III ZS 13/12

Sygn. akt III ZS 13/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Maciej Pacuda

Protokolant Anna Pęśko

w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia

na uchwałę Nr 39/IV/R/2012 Okręgowej Rady W. Okręgowej Izby Pielęgniarek i

Położnych z dnia 7 marca 2012 r.,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 13 listopada 2012 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę.

UZASADNIENIE

Okręgowa Rada W. Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położonych podjęła dnia 7

marca 2012 r. uchwałę nr 39/IV/R/2012 w sprawie zawieszenia udziału

przedstawicieli Izby w komisjach konkursowych na niektóre stanowiska kierownicze

w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami.

2

Minister Zdrowia zaskarżył przedmiotową uchwałę w całości zarzucając jej

sprzeczność z art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o

samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz.U. Nr 174, poz. 1038) w związku z art. 49

ust. 8 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. Nr 112,

poz. 654 ze zm.) i § 10 pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. d, pkt 4 lit. a i e oraz pkt 5 lit. a i f

rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu

przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie

leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz.U. z 2012 r., poz. 182, dalej jako

rozporządzenie konkursowe).

Minister Zdrowia argumentuje, że zaskarżona uchwała pozostaje w

oczywistej sprzeczności z wynikającym z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie

pielęgniarek i położnych obowiązkiem przewodniczenia i uczestniczenia

przedstawicieli samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych w komisjach

konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarek i położnych oraz inne

stanowiska kierownicze w podmiotach leczniczych. Naruszenie pozostałych

przepisów powołanych w skardze Ministra Zdrowia polega na tym, że art. 49

ustawy o działalności leczniczej przewiduje obowiązek przeprowadzenia konkursu

na określone w nim stanowiska. Sposób przeprowadzenia konkursu, skład oraz

tryb, jak i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej normują

przepisy rozporządzenia konkursowego, które przewidują udział w komisji

konkursowej przedstawicieli okręgowej rady pielęgniarek i położnych.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w W.

wniosła o utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy. Zdaniem Izby zaskarżona

uchwała utraciła de facto moc prawną w dniu 20 marca 2012 r., kiedy to XVII

Okręgowy Zjazd Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w W. podjął uchwałę nr

6, dotyczącą tej samej materii, co zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała

Okręgowej Rady. Zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie

pielęgniarek i położnych jest nieusprawiedliwiony, ponieważ przewodniczenie i

uczestnictwo w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska nie jest

zadaniem samorządu pielęgniarskiego, a jedynie formą realizacji zadań tego

3

samorządu. Izba podnosi ponadto, że rozporządzenie konkursowe jako sprzeczne

z art. 92 ust. 1 Konstytucji nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 8 ustawy o

działalności leczniczej, który to przepis jest niezgodny z ustawą zasadniczą z

powodu zbyt ogólnikowo sformułowanych wytycznych zwartej w nim delegacji

ustawowej co do treści wydanego na jego podstawie aktu wykonawczego.

Dodatkowo Izba podniosła, że rozporządzenie konkursowe zostało wydane w

sposób pozbawiający uczestnika postępowania uprawnienia do opiniowania aktów

prawnych dotyczących organizacji ochrony zdrowia, co powoduje jego sprzeczność

z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga Ministra Zdrowia jest zasadna.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych,

samorząd ten wykonuje swoje zadania przez przewodniczenie i uczestnictwo jego

przedstawicieli w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska

pielęgniarskie lub położnicze oraz na inne stanowiska kierownicze w podmiotach

leczniczych, o ile odrębne przepisy przewidują taki obowiązek. Obowiązek taki

wynika z przepisów rozporządzenia konkursowego, które niewątpliwie są

„odrębnymi przepisami" w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie

pielęgniarek i położonych. Przepisy te przewidują udział przedstawiciela okręgowej

rady pielęgniarek i położnych, w charakterze członka albo przewodniczącego, w

postępowaniach konkursowych dotyczących stanowisk zastępcy kierownika

podmiotu leczniczego (§ 10 pkt 2), ordynatora (§ 10 pkt 3), naczelnej pielęgniarki

lub przełożonej pielęgniarek (§ 10 pkt 4) oraz w przypadku pielęgniarki oddziałowej

(§ 10 pkt 5).

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych

samorząd jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań, lecz przy ich realizacji

podlega przepisom prawa. Nie ulega wątpliwości, że uchwały organu samorządu

pielęgniarek i położnych mogą być wydawane w granicach zakreślonych

powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i muszą pozostawać w zgodzie z

4

tymi przepisami. Przepisy te mogą zaś precyzować nie tylko, jakie są zadania

samorządu zawodowego, ale także w jaki sposób zadania te powinny być

wykonywane. Podzielając argumentację Izby, zgodnie z którą uczestnictwo

przedstawicieli samorządu pielęgniarek i położonych nie jest zadaniem samorządu,

ale jedną z form (postaci) realizacji tych zadań, Sąd Najwyższy stwierdza, że w

następstwie przedmiotowej uchwały Izba przestaje wykonywać ciążące na niej

zadania w jeden z prawnie przewidzianych sposobów, na określenie którego

pozwala zarówno art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, jak i

art. 17 Konstytucji. Niezależność w wykonywaniu zadań samorządu zawodowego

dotyczy określenia przez samorząd sposobu wywiązania się z obowiązków

wynikających z przepisów prawa i w relewantnym dla rozstrzygnięcia niniejszej

sprawy zakresie odnosi się do autonomicznego wskazania przedstawicieli W.

Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położonych uczestniczących w postępowaniach

konkursowych w charakterze przewodniczących albo członków komisji

konkursowych.

Sąd Najwyższy nie podziela argumentów Izby podniesionych na obronę

zaskarżonej uchwały. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że podjęcie przez

XVII Okręgowy Zjazd uchwały nr 6 dotyczącej tej samej materii, co zaskarżona

uchwała Okręgowej Rady nie powoduje, że uchwała ta przestała obowiązywać lub

wywoływać skutki prawne.

Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również sprzeczności między

rozporządzeniem konkursowym a art. 92 ust. 1 Konstytucji. Z odpowiedzi na skargę

Ministra Zdrowia wynika, że Izba upatruje niekonstytucyjności rozporządzenia

konkursowego w zbyt ogólnikowo sformułowanych wytycznych co do treści

rozporządzenia. Przepis art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej upoważnia

Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, w którym określi on sposób

przeprowadzania konkursu na stanowiska wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy o

działalność leczniczej; skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji

konkursowej, a także ramowy regulamin przeprowadzania konkursu na stanowiska,

które sprecyzowano w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Zakres

upoważnienia ustawowego został, zdaniem Sądu Najwyższego ustalony w sposób

odpowiadający wymogom wynikającym z art. 92 ust. 1 Konstytucji i orzecznictwa

5

Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z powołanym w odpowiedzi Izby wyrokiem

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 maja 2010 r., U 4/09 (OTK-A 2010 nr 4, poz.

36) o niekonstytucyjności upoważnienia do wydawania rozporządzenia przesądza

całkowity brak wytycznych, podczas gdy w niniejszej sprawie wytyczne takie są

zawarte w art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej, i polegają na obowiązku

Ministra „kierowania się potrzebą zapewnienia przejrzystości procedury

konkursowej”.

Dla oceny zasadności skargi Ministra Zdrowia bez znaczenia jest argument

dotyczący przebiegu konsultacji społecznych w toku prac legislacyjnych nad

rozporządzeniem konkursowym. Powołany przez Izbę art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o

samorządzie pielęgniarek i położnych przewiduje dla samorządu tej grupy

zawodowej uprawnienie jedynie do opiniowania projektów aktów normatywnych

dotyczących ochrony zdrowia i zasad organizacji opieki zdrowotnej. Opinia zaś ze

swej istoty nie jest wiążąca dla zasięgającego jej podmiotu. Z przepisu tego nie

można wywodzić podstaw dla uznania rozporządzenia konkursowego za

niekonstytucyjne na tej podstawie, że ostateczna treść rozporządzenia odbiega od

treści poddanej konsultacjom społecznym.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 10 ust. 3

ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych.

/tp/