisem wyłączającym możliwość ogłoszenia na terenie RP upadłości

pracodawcy będącego uczelnią jest art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.

(Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), stanowiący, że nie można ogłosić upadłości uczelni.

Bezzasadna jest natomiast procesowa podstawa skargi kasacyjnej.

Skarżący bezpodstawnie twierdzi, jakoby zaskarżony wyrok rozstrzygał o

wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, to jest ponad

przedmiot sprawy wyznaczony decyzją organu rentowego. Nic takiego nie wynika z

sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. Sąd

Apelacyjny oddalił apelację Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w R.

wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 11 października 2010 r.

Rozstrzygnięcie co do bezzasadności rozpoznawanej apelacji dokładnie odpowiada

przedmiotowi postępowania apelacyjnego (por. art. 385 k.p.c.). Dodać jeszcze

należy, że przedmiotem apelacji był wyrok Sądu pierwszej instancji także

pozostający w granicach przedmiotu sprawy wyznaczonego granicami odwołania

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych . Także z uzasadnienia

zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji nie wynika, ażeby Sąd ten rozpoznał i

11

rozstrzygał „w sprawie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i

zdrowotne”.

W sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego, w jej części opisowej, przedmiot

sprawy, wyrazy „oraz składki” zostały omyłkowo umieszczone przed wyrazami

„ubezpieczenie społeczne, zdrowotne”, chociaż przedmiot sprawy „składkowy”

dotyczył składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych. Jest to oczywista omyłka, która podlega sprostowaniu w trybie do

tego przewidzianym (por. art. 350 § 1 i § 2 k.p.c.).

Z powyższych przyczyn, wobec zasadności skargi kasacyjnej odnośnie

składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Sąd Najwyższy

orzekł stosownie do art. 39815

§ 1 k.p.c.; natomiast dalej idące podstawy skargi

okazały się nieuzasadnione w związku z czym orzeczono w myśl art. 39814

k.p.c.

/tp/