WK 5/12

Sygn. akt: WK 5/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Buliński (przewodniczący)

SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)

SSN Jan Bogdan Rychlicki

Protokolant Anna Krawiec

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa

Badelskiego

w sprawie chor. S. K. i mł. chor. sztab. J. K., wobec których postępowanie karne o

czyny określone w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. warunkowo umorzono,

po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. ,

kasacji wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego

Prokuratora Wojskowego na korzyść od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego

z dnia 23 sierpnia 2011 r., postanowil:

uchylić zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego

w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i

sprawę w tym zakresie przekazać temu Sądowi do ponownego

rozpoznania.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2011 r., Wojskowy Sąd Garnizonowy

warunkowo umorzył postępowanie karne w stosunku do chor. S. K. w przedmiocie

dwukrotnego, a wobec mł. chor. sztab. J. K. trzykrotnego popełnienia występku

określonego w art. 286§1 k.k. w zw. z art. 286§3 k.k. W orzeczeniu kończącym

postępowanie Sąd pierwszej instancji zasądził od oskarżonego S. K. na rzecz

Skarbu Państwa koszty sądowe w wysokości 270 złotych, w tym na podstawie art.

7 ustawy o opłatach w sprawach karnych opłatę w kwocie 200 zł, a od

oskarżonego J. K. koszty sądowe w wysokości 370 zł, w tym na podstawie art. 7

ustawy o opłatach w sprawach karnych 300 zł opłaty.

Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.

W dniu 31 sierpnia 2012 r. do Sądu Najwyższego-Izby Wojskowej wpłynęła

kasacja Zastępcy Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego

na korzyść chor. S. K. i mł. chor. sztab. J. K. od wyroku Wojskowego Sądu

Garnizonowego z dnia 23 sierpnia 2011 r., w części dotyczącej ustalenia kosztów

postępowania. Skarżący zarzucił wyrokowi rażące naruszenie prawa, a to art.

626§1 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. w zw. z art. 7 ustawy z

dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych ( Dz. U z 1983 Nr 49, poz.

223 ze zm. ) mające wpływ na treść orzeczenia polegające na zasądzeniu tytułem

kosztów procesu opłat w wysokości 200 zł od chor. S. K. i 300 zł od mł. chor. sztab.

J. K. będących sumą maksymalnych stawek opłat liczonych z osobna za każdy

warunkowo umorzony czyn, podczas gdy wskazany przepis ustawy o opłatach w

sprawach karnych limituje opłatę w razie warunkowego umorzenia postępowania

od 60 zł do maksymalnie kwoty 100 zł. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach i przekazanie

sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu, w tym zakresie, do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Artykuł 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych stanowi,

że w razie warunkowego umorzenia postępowania oskarżony zobowiązany jest do

uiszczenia opłaty w wysokości od 60 do 100 zł. Analiza tego przepisu prowadzi,

3

zdaniem Sądu Najwyższego, do jednoznacznego, w warstwie językowej wniosku, iż

w razie warunkowego umorzenia postępowania i to niezależnie od ilości czynów, co

do których orzeczono w trybie art. 66 § 1 k.k. oskarżony zobowiązany jest do

uiszczenia jednej opłaty, której wysokość kształtowana jest treścią przepisu art. 7

ustawy o opłatach w sprawach karnych. Nie może budzić wątpliwości, że w tej

sprawie doszło do warunkowego umorzenia jednym wyrokiem całości

postępowania o czyny zarzucone oskarżonym, a nie warunkowych umorzeń

postępowań o poszczególne zarzucone im czyny. Zatem w realiach tej sprawy

każdemu z oskarżonych powinna zostać wymierzona jedna opłata w wysokości

przewidzianej w art. 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych. Przyjęcie

interpretacji Sądu pierwszej instancji oznaczałoby, że zastosowanie instytucji

warunkowego umorzenia postępowania do dwóch czynów i wymierzenie nawet

najniższej opłaty jednostkowej, doprowadziłoby do przekroczenia maksymalnej

wysokości opłaty określonej w art. 7 ustawy o opłatach. Co więcej, akceptacja

omawianego poglądu mogłaby skutkować powstaniem sytuacji trudnej do

pogodzenia z zasadą racjonalnego ustawodawcy i względami celowościowymi,

gdyż w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego o więcej niż

jeden czyn oskarżony uiszczałby opłatę w wysokości większej niż sprawca

przestępstw, wobec którego orzeczono karę łączną pozbawienia wolności w

wysokości wskazanej w art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

Rozwiązanie to przeczyłoby też zasadzie sprawiedliwości bowiem stawiałoby osobę,

wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne w sytuacji gorszej od

sytuacji skazanych za przestępstwa. Podzielenie wskazanego poglądu mogłoby

również doprowadzić, w określonej sytuacji procesowej, do orzeczenia opłaty w

wyroku warunkowo umarzającym postępowania w wysokości przekraczającej tę

maksymalną ustaloną w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

W końcu należało podnieść, że również w świetle treści art. 6 zdanie pierwsze

ustawy o opłatach w sprawach karnych, trudno byłoby, bez naruszenia zasady

racjonalności ustawodawcy, uzasadnić koncepcję orzekania opłaty od każdego z

czynów, do którego zastosowano warunkowe umorzenie postępowania i

sumowania tych opłat. Z tych też powodów rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji

w zakresie opłat należnych zgodnie z unormowaniem zawartym w ustawie o

opłatach w sprawach karnych, należało uznać za nietrafne. Wskazane argumenty

przekonały Sąd Najwyższy o trafności zarzutu kasacji.

4

Skoro do chwili orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji nie doszło

do „poprawienia” zaskarżonego orzeczenia w zakresie jednego ze składników

kosztów procesu, to trafność postawionego zarzutu i wykazany istotny wpływ tego

uchybienia na treść wyroku Sądu pierwszej instancji - musiał doprowadzić do

uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej ustalenia należnych opłat i

przekazania sprawy – w tym zakresie- Sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania.