WO 6/12

Sygn. akt: WO 6/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marek Pietruszyński

SSN Jan Bogdan Rychlicki

Protokolant Anna Krawiec

w sprawie Z. G. skazanego z art. 7 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r., po

rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. wniosku

pełnomocnika wnioskodawcy o wznowienie postępowania karnego zakończonego

wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia 1950 r.,

1. wznawia postępowanie karne w sprawie Z. G.;

2. uchyla zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego z

dnia 13 stycznia 1950 r. i uniewinnia Z. G. od popełnienia czynu

określonego w art. 7 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r.;

3. koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia 1950 r. Z. G.

został skazany za to, że:

„jako oficer odrodzonego Wojska Polskiego, będą wrogo ustosunkowany w okresie

od 1946 r. do czerwca 1949 r. działając świadomie na szkodę Państwa Polskiego

2

przekazywał wiadomości stanowiące tajemnicę wojskową dotyczącą Oficerskiej

Szkoły Inżynieryjno- Saperskiej, Oficerskiej Szkoły Piechoty /…/ przedstawicielom

wywiadu państwa obcego K. F. i K. J.”,

tj. za popełnienie przestępstwa z art. 7 Dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. na karę

śmierci, którą Prezydent R. P. decyzją z dnia 22 marca 1950 r. zmienił na karę 15

lat więzienia.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego z dnia 15 listopada 1949 r. F. K.

został skazany za to, że:

„1. Jesienią 1947 r., jako dyrektor Średniej Szkoły Zawodowej /…/ , udzielał

agentowi obcego wywiadu informacji o Oficerskiej Szkole Saperów, miejscu jej

stacjonowania, nazwisku dowódcy oraz innych danych o nim, budowie mostu

wykonanej przez tą Szkołę, okresie awansów, zadaniach instruktorów oraz o

nastrojach młodzieży w szkole, w której oskarżony wykładał, czym dopuścił się jako

urzędnik państwowy przekazania wiadomości stanowiących tajemnicę państwową i

wojskową działając na szkodę Państwa,

tj. za popełnienie przestępstwa z art. 15 § 2 w zw. z art. 7 Dekretu z dnia 13.6.1946 r.

2. od lata 1945 r. do lata 1946 r. na terenie P. przyjmował od członków „W i N” 4-ry

razy w miesiącu literaturę nielegalną „WiN-u” tj. pismo p.t. „Wolność Słowa” w

dwóch egzemplarzach, celem przekazania jednego egzemplarza innej osobie,

czym wykonując polecenia związku zbrodniczego „WiN” usiłował przemocą usunąć

ustanowione organa władzy zwierzchniej Narodu, zagarnąć ich władzę oraz

przemocą zmienić ustrój Państwa Polskiego,

tj. za popełnienie przestępstwa z art. 86 § 1 i 2 KKWP” – na karę łączną

dożywotniego więzienia.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego z dnia 23 grudnia 1949 r. J. K.

został skazany za to, że:

„a) w czasie od kwietnia 1947 r. do chwili zatrzymania tj. do dnia 14 marca 1949 r.

jako agent wywiadu francuskiego występujący pod ps. „V2” działając na szkodę

Państwa Polskiego, zbierał osobiście i przy pomocy podległej mu siatki

informacyjnej wiadomości stanowiące tajemnicę państwową i wojskową, a w

3

szczególności dane dot. dyslokacji jednostek wojskowych, ich uzbrojenia i

wyposażenia, rozmieszczenia obiektów o charakterze wojskowym, transporcie i

obiektach przemysłowych na terenie woj./…/, które przekazywał poszczególnym

szefom wywiadu francuskiego na okręg w., tj. /…/;

b) jako obywatel polski w związku z działalnością szpiegowską na szkodę Państwa

Polskiego opisaną w punkcie poprzednim w ww. czasie przyjął od J. W., N. Y. i M.

jako wynagrodzenie za tą pracę początkowo 15.000 a później 20.000 zł miesięcznie;

c) w czasie od jesieni 1944 do 14 marca 1949 r. w piwnicy swojego mieszkania w

/…/ przechowywał bez prawnego zezwolenia władz – broń palną, pistolet systemu

FN kal. 6,35 mm nr 15931”;

tj. za popełnienie przestępstw określonych w art. 4 § 1 art. 6, art. 7 dekretu z dnia

13 czerwca 1946 r. m.k.k. i art./ 86 § 2 kk WP na karę łączną 9 lat więzienia.

W dniu 16 kwietnia 2012 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o

wznowienie postępowania karnego przeciwko Z. G. zakończonego wyrokiem

Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia 1950 r. Wniosek ten złożył

pełnomocnik L. G. syna Z. G. Zdaniem wnioskodawcy po wydaniu tego wyroku

ujawniły się nowe dowody nieznane sądowi orzekającemu i wskazujące, że

skazany nie popełnił czynu.

Pełnomocnik wnioskodawcy wskazuje, że z postanowienia Zgromadzenia

Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1957 r. wynika, iż wyrok co do F. K. został

uchylony a postępowanie karne przeciwko niemu zostało umorzone. Skoro

umorzono postępowanie z braku dowodów winy przeciwko F. K. to oznacza to, że

również Z. G. został skazany za niepopełnione czyny.

Z akt nadesłanych na żądanie Sądu Najwyższego przez Instytut Pamięci

Narodowej wynika, że postanowieniem Zgromadzenia Sędziów Najwyższego Sądu

Wojskowego w Warszawie z dnia 15 maja 1957 r., w uwzględnieniu wniosku

rewizyjnego Prezesa Najwyższego Sądu Wojskowego, uchylono w całości wyrok

Wojskowego Sądu Rejonowego z dnia 15 listopada 1949 r. i postępowanie w

sprawie F. K. umorzono. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że Sąd

Najwyższy odnośnie czynu pierwszego uznał, że F. K. nie wiedział, że J. K. był

agentem obcego wywiadu, a przekazywane mu przez F. K. wiadomości nie

4

stanowiły tajemnicy będącej pod ochroną art. 7 m.k.k. W odniesieniu do drugiego

czynu (z art. 23 m.k.k.) Sąd Najwyższy uznał, że czyn ten co najwyżej wyczerpywał

znamiona występku z art. 24 § 1 m.k.k., który to występek podlegał puszczeniu w

niepamięć i przebaczeniu z mocy art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. o

amnestii.

Sąd Okręgu Wojskowego /…/ postanowieniem z dnia 31 sierpnia 1959 r.

przyznał M. K. od Skarbu Państwa tytułem odszkodowania za niesłuszne skazania

jej męża F. K. kwotę 32 700 zł.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że część wiadomości przekazywanych

przez F. K. - J. K. pochodziła od Z. G. Skoro całość wiadomości przekazywanych J.

K. przez F. K. nie stanowiła tajemnicy będącej pod ochroną art. 7 m.k.k. to także

wiadomości pochodzące od Z. G. nie stanowiły tajemnicy będącej pod ochroną art.

7 m.k.k. W aktach sprawy, a także w uzasadnieniach orzeczeń nie ma śladu

dowodu na to, że Z. G. miał świadomość tego, że J.K. był agentem obcego

wywiadu. Bezsporne jest zatem to, że przy orzekaniu w dniu 13 stycznia 1950 r

Wojskowy Sąd Okręgowy nie miał świadomości, iż w 1957 r. Najwyższy Sąd

Wojskowy uzna, że F. K. nie popełnił przestępstwa z art. 7 m.k.k. przekazując J. K.

wiadomości usłyszane od Z. G.

Mając na uwadze te nowe fakty (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.) należało wznowić

postępowanie karne w sprawie Z. G., uchylić zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu

Okręgowego z dnia 13 stycznia 1950 r. i wobec oczywistości, że zarzucany mu

czyn nie wyczerpywał znamion art. 7 m.k.k. należało go od popełnienia takiego

czynu uniewinnić.

I tak też Sąd Najwyższy orzekł.

.