Załącznik I

A. CECHY MORFOLOGICZNE

W celu przeprowadzenia pomiarów ziaren ryżu oraz badań na brak perlistości oraz prążkowania stosuje się następującą metodę:

1. należy wydzielić z próbki znaczną liczbę całych ziaren;

2. średnią ustala się poprzez podwójny pomiar każdego ze stu ziaren;

3. wynik należy zaokrąglić w górę lub w dół do pierwszego miejsca po przecinku.

B. CECHY JAKOŚCIOWE

a) Ujednolicona procedura używania testera żywności Instron do określania kleistości gotowanego ryżu

1. Cel

Ta metoda może być stosowana do pomiaru kleistości gotowanego ryżu przy użyciu testera żywności Instron.

2. Zakres

Gotowany w pełni oczyszczony ryż.

3. Definicje

Do celów tej metody stosuje się następujące definicje.

3.1.

Kleistość: skłonność gotowanych ziaren ryżu do sklejania się ze sobą.

3.2.

W pełni oczyszczony ryż: zgodnie z definicją z ust. 1 lit. d) załącznika A do rozporządzenia (EWG) nr 1418/76.

4. Zasada

Pomiar siły koniecznej do pokonania oporu przy rozdzielaniu dwóch płaskich powierzchni gładkiej stali, pomiędzy którymi ściśnięto ziarna gotowanego ryżu, przy użyciu danej siły przez dany czas.

5. Aparatura

5.1.

Tester żywności Instron, działający w celu ściskania i tarcia, ze stałą prędkością 0,5 cm/min, wyposażony w komorę ładunkową o skali pomiaru od 0 do 5 kg.

5.2.

Tłok pasujący do komory ładunkowej testera żywności Instron (5.1) wyposażony w kwadratową gładką podstawę ze stali.

5.3.

Talerz stalowy o gładkiej powierzchni umieszczony osiowo względem tłoka (5.2) i przytwierdzony do podstawy testera żywności Instron.

5.4.

Zlewki o pojemności 25 ml.

5.5.

Elektryczna wanna wodna wyposażona w nieszczelną pokrywę i perforowany talerz, na którym umieszcza się zlewki (5.4). Poziom wody w naczyniu podczas gotowania nie może podnosić się powyżej perforowanego talerza.

5.6.

Waga, z dokładnością do 0,1 grama.

5.7.

Szklana pałeczka.

5.8.

Szkła do obserwacji o średnicy 6 cm.

5.9.

Czasomierz.

5.10.

Łopatka.

5.11.

Torebki plastikowe lub inne pojemniki nadające się do przechowywania 2 gramów gotowanego ryżu i zabezpieczające go przed wysuszeniem.

6. Procedura

6.1.

Podgrzewanie wanny

Dostosować temperaturę wanny (5.5) w taki sposób, aby utrzymywać wodę w stanie intensywnego wrzenia.

6.2.

Przygotowanie do gotowania

Dla każdego pomiaru: przygotować dwie zlewki (5.4), umieszczając w każdej z nich próbkę 8 gramów całkowicie wymłóconego ryżu (tylko całe ziarna), zważoną z dokładnością do 0,1 grama wraz z 12 ml wody destylowanej. Delikatnie zamieszać szklaną pałeczką (5.7), przykryć zlewki szkłami do obserwacji (5.8).

6.3.

Gotowanie

Zdjąć pokrywę z naczynia do gotowania, umieścić zlewki na perforowanym talerzu i szybko przykryć pokrywą. Uruchomić czasomierz (5.9). Po upływie 20 minut wyłączyć grzanie i pozostawić wszystko w nienaruszonym stanie przez 10 minut. Wyjąć zlewki z naczynia do gotowania i odwrócić na szkła do obserwacji. Pozostawić do ostygnięcia przez co najmniej godzinę.

6.4.

Nastawienie testera żywności Instron

Nastawić tester żywności Instron (5.1), zgodnie z instrukcją producenta, upewniając się czy wskazania komory ładunkowej odpowiadają wartościom od 0 do 640 gramów, a prędkość 0,5 cm/min.

6.5.

Pomiar przy użyciu testera żywności Instron

Wyjąć ugotowany ryż z każdej zlewki i przy użyciu łopatki (5.10) odrzucić najniższe i najwyższe warstwy. Przygotować osiem próbek, każdą o wadze 2 gramy, po cztery z każdej zlewki, zważyć z dokładnością do 0,1 grama, przechowując je w plastikowych torebkach (5.11) aż do chwili dokonania pomiaru. Umieścić jedną próbkę osiowo względem tłoka (5.2) na stalowym talerzu (5.3), układając ryż najściślej jak to możliwe, ale bez naciskania. Sprawić, aby tłok opuszczał się ze stałą prędkością 0,5 cm/min aż do momentu, w którym siła ściskania ryżu dojdzie do 640 gramów. Zatrzymać ruch tłoka na 10 sekund, a następnie podnieść go z powrotem z tą samą prędkością.

Obliczyć powierzchnię poniżej krzywej wyznaczonej (na rzędnej) przez siłę pociągową w gramach oraz (na odciętej) przez odległość pokonaną przez tłok w centymetrach podczas fazy, w której była wywierana dodatnia wartość siły pociągowej. Powierzchnia określa siłę wyrażoną w gramach na cm.

7. Powtarzalność

Różnica między wynikami dwóch analiz (dwóch serii ośmiu pomiarów) nie może przekroczyć 15 % średniej wartości.

b) Ujednolicona procedura używania testera żywności Instron do określania konsystencji gotowanego ryżu

1. Cel

Metoda ta może być stosowana do pomiaru konsystencji gotowanego ryżu przy użyciu testera żywności Instron.

2. Zakres

Gotowany w pełni oczyszczony ryż.

3. Definicje

Do celów tej metody stosuje się następujące definicje.

3.1.

Konsystencja: odporność gotowanego ryżu na rozgniatanie.

3.2.

W pełni oczyszczony ryż: zgodnie z definicją z ust. 1 lit. d) załącznika A do rozporządzenia (EWG) nr 1418/76.

4. Zasada

Pomiar siły koniecznej do wyciśnięcia całkowicie wymłóconego gotowanego ryżu przez perforowany talerz.

5. Aparatura

5.1.

Tester żywności Instron działający w celu ściskania, ze stałą prędkością 10 cm/min.

5.2.

Model o powierzchni 50 cm2 komory systemu pomiaru struktury Ottawa, w razie konieczności, zmieniony w celu ograniczenia sekcji do 15 % pierwotnej powierzchni, z wbudowanym perforowanym talerzem.

5.3.

Tłok pasujący do komory ładunkowej testera żywności Instron (5.1).

5.4.

Wysokie zlewki o pojemności 100 ml.

5.5.

Elektryczna wanna wodna przykryta nieszczelną pokrywą z perforowanym talerzem, na którym umieszcza się zlewki (5.4). Poziom wody w naczyniu podczas gotowania nie może podnosić się powyżej perforowanego talerza.

5.6.

Waga, z dokładnością do 0,1 grama.

5.7.

Szklana pałeczka.

5.8.

Szkła do obserwacji o średnicy 6 cm.

5.9.

Czasomierz.

5.10.

Łopatka.

5.11.

Torebki plastikowe lub inne pojemniki nadające się do przechowywania 17 gramów gotowanego ryżu i zabezpieczające go przed wysuszeniem.

6. Procedura

6.1.

Podgrzewanie wanny

Dostosować temperaturę wanny (5.5) w taki sposób, aby utrzymywać wodę w stanie intensywnego wrzenia.

6.2.

Przygotowanie do gotowania

Dla każdego pomiaru: przygotować dwie zlewki (5.4), umieszczając w każdej z nich próbkę 20 gramów całkowicie wymłóconego ryżu (tylko całe ziarna), zważoną z dokładnością do 0,1 grama wraz z 38 ml wody destylowanej. Delikatnie zamieszać szklaną pałeczką (5.7), przykryć zlewki szkłami do obserwacji (5.8).

6.3.

Gotowanie

Zdjąć pokrywę z naczynia do gotowania, umieścić zlewki na perforowanym talerzu i szybko przykryć pokrywą. Uruchomić czasomierz (5.9). Po upływie 20 minut wyłączyć grzanie i pozostawić wszystko w nienaruszonym stanie przez 10 minut. Wyjąć zlewki z naczynia do gotowania i odwrócić na szkła do obserwacji. Pozostawić do ostygnięcia do temperatury pokojowej.

6.4.

Nastawienie testera żywności Instron

Nastawić tester żywności Instron (5.1) zgodnie z instrukcją producenta, upewniając się czy wskazania komory ładunkowej odpowiadają wartościom od 5 do 10 kg, a prędkość 10 cm/min.

6.5.

Pomiar przy użyciu testera żywności Instron

Wyjąć ugotowany ryż i przygotować sześć próbek, każdą o wadze 17 gramów, po trzy z każdej z dwóch zlewek, zważyć z dokładnością do 0,1 grama, przechowując je w plastikowych torebkach (5.11) aż do chwili dokonania pomiaru. Umieścić jedną próbkę w komorze Ottawa (5.2) i sprawić, aby tłok (5.3) opuszczał się ze stałą prędkością 10 cm/min, stale zapisując siłę konieczną do wyciskania próbki gotowanego ryżu.

Przyjmuje się, że konsystencja próbki odpowiada sile (w kg) wyrażonej średnią wartością pola wyznaczonego krzywą wyciskania.

7. Powtarzalność

Różnica między wynikami dwóch analiz (po sześć pomiarów każda) nie może przekroczyć 10 % średniej wartości.

c) Zawartość amylozy

Określana zgodnie z normą ISO 6647.