II PK 298/11

Sygn. akt II PK 298/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P. K.

przeciwko Pałacowi Młodzieżowemu /…/

o przywrócenie do pracy i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 29 lipca 2011 r.,

1. oddala skargę kasacyjną;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 (sto

dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

2

UZASADNIENIE

Powód P. K. pozwem z dnia 2 czerwca 2010 roku wystąpił przeciwko

pozwanemu Pałacowi Młodzieży /…/ o uznanie dokonanego przez pracodawcę

wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne, a po upływie okresu

wypowiedzenia umowy – o przywrócenie do pracy oraz odszkodowanie.

Sąd Rejonowy– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 9

lutego 2011 r. oddalił powództwo.

Rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach: powód P. K. był

zatrudniony w pozwanym Pałacu Młodzieży począwszy od dnia 1 września 1996 r.

na stanowisku nauczyciela - instruktora, trenera koszykówki, ze statusem

nauczyciela mianowanego, począwszy od dnia 11 grudnia 2000 r. Powód nie był

członkiem zakładowej organizacji związkowej, jak również nie korzystał z jej

ochrony. W związku z wydanym w dniu 1 kwietnia 2010 r. przez Przychodnię

Lekarską „N. " spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością orzeczeniem lekarskim,

powód wystąpił do pracodawcy z wnioskiem o wyrażenie zgody na skorzystanie z

płatnego urlopu dla poratowania zdrowia. Pozwany w dniu 30 kwietnia 2010 r.

wyraził zgodę na wykorzystanie przez powoda urlopu dla poratowania zdrowia w

okresie od 10 października 2010 r. do 1 sierpnia 2011 r. Organ prowadzący

pozwaną palcówkę w dniu 26 maja 2010 r. zadecydował o likwidacji dwóch etatów

nauczycieli zajęć koszykówki w roku szkolnym 2010/2011. Decyzja dotyczyła

powoda oraz J. K., zatrudnionych w Pracowni Rekreacyjnej i Turystycznej, a u jej

podstaw legł niewłaściwy stan techniczny sali gimnastycznej znajdującej się na

terenie pozwanej placówki, jak również powstanie dzielnicowych ośrodków sportu,

przejmujących w tym zakresie zajęcia sportowe prowadzone przez Urząd Miasta,

także w zakresie zajęć koszykówki.

W okresie od 21 maja 2010 r. do 13 czerwca 2010 r. powód przebywał na

zwolnieniu lekarskim. W dniu 31 maja 2010 r. pozwany wypowiedział łączący strony

stosunek pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ze

skutkiem rozwiązującym na dzień 31 sierpnia 2010 r. Jako podstawę tej treści

oświadczenia woli podano art. 20 ust. 1 pkt oraz ust. 3 Karty Nauczyciela, a jako

przyczynę - zmiany organizacyjne uniemożliwiające dalsze zatrudnienie powoda w

3

pełnym wymiarze zajęć. W treści wypowiedzenia pracodawca pouczył powoda o

możliwości złożenia wniosku o przejście w stan nieczynny. W związku z powyższą

decyzją pozwany cofnął również udzieloną zgodę na wykorzystanie przez powoda

urlopu dla poratowania zdrowia.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, iż pracodawca

podjął prawidłową - w świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela - decyzję o

wypowiedzeniu powodowi stosunku pracy. Materiał dowodowy potwierdził bowiem

fakt przeprowadzenia u pozwanego zmian organizacyjnych uniemożliwiających

zatrudnienie powoda w pełnym wymiarze zajęć (brak zaplecza technicznego do

prowadzenie zajęć koszykówki i przejęcie tychże zajęć przez dzielnicowe ośrodki

sportu mieszczące się przy szkołach). Prawidłowości decyzji pracodawcy nie

podważa okoliczność, iż aktualnie zajęcia o charakterze ogólnorozwojowym z

najmłodszymi dziećmi prowadzi nowo zatrudniony pracownik. Powyższe zajęcia są

prowadzone jedynie w wymiarze 4 godzin tygodniowo i nie dotyczą zajęć

koszykówki o profilu realizowanym przez powoda. Sąd pierwszej instancji

podkreślił, iż fakt prowadzenia przez powoda podobnych zajęć w okresie

poprzedzającym wypowiedzenie mu stosunku pracy, jak również zajęć

niezwiązanych z zakresem jego obowiązków (kurs na kartę motorowerową) wynikał

bezsprzecznie z braku możliwości zapewnienia mu zadań w dotychczasowym

zakresie oraz w rozmiarze wynikającym ze stosunku pracy. Powód w okresie

zatrudnienia nie wyrażał zgody zarówno na zmianę stanowiska jego pracy, jak

również na zmniejszenie wymiaru etatu, obawiając się utraty nabytych przywilejów.

W ocenie Sądu Rejonowego, pracodawca wypowiadając przedmiotowy stosunek

pracy nie naruszył również treści art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela. Powoływany

przez powoda przepis art. 41 k.p. nie znajduje w ogóle zastosowania do nauczycieli

mianowanych, w tym w szczególności do rozwiązania stosunku pracy z

mianowanym nauczycielem z przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 Karty

Nauczyciela.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając orzeczenie w

całości oraz wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie powództwa lub o uchylenie

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej

instancji.

4

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29

lipca 2011 r. oddalił apelację.

Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Rejonowego w kwestii

zasadności wypowiedzenia przez pozwanego stosunku pracy z powodem,

dokonanego z mocy art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. Apelujący nie kwestionował

zresztą istnienia przyczyn uzasadniających rozwiązanie z nim stosunku pracy w

tym trybie. Stawiał natomiast zarzut niedopuszczalności wypowiedzenia przez

pracodawcę stosunku pracy w oparciu o art. 20 Karty Nauczyciela w sytuacji

wcześniejszego udzielenia pracownikowi zgody na urlop dla poratowania zdrowia.

Z przepisu art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela, a także z utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż prawo do urlopu dla poratowania

zdrowia jest prawem podmiotowym pracownika. W okresie tego urlopu stosunek

pracy nauczyciela jest chroniony. Przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny na

jego wniosek (lub wypowiedzenie mu stosunku pracy) po rozpoczęciu urlopu jest

sprzeczne z celem urlopu i uzasadnia żądanie uznania tego przeniesienia

(wypowiedzenia) za bezskuteczne. W okresie urlopu nie można też zmienić na

niekorzyść warunków zatrudnienia nauczyciela. Urlop dla poratowania zdrowia jest

bowiem usprawiedliwioną nieobecnością w pracy o określonym przez ustawodawcę

przeznaczeniu. Podkreślić jednak należy, że urlop dla poratowania zdrowia

przysługuje tylko i wyłącznie nauczycielowi zatrudnionemu, czyli pozostającemu w

stosunku pracy. Tymczasem w niniejszym przypadku o ile samo udzielenie

powodowi urlop dla poratowania zdrowia nastąpiło w czasie trwania stosunku

pracy, o tyle później, wskutek zmiany okoliczności, okazało się, że urlop przypada

on już na okres po ustaniu zatrudnienia. Brak więc było jakichkolwiek przeszkód,

aby pracodawca mógł rozwiązać z powodem stosunek pracy. Mógł też dokonać

tego w czasie usprawiedliwionej nieobecności powoda w pracy, gdyż art. 41 k.p. nie

ma zastosowania do nauczycieli mianowanych.

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną powoda. Skargę

oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. 1/ art. 20 ust. 1

pkt 2 i art. 73 ust. 1 Karta Nauczyciela, przez błędną wykładnię tych przepisów oraz

wykładnię ich wzajemnego stosunku na skutek ustalenia, że dopuszczalne jest

wypowiedzenie nauczycielowi stosunku pracy przed terminem rozpoczęcia

5

udzielonego mu wcześniej urlopu dla poratowania zdrowia; 2/ art. 61 § 1 k.c., przez

ustalenie, że dopuszczalne było „cofnięcie" udzielonego powodowi urlopu dla

poratowania zdrowia; 3/ art. 41 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela, przez

błędną ich wykładnię w wyniku ustalenia, że urlop dla poratowania zdrowia nie był

udzielony powodowi dla kontynuacji leczenia po okresie zwolnień lekarskich.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku

Sądu Rejonowego i uwzględnienie powództwa lub o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w

G.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący powołując szeroko orzecznictwo

Sądu Najwyższego wskazał, iż w jego ocenie w wyroku z dnia 9 września 2010 r.

(II PK 54/10) nastąpiło przynajmniej częściowe odstąpienie od stosowania uchwały

z dnia 7 grudnia 2006 r. (I PZP 4/06), w której stwierdzono, że art. 41 k.p. nie

stosuje się przy wypowiadaniu stosunku pracy nauczycielom zatrudnionym na

podstawie mianowania w sytuacji, gdy nauczyciel tuż przed rozpoczęciem urlopu

dla poratowania zdrowia przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wyrażony w tymże

wyroku pogląd Sąd Okręgowy błędnie uznał za nieodnoszący się do sytuacji, w

jakiej znalazł się powód.

Pozwany wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz od

powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem niesłuszne są

zarzuty naruszenia prawa materialnego przy ferowaniu zaskarżonego wyroku.

Istota niniejszego sporu sprowadza się do pytania o dopuszczalność

rozwiązania za wypowiedzeniem, w okolicznościach objętych hipotezą normy

art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst:

Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm., dalej zwanej Kartą Nauczyciela) stosunku

pracy z nauczycielem mianowanym, któremu udzielono urlopu dla poratowania

zdrowia a który w dniu złożenia oświadczenia woli pracodawcy przebywał na

zwolnieniu lekarskim.

6

Szukając odpowiedzi na tak sformułowane pytanie warto poświecić parę

uwag charakterowi prawnemu urlopu dla poratowania zdrowia, unormowanego w

art. 73 Karty Nauczyciela.

Mimo, że nazwa urlopu oraz regulacja art. 73 ust. 1 i 10 Karty Nauczyciela

jednoznacznie wskazują na cel tej instytucji, jakim jest poprawa stanu zdrowia

nauczyciela w następstwie przeprowadzenia leczenia zaleconego przez leczącego

wnioskodawcę lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, urlop nie jest świadczeniem o

charakterze ubezpieczeniowym, związanym z zaistnieniem prawnie chronionego

ryzyka czasowej lub długotrwałej utraty zdolności do pracy wskutek choroby. Nie

jest quasi zasiłkiem chorobowym, ani quasi świadczeniem rehabilitacyjnym, ani tym

bardziej quasi rentą okresową. Jest świadczeniem pracowniczym, przysługującym

w ramach stosunku pracy łączącego pracownika (jakim w myśl art. 2 k.p. jest

nauczyciel zatrudniony - stosownie do art. 10 ust. 1 Karty Nauczyciela - na

podstawie mianowania lub umowy o pracę) z konkretnym pracodawcą (jakim w

świetle art. 3 k.p. jest szkoła jako jednostka organizacyjna zatrudniająca

pracowników). Ustawodawca posłużył się przy tym terminem „urlop”, który w prawie

pracy oznacza usprawiedliwiony okres zwolnienia pracownika z obowiązku

świadczenia pracy o określonym przeznaczeniu. Urlop dla poratowania zdrowia jest

zatem odmianą urlopu pracowniczego, najbardziej zbliżoną w swej konstrukcji i celu

do urlopu wypoczynkowego, stąd nie można z obydwu tych instytucji korzystać w

tym samym czasie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1988 r., III PZP,

LEX nr 55402). Nie jest jednak świadczeniem powszechnym, należnym wszystkim

pracownikom, lecz regulowanym przepisami szczególnymi, zawartymi w

pragmatyce służbowej, przywilejem przysługującym tej grupie zawodowej i to przy

spełnieniu ściśle określonych kryteriów, a owo uprzywilejowanie nauczycieli wyraża

się nie tylko w możliwości uzyskania przedmiotowego urlopu, ale także w tym, że w

trakcie korzystania z niego nauczyciel zachowuje w myśl art. 73 ust. 5 Karty

Nauczyciela prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wraz z

dodatkiem za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym

dodatków socjalnych z art. 54 Karty Nauczyciela.

Warto zauważyć, że w przypadku urlopów pracowniczych normowanych

przepisami Kodeksu pracy, urlopu zawsze udziela pracodawca (art. 1542

, art. 161,

7

art. 163, art. 1672

, art. 168, art. 174 i art. 1741

k.p.) i czyni to na wniosek

pracownika (art. 162, art. 164, art. 1672

, art. 174 i art. 1741

k.p.) lub bez tego

wniosku, zgodnie z planem urlopowym (art. 163 k.p.). Zatem pracownik „otrzymuje”

urlop od pracodawcy, a nie „bierze” go sam, nawet jeśli udzielenie urlopu w danej

sytuacji jest obowiązkiem pracodawcy (art. 161, art. 163, art. 1672

, art. 168 k.p.).

Podobnie kwestia ta została uregulowana w art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela, który

stanowi, że urlopu dla poratowania zdrowia udziel dyrektor szkoły na wniosek

nauczyciela. Wniosek zainteresowanego nauczyciela jest więc konieczną

przesłanką formalną zastosowania instytucji urlopu dla poratowania zdrowia, a

chociaż decyzja o uwzględnieniu wniosku należy do dyrektora szkoły, to w razie

spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek nabycia prawa do urlopu

jego udzielenie jest w zasadzie obowiązkiem pracodawcy, skoro ustawodawca nie

posłużył się kwantyfikatorem „może” udzielić, co czyniłoby decyzję dyrektora szkoły

uznaniową. W razie odmowy udzielania urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel

może dochodzić swoich roszczeń w tym przedmiocie na drodze sądowej w trybie

przepisów o postępowaniu odrębnym z zakresu prawa pracy.

W judykaturze podkreśla się, że skoro z brzmienia przepisu art. 73 ust. 1

Karty Nauczyciela wynika, iż urlop dla poratowania zdrowia przysługuje

nauczycielowi zatrudnionemu, to znaczy, że w chwili wystąpienia z wnioskiem o

jego udzielenie nauczyciel musi pozostawać w stosunku pracy (przy uwzględnieniu

występującej w orzecznictwie sądowym kontrowersji na temat uprawnień do tegoż

urlopu w razie zastosowania tej formy zmiany stosunku pracy, jaką jest

przeniesienia w stan spoczynku – por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca

1999 r., I PKN 156/99, OSNP 2000 nr 19, poz. 714 oraz z dnia 26 września 2001 r.,

I PKN 656/00, Prok. i Pr. 2002 nr 5, s. 47), a sam urlop może być przedmiotem

roszczenia nauczyciela tylko w czasie trwania tego stosunku (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., I PKN 58/99, OSNP 2000 nr 19, poz. 715 i z

dnia 25 lipca 2006 r., I PK 47/06, Pr. Pracy 2006 nr 12, s. 36). Podczas korzystania

nauczyciela z urlopu dla poratowania zdrowia stosunek pracy nie tylko nadal trwa,

ale podlega ochronie przed rozwiązaniem (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19

września 1996 r., I PRN 70/96, OSNAPiUS 1997 nr 7, poz. 113 oraz z dnia 9

września 2010 r., II PK 54/10, LEX nr 661502) lub zmianą w postaci przeniesienia

8

nauczyciela w stan spoczynku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia

2001 r., I PKN 377/00, OSNP 2003 nr 5, poz. 115). Jednocześnie skoro celem

urlopu dla poratowania zdrowia jest odzyskanie przez nauczyciela pełnej zdolności

do pracy, zastosowanie tej instytucji traci sens, gdy nauczyciel nabywa prawo do

świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, stąd okres udzielenia urlopu jest z mocy

art. 73 ust. 2 Karty Nauczyciela ograniczony końcową datą miesiąca

poprzedzającego miesiąc nabycia przez nauczyciela uprawnień emerytalnych, a

pracodawca nie ma obowiązku udzielenia tegoż urlopu nauczycielowi

zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć i mającemu stwierdzone prawo do

emerytury (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1994 r., I PZP 24/94,

OSNCP 1994 nr 5, poz. 82).

Reasumując należy stwierdzić, że uregulowany w art. 73 Karty Nauczyciela

urlop dla poratowania zdrowia jest szczególnym świadczeniem pracowniczym,

zbliżonym do instytucji urlopu wypoczynkowego, przysługującym w ramach

istniejącego indywidualnego stosunku pracy łączącego nauczyciela ze szkołą, a

jego celem jest - przy zagwarantowaniu trwałości tego stosunku oraz możliwości

korzystania przez pracownika z dotychczasowych uprawnień w zakresie

wynagrodzenia i innych świadczeń pracowniczych, w tym socjalnych - zapewnienie

nauczycielowi możliwości poddania się zalecanemu leczeniu dla odzyskania pełniej

zdolności do pracy i kontynuowania zatrudnienia.

Skoro urlop dla poratowania zdrowia przysługuje w trakcie trwania stosunku

pracy, Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 7 listopada 1995 r., I PRN 83/95,

OSNAPiUS 1996 nr 12, poz. 169 z glosą krytyczną P. Kucharskiego w OSP 1997

nr 10, poz. 189) wyraził pogląd, że złożenie przez nauczyciela, na podstawie art. 73

Karty Nauczyciela, wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w

określonym terminie nie jest przeszkodą do rozwiązania z nim stosunku pracy, na

podstawie art. 20 tej ustawy, przed terminem wskazanym jako początek urlopu,

albowiem żadem przepis prawa nie przewiduje tego rodzaju zakazu rozwiązania

stosunku pracy z nauczycielem. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela to

stanowisko.

Chybiony jest przy tym zarzut skarżącego naruszenia przez pracodawcę

art. 61 § 1 k.c., poprzez niedopuszczalne cofnięcie złożonego oświadczenia woli o

9

udzieleniu powodowi urlopu dla poratowania zdrowia. Warto zauważyć, że z mocy

art. 300 k.p. można stosować przepisy Kodeksu cywilnego do stosunków pracy, ale

jedynie w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy, przy czym stosuje

się je nie wprost lecz odpowiednio oraz pod warunkiem , że nie są one sprzeczne z

zasadami prawa pracy rozumianymi nie tylko jako zasady o charakterze

podstawowym (art. 10 – 183

k.p.), ale także jako reguły stanowiące uogólnione

wnioski ze szczegółowych unormowań prawa pracy (por. K. Jaśkowski, E.

Maniewska: Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2012, tom I, s. 843). Tymczasem

instytucja urlopów pracowniczych, w tym nauczycielskiego urlopu dla poratowania

zdrowia, jest szczegółowo uregulowana przepisami prawa pracy. Z istoty tej

instytucji wynika zaś, że udzielenie i wykorzystanie przez pracownika urlopu może

nastąpić tylko w trakcie trwania stosunku pracy. Stąd też rozwiązanie stosunku

pracy przed dniem rozpoczęciem urlopu sprawia, iż dokonana jeszcze w czasie

istnienia tego stosunku czynność pracodawcy w postaci udzielenia urlopu staje się

bezprzedmiotowa.

Stojąc na stanowisku dopuszczalności wypowiedzenia przez pozwanego

łączącego strony stosunku pracy mimo wcześniejszego udzielenia powodowi urlopu

dla poratowania zdrowia, pozostaje zastanowić się nad prawidłowością

oświadczenia woli pracodawcy w kontekście ewentualnego naruszenia art. 41 k.p.

Pierwotnie kwestia ta wywoływała rozbieżności w judykaturze (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., I PKN 215/00, OSNP 2002 nr 20, poz. 482

oraz z dnia 21 października 2003 r., I PK 519/02, OSNP 2004 nr 19, poz. 337).

Ostatecznie stała się ona tematem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia

2006 r., I PZP 4/06 (OSNP 2007 nr 7 – 8, poz. 89), w której wyrażono pogląd, iż w

przypadku istnienia podstaw do rozwiązania stosunku pracy z mianowanym

nauczycielem z przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela nie

stosuje się art. 41 Kodeksu pracy. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że

regulacja sposobów i trybu nawiązania, zmiany lub rozwiązania stosunku pracy

mianowanego nauczyciela jest w Karcie Nauczyciela wyczerpująca i zupełna, co

prowadzi do uznania, iż art. 41 k.p. reguluje wyłącznie zakazy wypowiadania umów

o pracę, a zatem nie można go odnosić do zakazu wypowiadania pozaumownych

stosunków pracy z nominacji ani wprost, ani odpowiednio, ani per analogiam, a

10

przeto niedopuszczalne jest jego zastosowanie ani na podstawie art. 5 k.p., ani

art. 91c Karty Nauczyciela. Oznacza to, że przepis art. 41 k.p. nie znajduje w ogóle

zastosowania do nauczycieli mianowanych, w tym w szczególności do rozwiązania

stosunku pracy z mianowanym nauczycielem z przyczyn wskazanych w art. 20 ust.

1 Karty Nauczyciela, które w przypadku całkowitej likwidacji szkoły (pkt 1) bądź

częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących

zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania

uniemożliwiających dalsze zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć

(pkt 2) wymuszają obowiązek zwolnienia wszystkich nauczycieli, bądź

usprawiedliwiają redukcję zatrudnienia nauczycieli, którzy nie mogą być dalej

zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć. Okoliczności wskazane w art. 20 ust. 1 Karty

Nauczyciela wymuszają zatem rozwiązanie stosunku pracy, które następuje z

końcem roku szkolnego po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu (art. 20 ust.

3 Karty Nauczyciela), a zatem sprawiają, że rozwiązanie stosunków pracy z

przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela jest dopuszczalne tylko raz

w roku z końcem roku szkolnego.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że Sąd Najwyższy zmodyfikował swoje

stanowisko w omawianej kwestii w wyroku z dnia 9 września 2010 r., II PK 54/10

(LEX nr 661502). Przeciwnie – w uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy

podkreślił, że brakuje normy, a także wypowiedzi judykatury, które wprost

zakazywałyby wypowiedzenia stosunku pracy nauczycielowi mianowanemu w

okresie od uzyskania informacji o przyznaniu urlopu dla poratowania zdrowia a

przed datą jego rozpoczęcia, zaś pogląd, w myśl którego złożenie wniosku o

udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia nie jest przeszkodą do rozwiązania

stosunku pracy, jest zgodny z prawem. Wyrok ten zapadł w stanie faktycznym, w

którym w ogóle nie zachodziły przesłanki rozwiązania stosunku pracy określone w

art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Natomiast fakt, że do rozwiązania stosunku

pracy w tym trybie doszło w trakcie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w

pracy, stanowił dodatkowy argument dla przyjęcia nieprawidłowości decyzji

pracodawcy. Nie można jednak nie zauważyć, iż złożenie przez pracodawcę

oświadczenia woli o wypowiedzeniu stosunku pracy w okolicznościach opisanych

hipotezą normy art. 41 k.p. Sąd Najwyższy analizował w kontekście nadużycia

11

prawa w rozumieniu art. 8 k.p. Jest to znamienne, gdyż gdyby rzeczywiści – jak

sugeruje skarżący – Sąd Najwyższy uznał, że do wypowiedzenia stosunku pracy z

mianowanym nauczycielem ma zastosowanie art. 41 k.p., wówczas pracownik

mógłby skutecznie dochodzić, na podstawie art. 45 § 1 k.p., roszczeń z tytułu

rozwiązania stosunku pracy dokonanego z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu

bez potrzeby powoływania się na art. 8 k.p.

Takiej zaś oceny wypowiedzenia przez pozwanego przedmiotowego

stosunku pracy z punktu widzenia normy art. 8 k.p. dokonał Sąd drugiej instancji w

niniejszej sprawie zauważając, że - w przeciwieństwie do sytuacji zaistniałej we

wspomnianej sprawie o sygn. akt II PK 54/10 - urlop dla poratowania zdrowia nie

stanowił kontynuacji długotrwałej niezdolności do pracy nauczyciela, lecz udzielny

został w okresie, gdy powód nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, a późniejsze

okresy chorobowe były krótkotrwałe. Samo zaś wypowiedzenia stosunku pracy było

merytorycznie uzasadnione. Warto nadmienić, że jeszcze przed decyzją organu

prowadzącego o likwidacji etatu powoda pozwany miał trudności z zapewnieniem

skarżącemu wymaganej ilości zajęć dydaktycznych. Powód nie godził się zaś ani

na zmianę stanowiska pracy ani na zmniejszenie wymiaru etatu, ani na przejście w

stan nieczynny. W tej sytuacji trudno zatem dopatrywać się nadużycia przez

pozwanego przysługującego mu prawa wypowiedzenia łączącego strony stosunku

pracy w trakcie pobytu powoda na zwolnieniu lekarskim.

Nie podzielając zarzutów kasacyjnych Sąd Najwyższy z mocy art. 39814

k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821

k.p.c. orzekł jak w sentencji

wyroku.