II PK 95/12

Sygn. akt II PK 95/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z powództwa B. D.

przeciwko Powiatowi L.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 października 2011 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozpoznanie wniosków dotyczących kosztów

postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Powód B. D. w pozwie przeciwko Powiatowi L. w L. domagał się zasądzenia

na jego rzecz kwoty 90.529,60 zł wraz z należnymi odsetkami tytułem

odszkodowania za niezgodne z prawem odwołanie go z funkcji dyrektora Liceum

Ogólnokształcącego w L., w wyniku którego utracił: dodatek funkcyjny za okres od

maja 2007 r. do sierpnia 2010 r. w kwocie 45.544 zł; dodatek motywacyjny w

wysokości 30% wynagrodzenia zasadniczego za okres od maja 2007 r. do sierpnia

2010 r. w kwocie 28.975 zł; dodatek za wysługę lat w kwocie 2.698,40 zł;

wynagrodzenie w kwocie 13.492 zł stanowiące różnicę między wynagrodzeniem

nauczyciela dyplomowanego a nauczyciela mianowanego.

Wyrokiem z dnia 8 października 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo.

Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że pozwana

dopuściła się wobec powoda czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 415 k.c.

Zarząd Powiatu w L. podejmując w dniu 6 kwietnia 2007 r. uchwałę o odwołaniu

powoda ze stanowiska dyrektora szkoły, mając na uwadze pozytywnie

zaopiniowany przez kuratora wniosek o jego odwołanie, działał w przekonaniu, że

jest to zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Możliwość odwołania dyrektora

ze stanowiska została przewidziana przepisami prawa oświatowego z

ograniczeniami ustanowionymi w art. 37 i 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o

systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Uprawnienie to

przysługuje organowi, który powierzył stanowisko nauczycielowi. Nie można czynić

pozwanej, która skorzystała z przysługującego jej uprawnienia przewidzianego w

ustawie o systemie oświaty, zarzutu winy. Wprawdzie prawomocnym wyrokiem

Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w L. z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt 137/07,

zasądzono od będącego pracodawcą powoda Liceum Ogólnokształcącego w L. na

rzecz powoda kwotę 9.739,80 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem

odwołanie go z funkcji dyrektora szkoły. Nie oznacza to jednak, że odwołanie

powoda ze stanowiska w zastosowanym przez pozwaną trybie było zawinione

przez stronę pozwaną i nie przesądza o jej odpowiedzialności odszkodowawczej na

podstawie art. 415 k.c. Ponadto w ocenie Sądu Okręgowego – przy uwzględnieniu

3

złej atmosfery panującej w szkole, nierozwiązanego konfliktu dyrektora z częścią

grona pedagogicznego – nie można przyjmować założenia, że powód funkcję

dyrektora pełniłby do 31 sierpnia 2010 r. i że nie zostałby odwołany przez organ

prowadzący szkołę w innym trybie, przewidzianym w prawie oświatowym.

Sąd Okręgowy w swej ocenie nie pominął także wyroku sądu karnego –

wyroku z 20 listopada 2009 r.,- którym Sąd Rejonowy w L. w sprawie sygn. akt

694/08 z oskarżenia prywatnego B. D. przeciwko M. D. (Staroście Powiatowemu w

L.) uznał ją za winną tego, że dnia 5 kwietnia 2007 r. w L. w piśmie do Kuratora

Oświaty podała nieprawdziwe zarzuty dotyczące B. D., a mianowicie: że jako

dyrektor Liceum Ogólnokształcącego w L., wyrażając zamiar niedostosowania się

do decyzji II instancji dał wyraz nierzetelnego realizowania zadań związanych z

powierzonym mu stanowiskiem dyrektora szkoły i daje wyraz nieznajomości i braku

poszanowania obowiązującego prawa, jako pracodawca dopuścił się złego

traktowania pracowników, co w opinii prawnej stanowi znamiona mobbingu,

dopuścił się rażących zaniedbań finansowych i nieprawidłowości w zakresie

przestrzegania ustawy o gospodarce nieruchomościami przez to, że zaniechał

zawiadomienia organu prowadzącego o remoncie obiektu z wykorzystaniem go do

innych celów i nie uzyskał zgody organu na przeprowadzenie tego remontu, czym

naraziła B. D. na utratę zaufania potrzebnego do sprawowania funkcji dyrektora

szkoły, czym wypełniła znamiona występku z art. 212 § 1 k.k. i na podstawie art. 66

§ 1 i § 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowania karne wobec oskarżonej warunkowo

umorzył na okres próby jednego roku; orzekł wobec niej świadczenie pieniężne na

rzecz Fundacji „Na ratunek dzieciom z chorobą nowotworową” w W. w kwocie

1.000 zł; zobowiązał także do pisemnego przeproszenia B. D. za pomówienie w

piśmie z dnia 5 kwietnia 2007 r. skierowanym do Kuratorium Oświaty przez

wysłanie listu z przeprosinami na jego adres domowy w terminie 1 miesiąca od

uprawomocnienia się wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw do

zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa cywilnego, ponieważ

przepisy prawa pracy (art. 45, art. 47 i art. 58 k.p.) w sposób kompleksowy regulują

roszczenia majątkowe przysługujące pracownikowi w sytuacji nieuzasadnionego

lub naruszającego przepisy prawa wypowiedzenia umowy o pracę. Wskazany

przez powoda wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., SK

4

18/05, nie mógł mieć zastosowania do sytuacji powoda, gdyż dotyczył roszczeń

pracownika związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez

wypowiedzenia. Natomiast powód został odwołany z funkcji dyrektora, ale

zachował nauczycielski stosunek pracy.

Wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył apelacją.

Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art.

385 k.p.c. oddalił apelację. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd drugiej

instancji uznał, iż w sprawie chodziło o rozstrzygnięcie sporu o uprawnienie powoda

do odszkodowania na podstawie przepisów prawa cywilnego, zastosowanych w

związku z art. 300 k.p.

Nauczycielowi mianowanemu odwołanemu z funkcji wicedyrektora szkoły,

powierzonej na czas nieokreślony z naruszeniem art. 38 ustawy z dnia 7 września

1991 r. o systemie oświaty nie przysługiwało roszczenie o orzeczenie

bezskuteczności odwołania czy o przywrócenie do pracy na dotychczasowym

stanowisku, przysługiwało mu natomiast odszkodowanie limitowane, według

odpowiednio art. 45 § 2 i art. 471

k.p. Odszkodowanie to nie dotyczy rzeczywistej

szkody. Natomiast art. 300 k.p. daje pracownikowi możliwość dochodzenia

odszkodowania od pracodawcy w sytuacji powstania szkody z tytułu sprzecznego z

prawem rozwiązania z nim umowy o pracę. W takim przypadku zastosowanie

znajdą przepisy kodeksu cywilnego w tym przepis art. 415 k.c. Odpowiedzialność

deliktowa określona w art. 415 k.c. jest oparta na: zawinionym działaniu sprawcy

(pracodawcy), powstaniu szkody w mieniu ofiary (pracownika) i istnieniu związku

przyczynowego pomiędzy powstałą szkodą a zawinionym działaniem pracodawcy.

W ocenie Sądu drugiej instancji powód nie wykazał bezprawności zachowania

strony pozwanej. Podstawą ustalenia odpowiedzialności pracodawcy jest bowiem

wystąpienie po jego stronie winy polegającej na rażącym naruszeniu przepisów

prawa. Wina pracodawcy musi wystąpić w postaci zamiaru bezpośredniego lub

ewentualnego. Podejmując uchwałę o odwołaniu powoda z funkcji dyrektora szkoły

Zarząd Powiatu w L. działał w przekonaniu, że jest to zgodne z obowiązującymi

przepisami prawa. W konsekwencji nie można postawić pracodawcy zarzutu

działania z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym nakierowanym na złamanie

przepisów prawa. Samo działanie organu samorządu nie nosiło cech bezprawności.

5

Sąd drugiej instancji nie podzielił także zarzutu powoda dotyczącego okoliczności

związanych z wyrokiem sądu administracyjnego stwierdzającym niezgodność

uchwały o odwołaniu powoda z funkcji dyrektora szkoły z prawem, gdyż orzeczenie

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przesądza o winie pracodawcy,

będącej przesłanką art. 415 k.c. Nie można natomiast zarzucić umyślności skoro

zarząd powiatu działał w przeświadczeniu działania zgodnego z prawem posiadając

pozytywną opinię kuratorium oświaty co do odwołania powoda z pełnionej funkcji.

W ocenie Sądu drugiej instancji powód nie przedstawił także wystarczających

dowodów potwierdzających istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałą

szkodą a działaniem zarządu powiatu. W szczególności nie wykazał, że szkoda

pozostawała w adekwatnym związku przyczynowym z odwołaniem go z funkcji

dyrektora szkoły. Nie przedstawił żadnych przekonujących dowodów na

okoliczność, że w dalszym ciągu wykonywałby on funkcje dyrektora szkoły. Biorąc

pod uwagę konflikt powoda z nauczycielami szkoły – nie można uznać, że z całą

pewnością powód pełniłby funkcję dyrektora szkoły do końca sierpnia 2010 r.

Powód nie wykazał także, że otrzymywałby dodatek motywacyjny. Dodatek ten miał

charakter uznaniowy i zależał od wyników pracy powoda.

Wyrok Sądu Apelacyjnego (w całości) powód zaskarżył skargą kasacyjną.

Skargę oparto na obydwu podstawach określonych w art. 398 3

§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

W ramach pierwszej podstawy (art. 398 3

§ 1 pkt 1 k.p.c.) zarzucono błędną

wykładnię przepisów art. 45, art. 47, art. 471

, art. 58 w związku z art. 300 k.p. oraz

błędną wykładnię art. 415 k.c.

W ramach podstawy procesowej skargi (art. 398 3

§ 1pkt 2 k.p.c.) zarzucono

naruszenie art. 227, art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c.

Skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i

uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji;

2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według

norm przepisanych prawem.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano między innymi że w

ocenie skarżącego Sąd nie ustalił, że Zarząd Powiatu w L. powierzając powodowi

stanowisko dyrektora szkoły publicznej, jak i odwołując powoda z tego stanowiska

6

działał, jako organ władzy publicznej. Nie ustalił, że odwołanie powoda nastąpiło w

wyniku bezprawnego działania Zarządu Powiatu, co potwierdza wyrok

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009 r. (sygn. akt 49/09)

- dotyczący uchwały o odwołaniu powoda ze stanowiska dyrektora. Ustalenia

powyższego wyroku potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4

stycznia 2010 r. (sygn. akt 831/09). Skarżący wskazał, że wyrok WSA w sprawie o

sygn. akt 49/09 zgłosił jako dowód w niniejszej sprawie, jednak Sąd nie uwzględnił

tego wniosku; nie dopuścił także w charakterze dowodu wyroku Sądu Okręgowego

w L. z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt 64/08. Tym samym, w ocenie skarżącego,

Sąd naruszył przepis art. 227 k.p.c.

W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że podczas odwołania powoda

ze stanowiska dyrektora szkoły doszło do niezgodnego z prawem działania organu

władzy publicznej. Z dopuszczonych w sprawie dowodów wynika, że było to nie

tylko działanie bezprawne, ale nawet wyczerpujące znamiona przestępstwa, co

potwierdza treść wniosku Starosty L. o odwołanie powoda z dnia 5 kwietnia 2007 r.

w świetle wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt

694/08.

Zdaniem skarżącego Sąd bezpodstawnie skoncentrował się na wykazaniu,

że wszelkie roszczenia powoda wyczerpało odszkodowanie zasądzone w trybie

przepisów art. 42, 45 i 471

k.p., gdy tymczasem tryb i okoliczności odwołania

powoda są bliższe regulacji określonej w art. 52 k.p. W konsekwencji limitowane

ustawowo odszkodowanie ma charakter odpowiedni do odszkodowania, o którym

mowa w art. 58 k.p. Wobec tego wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 18/05

powinien mieć w przypadku powoda bezpośrednie zastosowanie.

W ocenie skarżącego wadliwe jest stanowisko zaskarżonego wyroku o braku

podstaw do stwierdzenia, że pozwana dopuściła się wobec powoda czynu

niedozwolonego w rozumieniu art. 415 k.c. W ocenie skarżącego „uszło” uwadze

Sądu, że zgłoszony w charakterze dowodu wyrok Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r., stwierdził niezgodność z prawem

zaskarżonej uchwały. Z jednej strony Sąd odmawia powodowi prawa dochodzenia

odszkodowania w trybie art. 415 i następnych k.c. w związku z art. 300 k.p., aby

potem dokonać częściowej analizy roszczenia powoda w świetle przepisów art. 415

7

k.c. Pominięcie uzasadnienia pozostających w obrocie prawnym, odnoszących się

do sytuacji powoda, wyroków sądów stanowi obrazę art. 233 § 1 k.p.c. Skarżący

podkreślił, że Starosta L. była Przewodniczącym Zarządu Powiatu, zwoływała

posiedzenia Zarządu, ustalała porządek posiedzeń i przygotowywała projekty

uchwał (w tym uchwałę o odwołaniu powoda ze stanowiska dyrektora). To Starosta,

wypełniając obowiązki Przewodniczącego Zarządu Powiatu, wystąpiła do Kuratora

Oświaty o pozytywne zaopiniowanie wniosku o odwołanie powoda ze stanowiska

dyrektora w trybie bez wypowiedzenia, zamieszczając w jego uzasadnieniu

fałszywe zarzuty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie powód B. D. wystąpił o ochronę sądową – jak to

określił w pozwie – jego prawa do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez

Powiat L. w L. na skutek niezgodnego z prawem odwołania go z funkcji dyrektora

Liceum Ogólnokształcącego w L. przez Zarząd Powiatu L.

Roszczenie dochodzone w sprawie od Powiatu L. nie jest roszczeniem ze

stosunku pracy. Powiat L. nigdy nie był pracodawcą powoda. Strony niniejszego

sporu nie łączył i nie łączy stosunek pracy. Sprawa o ochronę praw powoda

wynikających w stosunku pracy z Liceum Ogólnokształcącym w L. została

prawomocnie rozstrzygnięta przed wytoczeniem niniejszego powództwa przeciwko

Powiatowi L. Zanim powód wystąpił z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko

Powiatowi L. uzyskał także, w sądowym postępowaniu administracyjnym,

prawomocne orzeczenie stwierdzające niezgodność z prawem uchwały o

odwołaniu powoda z funkcji dyrektora szkoły. Ponadto uzyskał ze swego

orzeczenia (orzeczenia prywatnego) uznanie winy Starosty Powiatowego w L. za

popełnienie określonego czynu narażającego B. D. na utratę zaufania potrzebnego

do sprawowania funkcji dyrektora szkoły.

W świetle powyższych okoliczności, które objęte są ustaleniami podstawy

faktycznej zaskarżonego wyroku nie powinna nasuwać wątpliwości kwalifikacja

przedmiotu sprawy, jako cywilnoprawnego roszczenia odszkodowawczego.

Skierowanie roszczenia przeciwko Powiatowi L. (jednostce samorządu

8

terytorialnego) z powodu szkody wyrządzonej przez organ Powiatu (Zarząd) na

skutek wydania niezgodnej z prawem uchwały (ostatecznej decyzji) nakazywało

ocenę zasadności powództwa w świetle przepisów kodeksu cywilnego o czynach

niedozwolonych określających odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez

władzę publiczną. Wchodzi tu w rachubę w pierwszym rzędzie art. 417 § 1 k.c.,

określający między innymi odpowiedzialność jednostki samorządu terytorialnego:

„Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy

wykonywaniu władzy publicznej” i przepis art. 4171

§ 2 k.c. określający

(precyzujący) przesłankę odpowiedzialności. „Jeżeli szkoda została wyrządzona

przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji”. Zgodnie z tym

przepisem naprawienia takiej szkody można żądać zasadniczo dopiero po

stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich (a więc także ostatecznej decyzji)

niezgodności z prawem. Postępowanie stwierdzające niezgodność z prawem

uchwały Zarządu Powiatu L. o odwołaniu powoda ze stanowiska dyrektora szkoły

zostało – o czym była mowa wyżej - prawomocnie zakończone. Orzeczenie sądu

administracyjnego opiera się na uznaniu szczególnego charakteru prawnego aktu

odwołania powoda. Ten szczególny charakter wyraża się w wywołaniu podwójnych

konsekwencji prawnych, z jednej strony jest to czynność z zakresu prawa pracy

wywołująca skutki prawne bezpośrednio w stosunku pracy powoda i wywołująca –

wobec niezgodności z prawem – konsekwencje przewidziane w przepisach prawa

pracy. Jednakże, oprócz tego, sąd administracyjny uznał swą – odrębną od sądu

pracy – właściwość rozpatrzenia odwołania nauczyciela ze stanowiska

kierowniczego, odwołania będącego aktem kompetencji władczej, związanej z

wykonywanie zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających

charakter publicznoprawny.

Jeżeli zatem w sprawie niniejszej chodzi o odpowiedzialność za szkodę

wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, w której stroną pozwaną jest

będąca osobą prawną jednostka samorządu terytorialnego, która wydała uchwałę

(ostateczną decyzję) co do której we właściwym postępowaniu sądowo -

administracyjnym stwierdzono, że jest niezgodna z prawem – to rozstrzygnięcie o

zasadności powództwa koniecznie powinno opierać się na jego ocenie w świetle

adekwatnych subsumcyjnie przepisów kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za

9

szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej, w szczególności

powołanych wyżej art. 417 § 1 i art. 4171

§ 2 k.c.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednakże wynika, że Sąd Apelacyjny

nie rozpoznał sprawy według jej cywilnoprawnego przedmiotu i odpowiadających

mu przepisów kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za szkodę

wyrządzoną przez władzę publiczną. Bez odniesienia się do określonych w art. 417

§ 1 i art. 4171

§ 2 k.c. przesłanek odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez

wydanie ostatecznej decyzji, wykonującej władzę publiczną określonej jednostki

samorządu terytorialnego, Sąd Apelacyjny rozstrzygnął sprawę według art. 415 k.c.

zastosowanego odpowiednio na podstawie art. 300 k.p.

W zastosowaniu art. 415 k.c., z jego modyfikacją co do stopnia winy sprawcy

szkody, znajdującą – według Sądu Apelacyjnego – oparcie w art. 300 k.p., wyraża

się istota błędnej oceny prawnej zaskarżonego wyroku, zasadnie w tym zakresie

zakwestionowanej pierwszą podstawą rozpatrywanej skargi.

Rozpoznające niniejszą sprawę sądy obu instancji nie miały żadnej

podstawy ażeby powództwo o odszkodowanie przeciwko jednostce samorządu

terytorialnego za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej przez

wydanie ostatecznej decyzji rozstrzygnąć według przepisów kodeksu pracy

określającego prawa i obowiązki pracowników i pracodawców (por. art. 1) i

odsyłającego do odpowiedniego, zgodnego z zasadami prawa pracy stosowania

przepisów kodeksu cywilnego w art. 300 k.p. „W sprawach nie unormowanych

przepisami prawa pracy do stosunku pracy”. Określona powództwem podstawa

faktyczna roszczenia odszkodowawczego i skierowanie tego roszczenia przeciwko

podmiotowi nie będącym pracodawcą powoda jednoznacznie wyłączały możliwość

wyjaśnienia i rozstrzygania sprawy tak jakby chodziło o obowiązki pracodawcy i

jakby mogło chodzić o uzupełniające tylko dla stosunku pracy roszczenie

pracownika przeciwko pracodawcy.

Chociaż skarga kasacyjna zasadnie zarzuciła naruszenie art. 415 k.c. w

związku z art. 300 k.p., to argumentacja postawionego zarzutu nie jest

konsekwentnie odpowiednia jeżeli oprócz wykazywania cywilnoprawnego

charakteru dochodzonego w sprawie odszkodowania powołuje się także na

„posiłkowe zastosowanie przepisów prawa pracy” oraz ocenę podstawy faktycznej

10

powództwa w analogii do art. 52 k.p., co – zdaniem autora skargi – daje powodowi

uprawnienia zawarte w art. 300 k.p., w świetle powołanych orzeczeń Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., SK 18/05 i wyroku Sądu Najwyższego

z dnia 19 maja 2009 r., II PK 288/08. Powołane orzeczenia jednakże dotyczą

stosunków pracy i dlatego przyjęte w nich założenia co do zakresu

odpowiedzialności pracodawcy wobec pracownika, nie mogą być przenoszone na,

oderwany od stosunku pracy, stosunek cywilnoprawny oraz odpowiedzialność za

szkodę wyrządzoną przez władzę publiczną.

Po odwołaniu powoda ze stanowiska dyrektora szkoły, odwołaniu

niezgodnym z prawem co wprost orzekł sąd administracyjny a sąd pracy przyjął

jako przesłankę zasądzenia odszkodowania na podstawie przepisów prawa pracy

od pracodawcy, powód utracił między innymi dodatek funkcyjny oraz dodatek

motywacyjny. Ponieważ są to okoliczności bezsporne, zastrzeżenia nasuwają

oceny Sądu Apelacyjnego co do poniesionej na skutek przedmiotowej uchwały

szkody powoda. Najpierw dlatego, że także odnośnie szkody Sąd Apelacyjny

błędnie – o czym była mowa wyżej – poszukuje związku przyczynowego „pomiędzy

powstałą szkodą a działaniem pracodawcy”. Ponadto nie ma racji Sąd Apelacyjny,

że pomimo bezprawnego odwołania powoda z funkcji dyrektora powód musiałby „z

całą pewnością” wykazać, że pełniłby funkcję dyrektora szkoły do końca sierpnia

2010 r. i że „powód nie wykazał także, iż z całą pewnością otrzymywałby dodatek

motywacyjny”. O błędności powyższych wnioskowań świadczy chociażby to, że

mogłyby one logicznie odnosić się tylko do zakresu szkody, skoro samo

pozbawienie powoda określonych dodatków było bezpośrednim skutkiem

odwołania go ze stanowiska dyrektora szkoły.

Rozpoznając sprawę w granicach podstaw skargi kasacyjnej (por. art. 39813

§ 1 i § 2 k.p.c.) po stwierdzeniu naruszenia wskazanych przepisów prawa

materialnego, Sąd Najwyższy nie rozstrząsał zasadności dochodzonych w sprawie

roszczeń, bo to należy do Sądu Apelacyjnego, czego w dotychczasowym

postępowaniu Sąd ten w odniesieniu do właściwych przepisów nie dokonał. Wobec

zasadniczo błędnej materialnoprawnej podstawy zaskarżonego wyroku niezbędne

stanie się uzupełnienie ustaleń faktycznych tak aby wyjaśnić czy zachodzą

wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną

11

przez władzę publiczną a w razie pozytywnego o tym rozstrzygnięcia wyjaśnienie

granic odpowiedzialności według art. 361 § 1 i § 2 k.c.

Oczywiście bezzasadny w tej sytuacji jest pierwszy z wniosków skargi

kasacyjnej o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości.

Natomiast uwzględnienie podstawy skargi w zakresie wyżej przedstawionym

uzasadnia drugi (ewentualny) wniosek skargi kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39815

§

1 k.p.c. pomimo niezasadności zarzutów drugiej podstawy skargi kasacyjnej.

Rozpoznanie uchybień procesowych w postępowaniu kasacyjnym nie może

wykraczać poza granice podstawy skargi wyznaczone wskazanymi – jako

naruszone przepisami postępowania (art. 3983

§ 1 pkt 2 i art. 39813

§ 1 k.p.c.).

Ponadto podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia

faktów lub oceny dowodów. Wbrew temu ostatniemu ograniczeniu dopuszczalnej

podstawy skargi skarżący wskazał na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez – jego

zdaniem – niewłaściwe ustalenia faktyczne. Ponadto nie zarzucając naruszenia

przepisów postępowania apelacyjnego określających zakres (granice) rozpoznania

sprawy (art. 378 § 1 k.p.c.), na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w

pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 k.p.c.) z

ograniczeniami co do nowych faktów i dowodów (art. 381 k.p.c.) – uzasadnienie

naruszenia art. 227 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. zawiera, nieodpowiednią do treści

tych przepisów, polemikę z oceną Sądu Apelacyjnego. W szczególności poprzez

zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku analizę znaczenia dla sprawy

niniejszej orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzającego niezgodność

uchwały Zarządu Powiatu L. z prawem. Sąd Apelacyjny nie naruszył – jak to

zarzucił skarżący – art. 227 k.p.c., według którego przedmiotem dowodu są fakty

mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Przecież Sąd nie „pominął”

wskazanego orzeczenia jak zarzuca skarżący, ale na jego podstawie dokonał

ustaleń. Podobnie Sąd nie naruszył art. 328 § 2 k.p.c. skoro – zgodnie z tym

przepisem przedstawił podstawy swego wyroku. Dodać tu jeszcze trzeba, że

ewentualna niedoskonałość w przedstawieniu wymaganych w art. 328 § 2 k.p.c.

składników uzasadnienia wyroku nie miałaby wpływu na wynik sprawy, a przecież

12

procesowa podstawa skargi kasacyjnej może opierać się wyłącznie na zarzutach

dotyczących uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.