III ZS 4/12

Sygn. akt III ZS 4/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Jerzy Kwaśniewski

Protokolant Halina Kurek

w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia

na uchwałę Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych z dnia 13 stycznia 2012 r.,

Nr 51/ III /2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu prowadzenia ewidencji

laboratoriów w części dotyczącej § 4 ust. 2 oraz § 5 ust.2 i 4 Regulaminu,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 13 lipca 2012 r.,

1. uchyla § 4 ust. 2 oraz § 5 ust. 4 Regulaminu,

2. w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy.

Uzasadnienie

Skargą z dnia 7 maja 2012 r. Minister Zdrowia zaskarżył w części uchwałę

Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (dalej jako Krajowa Rada) z dnia 13

2

stycznia 2012 r. w sprawie przyjęcia regulaminu prowadzenia ewidencji

laboratoryjnej (dalej jako uchwała), to jest w zakresie § 1 uchwały w związku z § 4

ust. 2 oraz § 5 ust. 2 i 4 regulaminu prowadzenia ewidencji laboratoriów (dalej jako

regulamin), stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały.

Zaskarżonej uchwale Minister Zdrowia zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1, 3 i 4

w związku z art. 47 pkt 9 lit. e ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce

laboratoryjnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529 ze zm., dalej jako

ustawa) poprzez: 1) ustanowienie dodatkowych wymogów stanowiących podstawę

wpisu do ewidencji laboratoriów, 2) niewskazanie przesłanek odmowy wpisu do

ewidencji oraz 3) niewłaściwe wskazanie organu uprawnionego do podjęcia decyzji

o wpisie bądź odmowie wpisu do ewidencji laboratoriów. Minister Zdrowia wniósł o

uchylenie uchwały w zaskarżonej części.

Na mocy zaskarżonej uchwały przyjęto – w zaskarżonym skargą zakresie –

w regulaminie przepisy o następującej treści:

§ 4 ust. 2 „Podmiot zgłaszający wniosek o wpis laboratorium do ewidencji

przesyła wypełniony formularz p.n. „Wniosek o wpis laboratorium do ewidencji”

zwany dalej wnioskiem, stanowiący załącznik Nr 1 do regulaminu i „informację o

działalności medycznego laboratorium udzielającego świadczeń zdrowotnych z

zakresu diagnostyki laboratoryjnej” zwaną dalej „informacja”, stanowiący załącznik

nr 2 do regulaminu i „Formularz badań genetycznych”, stanowiący załącznik nr 3 do

regulaminu, zwany dalej „formularzem”, o ile podmiot składający wniosek wykonuje

badania diagnostyczne z zakresu genetyki”.

§ 5 ust. 2: „Osoba upoważniona przez Krajową Radę Diagnostów

Laboratoryjnych, zgodnie z uchwałą określoną w § 3 ust. 2 rozpatruje wniosek pod

względem spełnienia wymogów formalno-prawnych”.

§ 5 ust. 4 „Po złożeniu wniosku, uzupełnieniu braków wniosku lub upływie

terminu do jego uzupełnienia osoba upoważniona przez KRDL, zgodnie z uchwałą

określoną w § 3 ust. 2, dokonuje czynności wpisu do ewidencji lub odmowy wpisu”.

Krajowa Rada w odpowiedzi na skargę Ministra Zdrowia wniosła o jej

oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na

zarzuty skargi Krajowa Rada podniosła, że wymieniona w § 4 ust. 2 regulaminu

informacja mają na celu wywiązanie się samorządu diagnostów z obowiązków

3

nałożonych na niego ustawą, w szczególności w art. 35 ustawy. W zakresie zarzutu

dotyczącego braku przesłanek odmowy wpisu do ewidencji, Krajowa Rada

podniosła, że przesłanki wpisu zostały określone wprost w ustawie, zatem

bezcelowe jest wymienianie, jakiego rodzaju uchybienia wniosku o wpis stanowią

podstawę odmowy wpisu. W odniesieniu do zarzutu skargi obejmującego § 5 ust. 4

regulaminu Krajowa Rada podnosi, że umocowanie członka Krajowej Rady do

podejmowania decyzji w przedmiocie wpisu do ewidencji znajduje oparcie w

przepisach Kodeksu cywilnego, które umożliwiają udzielenie pełnomocnictwa do

dokonywania czynności; przepis art. 19 ust. 1 ustawy nie stoi zaś na przeszkodzie

takiemu umocowaniu, ponieważ rozstrzyga jedynie, że to Krajowa Rada prowadzi

ewidencję.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga Ministra Zdrowia okazała się częściowo zasadna.

Sąd Najwyższy uznaje za zasadny zarzut sprzeczności § 4 ust. 2 regulaminu

z art. 19 ustawy. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy w sposób wyczerpujący normuje

treść wniosku o wpis. Stanowi on, że wniosek o wpis laboratorium do ewidencji

zawiera: 1) pełną i skróconą nazwę laboratorium, jego siedzibę i adres; 2) nazwę

(firmę), formę organizacyjno-prawną, siedzibę i adres podmiotu, który prowadzi

laboratorium, oraz numer w rejestrze przedsiębiorców albo w innym właściwym

rejestrze lub w ewidencji działalności gospodarczej. Zaskarżony przepis regulaminu

nakłada natomiast na podmiot wnioskujący o dokonania wpisu do ewidencji

obowiązek przedstawienia Krajowej Radzie informacji, których w myśl

jednoznacznie sformułowanych przepisów ustawy wnioskodawca nie ma

obowiązku podawać ubiegając się o wpis. Tym samym w § 4 ust. 2 regulaminu

zaskarżona uchwała wprowadziła dodatkowe wymogi wpisu do ewidencji, które nie

zostały przewidziane w przepisach obowiązującego prawa.

Bezzasadna jest argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę,

zgodnie z którą wskazane w § 4 ust. 2 regulaminu informacje, jakie wnioskodawca

musi przedstawić Krajowej Radzie ubiegając się o wpis, mają na celu wywiązanie

się samorządu diagnostów z jego ustawowych obowiązków. Powierzenie Krajowej

4

Radzie obowiązku prowadzenia ewidencji laboratoriów służy ułatwieniu

przeprowadzenia przez Krajową Radę kontroli i oceny wykonywania czynności

diagnostyki laboratoryjnej przez diagnostę. Umożliwia bowiem identyfikację miejsca

wykonywania zawodu przez diagnostę oraz ustalenie, czy podmiot prowadzący

laboratorium dopełnił obowiązku wpisu do ewidencji. Prowadzenie ewidencji nie jest

natomiast instrumentem służącym weryfikacji przez Krajową Radę zgodności

działania laboratoriów lub prowadzących je podmiotów z prawem. Wpis do

ewidencji nie ma charakteru konstytutywnego. Przepis art. 19 ust. 2 ustawy nakłada

bowiem obowiązek „wystąpienia z wnioskiem o wpis laboratorium do ewidencji” na

podmiot leczniczy (lub uczelnię medyczną), który „prowadzi laboratorium”.

Prowadzenie laboratorium nie jest zatem uwarunkowane ani zgłoszeniem

laboratorium do ewidencji, ani uzyskaniem wpisu do ewidencji, skoro z wnioskiem o

wpis występuje podmiot, który uruchomił już działalność laboratorium. Potwierdza

to także art. 20 ustawy, z którego wynika, że laboratoria są tworzone lub

likwidowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o

działalności leczniczej (Dz.U. 112, poz. 654 ze zm.), zaś dopiero utworzenie lub

likwidacja laboratorium na podstawie przepisów tej ustawy rodzi po stronie

podmiotu leczniczego obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wpis lub wykreślenie z

ewidencji.

Nieuzasadniony jest zarzut sprzeczności § 5 ust. 2 regulaminu z art. 19

ustawy. Minister Zdrowia zarzuca sprzeczność § 5 ust. 2 regulaminu z art. 19

ustawy poprzez przyznanie kompetencji do rozpatrzenia wniosku pod względem

spełnienia wymogów formalno-prawnych osobie upoważnionej przez Krajową Radę

na podstawie uchwały z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustalenia podziału

czynności między członków Prezydium Krajowej Rady Diagnostów

Laboratoryjnych. Przepisy ustawy w zakresie dotyczącym trybu działania Krajowej

Rady stanowią, że w imieniu Krajowej Rady w sprawach określonych jej uchwałą

działa prezydium Rady (art. 46 ust. 4). Przepisy ustawy nie zawierają przy tym

upoważnienia do delegowania przez Radę na rzecz jednego ze swoich członków

wykonywania kompetencji zastrzeżonych przez ustawę do właściwości Rady.

Powyższe nie oznacza jednak, że Krajowa Rada nie może wskazać mocą swojej

uchwały, który z jej członków będzie dokonywał – w ramach wykonywania przez

5

Krajową Radę jej zadania, jakim jest prowadzenie ewidencji laboratoriów (art. 19 w

związku z art. 47) – czynności technicznych niezbędnych do podjęcia przez

Krajową Radę uchwały w przedmiocie wpisu albo odmowy wpisu laboratorium do

ewidencji. Czynności sprawdzające wniosek pod względem wymogów

formalnoprawnych są czynnościami przygotowawczymi niezbędnymi do realizacji

przez Krajową Radę jako organ kolegialny zadania, o którym mowa w art. 19

ustawy. Wewnętrzny podział obowiązków między członków Krajowej Rady mieści

się bowiem w sferze konstytucyjnie chronionej autonomii samorządów

zawodowych.

Skarga Ministra Zdrowia jest natomiast zasadna w zakresie, w jakim zarzuca

sprzeczność § 5 ust. 4 regulaminu z art. 19 ustawy. Tym przepisem regulaminu

umocowano bowiem osobę upoważnioną przez Krajową Radę na podstawie

odrębnej uchwały do dokonywania wpisu do ewidencji lub odmowy wpisu do

ewidencji. W ten sposób, bez stosownego upoważnienia ustawowego, Krajowa

Rada upoważniła jednego lub kilku ze swoich członków do wykonywania

kompetencji zastrzeżonych ustawowo do właściwości Krajowej Rady. Prowadzenie

ewidencji, dokonywanie w niej wpisów lub podejmowanie uchwał o odmowie wpisu

należy do Krajowej Rady działającej jako organ kolegialny. Treść art. 19 ustawy nie

stanowi natomiast przeszkody dla podjęcia przez Krajową Radę uchwały

upoważniającej prezydium Krajowej Rady do dokonywania wpisu lub odmowy

wpisu, skoro z mocy art. 46 ust. 4 ustawy prezydium może działać w imieniu

Krajowej Rady w sprawach określonych uchwałą tejże Rady, z wyjątkiem

uchwalania budżetu Krajowej Rady. Ustawodawca przewidział zatem mechanizm

delegowania przez Krajową Radę kompetencji do wykonywania jej zadań na

prezydium Rady.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 41 ust. 1

ustawy o diagnostyce laboratoryjnej.