IV KK 167/12

Sygn. akt IV KK 167/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)

SSN Marian Buliński (sprawozdawca)

SSN Piotr Hofmański

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowińskiej

w sprawie J. K.

oskarżonej z art. 278 § 1 i 5 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 25 września 2012 r.,

kasacji, wniesionej przez prokuratora na niekorzyść

od wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 30 grudnia 2011r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego

z dnia 22 września 2011r.,

uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu

Rejonowego i sprawę oskarżonej J. K. przekazuje sądowi I instancji

do ponownego rozpoznania.

2

UZASADNIENIE

J. K. została oskarżona o to, że:

„ - w dniu 15 stycznia 2010 r., w C., w mieszkaniu przy ul. T. 68/7, dokonała

nielegalnego poboru energii elektrycznej poprzez skręcenie przewodów za tablicą

licznikową z całkowitym pominięciem urządzenia pomiarowego, co spowodowało

straty na kwotę 4,46 zł na szkodę V. S.A.,

tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 i 5 k.k.,

- w dniu 7 stycznia 2009 r. w C., w mieszkaniu przy ul. Tr. 68/7, dokonała

nielegalnego poboru energii elektrycznej poprzez skręcenie przewodów za tablicą

licznikową z całkowitym pominięciem urządzenia pomiarowego, co spowodowało

straty na kwotę 2,58 zł na szkodę V. S.A.,

tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 i 5 k.k.”

Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2011 r. J.K. została

uniewinniona od popełnienia zarzucanych jej czynów.

Apelację od tego orzeczenia na niekorzyść oskarżonej złożył Prokurator

Rejonowy zarzucając temu wyrokowi:

„ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ

na jego treść, a polegający na błędnym uznaniu, iż oskarżona swoim zachowaniem

nie wyczerpała znamion występku z art. 278 § 1 i 5 k.p.k., podczas gdy prawidłowa

i zgodna z zasadami logicznego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i

doświadczenia życiowego analiza zgromadzonego materiału dowodowego

wskazuje, iż J. K. dopuściła się zarzucanych jej aktem oskarżenia czynów”.

W oparciu o to skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 grudnia 2011 r. utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

Od orzeczenia sądu odwoławczego kasację wniósł Prokurator Okręgowy

zarzucając temuż wyrokowi :

„rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 278 § 5 k.k. i mające istotny wpływ

na treść opisanego orzeczenia, a polegający na dokonaniu błędnej wykładni

przepisu art. 278 § 5 k.k. poprzez uznanie, iż zachowania oskarżonej polegające na

niewykonaniu osobiście przez oskarżoną bezprawnego uzyskania dostępu do

źródła energii elektrycznej, a jedynie korzystaniu z tak wykonanego podłączenia

3

przez inną osobę i zużytkowaniu uzyskanej energii elektrycznej nie wyczerpuje

znamion występku, gdy tymczasem ustalony przez sąd I instancji i zaaprobowany

przez sąd odwoławczy stan faktyczny wskazuje, iż działanie J. K. wyczerpało

znamiona występku z art. 278 § 5 k.k.”

W oparciu o to skarżący wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Na rozprawie przed Sądem Najwyższym prokurator Prokuratury Generalnej

poparł wniesioną kasację.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Z wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że sąd ten ustalił, że w dniach 7

stycznia 2009 r. i 15 stycznia 2010 r. upoważnieni kontrolerzy ujawnili nielegalny

pobór energii elektrycznej (k. 2 uzasadnienia sądu pierwszej instancji), sąd dał

wiarę zeznaniom owych upoważnionych kontrolerów (k. 4 uzasadnienia) oraz

uznał, że oskarżona jedynie korzystała sporadycznie z tak przez S. N. wykonanego

przyłącza (k.6 uzasadnienia).

Z kolei sąd odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie poza sporem jest, iż w

wyniku przeprowadzonych w dniach 7 stycznia 2009 r. i 15 stycznia 2010 r. kontroli

upoważnieni przedstawiciele pokrzywdzonej ujawnili w mieszkaniu J. K. nielegalny

pobór energii elektrycznej (k.1 uzasadnienia tegoż Sądu). Oceniając zachowanie

oskarżonej sąd odwoławczy stwierdził „poza sporem natomiast jest, że oskarżona z

całą pewnością jedynie sporadycznie korzystała z wykonanego przez S. N.

przyłącza (k.2 uzasadnienia sądu odwoławczego).

Wobec powyższego głębokie zdziwienie budzi zwłaszcza konstatacja sądu

odwoławczego „reasumując skoro oskarżona poza poborem prądu nie wykonała

ani sama ani też wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, żadnych czynności

mających na celu uzyskanie władztwa nad tą energią poprzez objęcie w posiadanie

jej źródła a konkretnie wykonanie stosownej instalacji elektrycznej, nie może być

sprawcą przestępstwa z art. 276 § 5 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k.”

Ma rację skarżący, że takie pojmowanie istoty tego przestępstwa stanowi

rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 278 § 5 k.k., które miało istotny wpływ

na treść orzeczenia.

Zgodzić się również należy z autorem kasacji, że istota przestępstwa

kradzieży energii elektrycznej, co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym

i z orzeczenia cytowanego przez sąd odwoławczy (IV KK 302/03), polega na

4

korzystaniu z tej energii z pominięciem przyjmowanego w stosunkach danego

rodzaju sposobu uzyskania lub korzystania z energii. Techniczne sposoby

uzyskania dostępu do źródła energii poprzedzające korzystanie z niej nie należą do

znamion tego występku, a zatem i brak osobistych czynności technicznych w celu

uzyskania owego bezprawnego dostępu nie może powodować depenalizacji w tym

zakresie.

Samo wykonanie nielegalnego przyłącza może być co najwyżej oceniane

jako usiłowanie dokonania przestępstwa z art. 278 § 5 k.k. dopiero rozpoczęcie

pobierania energii elektrycznej przy pomocy nielegalnego przyłączenia stanowi o

dokonaniu tego przestępstwa.

Fakt korzystania z takiego dostępu do energii elektrycznej jedynie

sporadycznie oceniany być może jedynie w zakresie stopnia społecznej

szkodliwości czynu np. art. 278 § 3 k.k.

Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.