Załącznik II

1. WODY POWIERZCHNIOWE

1.1 Charakterystyka typów części wód powierzchniowych

Państwa Członkowskie określają położenie i granice części wód powierzchniowych oraz wykonują wstępną charakterystykę wszystkich tych części wód zgodnie z poniższą metodologią. Państwa Członkowskie mogą pogrupować części wód powierzchniowych do celów tej wstępnej charakterystyki.

i) Części wód powierzchniowych w granicach obszaru dorzecza są określane jako zaliczające się do jednej z następujących kategorii wód powierzchniowych: rzeki, jeziora, wody przejściowe lub wody przybrzeżne – lub jako sztuczne lub silnie zmienione części wód.

ii) Dla każdej kategorii wód powierzchniowych odpowiednie części wód powierzchniowych obszaru dorzecza są różnicowane według typu. Typy te są ustalone przy zastosowaniu „systemu A” lub „systemu B” określonych w ppkt 1.2.

iii) Jeżeli zastosowano system A, części wód powierzchniowych w granicach obszaru dorzecza są różnicowane najpierw według właściwych ekoregionów zgodnie z obszarami geograficznymi określonymi w ppkt 1.2 i pokazanymi na odpowiedniej mapie w załączniku XI. Części wód w ramach każdego ekoregionu są następnie różnicowane według typów części wód powierzchniowych zgodnie z parametrami wymienionymi w tabelach dla systemu A.

iv) Jeżeli zastosowano system B, Państwa Członkowskie muszą uzyskać przynajmniej taki sam stopień zróżnicowania, jaki zostałby osiągnięty przy użyciu systemu A. Zgodnie z tym, części wód powierzchniowych w granicach obszaru dorzecza będą różnicowane na typy przy użyciu wartości dla obowiązkowych parametrów oraz fakultatywnych parametrów lub połączenia parametrów, które są wymagane do zapewnienia wiarygodnego określenia specyficznych biologicznych warunków referencyjnych dla danego typu.

v) W przypadku sztucznych i silnie zmienionych części wód powierzchniowych dokonuje się różnicowania zgodnie z parametrami stosowanymi do takiej kategorii wód powierzchniowych, która przypomina najbardziej daną sztuczną lub silnie zmienioną część wód.

vi) Państwa Członkowskie przedkładają Komisji mapę lub mapy (w formacie GIS) geograficznego położenia typów zgodnych ze stopniem zróżnicowania wymaganym przez system A.

1.2 Ekoregiony i typy części wód powierzchniowych

1.2.1 Rzeki

System A

Ustalona typologia

Parametry

Ekoregion

Ekoregiony przedstawione na mapie A w załączniku XI

Typ

Typologia wysokościowa(m n.p.m.)

górski: > 800 m

wyżynny: 200–800 m

nizinny: < 200 m

Typologia wielkościowa oparta na obszarze zlewni

mały: 10–100 km2

średni: 100–1 000 km2

duży: 1 000 –10 000 km2

bardzo duży: > 10 000 km2

Geologia

wapienny

krzemionkowy

organiczny

System B

Charakterystyka alternatywna

Czynniki fizyczne i chemiczne, które określają charakterystykę rzeki lub odcinka rzeki oraz w konsekwencji strukturę populacji biologicznej i jej skład

Czynniki obowiązkowe

wysokość n.p.m.

szerokość geograficzna

długość geograficzna

geologia

wielkość

Czynniki fakultatywne

odległość od źródeł rzeki

energia przepływu (funkcja przepływu i spadku)

średnia szerokość wody

średnia głębokość wody

średni spadek koryta

forma i kształt koryta głównego rzeki

kategoria przepływu

kształt doliny

transport materiału stałego

zdolność neutralizacji kwasów

średni skład podłoża

chlorki

zakres temperatur powietrza

średnia temperatura powietrza

opady

1.2.2. Jeziora

System A

Ustalona typologia

Parametry

Ekoregion

Ekoregiony przedstawione na mapie A w załączniku XI

Typ

Typologia wysokościowa (m n.p.m.)

górski: > 800 m

wyżynny: 200–800 m

nizinny: < 200 m

Typologia głębokościowa oparta na średniej głębokości

< 3 m

3–15 m

> 15 m

Typologia wielkościowa oparta na wielkości powierzchni

0,5–1 km2

1–10 km2

10–100 km2

> 100 km2

Geologia

wapienny

krzemionkowy

organiczny

System B

Charakterystyka alternatywna

Czynniki fizyczne i chemiczne, które określają charakterystykę jeziora oraz w konsekwencji strukturę populacji biologicznej i jej skład

Czynniki obowiązkowe

wysokość n.p.m.

szerokość geograficzna

długość geograficzna

głębokość

geologia

wielkość

Czynniki fakultatywne

średnia głębokość wody

kształt jeziora

czas retencji

średnia temperatura powietrza

zakres temperatur powietrza

charakterystyka typów mieszania wód (np. monomiktyczne, dimiktyczne, polimiktyczne)

zdolność neutralizacji kwasów

poziom tła substancji biogennych

średni skład podłoża

zmiany poziomu wody

1.2.3. Wody przejściowe

System A

Ustalona typologia

Parametry

Ekoregion

Jeden z następujących przedstawionych na mapie B w załączniku XI:

Morze Bałtyckie

Morze Barentsa

Morze Norweskie

Morze Północne

Północny Ocean Atlantycki

Morze Śródziemne

Typ

W oparciu o średnie roczne zasolenie

< 0,5 ‰: słodkie

od 0,5 do < 5 ‰: oligohalinowe

od 5 do < 18 ‰: mezohalinowe

od 18 do < 30 ‰: polihalinowe

od 30 do < 40 ‰: euhalinowe

W oparciu o średni zakres pływów

< 2 m: mikropływowe

od 2 do 4 m: mezopływowe

> 4 m: makroprzypływowe

System B

Charakterystyka alternatywna

Czynniki fizyczne i chemiczne, które określają charakterystykę wód przejściowych oraz w konsekwencji strukturę populacji biologicznej i jej skład

Czynniki obowiązkowe

szerokość geograficzna

długość geograficzna

zakres pływów

zasolenie

Czynniki fakultatywne

głębokość

prędkość prądów

ekspozycja na fale

czas retencji

średnia temperatura wody

charakterystyka typów mieszania wód

mętność

średni skład podłoża

kształt

zakres temperatury wody

1.2.4. Wody przybrzeżne

System A

Ustalona typologia

Parametry

Ekoregion

Jeden z następujących określonych na mapie B w załączniku XI:

Morze Bałtyckie

Morze Barentsa

Morze Norweskie

Morze Północne

Północny Ocean Atlantycki

Morze Śródziemne

Typ

W oparciu o średnie roczne zasolenie

< 0,5 ‰: słodkie

od 0,5 do < 5 ‰: oligohalinowe

od 5 do < 18 ‰: mezohalinowe

od 18 do < 30 ‰: polihalinowe

od 30 do < 40 ‰: euhalinowe

W oparciu o średnią głębokość

wody płytkie: < 30 m

średniogłębokie: (od 30 do 200 m)

głębokie: > 200 m

System B

Charakterystyka alternatywna

Czynniki fizyczne i chemiczne, które określają charakterystykę wód przybrzeżnych i w konsekwencji strukturę populacji biologicznej i jej skład

Czynniki obowiązkowe

szerokość geograficzna

długość geograficzna

zakres pływów

zasolenie

Czynniki fakultatywne

prędkość prądów

ekspozycja na fale

średnia temperatura wody

charakterystyka typów mieszania wód

mętność

czas retencji (zamkniętych zatok)

średni skład podłoża

zakres temperatury wody

1.3. Ustalenie warunków referencyjnych specyficznych dla danego typu części wód powierzchniowych

i) Dla każdego typu części wód powierzchniowych, określonego zgodnie z ppkt 1.1, będą ustalone hydromorfologiczne i fizykochemiczne warunki specyficzne dla danego typu, reprezentujące wartości elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej, określonych w ppkt 1.1 załącznika V dla danego typu części wód przy bardzo dobrym stanie ekologicznym, jaki określono w odpowiedniej tablicy w ppkt 1.2 załącznika V. Są ustalane biologiczne warunki referencyjne specyficzne dla danego typu, reprezentujące wartości elementów jakości biologicznej, określonych w ppkt 1.1 załącznika V dla danego typu części wód powierzchniowych przy bardzo dobrym stanie ekologicznym, jaki określono w odpowiedniej tablicy ppkt 1.2 załącznika V.

ii) Przy stosowaniu procedur, określonych w niniejszym podpunkcie, do silnie zmienionych lub sztucznych części wód powierzchniowych, odniesienia do bardzo dobrego stanu ekologicznego rozumiane jako odniesienia do maksymalnego potencjału ekologicznego określonego w tablicy ppkt 1.2.5 załącznika V. Wartości dla maksymalnego potencjału ekologicznego dla części wód poddawane są kontroli co 6 lat.

iii) Warunki specyficzne dla danego typu, do celów i) i ii) oraz biologiczne warunki referencyjne specyficzne dla danego typu mogą być zarówno oparte na bazie przestrzennej, jak i na modelowaniu, lub mogą wynikać z połączenia tych metod. Tam, gdzie zastosowanie tych metod nie jest możliwe, Państwa Członkowskie mogą zastosować opinię ekspertów dla ustalenia takich wartości. Przy określaniu bardzo dobrego stanu ekologicznego w odniesieniu do stężeń szczególnych syntetycznych substancji zanieczyszczających, granice wykrywalności są tymi, które mogą zostać osiągnięte przy zastosowaniu dostępnych technik w czasie ustalania warunków specyficznych dla danego typu.

iv) Dla opartych na bazie przestrzennej biologicznych warunków referencyjnych specyficznych dla danego typu, Państwa Członkowskie opracują sieć referencyjną dla każdego typu części wód powierzchniowych. Sieć taka zawiera wystarczającą liczbę miejsc o bardzo dobrym stanie, w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu zaufania dla poziomów warunków referencyjnych, uwzględniając zróżnicowanie poziomów elementów jakości odnoszących się do bardzo dobrego stanu ekologicznego dla tego typu części wód powierzchniowych oraz technik modelowania, które stosowane są na mocy punktu v).

v) Biologiczne warunki referencyjne specyficzne dla danego typu oparte na modelowaniu mogą być uzyskane zarówno przez zastosowanie metod prognostycznych, jak również metod opartych na badaniu przeszłości. W metodach tych są wykorzystywane dane historyczne, paleologiczne i inne dostępne dane i winny zapewniać one dostateczny poziom zaufania dla poziomów warunków referencyjnych w celu zapewnienia, że otrzymane w ten sposób warunki są zgodne i prawdziwe dla każdego typu części wód powierzchniowych.

vi) Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wiarygodnych warunków referencyjnych specyficznych dla danego typu, dla elementu jakości danego typu części wód powierzchniowych z uwagi na wysoki stopień naturalnej zmienności tego elementu, w odróżnieniu od zmienności sezonowej, element ten może zostać wyłączony z oceny stanu ekologicznego dla danego typu wód powierzchniowych. W takich okolicznościach Państwa Członkowskie podadzą powody takiego wyłączenia w planie gospodarowania wodami w dorzeczu.

1.4. Identyfikacja oddziaływań

Państwa Członkowskie zbierają i przechowują informację o rodzajach i wielkościach znacznych oddziaływań antropogenicznych, na które narażone są części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, w szczególności.

Oszacowanie i identyfikację znaczących źródeł punktowej emisji zanieczyszczeń, w szczególności substancji wymienionych w załączniku VIII z instalacji komunalnych, przemysłowych, rolniczych i innych instalacji i działalności, w oparciu między innymi o informacje zebrane w ramach:

i) artykuł 15 i 17 dyrektywy 91/271/EWG;

ii) artykuł 9 oraz 15 dyrektywy 96/61/WE (

27

);

oraz do celów opracowania pierwszego planu gospodarowania wodami w dorzeczu:

iii) artykuł 11 dyrektywy 76/464/EWG; oraz

iv) dyrektyw 75/440/WE, 76/160EWG (

28

), 78/659/EWG oraz 79/923/EWG (

29

).

Oszacowanie i identyfikację znaczących źródeł rozproszonych emisji zanieczyszczeń, w szczególności substancji wymienionych w załączniku VIII z instalacji komunalnych, przemysłowych, rolniczych i innych instalacji oraz działalności, w oparciu m.in. o informacje zebrane w ramach:

i) artykuł 3, 5 oraz 6 dyrektywy 91/676/EWG (

30

);

ii) artykuł 7 oraz 17 dyrektywy 91/414/EWG;

iii) dyrektywy 98/8/WE;

oraz do celów opracowania pierwszego planu gospodarowania wodami w dorzeczu:

iv) dyrektyw 75/440/EWG, 76/160/EWG, 76/464/EWG, 78/659/EWG oraz 79/923/EWG.

Oszacowanie i identyfikację znaczącego poboru wody do celów komunalnych, przemysłowych, rolniczych i innych, w tym sezonowej zmienności i łącznego rocznego zapotrzebowania, oraz strat wody w systemach dystrybucji.

Oszacowanie i identyfikację wpływu znacznych regulacji przepływu wód, w tym przerzutów wody i zmian kierunków przepływu, na ogólną charakterystykę odpływu i bilansu wodnego.

Identyfikację znaczących morfologicznych zmian części wód.

Oszacowanie i identyfikację innych znaczących wpływów antropogenicznych na stan wód powierzchniowych.

Oszacowanie użytkowania gruntów, w tym identyfikację głównych obszarów zabudowanych, przemysłowych i rolniczych oraz, gdzie stosowne, rybołówstwa oraz lasów.

1.5. Ocena wpływu

Państwa Członkowskie dokonują oceny podatności stanu części wód powierzchniowych na powyżej określone oddziaływania.

Państwa Członkowskie wykorzystują zebrane powyżej informacje oraz wszelkie inne istotne informacje, w tym istniejące dane z monitorowania środowiska, dla dokonania oceny prawdopodobieństwa, że części wód powierzchniowych w ramach obszaru dorzecza nie spełnią środowiskowych celów jakości, ustanowionych dla tych części wód na mocy art. 4. Państwa Członkowskie mogą stosować techniki modelowania przy opracowywaniu takiej oceny.

Dla części wód, wobec których stwierdzono zagrożenie niespełnienia środowiskowych celów jakości, dalsza charakterystyka jest, gdzie stosowne, wykonywana w celu optymalizacji zarówno programów monitorowania wymaganych na mocy art. 8, jak i programów środków wymaganych na mocy art. 11.

2. WODY PODZIEMNE

2.1. Charakterystyka wstępna

Państwa Członkowskie wykonują wstępną charakterystykę wszystkich części wód podziemnych w celu oceny ich wykorzystania i oceny stopnia ryzyka niespełnienia przez nie celów ustalonych dla każdej części wód podziemnych na mocy art. 4. Państwa Członkowskie mogą grupować części wód podziemnych do celów wstępnej charakterystyki. Analiza taka może wykorzystywać istniejące dane z zakresu hydrologii, geologii, pedologii, przeznaczenia gruntów, zrzutów, poboru wód i innych danych, ale powinna określić:

— położenie i granice jednej części wód lub grupy części wód podziemnych,

— oddziaływania, na które podatna jest część wód lub części wód podziemnych, w tym:

— rozproszone źródła zanieczyszczeń

— punktowe źródła zanieczyszczeń

— pobór wód

— sztuczne odnawianie zasobów,

— ogólną charakterystykę warstw leżących w zlewni, z której zasilana jest część wód podziemnych,

— te części wód podziemnych, dla których istnieją bezpośrednio od nich zależne ekosystemy wód powierzchniowych lub ekosystemy lądowe.

2.2. Dalsza charakterystyka

Po wykonaniu wstępnej charakterystyki, Państwa Członkowskie wykonują dalszą charakterystykę tych części wód lub grup części wód podziemnych, które określono jako zagrożone, w celu ustalenia bardziej precyzyjnej oceny znaczenia tych zagrożeń i określenia wszelkich środków wymaganych na mocy art. 11. Charakterystyka taka będzie zawierać istotne informacje na temat wpływu działalności człowieka oraz, gdzie stosowne, informacje w zakresie:

— charakterystyki geologicznej części wód podziemnych, w tym zasięgu i rodzaju jednostek geologicznych,

— charakterystyki hydrogeologicznej części wód podziemnych, w tym przewodności hydraulicznej, porowatości i spoistości,

— charakterystyki osadów powierzchniowych oraz gleb w zlewni, które zasilają zasoby wodne części wód podziemnych, w tym miąższość, porowatość, przewodność hydrauliczną oraz własności absorpcyjne osadów i gleb,

— charakterystykę warstwowości wód podziemnych w obrębie części wód podziemnych,

— wykaz systemów powierzchniowych pozostających w dynamicznych relacjach z częściami wód podziemnych, w tym ekosystemów lądowych i części wód powierzchniowych,

— oszacowanie kierunków i wielkości wymiany wód między częściami wód podziemnych i powiązanymi systemami powierzchniowymi,

— informacje wystarczające do wyliczenia długoterminowej, średniorocznej wielkości ogólnego odnawiania zasobów wodnych,

— charakterystykę składu chemicznego wód podziemnych, obejmującą specyfikację wkładu działalności człowieka. Państwa Członkowskie mogą stosować typologie dla charakterystyki wód podziemnych przy ustanawianiu poziomów naturalnego tła dla tych części wód podziemnych.

2.3. Przegląd oddziaływań człowieka na wody podziemne

Dla tych części wód podziemnych, które przekraczają granicę między dwoma lub więcej Państwami Członkowskimi lub które uznane zostały w ramach charakterystyki wstępnej wykonanej zgodnie z ppkt 2.1 za zagrożone niespełnieniem celów określonych dla każdej części wód na mocy art. 4, będą, gdzie stosowne, zebrane i utrzymane następujące informacje dotyczące każdej części wód:

a) położenie punktów, w których z części wód podziemnych pobierana jest woda, z wyjątkiem:

— punktów poboru wody w ilości mniejszej niż średnio 10 m3 na dobę, lub

— punktów poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zapewniające mniej niż średnio 10 m3 na dobę lub wodę dla mniej niż 50 osób,

b) średnioroczna wielkość poboru wód w tych punktach,

c) skład chemiczny wody pobieranej z części wód podziemnych,

d) położenie punktów w części wód podziemnych, w których bezpośrednio zrzuca się wodę,

e) wielkość zrzutów wody w tych punktach,

f) skład chemiczny zrzutów do części wód podziemnych, oraz

g) przeznaczenie gruntów w zlewni lub zlewniach z terenu, z którego odnawiane są zasoby części wód podziemnych, w tym dopływy zanieczyszczeń i zmiany antropogeniczne w charakterystyce odnawialności zasobów, np. wody opadowe i zróżnicowanie odpływu powierzchniowego poprzez szczelne pokrycie gruntu, sztuczne zasilanie, tamowanie lub drenowanie.

2.4. Przegląd oddziaływań zmian poziomów wód podziemnych

Państwa Członkowskie wyznaczą również te części wód podziemnych, dla których zostaną określone niższe cele na mocy art. 4, w tym w rezultacie uwzględnienia wpływów stanu części wód na:

i) wody powierzchniowe i powiązane ekosystemy lądowe

ii) regulację wód, ochronę przeciwpowodziową i drenowanie terenu

iii) rozwój człowieka.

2.5. Przegląd oddziaływań zanieczyszczenia na jakość wód podziemnych

Państwa Członkowskie wyznaczą te części wód podziemnych, dla których zostaną określone niższe cele na mocy art. 4 ust. 5, gdzie, w wyniku wpływu działalności człowieka, jak ustalono zgodnie z art. 5 ust. 1, część wód podziemnych jest tak zanieczyszczona, że osiągnięcie dobrego stanu chemicznego wód podziemnych jest nieosiągalne lub nieproporcjonalnie kosztowne.