Artykuł 4

1. Czyniąc operacyjnymi programy działań określone w planach gospodarowania wodami w dorzeczu:

a) dla wód powierzchniowych

(i) państwa członkowskie wdrażają środki konieczne do tego, aby zapobiec pogorszeniu się stanu wszystkich części wód powierzchniowych, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;

(ii) państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód powierzchniowych, z zastrzeżeniem stosowania pkt (iii) niniejszego ustępu dla sztucznych i silnie zmienionych części wód, mając na celu osiągnięcie dobrego stanu wód powierzchniowych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych określonych zgodnie z ust. 4 i stosowania ust. 5 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;

(iii) państwa członkowskie chronią i dążą do poprawy jakości wszystkich sztucznych i silnie zmienionych części wód w celu osiągnięcia dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych ustalonych zgodnie z ust. 4 i stosowania ust. 5 do 7b oraz bez uszczerbku dla ust. 8;

iv) Państwa Członkowskie wdrażają konieczne środki zgodnie z art. 16 ust. 1 i 8 w celu stopniowego redukowania zanieczyszczenia substancjami priorytetowymi i zaprzestania lub stopniowego eliminowania emisji, zrzutów i strat niebezpiecznych substancji priorytetowych

bez uszczerbku dla stosownych umów międzynarodowych określonych w art. 1 dla zainteresowanych stron;

b) dla wód podziemnych

(i) państwa członkowskie wdrażają środki konieczne do tego, aby zapobiec dopływowi zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ograniczyć ten dopływ oraz zapobiec pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b niniejszego artykułu i bez uszczerbku dla jego ust. 8 oraz z zastrzeżeniem stosowania art. 11 ust. 3 lit. j);

(ii) państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód podziemnych oraz zapewniają równowagę między poborami a zasilaniem wód podziemnych, mając na celu osiągnięcie dobrego stanu wód podziemnych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku V, z zastrzeżeniem stosowania przedłużeń czasowych ustalonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu i stosowania jego ust. 5 do 7b bez uszczerbku dla ust. 8 niniejszego artykułu oraz z zastrzeżeniem stosowania art. 11 ust. 3 lit. j);

iii) Państwa Członkowskie wdrażają środki konieczne, aby odwrócić każdą znaczącą i ciągłą tendencję wzrostu stężenia każdego zanieczyszczenia wynikającego z wpływu działalności człowieka w celu stopniowej redukcji zanieczyszczenia wód podziemnych.

Środki pozwalające doprowadzić do odwrócenia trendów są wdrażane zgodnie z art. 17 ust. 2 niniejszej dyrektywy oraz art. 5 dyrektywy 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (

3

) i załącznikiem IV do tej dyrektywy, z zastrzeżeniem stosowania ust. 6 do 7b niniejszego artykułu i bez uszczerbku dla jego ust. 8.

c) dla obszarów chronionych

Państwa Członkowskie osiągają zgodność ze wszystkimi normami i celami najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy, chyba że ustalono inaczej w prawodawstwie wspólnotowym, w ramach którego zostały ustalone poszczególne obszary chronione.

Jeśli chodzi o Majottę jako region najbardziej oddalony w rozumieniu art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwany dalej „Majottą”), terminem, o którym mowa w lit. a) ppkt (ii) i (iii), lit. b) ppkt (ii) oraz lit. c), jest dzień 22 grudnia 2021 r.

2. Tam gdzie więcej niż jeden z celów na mocy ust. 1 odnosi się do danej części wód, stosuje się ten najbardziej restrykcyjny.

3. Państwa Członkowskie mogą wyznaczyć część wód powierzchniowych jako sztucznie lub silnie zmienioną, gdy:

a) zmiany charakterystyk hydromorfologicznych tej części wód, które byłyby konieczne dla osiągnięcia dobrego stanu ekologicznego, mogłyby wywrzeć znaczący niekorzystny wpływ na:

i) środowisko w szerszym znaczeniu;

ii) żeglugę, włączając urządzenia portowe, lub rekreację;

iii) działalność, do której celów woda jest magazynowana, takie jak zaopatrzenie w wodę do spożycia, wytwarzanie prądu lub nawadnianie;

iv) regulację wód, zapobieganie powodzi, odwadnianie ziemi; lub

v) inną jednakowo ważną działalność człowieka związaną ze zrównoważonym rozwojem;

b) korzystne cele, do których się dąży za pomocą charakterystyki sztucznej lub silnie zmienionej części wód, nie mogą ze względu na możliwości techniczne lub nieproporcjonalne koszty, być racjonalnie osiągnięte za pomocą innych środków, które stanowią opcję znacznie korzystniejszą środowiskowo.

Takie przeznaczenie i związane z tym przyczyny są szczegółowo określane w planach gospodarowania wodami w dorzeczach wymaganych na mocy art. 13 i przeglądanych co sześć lat.

4. Terminy określone w ust. 1 mogą być przedłużone dla stopniowego osiągnięcia celów dla części wód, pod warunkiem że nie zachodzi dalsze pogarszanie się stanu zmienionej części wód, gdy spełnione są wszystkie z następujących warunków:

a) Państwa Członkowskie ustalają, że wszystkie niezbędne poprawy stanu części wód nie mogą być w sposób racjonalny osiągnięte w okresie czasu wymienionym w tym ustępie ze względu na przynajmniej jedną z następujących przyczyn:

i) ze względu na możliwości techniczne skala wymaganych popraw może być osiągnięta tylko w etapach przekraczających określony czas;

ii) zakończenie poprawy w tej skali czasowej byłoby nieproporcjonalnie kosztowne;

iii) naturalne warunki nie pozwalają na zgodne z czasem poprawienie się stanu części wód.

b) Przedłużenie terminu oraz jego przyczyny są szczegółowo określone i wyjaśnione w planie gospodarowania wodami w dorzeczu wymaganym na mocy art. 13.

c) Przedłużenie powinno być ograniczone do maksimum dwóch dalszych uaktualnień planu gospodarowania wodami w dorzeczu, z wyjątkiem przypadków gdy warunki naturalne uniemożliwiają osiągnięcie celów w tym okresie.

d) Podsumowanie środków wymaganych na mocy art. 11, które są przewidywane jako konieczne do spowodowania, żeby część wód przywracana była stopniowo do wymaganego stanu w przedłużonym terminie, przyczyny dla każdego znacznego opóźnienia w czynieniu tych działań operacyjnymi, oraz oczekiwany harmonogram ich wdrożenia jest wymieniony w planie gospodarowania wodami w dorzeczu. Przegląd wdrożenia tych środków i podsumowanie każdych dodatkowych jest włączane w uaktualnienia planu gospodarowania wodami w dorzeczu.

5. Państwa Członkowskie mogą zmierzać do osiągnięcia mniej restrykcyjnych celów środowiskowych niż te wymagane na mocy ust. 1, dla określonych części wód, w przypadku gdy jest on tak zmieniony przez działalność człowieka, jak ustalono zgodnie z art. 5 ust. 1, lub jego warunki naturalne są takie, że osiągnięcie tych celów byłoby niemożliwe lub nieproporcjonalnie kosztowne, a wszystkie z następujących warunków są spełnione:

a) potrzeby ekologiczne lub społeczno-ekonomiczne zaspakajane przez taką działalność człowieka nie mogą być osiągnięte za pomocą innych środków, które są znacznie korzystniejszą opcją środowiskową, niepowodującą nieproporcjonalnych kosztów;

b) Państwa Członkowskie zapewniają, że:

— dla wód powierzchniowych jest osiągnięty najlepszy możliwy stan ekologiczny i chemiczny przy wpływach, których nie można było racjonalnie uniknąć na skutek charakteru działalności człowieka czy zanieczyszczenia,

— dla wód podziemnych, zachodzą możliwie najmniejsze zmiany dobrego stanu wód podziemnych, przy wpływach, których nie można było racjonalnie uniknąć na skutek charakteru działalności człowieka czy zanieczyszczenia;

c) nie zachodzi dalsze pogorszenie stanu części wód;

d) ustalenie mniej rygorystycznych celów środowiskowych i powody ich ustalenia są szczegółowo wymienione w planie gospodarowania wodami w dorzeczu wymaganym na mocy art. 13, a cele te poddawane są kontroli co sześć lat.

6. Czasowe pogorszenie się stanu części wód nie jest naruszeniem wymogów niniejszej dyrektywy, jeśli jest ono wynikiem okoliczności charakteru naturalnego czy sił wyższych, które są wyjątkowe lub nie mogły być w sposób racjonalny przewidziane, w szczególności ekstremalnych powodzi i przedłużających się susz, czy wynikiem okoliczności na skutek awarii, które nie mogły być w sposób racjonalny przewidziane, jeśli spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) podjęte zostały wszystkie praktyczne kroki, aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się stanu oraz, aby nie przeszkadzać osiągnięciu celów niniejszej dyrektywy w innych częściach wód, których takie okoliczności nie dotyczą;

b) warunki, w których takie okoliczności wyjątkowe lub niedające się racjonalnie przewidzieć mogą być ogłoszone, włączając przyjęcie właściwych wskaźników, zawarte są w planie gospodarowania wodami w dorzeczu;

c) działania, jakie powinny być podjęte w takich wyjątkowych okolicznościach, są włączone w program działań i nie zagrażają odzyskaniu jakości przez część wód po ustaniu tych okoliczności;

d) skutki okoliczności wyjątkowych lub takich, które nie mogły być przewidziane, podlegają corocznej ocenie i, z zastrzeżeniem dla przyczyn wymienionych w ust. 4 lit. a), podejmowane są tak szybko jak to możliwe wszystkie praktyczne działania w celu przywrócenia części wód do jej stanu przed zaistnieniem skutków tych okoliczności; oraz

e) podsumowanie skutków tych okoliczności oraz działań podjętych lub które będą podjęte zgodnie z lit. a) oraz d), zawarte jest w następnym uaktualnieniu planu gospodarowania wodami w dorzeczu.

7. Państwa Członkowskie nie naruszają niniejszej dyrektywy, gdy:

— nieosiągnięcie dobrego stanu wód podziemnych, dobrego stanu ekologicznego lub, gdzie stosowne, dobrego potencjału ekologicznego lub zapobieganie pogarszaniu się stanu części wód powierzchniowych czy podziemnych jest wynikiem nowych zmian w charakterystyce fizycznej części wód powierzchniowych lub zmian poziomu części wód podziemnych, lub

— niezapobieganie pogorszeniu się ze stanu bardzo dobrego do dobrego danej części wód powierzchniowych jest wynikiem nowych zrównoważonych form działalności gospodarczej człowieka

i spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) zostały podjęte wszystkie praktyczne kroki, aby ograniczyć niekorzystny wpływ na stan części wód;

b) przyczyny tych modyfikacji lub zmian są szczegółowo określone i wyjaśnione w planie gospodarowania wodami w dorzeczu wymaganym na mocy art. 13, a cele podlegają ocenie co sześć lat;

c) przyczyny tych modyfikacji lub zmian stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub korzyści dla środowiska i dla społeczeństwa płynące z osiągnięcia celów wymienionych w ust. 1, są przeważone przez wpływ korzyści wynikających z nowych modyfikacji czy zmian na ludzkie zdrowie, utrzymanie ludzkiego bezpieczeństwa lub zrównoważony rozwój; oraz

d) korzystne cele, którym służą te modyfikacje lub zmiany części wód, nie mogą, z przyczyn możliwości technicznych czy nieproporcjonalnych kosztów być osiągnięte innymi środkami, stanowiącymi znacznie korzystniejszą opcję środowiskową.

7a. Państwa członkowskie nie naruszają niniejszej dyrektywy, w przypadku jakiegokolwiek negatywnego krótkoterminowego skutku dla co najmniej jednego elementu jakości części wód spowodowanego nowym projektem lub modyfikacją istniejącego projektu w tej części wód nie można już wykryć po upływie roku lub – w przypadku biologicznych klasyfikacji wód – po upływie maksymalnie trzech lat od rozpoczęcia realizacji danego projektu oraz spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) negatywne skutki nie wynikają z bezpośrednich zrzutów, emisji lub strat substancji zanieczyszczającej;

b) potencjalne negatywne skutki, jakie mogą wystąpić, zostały wiarygodnie ocenione ex-ante przez właściwy organ i stwierdzono, że nie będzie żadnych negatywnych skutków dla danej części wód lub wszelkich połączonych z nią części wód po upływie roku lub – w przypadku biologicznych elementów klasyfikacji wód – po upływie maksymalnie trzech lat;

c) przeprowadzono weryfikację ex-post;

d) podjęto wszystkie wykonalne środki w celu złagodzenia wszelkich negatywnych skutków dla danej części wód oraz wszelkich połączonych z nią części wód; oraz

e) wymagany na podstawie art. 13 plan gospodarowania wodami w dorzeczu zawiera streszczenie głównych działań przeprowadzonych zgodnie z niniejszym ustępem, wyniki odpowiedniej weryfikacji ex-post oraz środki podjęte w celu złagodzenia negatywnych skutków.

Do celów przeprowadzenia weryfikacji ex-post na podstawie akapitu pierwszego lit. c) można wykorzystać istniejące rozwiązania w zakresie monitorowania ustanowione na podstawie załącznika V oraz – w razie potrzeby – uzupełnić je dodatkowym monitorowaniem ad-hoc.

7b. Państwa członkowskie nie naruszają przepisów niniejszej dyrektywy w przypadku pogorszenia stanu przyjmującej części wód powierzchniowych wynikającego z przeniesienia – wskutek działalności człowieka – wody lub osadu z tej samej lub innej części wód powierzchniowych lub z części wód podziemnych do przyjmującej części wód powierzchniowych, które to pogorszenie nie prowadzi do wzrostu netto ładunku zanieczyszczeń, oraz spełnione są wszystkie następujące warunki:

a) podjęto wszystkie praktyczne kroki, w szczególności w odniesieniu do oczyszczania wód lub osadów, o ile jest to wykonalne, aby zminimalizować transfer ładunku zanieczyszczeń oraz złagodzić niepożądany wpływ na stan części wód, na które wpływa takie przeniesienie;

b) ustalono skład przeniesionej wody lub osadów, a przeniesienie nie zwiększa ogólnego ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska w porównaniu z ryzykiem istniejącym przed przeniesieniem;

c) potwierdzono, że przyjmująca część wód powierzchniowych już nie jest w dobrym stanie chemicznym pod względem większości przenoszonych zanieczyszczeń, w szczególności w pod względem przenoszonych najtrwalszych i zdolnych do bioakumulacji zanieczyszczeń, i oczekuje się, że stan lub potencjał ekologiczny przyjmującej części wód nie spadnie do niższej klasy w wyniku przeniesienia tych zanieczyszczeń;

d) przeniesienie nie prowadzi do zwiększenia poziomu uzdatniania wymaganego do produkcji wody do spożycia;

e) w granicach przyjmującej części wód ustanowiono strefę, do której przenoszenie jest zakazane, wokół wszelkich punktów poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;

f) nie ma znacząco lepszych opcji dla środowiska ze względu na wykonalność techniczną lub nieproporcjonalne koszty;

g) przeniesienie podlega uprzednim regulacjom lub uprzedniemu zezwoleniu; oraz

h) wymagany na podstawie art. 13 plan gospodarowania wodami w dorzeczu zawiera streszczenie, w tym informacje dotyczące lit. a)–g) niniejszego ustępu, oraz uzasadnienie i przyczyny przeniesienia.

8. Stosując ust. 3 do 7b, państwa członkowskie zapewniają, by osiągnięcie celów niniejszej dyrektywy w innych częściach wód w tym samym obszarze dorzecza nie zostało na stałe wykluczone lub utrudnione i by stosowanie tych przepisów było spójne z wdrażaniem innych unijnych przepisów o ochronie środowiska.

9. Państwa członkowskie podejmują kroki w celu zapewnienia, by stosowanie nowych przepisów, w tym stosowanie ust. 3 do 7b zapewniało co najmniej taki sam poziom bezpieczeństwa jak istniejące prawodawstwo unijne.