Dyrektywa Komisji 2003/90/WE z dnia 6 października 2003 r. określająca środki wykonawcze do celów art. 7 dyrektywy Rady 2002/53/WE w odniesieniu do cech minimalnych objętych badaniem oraz minimalnych warunków badania niektórych odmian gatunków roślin uprawnychTekst mający znaczenie dla EOG
Treść z wersji skonsolidowanej na dzień 1 lipca 2026 — tekst uwzględnia późniejsze zmiany aktu. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
DYREKTYWA KOMISJI 2003/90/WE
z dnia 6 października 2003 r.
określająca środki wykonawcze do celów art. 7 dyrektywy Rady 2002/53/WE w odniesieniu do cech minimalnych objętych badaniem oraz minimalnych warunków badania niektórych odmian gatunków roślin uprawnych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
Artykuł 1
1. Państwa Członkowskie uwzględnią włączenie do nowego katalogu, w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 2002/53/WE, odmian gatunków roślin rolniczych, które spełniają wymagania wymienione w ust. 2 i 3.
2. W odniesieniu do odrębności, wyrównania i trwałości oraz bez uszczerbku dla akapitu drugiego:
a) gatunki wymienione w załączniku I odpowiadają warunkom ustanowionym w „Protokołach w sprawie badań na odrębność, wyrównanie i trwałość” Rady Administracyjnej Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin (CPVO), wymienionych w tym załączniku;
b) gatunki wymienione w załączniku II odpowiadają wytycznym w zakresie przeprowadzania badań na odrębność, wyrównanie i trwałość Międzynarodowego Związku Ochrony Nowych Odmian Roślin (UPOV), wymienionym w tym załączniku.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego, w odniesieniu do wyrównania odmiany ekologiczne odpowiednie do produkcji ekologicznej, należące do gatunków wymienionych w załączniku IV część A, mogą zamiast tego odpowiadać warunkom wymienionym w części B tego załącznika.
Do dnia 31 grudnia 2030 r. państwa członkowskie przedstawiają Komisji i pozostałym państwom członkowskim – w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku – sprawozdania na temat liczby wniosków dotyczących rejestracji odmian oraz wyników badań na odrębność, wyrównanie i trwałość (OWT) w odniesieniu do tych odmian ekologicznych.
3. W odniesieniu do wartości uprawnej lub użytkowej, odmiany odpowiadają warunkom ustanowionym w załączniku III, bez uszczerbku dla przepisów art. 4 ust. 2 dyrektywy.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego, w odniesieniu do wartości gospodarczej odmiany, odmiany ekologiczne odpowiednie do produkcji ekologicznej, należące do gatunków wymienionych w załączniku V część A, mogą zamiast tego odpowiadać warunkom wymienionym w części B tego załącznika.
Do dnia 31 grudnia 2030 r. państwa członkowskie przedstawiają Komisji i pozostałym państwom członkowskim – w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku – sprawozdania na temat liczby wniosków dotyczących rejestracji odmian oraz wyników badań wartości gospodarczej odmiany (WGO) w odniesieniu do tych odmian ekologicznych.
Artykuł 2
W wytycznych w zakresie badań określonych w art. 1 ust. 2 lit b) należy uwzględnić wszystkie cechy odmianowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. a) oraz wszystkie cechy oznaczone gwiazdką (*), pod warunkiem że obserwacja danej cechy nie zostanie uniemożliwiona z powodu wyrazistości jakiejkolwiek innej cechy a wyrazistość cechy nie jest zablokowana przez warunki środowiskowe, w których badanie jest przeprowadzane.
Artykuł 3
W odniesieniu do gatunków wymienionych w załącznikach I i II, Państwa Członkowskie zapewnią, że minimalne wymagania przy przeprowadzaniu badań w odniesieniu do warunków próbnych i polowych, ustanowionych w wytycznych w zakresie badań określonych w tych załącznikach, są wypełniane w czasie przeprowadzania badań.
Artykuł 4
Dyrektywa 72/180/EWG traci moc.
Artykuł 5
1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie, najpóźniej do dnia 31 marca 2004 r., przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.
2. Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
Artykuł 6
1. Jeżeli, z dniem wejścia w życie niniejszej dyrektywy, odmiany nie zostały zatwierdzone w celu ich włączenia do Wspólnego Katalogu Odmian Gatunków Roślin Rolniczych, a badania urzędowe zostały rozpoczęte przed tą datą zgodnie z przepisami:
a) dyrektywy 72/180/EWG; lub
b) wytycznych CPVO wymienionych w załączniku I lub wytycznych UPOV wymienionych w załączniku II, w zależności od gatunku,
uważa się, że uwzględniane odmiany spełniają wymagania niniejszej dyrektywy.
2. Ustęp 1 stosuje się wyłącznie, jeżeli próby prowadzą do wniosków, że odmiany odpowiadają zasadom wymienionym w:
a) dyrektywie 72/180/EWG; lub
b) wytycznych CPVO wymienionym w załączniku I lub wytycznych UPOV wymienionych w załączniku II, w zależności od gatunków.
Artykuł 7
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie siódmego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 8
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Załącznik I
Wykaz gatunków określonych w art. 1 ust. 2 lit. a), które muszą być zgodne z protokołami technicznymi CPVO
(
1
)
Nazwa systematyczna
Nazwa zwyczajowa
Protokół CPVO
Dactylis glomerata L.
Kupkówka pospolita
TP 31/1 z 25.3.2021
Festuca arundinacea Schreb.
Kostrzewa trzcinowa
TP 39/1 z 1.10.2015
Festuca filiformis Pourr.
Kostrzewa nitkowata
TP 67/1 z 23.6.2011
Festuca ovina L.
Kostrzewa owcza
TP 67/1 z 23.6.2011
Festuca pratensis Huds.
Kostrzewa łąkowa
TP 39/1 z 1.10.2015
Festuca rubra L.
Kostrzewa czerwona
TP 67/1 z 23.6.2011
Festuca trachyphylla (Hack.) Hack.
Kostrzewa szczeciniasta
TP 67/1 z 23.6.2011
Lolium multiflorum Lam.
Życica wielokwiatowa
TP 4/2 z 19.3.2019
Lolium perenne L.
Życica trwała
TP 4/2 z 19.3.2019
Lolium x hybridum Hausskn.
Życica mieszańcowa
TP 4/2 z 19.3.2019
Medicago sativa L.
Lucerna siewna
TP 6/1 corr. z 22.12.2021
Medicago x varia T. Martyn
Lucerna mieszańcowa
TP 6/1 corr. z 22.12.2021
Phleum nodosum L.
Tymotka kolankowata
TP 34/1 z 22.12.2021
Phleum pratense L.
Tymotka łąkowa
TP 34/1 z 22.12.2021
Pisum sativum L. (partim)
Peluszka
TP 7/2 rev. 3 corr. z 6.3.2020
Poa pratensis L.
Wiechlina łąkowa
TP 33/1 z 15.3.2017
Trifolium pratense L.
Koniczyna czerwona
TP 5/1 rev. z 13.2.2025
Vicia faba L.
Bób
TP 8/1 z 19.3.2019
Vicia sativa L.
Wyka siewna
TP 32/1 z 19.4.2016
Brassica napus L. var. napobrassica (L.) Rchb.
Brukiew
TP 89/1 rev. z 23.4.2025
Brassica oleracea L. convar. acephala (DC.) Alef. var. medullosa Thell.
Kapusta pastewna (kapusta głąbiasta)
TP 90/2 z 23.4.2025
Brassica oleracea L. convar. acephala (DC.) Alef. var. viridis L.
Kapusta pastewna (kapusta galicyjska)
TP 90/2 z 23.4.2025
Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers.
Rzodkiew oleista
TP 178/1 z 15.3.2017
Brassica napus L. (partim)
Rzepak
TP 36/4 z 31.3.2025
Brassica rapa L. var. silvestris (Lam.) Briggs
Rzepik
TP 185/1 z 31.3.2025
Cannabis sativa L.
Konopie siewne
TP 276/2 rev. z 30.12.2022
Glycine max (L.) Merr.
Nasiono soi
TP 80/1 z 15.3.2017
Gossypium spp.
Bawełna
TP 88/2 z 11.12.2020
Helianthus annuus L.
Słonecznik
TP 81/1 z 31.10.2002
Linum usitatissimum L.
Len/siemię lniane
TP 57/2 z 19.3.2014
Sinapis alba L.
Gorczyca biała
TP 179/1 z 15.3.2017
Avena nuda L.
Owies nagi, owies nagoziarnisty
TP 20/3 z 6.3.2020
Avena sativa L. (includes A. byzantina K. Koch)
Owies zwyczajny i owies bizantyjski
TP 20/3 z 6.3.2020
Hordeum vulgare L.
Jęczmień
TP 19/5 z 19.3.2019
Oryza sativa L.
Ryż
TP 16/4 z 23.5.2025
Secale cereale L.
Żyto
TP 58/1 rev. corr. z 27.4.2022
Sorghum bicolor (L.) Moench subsp. bicolor
Sorgo
TP 122/1 z 19.3.2019
Sorghum bicolor (L.) Moench subsp. drummondii (Steud.) de Wet ex Davidse
Sorgo sudańskie/Trawa sudańska
TP 122/1 z 19.3.2019
Sorghum bicolor (L.) Moench subsp. bicolor x Sorghum bicolor (L.) Moench subsp. drummondii (Steud.) de Wet ex Davidse
Mieszańce będące wynikiem krzyżowania Sorghum bicolor subsp. bicolor i Sorghum bicolor subsp. drummondii
TP 122/1 z 19.3.2019
xTriticosecale Wittm. ex A. Camus
Mieszańce powstałe ze skrzyżowania gatunków rodzaju Triticum i gatunków rodzaju Secale
TP 121/3 corr. z 27.4.2022
Triticum aestivum L. subsp. aestivum
Pszenica
TP 3/5 z 19.3.2019
Triticum turgidum L. subsp. durum (Desf.) van Slageren
Pszenica durum
TP 120/3 z 19.3.2014
Zea mays L. (partim)
Kukurydza
TP 2/3 z 11.3.2010
Solanum tuberosum L.
Ziemniak
TP 23/4 z 28.11.2023
Załącznik II
Wykaz gatunków określonych w art. 1 ust. 2 lit. b), które muszą być zgodne z wytycznymi w sprawie badań UPOV
(
2
)
Nazwa systematyczna
Nazwa zwyczajowa
Wytyczne UPOV
Beta vulgaris L.
Burak pastewny
TG/150/3 z 4.11.1994
Agrostis canina L.
Mietlica psia
TG/30/6 z 12.10.1990
Agrostis gigantea Roth
Mietlica biaława
TG/30/6 z 12.10.1990
Agrostis stolonifera L.
Mietlica rozłogowa
TG/30/6 z 12.10.1990
Agrostis capillaris L.
Mietlica pospolita
TG/30/6 z 12.10.1990
Bromus catharticus Vahl
Stokłosa uniolowata
TG/180/3 z 4.4.2001
Bromus sitchensis Trin.
Stokłosa alaskańska
TG/180/3 z 4.4.2001
xFestulolium Asch. et Graebn.
Mieszańce powstałe ze skrzyżowania gatunku rodzaju Festuca z gatunkiem rodzaju Lolium
TG/243/1 z 9.4.2008
Lotus corniculatus L.
Komonica zwyczajna
TG/193/1 z 9.4.2008
Lupinus albus L.
Łubin biały
TG/66/4 z 31.3.2004
Lupinus angustifolius L.
Łubin wąskolistny
TG/66/4 z 31.3.2004
Lupinus luteus L.
Łubin żółty
TG/66/4 z 31.3.2004
Medicago doliata Carmign.
Lucerna kolczasta
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago italica (Mill.) Fiori
Lucerna włoska
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago littoralis Rohde ex Loisel.
Lucerna nadbrzeżna
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago lupulina L.
Lucerna nerkowata
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago murex Willd.
Lucerna ostrostrąkowa
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago polymorpha L.
Lucerna wielokształtna
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago rugosa Desr.
Lucerna pomarszczona
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago scutellata (L.) Mill.
Lucerna tarczowata
TG/228/1 z 5.4.2006
Medicago truncatula Gaertn.
Lucerna ściętolistkowa
TG/228/1 z 5.4.2006
Trifolium repens L.
Koniczyna biała
TG/38/7 z 9.4.2003
Trifolium subterraneum L.
Koniczyna podziemna
TG/170/3 z 4.4.2001
Phacelia tanacetifolia Benth.
Facelia błękitna
TG/319/1 z 5.4.2017
Arachis hypogaea L.
Orzech ziemny
TG/93/4 z 9.4.2014
Brassica juncea (L.) Czern.
Gorczyca sarepska
TG/335/1 z 17.12.2020
Carthamus tinctorius L.
Krokosz barwierski
TG/134/4 z 24.10.2023
Papaver somniferum L.
Mak
TG/166/4 z 9.4.2014
Załącznik III
CECHY ODNOSZĄCE SIĘ DO BADANIA WARTOŚCI UPRAWNEJ LUB UŻYTKOWEJ
1. Plon.
2. Odporność na organizmy szkodliwe.
3. Zachowanie wobec czynników w otoczeniu fizycznym.
4. Cechy jakościowe.
Używane metody są określane podczas ogłaszania wyników.
Załącznik IV
Część A
Wykaz gatunków, o których mowa w art. 1 ust. 2 akapit drugi:
Jęczmień
Kukurydza
Żyto
Pszenica
Część B
Szczegółowe przepisy dotyczące badań na odrębność, wyrównanie i trwałość w odniesieniu do ekologicznych odmian gatunków roślin uprawnych odpowiednich do produkcji ekologicznej
1. Zasada ogólna
Do ekologicznych odmian gatunków roślin uprawnych odpowiednich do produkcji ekologicznej stosuje się, co następuje:
1.1. Jeżeli chodzi o odrębność i trwałość, należy stwierdzić i opisać wszystkie cechy z metodyki i wytycznych, o których mowa w załącznikach I i II.
1.2. Jeżeli chodzi o wyrównanie, należy stwierdzić i opisać wszystkie cechy z metodyki i wytycznych, o których mowa w załącznikach I i II, a następujące zasady stosuje się do cech wymienionych w pkt 2:
a) te cechy można ocenić w sposób mniej rygorystyczny;
b) wyrównania u podobnych odmian powszechnie znanych wUnii. jeżeli w odniesieniu do tych cech określono w pkt 2 odstępstwo od odpowiedniego protokołu technicznego, poziom wyrównania w obrębie danej odmiany musi być podobny do poziomu
2. Odstępstwo od protokołów technicznych
2.1. Jęczmień
W przypadku odmian należących do gatunku jęczmienia (Hordeum vulgare L.) następujące cechy OWT z metodyki Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin CPVO/TP-019/5, badanej odmiany mogą odbiegać od następujących wymogów OWT w zakresie wyrównania:
CPVO nr 5
— Liść flagowy: antocyjanowe zabarwienie uszek
CPVO nr 8
— Liść flagowy: nalot woskowy na pochwie
CPVO nr 9
— Ości: antocyjanowe zabarwienie końcówek
CPVO nr 10
— Kłos: nalot woskowy
CPVO nr 12
— Ziarno: antocyjanowe zabarwienie żyłek plewki dolnej
CPVO nr 16
— Kłosek płonny: ustawienie
CPVO nr 17
— Kłos: kształt
CPVO nr 20
— Ość: długość
CPVO nr 21
— Osadka kłosowa: długość pierwszego segmentu
CPVO nr 22
— Osadka kłosowa: krzywizna pierwszego segmentu
CPVO nr 23
— Mediana kłoska: długość plewy i ości kłosa w stosunku do ziarna
CPVO nr 25
— Ziarno: ząbkowanie na wewnętrznych, bocznych żyłkach wierzchniej strony plewki dolnej
2.2. Kukurydza
W przypadku odmian należących do gatunku kukurydzy (Zea mays L.) następujące cechy OWT z metodyki Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin CPVO-TP/002/3, badanej odmiany mogą odbiegać od następujących wymogów OWT w zakresie wyrównania:
CPVO nr 1
— Pierwszy liść: antocyjanowe zabarwienie pochwy
CPVO nr 2
— Pierwszy liść: kształt czubka
CPVO nr 8
— Wiecha: antocyjanowe zabarwienie plew z wyjątkiem nasady
CPVO nr 9
— Wiecha: antocyjanowe zabarwienie pylników
CPVO nr 10
— Wiecha: kąt między osią główną a bocznymi rozgałęzieniami
CPVO nr 11
— Wiecha: krzywizna bocznych rozgałęzień
CPVO nr 15
— Łodyga: antocyjanowe zabarwienie korzeni podporowych
CPVO nr 16
— Wiecha: gęstość kłosków
CPVO nr 17
— Liść: antocyjanowe zabarwienie pochwy
CPVO nr 18
— Łodyga: antocyjanowe zabarwienie międzywęźli
CPVO nr 19
— Wiecha: długość osi głównej powyżej najniższego bocznego rozgałęzienia
CPVO nr 20
— Wiecha: długość osi głównej powyżej najwyższego bocznego rozgałęzienia
CPVO nr 21
— Wiecha: długość bocznego rozgałęzienia
2.3. Żyto
W przypadku odmian należących do gatunku żyta (Secale cereale L.) następujące cechy OWT z metodyki Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin CPVO-TP/058/1, badanej odmiany mogą odbiegać od następujących wymogów OWT w zakresie wyrównania:
CPVO nr 3
— Koleoptyl: antocyjanowe zabarwienie
CPVO nr 4
— Koleoptyl: długość
CPVO nr 5
— Pierwszy liść: długość pochwy
CPVO nr 6
— Pierwszy liść: długość blaszki
CPVO nr 8
— Liść flagowy: nalot woskowy na pochwie
CPVO nr 10
— Liść najbliższy liściowi flagowemu: długość blaszki
CPVO nr 11
— Liść najbliższy liściowi flagowemu: szerokość blaszki
CPVO nr 12
— Kłos: nalot woskowy
CPVO nr 13
— Łodyga: włoski pod kłosem
2.4. Pszenica
W przypadku odmian należących do gatunku pszenicy (Triticum aestivum L. subsp. aestivum) następujące cechy OWT z metodyki Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin CPVO-TP/003/5, badanej odmiany mogą odbiegać od następujących wymogów OWT w zakresie wyrównania:
CPVO nr 3
— Koleoptyl: antocyjanowe zabarwienie
CPVO nr 6
— Liść flagowy: antocyjanowe zabarwienie uszek
CPVO nr 8
— Liść flagowy: nalot woskowy na pochwie
CPVO nr 9
— Liść flagowy: nalot woskowy na blaszce
CPVO nr 10
— Kłos: nalot woskowy
CPVO nr 11
— Łodyga: nalot woskowy na dokłosiu
CPVO nr 20
— Kłos: kształt w profilu
CPVO nr 21
— Segment osadki kłosowej na czubku: obszar z włoskami na powierzchni wypukłej
CPVO nr 22
— Dolna plewa: szerokość ramienia
CPVO nr 23
— Dolna plewa: kształt ramienia
CPVO nr 24
— Dolna plewa: długość ząbka
CPVO nr 25
— Dolna plewa: kształt ząbka
CPVO nr 26
— Dolna plewa: obszar z włoskami na powierzchni wewnętrznej
Załącznik V
Część A
Wykaz gatunków, których mowa w art. 1 ust. 3 akapit drugi:
Jęczmień
Kukurydza
Żyto
Pszenica
Część B
Warunki, jakie mają być spełnione – wartość gospodarcza odmiany w przypadku odmian ekologicznych odpowiednich do produkcji ekologicznej
1. Badanie wartości gospodarczej odmiany przeprowadza się w warunkach produkcji ekologicznej, zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) 2018/848, a w szczególności z zasadami ogólnymi zawartymi w art. 5 lit. d), e), f) i g) oraz przepisami dotyczącymi produkcji roślinnej zawartymi w art. 12.
2. Przy badaniu odmian i ocenie wyników badania bierze się pod uwagę specyficzne potrzeby i cele rolnictwa ekologicznego. Badaniu poddaje się odporność lub tolerancję na choroby oraz przystosowanie do różnych warunków lokalnych pod względem gleby i klimatu.
3. Jeżeli właściwe organy nie są w stanie przeprowadzić badania w warunkach produkcji ekologicznej lub badania określonych cech, w tym podatności na choroby, badanie można przeprowadzić zgodnie z jednym z następujących warunków:
a.
pod nadzorem właściwego organu na terenie przedsiębiorstwa hodowców ekologicznych lub w ekologicznych gospodarstwach rolnych;
b.
w warunkach uprawy niskonakładowej i przy minimalnej ilości zabiegów;
c.
w innym państwie członkowskim, jeżeli istnieją dwustronne umowy między państwami członkowskimi w sprawie prowadzenia badań w warunkach produkcji ekologicznej.
Wartość gospodarczą danej odmiany uznaje się za zadowalającą, jeżeli w porównaniu z innymi odmianami ekologicznymi odpowiednimi do produkcji ekologicznej, ujętymi w katalogu danego państwa członkowskiego, jej cechy rozpatrywane jako całość oferują co najmniej w odniesieniu do produkcji w każdym rozpatrywanym regionie wyraźną poprawę pod względem uprawiania ogólnie lub określonych zastosowań, które mogą mieć uprawiane rośliny lub produkty z nich pozyskane. Cechy pierwszorzędne dla produkcji rolnej – jeśli chodzi o praktyki rolnicze i produkcję żywności lub paszy, które stanowią korzyści dla rolnictwa ekologicznego – uważa się za szczególnie wartościowe dla badania WGO.
4. Właściwy organ zapewnia różne warunki badania, które są dostosowane do specyficznych potrzeb rolnictwa ekologicznego, i bada, w granicach swoich możliwości, określone właściwości i cechy, na żądanie wnioskodawcy, jeżeli dostępne są powtarzalne metody.
(
1
) Tekst tych protokołów można znaleźć na stronie internetowej CPVO (www.cpvo.europa.eu).
(
2
) Tekst tych wytycznych można znaleźć na stronie internetowej UPOV (www.upov.int).
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 02003L0090-20260701. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.