I UK 164/12

Sygn. akt I UK 164/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Józef Iwulski

w sprawie z odwołania J.K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.

o prawo do emerytury pomostowej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 września 2012 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt […]

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Decyzją z 28 maja 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

odmówił ubezpieczonemu J.K. prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu

decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie osiągnął wieku emerytalnego,

nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym

charakterze, po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach

lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19

grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.),

powoływanej dalej, jako „ustawa” lub „ustawa o emeryturach pomostowych”.

Odwołanie od decyzji wniósł ubezpieczony.

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K. oddalił odwołanie ubezpieczonego. Sąd ustalił, że ubezpieczony

J.K., urodzony 1 lipca 1950 r., w dniu 14 kwietnia 2010 r. złożył w organie rentowym

wniosek o emeryturę pomostową. Począwszy od 5 lutego 2004 r. ubezpieczony

prowadził działalność gospodarczą jako kierowca taksówki, a od 1 czerwca 2006 r.

zawarł z „L." Sp. z o. o. z siedzibą w K. umowę o pracę nakładczą. Od 11

października 2003 r. do 4 lutego 2004 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Organ

rentowy uznał za udowodnione przez ubezpieczonego 36 lat, 6 miesięcy i 15 dni

okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 13 lat, 4 miesiące i 7 dni pracy w

warunkach szczególnych. Na ustalony przez organ rentowy okres pracy w

szczególnych warunkach składają się następujące okresy zatrudnienia, z

wyłączeniem okresów pobierania przez ubezpieczonego zasiłków chorobowych: od

22 września do 21 października 1969 r., od 15 października 1971 r. do 29 lutego

1972 r., od 7 marca do 14 czerwca 1972 r., od 1 października 1990 r. do 31

sierpnia 1991 r., od 5 września 1991 r. do 30 września 2003 r. W okresie od 22

września 1969 r. do 29 lutego 1972 r. ubezpieczony zatrudniony był w

Przedsiębiorstwie Montażowym „K." w S. i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy,

na stanowisku montera kotłów przemysłowych, wymienionym w wykazie A, dziale

XIV, poz. 2. Podczas tego zatrudnienia od 22 października 1969 r. do 14

października 1971 r. ubezpieczony pełnił zasadniczą służbę wojskową. W okresie

od 7 marca do 14 czerwca 1972 r. i od 1 października 1990 r. do 31 sierpnia 1991 r.

3

zatrudniony był w Hucie „K." w C. na stanowisku montera maszyn i

przebudowywacza walców wymienionym w wykazie A. Ubezpieczony podnosił, że

na stanowisku przebudowywacza walców zatrudniony był także w okresie od 18

kwietnia 1988 r. do 30 września 1990 r. w Zakładach Produkcyjno Usługowych „H."

w C.. Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczony jako pracownik „H."

wykonywał pracę na walcowni drutu w Hucie „K." przy przebudowie i remontach

walców. Pracę tę wykonywał stale, codziennie w pełnym wymiarze czasu pracy.

Praca jaką wykonywał jako pracownik „H." i praca jaką wykonywał jako pracownik

Huty „K." niczym się nie różniła. Spółka „H." miała siedzibę na terenie Huty „K." i

wykonywała na jej rzecz usługi - jej pracownicy pracowali na terenie Huty K.. W

okresie od 5 września 1991 r. do 30 września 2003 r. ubezpieczony zatrudniony był

w Elektrowni „C." S.A. w C. wykonując pracę maszynisty turbozespołu parowego.

W świetle powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji uznał za bezsporne,

że ubezpieczony po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych

warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, stąd też

do nabycia przez niego uprawnień do świadczenia określonego jej przepisami

konieczne było wykazanie, że przed tą datą pracował w warunkach szczególnych w

rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że

ubezpieczony spełnił warunek wykonywania pracy w warunkach szczególnych

przez okres co najmniej 15 lat. Jednocześnie jednak prace w warunkach

szczególnych, jakie ubezpieczony wykonywał przez okres przeszło 15 lat, nie są

pracami w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy

wymienionymi w załączniku nr 1 do tego aktu.

Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony, podnosząc że po doliczeniu pracy

wykonywanej w szczególnych warunkach w firmie „H."- łącznie 2 lata, 5 miesięcy i

13 dni - wymagany okres 15 lat pracy w warunkach szczególnych jest spełniony.

Ubezpieczony podkreślił, że praca w firmie „H." oraz w Hucie K. była pracą w

warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach

pomostowych i została wymieniona w załączniku nr 1 poz. 11 tej ustawy, bowiem

ubezpieczony pracował jako „przebudowacz walców", a praca ta jest warunkiem

przygotowania pracy walców przy obsłudze ciągów walcowniczych. Nadto

4

podkreślił, że spełnia łącznie wszystkie pozostałe warunki zgodnie z art. 4 z

uwzględnieniem art. 5-12 i art. 49 ustawy.

Wyrokiem zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną, Sąd Apelacyjny w

K. zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten

sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynając

od 1 lipca 2010 r.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że

ubezpieczony nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury pomostowej w

oparciu o art. 4 ustawy. Przepis ten przyznaje prawo do emerytury pomostowej po

spełnieniu łącznie podanych w nim warunków, a ubezpieczony nie wykonywał po

31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym

charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 (art. 4 pkt 6 ustawy). Sąd Apelacyjny

uznał jednocześnie, że praca, którą ubezpieczony wykonywał w Hucie „K." od 1

października 1990 r. do 31 sierpnia 1991 r. i w „H." w C. od 18 kwietnia 1988 r. do

30 września 1990 r. w charakterze przebudowywacza walców w oddziale walcowni

była pracą w warunkach szczególnych według art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), powoływanej dalej, jako „ustawa o

emeryturach i rentach z FUS”, w związku z wykazem A Działem III pkt 11

załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w

sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43), a

szczegółowo określona w pkt 20 poz. 11 wykazu stanowisk pracy załącznik Nr 1 do

Zarządzenia Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r.

w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i

przemysłu maszynowego (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu

Maszynowego nr 1-3 z 1985 r.). Praca ta jest również wymieniona w zał. nr 1 do

ustawy o emeryturach pomostowych pod poz. 11: „prace bezpośrednio przy

obsłudze ciągów walcowniczych: przygotowanie, dozorowanie pracy walców lub

samotoków, ingerencja przy wypadaniu i zaklinowaniu materiałów".

5

Mając na uwadze powyższe uwagi, Sąd Apelacyjny stwierdził jednak, że w

odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy znajduje zastosowanie art. 49

ustawy o emeryturach pomostowych, zgodnie z którym prawo do emerytury

pomostowej przysługuje również osobie, która: 1/ po dniu 31.12.2008 r. nie

wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w

rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2/ spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 art. 5 -

12; 3/ w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których

mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach (...), w rozumieniu art. 3 ust.

1 i 3. W ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczony niewykonujący pracy w

warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 r., spełniający warunki powołane w

powyższym przepisie może zatem nabyć prawo do emerytury pomostowej.

Ubezpieczony (odwołujący się w niniejszej sprawie) spełnia warunki z art. 4 pkt 1-5

i 7 ustawy, gdyż urodził się po 31 grudnia 1948 r., ma okres pracy w warunkach

szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat (13 lat 4 miesiące i 7 dni zaliczone

przez organ rentowy i 2 lata, 5 miesięcy i 13 dni w charakterze przebudowywacza

walców w Zakładach Produkcyjno - Usługowych „H."), ukończył 60 lat, legitymuje

się okresem składkowym i nieskładkowym ponad 25 lat i przed 1 stycznia 1999 r.

wykonywał prace w warunkach szczególnych zarówno w rozumieniu art. 3 ust. 1

ustawy o emeryturach pomostowych jak i w rozumieniu art. 32 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS, a także rozwiązano z nim stosunek pracy z dniem 30

września 2003 r. W dniu wejścia w życie ustawy ubezpieczony posiadał co najmniej

15 letni okres pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3, bowiem ust. 7

tego przepisu przewiduje również, że warunki z tego przepisu spełniają także osoby

wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w warunkach szczególnych

na mocy art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zaskarżył w całości wyrok

Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa

materialnego: art. 3 ust. 7 w związku z art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach

pomostowych, przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo

do emerytury pomostowej nabywa również pracownik, który po 31 grudnia 2008 r.

nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w

rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jeżeli na dzień jej wejścia w życie wykazał, że

6

przez co najmniej 15 lat wykonywał prace w szczególnych warunkach (w

szczególnym charakterze) w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub prace w

szczególnych warunkach (w szczególnym charakterze) zgodnie z art. 32 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS; oraz naruszenie art. 49 ustawy o emeryturach

pomostowych, przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i przyznanie prawa

do emerytury pomostowej, w sytuacji, gdy z ustaleń faktycznych dokonanych przez

Sąd Apelacyjny wynika, że ubezpieczony, który po 31 grudnia 2008 r. nie

wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w

rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy, na dzień jej wejścia w życie, wykazał łącznie

3 lata 7 miesięcy i 22 dni pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym

charakterze, o której mowa w art. 3 ust. 1 i ust. 3, zamiast wymaganych co najmniej

15 lat. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało

istotny wpływ na wynik sprawy - art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 316 §1 k.p.c.,

przez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnej subsumcji prawa

materialnego do ustalonego stanu faktycznego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu

do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w

całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji ubezpieczonego

od wyroku Sądu Okręgowego i zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu

rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, oraz orzeczenie - na

podstawie art. 39816

k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c. o zwrocie spełnionego

świadczenia od ubezpieczonego J.K. na rzecz organu rentowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczony wniósł o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła przepisy ustawy o

emeryturach i rentach z FUS określające zasady przyznawania emerytur w niższym

wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w

szczególnym charakterze nowymi regulacjami określającymi zasady nabywania

7

wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Najogólniej rzecz ujmując,

celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu

pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do

mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na

emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwanie osób,

które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach na wcześniejsze

przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter

przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób

urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33

ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (zob.

art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, emerytura pomostowa

ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami

przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem,

w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (zob. uzasadnienie wyroku z dnia

16 marca 2010 r., K 17/09, OTK-A 2010 nr 3, poz. 21). Wskazany wyżej cel ustawy

realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia

emerytury pomostowej. Zgodnie z art. 4 ustawy:

„Prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje

pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym

charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat

dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w

art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20

lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych

warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3

ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

8

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach

lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.”.

Z powyższego unormowania wynika, że jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 i 5 w

związku z art. 3 ust. 7 ustawy, do wymaganego przez nią stażu przypadającego

przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno

art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z

FUS, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób

uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia

przesłanki z art. 4 pkt 6. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną,

ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób

wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3

ustawy o emeryturach pomostowych. Możliwość uzyskania emerytury pomostowej

przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy,

według którego,

„Prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych

warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1- 5 i 7 i art. 5-12;

3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których

mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym

charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury

pomostowej dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 ustawy, zwalniając je

z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych

warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy,

jednakże wprowadza w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane

świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek

posiadania co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub o szczególnym

charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunek ten został jasno wyrażony,

wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem.

9

Dlatego Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia

13 marca 2012 r. (II UK 164/11), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że w świetle

tego przepisu nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej

ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych

lub w szczególnym charakterze, nie może być kwalifikowany jako prace w

warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1

ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Sąd Najwyższy

podkreślił, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, że przepisy regulujące

system zabezpieczenia społecznego ze względu na swoją istotę i konstrukcję

podlegają wykładni ścisłej. Nie powinno się więc stosować do nich wykładni

celowościowej, funkcjonalnej lub aksjologicznej w opozycji do wykładni językowej,

jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych.

Podobne stanowisko w kwestii wykładni art. 49 zostało zaprezentowane w

doktrynie prawa (zob. M. Zieleniecki, Emerytura pomostowa w nowym systemie

emerytalnym, Gdańsk 2011, szczeg. s 244 i 248). Należy dodać, że przyjęcie

wykładni art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, według której pkt 3 tego

przepisu nie ogranicza pojęcia pracy w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze do prac wskazanych w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy,

prowadziłoby do wniosku, że emeryturę pomostową może uzyskać każdy, pod

warunkiem niewykonywania takiej pracy po 31 grudnia 2008 r. nawet, gdy ma okres

co najmniej 15 pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze

spełniającej jedynie wymagania dla tego rodzaju prac z art. 32 lub 33 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS, a niebędących pracami wskazanymi w art. 3 ust. 1 i 3

ustawy o emeryturach pomostowych. W rezultacie należy uznać, że określenie

„okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w

rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3” zawarte w art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach

pomostowych, oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy bez

wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym

charakterze w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emeryturach i rentach z FUS.

W rozpoznawanej sprawie zgodne z oceną Sądu Apelacyjnego i niesporne

między stronami jest to, że ubezpieczony J.K. ma co najmniej 15-letni okres pracy

w warunkach szczególnych. Jednocześnie niesporne jest, że nie przepracował co

10

najmniej 15 lat w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o

emeryturach pomostowych Na wskazany okres pracy w warunkach szczególnych

składają się bowiem również okresy, w których wykonywał pracę mającą cechy

pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS, lecz niebędącą taką pracą w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o

emeryturach pomostowych. Nie ma także sporu co do tego, że ubezpieczony nie

spełnia warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej określonych w art. 4

ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ nie pracował w warunkach

szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych po 31

grudnia 2008 r. Nie spełnił więc warunku określonego w art. 4 pkt 6 ustawy. W tej

sytuacji, skoro ubezpieczony nie przepracował co najmniej 15 lat w szczególnych

warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 lub 3 ustawy o emeryturach pomostowych, to

nie spełnił również wymagań określonych w art. 49 ustawy o emeryturach

pomostowych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39815

§ 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w związku z 39821

k.p.c.

/tp/