Załącznik III

1. OBLICZANIE WYNIKU FINANSOWEGO FISIM W SEKTORACH S122 I S123

a) Wymagane dane statystyczne

Dla podsektorów S122 i S1230 (

8

) wymagane jest zastosowanie tabeli średnich stanów pożyczek, depozytów (podzielonych wg sektorów użytkownika) oraz papierów wartościowych, innych niż wystawione przez pośredników finansowych na dany okres (średnia z czterech kwartałów oraz odsetki z przesunięć międzyokresowych, po przeksięgowaniu dotacji do stóp procentowych dla ich faktycznych odbiorców, określonych w ESA 1995.

b) Wybór stawki odniesienia

W bilansach pośredników finansowych należących do podsektorów S122 i S123 pożyczki i depozyty podmiotów rezydentów należy podzielić, aby wprowadzić rozróżnienie między pożyczkami i depozytami:

— międzybankowymi (tj. pomiędzy jednostkami instytucjonalnymi należącymi do sektorów S122 i S123);

— realizowanymi z sektorami użytkowników instytucjonalnych (S11-S124-S125-S13-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi).

Oprócz tego, pożyczki i depozyty realizowane z resztą świata (S2) również należy dzielić na pożyczki i depozyty realizowane zagranicznymi pośrednikami finansowymi oraz pożyczki i depozyty realizowane z innymi osobami zagranicznymi.

W pięcioletnim okresie próbnym Państwa Członkowskie mają porównać wyniki podziału usług FISIM przy użyciu wewnętrznej stopy odniesienia, obliczanej zgodnie z następującymi czterema metodami.

Metoda 1

Aby obliczyć wyniki finansowy FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, oblicza się „wewnętrzną” stopę odniesienia, jako stosunek odsetek należnych od pożyczek w ramach S122 i S123 do stanu pożyczek realizowanych pomiędzy instytucjami S122 i S123.

Metoda 2

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, oblicza się „wewnętrzną” stopę odniesienia jako średnią ważoną stóp pożyczek międzybankowych i papierów wartościowych innych niż akcje emitowane przez pośredników finansowych. Czynnikami wagi są tu stany w pozycji „pożyczki pomiędzy pośrednikami finansowymi rezydentami S122 i S123” oraz papiery wartościowe inne niż akcje, emitowane przez pośredników finansowych rezydentów należących do S122 i S123.

Jeżeli cechy instytucjonalne krajowych systemów bankowości nie pozwalają na obliczenie tej stopy (np. dlatego, że banki nie emitują papierów wartościowych innych niż akcje), wówczas zastosować należy stopę odniesienia. Stopę tę obliczyć można przy użyciu stanów i przepływów odsetek dla aktywów (z wyłączeniem pożyczek)/zobowiązania (z wyłączeniem depozytów), których średni termin wymagalności jest najbliższy terminowi dotyczącemu zobowiązań w bilansach pośredników finansowych należących do S122 i S123.

Metoda 3

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, zastosować można dwie stawki odniesienia, jedną dla transakcji krótkoterminowych (obliczanych tak jak w Metodzie 1) i jedną dla transakcji długoterminowych (przy użyciu opublikowanych stóp dla papierów wartościowych innych niż akcje, których termin wypłacalności odzwierciedla termin wymagalności zobowiązań w bilansie o długim termin wymagalności).

Metoda 4

W celu obliczenia wyniku finansowego FISIM pośredników finansowych rezydentów według sektorów instytucjonalnych, oblicza się „wewnętrzną” stopę odniesienia, według jednej z trzech poniższych alternatyw:

a) jako średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami instytucjonalnymi (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi);

b) jako średnia pomiędzy średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami użytkowników instytucjonalnych (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi) a stopą odsetek obliczoną przy użyciu Metody 1;

c) jako średnia pomiędzy średnią stóp oprocentowania pożyczek i depozytów realizowanych z krajowymi sektorami użytkowników instytucjonalnych (S124-S125-S11-S14-S15) (oprócz realizowanych z bankami centralnymi) a stopą odsetek obliczoną przy użyciu Metody 2.

W celu ustalenia przywozu i wywozu usług FISIM, stosowaną stopą odniesienia jest średnia stopa międzybankowa ważona stanami w pozycjach „pożyczki pomiędzy instytucjami S122 i S123 a zagranicznymi pośrednikami finansowymi” oraz „depozyty pomiędzy instytucjami S122 i S123 a zagranicznymi pośrednikami finansowymi”, zawartych w bilansie pośredników finansowych.

Tak obliczona stopa stanowi „zewnętrzną” stopę odniesienia, stosowaną dla obliczenia wywozu i przywozu usług FISIM.

W okresie próbnym obliczenia dokonywać należy z rozróżnieniem między wewnętrzną i zewnętrzną stopą odniesienia, zarówno na podstawie siedzib pośredników finansowych biorących udział w transakcjach, jak i na podstawie walut, w których opisane są te transakcje.

Państwa Członkowskie mają dostarczać do biura Eurostat wszelkie informacje statystyczne wykorzystywane przy stosowaniu wybranej metodologii.

c) Szczegółowy podział usług FISIM według sektorów instytucjonalnych

Dla każdego sektora instytucjonalnego konieczne jest stworzenie następującej tabeli pożyczek i depozytów przyznanych przez pośredników finansowych rezydentów:

stany

należne odsetki

stany

należne odsetki

Pożyczki przyznane przez pośredników finansowych rezydentów

S122

S123

Depozyty przyznane przez pośredników finansowych rezydentów

S122

S123

Całkowity FISIM według sektora instytucjonalnego oblicza się jako sumę FISIM dotyczących pożyczek udzielanych sektorowi instytucjonalnemu i FISIM dotyczących depozytów sektora instytucjonalnego.

FISIM dot. pożyczek przyznanych sektorowi instytucjonalnemu = odsetki należne od pożyczek — (stan pożyczek × „zewnętrzna” stopa odniesienia)

FISIM dot. depozytów sektora instytucjonalnego = (stan depozytów × „zewnętrzna” stopa odniesienia) — odsetki do zapłacenia od depozytów

Część wyniku finansowego zostaje wywożona; na podstawie bilansu pośredników finansowych (S122 i S123) obserwować należy, co następuje:

stany

należne odsetki

stany

należne odsetki

Pożyczki udzielane jednostkom zagranicznym

depozyty jednostek zagranicznych

Wywożone FISIM oblicza się przy użyciu „zewnętrznej” międzybankowej stopy odniesienia w sposób następujący:

FISIM dot. pożyczek przyznanych jednostkom zagranicznym = odsetki należne od pożyczek — (stan pożyczek × „zewnętrzna” stopa odniesienia)

FISIM dot. depozytów jednostek zagranicznych = (stan depozytów × „zewnętrzna” stopa odniesienia) — odsetki do zapłacenia od depozytów

d) podział na pośrednią i ostateczną konsumpcję FISIM rozdzielonych między gospodarstwa domowe

Usługi, które można przypisać gospodarstwom domowym, podzielić należy na:

— pośrednią konsumpcję gosp. domowych działających jako właściciele miejsc zamieszkania,

— pośrednią konsumpcję gosp. domowych działających jako właściciele prywatnej działalności gospodarczej,

— ostateczną konsumpcję gospodarstw domowych.

Powoduje to podział pożyczek udzielanych gospodarstwom domowych (stanu i odsetek) na:

— pożyczki mieszkaniowe,

— pożyczki dla gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej,

— inne pożyczki dla gospodarstw domowych.

Pożyczki udzielane gospodarstwom domowym jako właścicielom prywatnej działalności gospodarczej oraz pożyczki mieszkaniowe są zasadniczo wykazywane oddzielnie w różnych podziałach pożyczek w statystyce finansowej i monetarnej. Inne pożyczki dla gospodarstw domowych można obliczyć w wyniku odejmowania. FISIM dla pożyczek udzielanych gospodarstwom domowym należy rozłożyć na trzy elementy (pożyczki mieszkaniowe, pożyczki dla gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej oraz inne pożyczki dla gospodarstw domowych) na podstawie informacji dotyczących stanu i odsetek od każdej z tych trzech grup. Pożyczki mieszkaniowe nie są tożsame z pożyczkami hipotecznymi, gdyż pożyczki hipoteczne mogą służyć innym celom.

Depozyty gospodarstw domowych należy podzielić na:

— depozyty gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej,

— depozyty osób prywatnych.

W sytuacji braku informacji statystycznych dotyczących depozytów gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej w pięcioletnim okresie próbnym, Państwa Członkowskie muszą porównać wyniki podziału FISIM przy użyciu następujących dwóch metod:

Metoda 1

Stan obliczyć można na podstawie stosunku depozytów do wartości dodanej zaobserwowanej dla najmniejszych przedsiębiorstw i ekstrapolacji na działalność nieposiadającą osobowości prawnej.

Metoda 2

Stan obliczyć można na podstawie stosunku depozytów do obrotów zaobserwowanych dla najmniejszych przedsiębiorstw i ekstrapolacji na działalność nie posiadającą osobowości prawnej.

FISIM dotyczące depozytów gospodarstw domowych należy rozłożyć pomiędzy FISIM dotyczącymi depozytów gospodarstw domowych jako właścicieli prywatnej działalności gospodarczej i dotyczącym gospodarstw domowych jako konsumentów, na podstawie średnich stanów w tych dwóch kategoriach, dla których, w związku z brakiem dalszych informacji, można zastosować tę samą stopę odsetek.

Alternatywnie, w szczególności w przypadku braku bardziej szczegółowych informacji dotyczących pożyczek i depozytów gospodarstw domowych, FISIM udzielane gospodarstwom domowym można rozdzielić przy pośredniej i końcowej konsumpcji, zapewniając przy tym możliwość przypisania wszystkich pożyczek gospodarstwom domowym jako producentom lub jako właścicielom miejsc zamieszkania oraz przypisania wszystkich depozytów do gospodarstw domowych jako konsumentów.

2. OBLICZENIE PRZYWOZU USŁUG POŚREDNICTWA FINANSOWEGO

Pośrednicy finansowi nierezydenci udzielają pożyczek rezydentom i otrzymują od nich depozyty. Konieczne jest prowadzenie następującej tabeli:

stany

odsetki należne pośredników nierezydentów

stany

odsetki należne od pośredników nierezydentów

Pożyczki udzielane przez jednostki zagraniczne

Depozyty u jednostek zagranicznych

Usługi pośrednictwa finansowego, przywożone przez każdy sektor instytucjonalny oblicza się zatem w następujący sposób:

Usługi FISIM przywożone, dot. pożyczek = odsetki należne jednostkom zagranicznym — (stan pożyczek × „zewnętrzna” stopa odniesienia)

Usługi FISIM przywożone, dot. depozytów = (stan depozytów × „zewnętrzna” stopa odniesienia) — odsetki do zapłacenia od depozytów przez pośredników nierezydentów

3. FISIM PO CENACH STAŁYCH

Różnica między stopą odniesienia a faktyczną stopą odsetek stanowi marżę pośrednika finansowego, można zatem uznać, iż jest ona ceną zapłaconą za wyświadczoną usługę. FISIM po cenach stałych oblicza się jako iloraz wartości FISIM na pożyczkach i depozytach prowadzonych przez S122 i S123, i tej ceny. Stany pożyczek i depozytów rewaluuje się do podstawowych cen okresowych przy użyciu ogólnego wskaźnika cenowego (np. współczynnika deflacji cen dla krajowego popytu końcowego).

Podstawowa marża okresowa na pożyczkach = faktyczna stopa oprocentowania pożyczek − stopa odniesienia

Podstawowa marża okresowa na depozytach = stopa odniesienia − faktyczna stopa oprocentowania depozytów

(

1

) Dz.U. C 124 z 21.4.1997, str. 28.

(

2

) Dz.U. C 339 z 10.11.1997.

(

3

) Opinia wydana dnia 16 października 1997 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(

4

) Dz.U. L 310 z 30.11.1996, str. 1.

(

5

) Dz.U. L 181 z 28.6.1989, str. 47.

(

6

) Dz.U. L 59 z 6.3.1991, str. 19. Decyzja zmieniona decyzją 96/174/WE (Dz.U. L 51 z 1.3.1996, str. 48).

(

7

) Decyzja Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiająca warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23).

(

8

) Pośrednicy finansowi, których należy tu wziąć pod uwagę, to sektory S122 (inne walutowe instytucje finansowe) oraz S123 (inni pośrednicy finansowi, z wyłączeniem towarzystw ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych) oprócz funduszy inwestycyjnych.