V KK 239/12

Sygn. akt V KK 239/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)

SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

SSN Włodzimierz Wróbel

Protokolant Anna Kowal

w sprawie P. S.

skazanego za przestępstwo z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 22 listopada 2012 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 14 czerwca 2011 r.

1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym,

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 22 marca 2011 r. oskarżony P. S.

uznany został za winnego:

1. ciągu przestępstw z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.

2

popełnionych w sposób opisany w pkt I, IV i V i za ten ciąg przestępstw na

podstawie art. 58 ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzono mu

karę roku pozbawienia wolności,

2. ciągu przestępstw z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz

art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w

zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. popełnionych w sposób opisany

w punktach II, III, VI i VII i za ten ciąg przestępstw na podstawie art. 59 ust. 1

tej ustawy w zw. z art. 91 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę

roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny

po 10 zł.

Na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. wymierzono

oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Orzeczono także o nawiązce

i przepadku korzyści majątkowej oraz o kosztach postępowania sądowego.

Wyrok ten został zaskarżony w całości przez obrońcę oskarżonego.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny

zaskarżając go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść

orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, to jest art. 433 § 1

k.p.k., polegające na nienależytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy

zaskarżonego na korzyść oskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, wydanego

z rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniem art. 366 § 1 k.p.k.

w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. przez

zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy związanych z uprzednią

karalnością oskarżonego, co doprowadziło:

- do skazania w pkt 1 za ciąg przestępstw z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca

2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.

popełnionych w czerwcu 2009 r., w listopadzie 2009 r., i w listopadzie – grudniu

2009 r. stanowiących element czynu ciągłego z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca

2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. popełnionego w 2009 r.,

za który P. S. został prawomocnie skazany w pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w C.

z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II K …., co stanowi bezwzględną przesłankę

odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

3

- do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego oskarżonemu w pkt 2

ciągu przestępstw z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.

popełnionych w okresie od lipca do sierpnia 2009 r., w sierpniu 2009 r., w okresie

od połowy stycznia do marca 2010 r. oraz w lutym 2010 r., pomimo tego, że w pkt 2

prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt

II K …, P.S. został skazany za popełnienie ciągu przestępstw z art. 59 ust. 1 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k.

popełnionych w okresach od listopada 2009 r. do stycznia 2010 r. oraz w okresie od

sierpnia 2009 r. do listopada 2009 r.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w postępowaniu

odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, albowiem przeprowadzona przez Sąd

odwoławczy kontrola zaskarżonego wyroku nastąpiła z rażącym naruszeniem art.

433 § 1 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Zgodnie z tym

przepisem sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego.

W rozpoznawanej sprawie, wyrok Sądu pierwszej został zaskarżony w całości na

korzyść oskarżonego. Tym samym powinien podlegać kontroli odwoławczej z

punktu widzenia wszystkich podstaw wskazanych w art. 438 k.p.k. Dotyczyło to

także konieczności zbadania prawidłowości przypisania oskarżonemu przestępstw

z art. 58 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że Sąd Rejonowy wydając w tej sprawie wyrok nie

dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego i w związku z tym nie

wiedział, że został on prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z

dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II K …, m.in. za dwa ciągi przestępstw z art. 58

ust. 1 i z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w skład których

wchodziły przestępstwa popełnione w podobnych okresach czasu i w warunkach

czynu ciągłego. Tym samym również Sąd Okręgowy przeprowadzając kontrolę

odwoławczą zaskarżonego wyroku nie wiedział o uprzednim skazaniu oskarżonego

za tego samego rodzaju przestępstwa. Jednak ta okoliczność nie oznacza, że nie

doszło do rażącego naruszenia art. 433 § 1 k.p.k., gdyż zarzut kasacyjny, tak jak i

zarzut apelacyjny skierowany jest przeciwko wyrokowi, a nie sądowi, który go

4

wydał. Wyrok Sądu odwoławczego dotknięty jest wskazanym uchybieniem, choć

nie zostało ono „zawinione” przez ten Sąd.

Prawomocne skazanie oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z

dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II K …, za dwa ciągi przestępstw z art. 58 ust. 1 i

z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przy przyjęciu co do

poszczególnych przestępstw konstrukcji czynu ciągłego, powodowało konieczność

skontrolowania, czy zaskarżony apelacją późniejszy wyrok tego Sądu, skazujący

oskarżonego również za przestępstwa z art. 58 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy o

przeciwdziałaniu narkomanii, nie został wydany pomimo istnienia ujemnej

przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).

W kasacji zasadnie wskazano, że taka przesłanka w niniejszej sprawie może

zachodzić w stosunku do przestępstw przypisanych w pkt 1 i pkt 2 wyroku Sądu

Rejonowego z dnia 22 marca 2011 r., z tym że co do przestępstw przypisanych w

pkt 2, to nie co do wszystkich czasokres ich popełnienia pokrywa się z czasem

popełnienia przestępstw przypisanych w pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego z dnia 7

września 2010 r., sygn. akt II K … .

Z tych też względów zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku

Sądu Okręgowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym. W tym postępowaniu Sąd ten powinien uzupełnić

pierwszoinstancyjny przewód sądowy przez dopuszczenie z urzędu i

przeprowadzenie na rozprawie apelacyjnej dowodu z dokumentu w postaci wyroku

Sądu Rejonowego w C. z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II K … (art. 452 § 2

k.p.k.). Następnie w oparciu o ten dowód ponownie należy poddać kontroli

odwoławczej zaskarżony wyrok, także pod kątem zaistnienia ujemnej przesłanki

procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Oceniając zakres jej działania w

wypadku uprzedniego skazania za czyn ciągły, Sąd Okręgowy powinien mieć na

względzie poglądy wyrażone w tej kwestii w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np.

wyrok SN z 26 lipca 2007 r., IV KK 153/07, Lex nr 310631).

W wypadku stwierdzenia ujemnej przesłanki procesowej lub uznania, że

zachodzi też konieczność dokonania modyfikacji czasokresu zarzucanych

oskarżonemu przestępstw w warunkach czynu ciągłego, Sąd odwoławczy powinien

wydać orzeczenie korygujące uchybienia, jakich dopuścił się Sąd pierwszej

instancji.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

5