Załącznik IVa

Przepisy ogólne

1. Warunki ustanowione w niniejszym załączniku stosuje się do wspólnotowych statków rybackich o długości całkowitej równej lub większej, niż 10 metrów.

2. Dla celów niniejszego załącznika stosuje się następujące obszary geograficzne:

Kattegat (strefa ICES IIIa południe),

Skagerrak i Morze Północne (rejony ICES IVa,b,c, IIIa północ oraz IIa WE),

Na zachód od Szkocji (rejon ICES VIa),

Kanał Wschodni (rejon ICES VIId),

Morze Irlandzkie (rejon ICES VIIa).

W odniesieniu do statków zgłoszonych Komisji jako wyposażone w systemy monitorowania statku zgodnie z art. 5 i 6 Rozporządzenia (WE) nr 2244/2003, stosuje się następującą definicję obszaru na zachód od Szkocji:

Rejon ICES VIa z wyłączeniem tej części, która leży na zachód od linii nakreślonej przez kolejne łączenie liniami prostymi następujących współrzędnych geograficznych:

60°00′N, 04°00′W

59°45′N, 05°00′W

59°30′N, 06°00′W

59°00′N, 07°00′W

58°30′N, 08°00′W

58°00′N, 08°00′W

58°00′N, 08°30′W

56°00′N, 08°30′W

56°00′N, 09°00′W

55°00′N, 09°00′W

55°00′N, 10°00′W

54°30′N, 10°00′W.

3. Do celów niniejszego załącznika, dzień przebywania na obszarze oraz nieobecności w porcie stanowi:

a) 24-godzinny okres pomiędzy godziną 00:00 dnia kalendarzowego oraz godziną 24:00 tego samego dnia kalendarzowego, lub jakakolwiek część tego okresu, w trakcie której statek znajduje się w granicach obszaru określonego w pkt. 2 oraz znajduje się poza portem; lub

b) jakikolwiek nieprzerwany okres 24 godzin odnotowany w dzienniku połowowym WE, w trakcie którego statek znajduje się w granicach obszaru określonego w pkt. 2 oraz znajduje się poza portem, lub jakąkolwiek cześć takiego okresu.

Państwo Członkowskie, które pragnie stosować definicję dnia przebywania na terenie obszaru i poza portem ustanowioną w lit. (b), powiadamia Komisję do dnia 1 lutego 2005 r. o środkach monitorowania działań statku w celu zapewnienia zgodności z warunkami ustanowionymi w lit. (b).

4. Dla celów niniejszego załącznika ustala się następujące grupy narzędzi połowowych:

a) włoki denne, okrężnice lub inne podobne ciągnione narzędzia połowowe o rozmiarze oczek sieci równym lub większym niż 100 mm, z wyjątkiem włoków ramowych, na wszystkich obszarach, z wyjątkiem Kattegat i Skagerrak, gdzie rozmiar oczek powinien być równy lub większy niż 90 mm;

b) włoki ramowe o rozmiarze oczek sieci równym lub większym niż 80 mm;

c) statyczne sieci przydenne łącznie z sieciami skrzelowymi, sieciami oplątującymi i sieciami trójściennymi;

d) denne sznury haczykowe;

e) włoki denne, okrężnice lub podobne ciągnione narzędzia połowowe o rozmiarze oczek sieci między 70 mm a 99 mm, z wyjątkiem włoków ramowych o rozmiarze oczek sieci między 80 mm a 99 mm dla wszystkich obszarów z wyjątkiem Kattegat and Skagerrak, gdzie rozmiar oczek powinien wynosić pomiędzy 70 a 89 mm.

f) włoki denne, okrężnice lub podobne ciągnione narzędzia połowowe o rozmiarze oczek sieci między 16 mm a 31 mm z wyjątkiem włoków ramowych.

Nakład połowowy

5. Każde Państwo Członkowskie zapewnia, że statki rybackie posiadające na pokładzie jakiekolwiek narzędzia połowowe określone w pkt. 4, pływające pod jego banderą oraz zarejestrowane we Wspólnocie, będą przebywały na obszarze i znajdowały się poza portem przez liczbę dni nie większą niż określono w pkt. 6.

6. a) Maksymalna liczba dni w dowolnym miesiącu kalendarzowym, w którym statek może znajdować się na terenie obszaru i poza portem posiadając na pokładzie narzędzia połowowe określone w pkt. 4 jest określona w tabeli I.

Dzień spędzony poza portem na terenie obszaru określonego w pkt. 2 niniejszego załącznika także wlicza się do całkowitej dozwolonej liczby dni ustalonej dla obszaru określonego w pkt. 2 załacznika IVc dla statku wykorzystującego te same kategorie narzędzi połowowych.

W przypadku, gdy statek przekroczy granicę dwóch obszarów w trakcie rejsu połowowego, dzień, w którym nastąpiło przekroczenie granicy zalicza się jako spędzony w obszarze, w którym statek spędził jego większą część.

Tabela I — Maksymalna liczba dni przebywania na obszarze oraz poza portem według narzędzi połowowych

Obszar określony w pkt. 2:

Grupa narzędzi połowowych określonych w pkt.:

4a

4b

4c

4d

4e

4f

Kattegat, Morze Północne i Skagerrak Kanał Wschodni, na zachód od Szkocji i Morze Irlandzkie

9

13

13

16

21

19

Jednakże maksymalna liczba dni w każdym miesiącu kalendarzowym, podczas których statek może przebywać w jednym z następujących podobszarów podobszarów poza portem mając na pokładzie narzędzia połowowe, o których mowa w pkt. 4 lit. a) wynosi:

i) na zachód od Szkocji: 8;

ii) Morze irlandzkie: 10.

b) Państwo Członkowskie może zsumować dni przebywania na terenie obszaru oraz poza portem z Tabeli I w granicach okresów zarządzania do jedenastu miesięcy kalendarzowych.

c) Komisja może przydzielić Państwom Członkowskim dodatkową liczbę dni, w trakcie których statek może przebywać na terenie obszaru oraz poza portem posiadając na pokładzie narzędzia połowowe określone w pkt. 4 na podstawie trwałego zaprzestania czynności połowowych dokonanego od dnia 1 stycznia 2002 r zgodnie z art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 2792/1999 z dnia 17 grudnia 1999 roku ustanawiające szczegółowe zasady i uzgodnienia dotyczące pomocy strukturalnej Wspólnoty w sektorze rybołówstwa (

34

). Dodatkowa liczba dni przydzielonych statkom w danej kategorii narzędzi połowowych musi być proporcjonalna do zużytych nakładów połowowych w 2001 r., mierzonych w kilowatodniach wycofanych statków korzystających z danych narzędzi w stosunku do porównywalnego poziomu nakładów zużytych przez wszystkie statki korzystające z tych narzędzi w 2001 r. Każda część dnia wynikająca z tych obliczeń zostaje zaokrąglona do całego dnia.

Państwa Członkowskie pragnące skorzystać z takich przydziałów przedkładają Komisji wniosek wraz ze sprawozdaniami zwierającymi dane szczegółowe dotyczące trwałego zaprzestania czynności połowowych.

Na podstawie takiego wniosku, Komisja może zmienić liczbę dni określoną w lit. (a) w odniesieniu do tego Państwa Członkowskiego, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 30 Rozporządzenia (WE) nr 2371/2002.

Dodatkowa liczba dni przydzielona przez Komisję Państwu Członkowskiemu Członkowskiemu 2004 r. zgodnie z pkt. 6 c) załącznika V do rozporządzenia (WE) nr 2287/2003 pozostaje przydzielona w roku 2005.

d) Odstępstwa od ustalonej liczby dni przebywania na terenie obszaru i poza portem wskazanych w Tabeli I mogą zostać przyznane statkom przez Państwa Członkowskie, zgodnie z warunkami wskazanymi w Tabeli II.

Państwa Członkowskie pragnące uzyskać dodatkową ilość dni przekazują Komisji dane szczegółowe dotyczące statków, które skorzystają z przydziału oraz dane szczegółowe dotyczące ich osiągnięć, co najmniej na dwa tygodnie przed przydzieleniem dodatkowej liczby dni.

Tabela II – Odstępstwa od limitów liczby dni przebywania w obszarze i poza portem ustanowionych w tabeli I i warunkach towarzyszących

Obszar

Narzędzie określone w pkt 4

Dane połowowe statku w 2002 r. (1)

Liczba dni

Obszar określony w pkt 2

pkt 4 lit. a), pkt 4 lit. e)

Mniej niż 5 % każdego z następujących gatunków: dorsz, sola i gładzica

Brak ograniczenia liczby dni (2)

Obszar określony w pkt 2

pkt 4 lit. a), pkt 4 lit. b)

Mniej niż 5 % dorsza

100 do < 120 mm do 13 dni ≥ 120 mm do 14 dni

Kattegat i Morze Północne

pkt 4 lit. c) narzędzia połowowe o prześwicie oczek sieci równym lub większym niż 220 mm

Mniej niż 5 % dorsza oraz więcej niż 5 % turbota i taszy

do 15 dni

Kattegat i Skagerrak

pkt 4 lit. a) z oknem o oczkach kwadratowych i prześwicie 120 mm (3)

Nie dotyczy

12 dni

Kanał Wschodni

pkt 4 lit. c) sieci trójścienne o prześwicie oczek sieci równym lub mniejszym niż 110mm

Statki przebywające poza portem nie więcej niż 24 godziny

19 dni

(1) Jak potwierdzono w dzienniku połowowym WE – średnie roczne wyładunku w żywej wadze.

(2) Statek może przebywać w obszarze przez daną liczbę dni w danym miesiącu.

(3) Statki objęte tym odstępstwem stosują warunki ustanowione w dodatku 1 do niniejszego załącznika.

W przypadku przydzielenia większej liczby dni statkowi, w wyniku osiągnięcia przez niego niskiego udziału procentowego połowu niektórych gatunków, statek ten nie może przechowywać na pokładzie więcej niż udział procentowy tych gatunków określony Tabeli II i nie może dokonywać przeładunków ryb na morzu

na inny statek. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, statek ze skutkiem natychmiastowym przestaje być uprawniony do dodatkowej liczby dni.

e) Jeden dodatkowy dzień, w którym statek może przebywać w granicach obszaru obszarze poza portem mając na pokładzie narzędzia połowowe określone w pkt. 4(a) o rozmiarze oczek sieci większym niż 120 mm może być przydzielony Państwu Członkowskiemu przez Komisję, na podstawie wniosku złożonego przez to Państwo, pod warunkiem że dane Państwo Członkowskie opracowało system automatycznego zawieszania licencji połowowych na wypadek naruszenia przepisów. Podczas okresu zarządzania, kiedy statek korzysta z tego przepisu, nie może on mieć na pokładzie jakichkolwiek narzędzi połowowych o rozmiarze oczek sieci mniejszym lub równym 120 mm.

f) Uwzględniając zamknięcie obszaru na Morzu Irlandzkim w celu ochrony ryb w okresie tarła oraz zakładaną redukcję śmiertelności połowowej u dorsza, dodatkowy jeden dzień zostanie przyznany statkom w grupie narzędzi połowowych określonych w pkt. 4 (a) i 4 (b), które spędzają więcej niż połowę przydzielonych im dni, w danym okresie zarządzania, prowadząc połowy na Morzu Irlandzkim.

7. Przed pierwszym dniem każdego okresu zarządzania, kapitan statku lub jego przedstawiciel powiadamiają władze Państwa Członkowskiego bandery, które narzędzia połowowe zamierza wykorzystać w trakcie najbliższego okresu zarządzania. Do momentu dostarczenia takiego powiadomienia, statek nie będzie uprawniony do połowów w granicach obszarów określonych w pkt. 2 z wykorzystaniem narzędzi, o których mowa w pkt. 4.

W przypadku, gdy kapitan statku lub jego przedstawiciel powiadamia o wykorzystaniu dwóch kategorii narzędzi połowowych określonych w pkt. 4, całkowita liczba dni do wykorzystania w trakcie nadchodzącego okresu zarządzania jest nie większa, niż połowa sumy dni, dla których statek spełnia wymagania w odniesieniu do danego urządzenia, zaokrąglona w dół do najbliższego całego dnia. Nie jest dozwolone korzystanie z narzędzi połowowych przez większą liczbę dni, niż ustanowiono w dla takich narzędzi w Tabeli I lub w trzecim akapicie pkt. 6 (a) dla danego podobszaru.

Możliwość wykorzystania dwóch grup narzędzi połowowych jest dostępna jedynie, jeśli spełnione są następujące dodatkowe uzgodnienia w zakresie nadzoru:

— w trakcie jednego rejsu, statek rybacki może posiadać na pokładzie tylko jedno narzędzie połowowe z wymienionych w pkt. 4;

— przed każdym rejsem, kapitan statku lub jego przedstawiciel informuje właściwe władze o rodzaju narzędzi połowowych, które mają znajdować się na pokładzie statku, chyba że rodzaj narzędzi nie zmienił się od ostatniego rejsu.

— Kontrola oraz nadzór na morzu, oraz w porcie, przeprowadzana przez właściwe władze, podejmowana jest w celu sprawdzenia zgodności z powyższym wymogiem. Statek, co do którego stwierdzono, iż nie spełnia on tych wymogów, ze skutkiem natychmiastowym przestaje być uprawniony do dodatkowej liczby dni.

— Statek, który chce korzystać z więcej, niż jednego zestawu narzędzi, o których mowa w pkt. 4 (narzędzia regulowane) w połączeniu z innymi narzędziami nie wymienionymi w pkt. 4 (narzędzia nieregulowane), może bez ograniczeń wykorzystywać narzędzia nieregulowane. Statki takie muszą wcześniej podać, kiedy mają zamiar używać regulowanych narzędzi. W przypadku braku takiego zawiadomienia, na pokład nie wolno wnosić żadnego z narzędzi wymienionych w pkt. 4. Statki takie muszą posiadać odpowiednie wyposażenie i pozwolenie na podejmowanie niestandardowych działań połowowych.

8. Statek, który przebywa w granicach jakiegokolwiek z obszarów określonych w pkt. 2 oraz posiada na pokładzie jakiekolwiek narzędzie połowowe określone w pkt. 4, nie może równocześnie posiadać na pokładzie żadnego z narzędzi połowowych określonych w pkt. 4.

9. a) W każdym okresie zarządzania, statek, który wykorzystał przysługującą mu liczbę dni przebywania w granicach obszaru oraz poza portem, pozostaje w porcie lub poza obszarem określonym w pkt. 2 przez pozostałą część okresu zarządzania, chyba że wykorzystuje on wyłącznie narzędzia nieregulowane zgodnie z pkt. 7.

b) W każdym okresie zarządzania połowami, statek może podejmować działania nie związane z połowami, bez wliczania tego czasu do przydzielonych mu dni na podstawie pkt. 6, pod warunkiem, że taki statek najpierw powiadomi Państwo Członkowskie, pod którego banderą pływa, o swoim zamiarze podjęcia takich działań, rodzaju działalności oraz pod warunkiem, że zrzeknie się swojej licencji połowowej na ten okres. Takie statki nie mogą posiadać na pokładzie jakichkolwiek narzędzi połowowych lub ryb w trakcie tego okresu.

10. a) Państwo Członkowskie może zezwolić swoim statkom połowowym na przekazywanie przysługujących mu dni przebywania w granicach obszaru oraz poza portem innemu swojemu statkowi, w odniesieniu do tego samego okresu zarządzania oraz w granicach tego samego obszaru, pod warunkiem że iloczyn przydzielonych dni i mocy silnika statku w kilowatach (kilowatodni) jest równy lub mniejszy od iloczynu dni przekazanych przez statek dawcę i mocy silnika tego statku w kilowatach. Moc silnika statków w kilowatach jest równa mocy odnotowanej dla każdego statku w Rejestrze Floty Rybackiej Wspólnoty.

b) Całkowita liczba dni przebywania w granicach obszaru oraz poza portem przekazana na podstawie lit. a) pomnożona przez moc silnika w kilowatach statku przekazującego nie może być wyższa, niż odnotowana roczna średnia liczba dni statku przekazującego w tym obszarze sprawdzona zgodnie z dziennikiem połowowym WE w latach 2001, 2002 i 2003, pomnożona przez moc silnika tego statku w kilowatach. Jeżeli statek przekazujący korzysta z alternatywnej definicji obszaru na zachód od Szkocji określonej w pkt. 2, jego obliczenia dotyczące odnotowanych dni będą oparte na alternatywnej definicji tego obszaru.

c) Przekazanie liczby dni w sposób opisany w lit. (a) jest dopuszczalne tylko pomiędzy statkami operującym w ramach tej samej grupy narzędzi połowowych oraz kategorii obszaru określonych w pkt. 6 lit. (a) oraz w trakcie tego samego okresu zarządzania. Państwo Członkowskie może zezwolić na przekazanie dni przez licencjonowany statek jeżeli tymczasowo wstrzymał on swoją działalność nie otrzymując w związku z tym pomocy publicznej.

d) Zakazuje się przekazywania dni przez statki korzystające z rozdzielenia określonego w pkt. 6 lit. d) oraz pkt. 7.

e) Na żądanie Komisji, Państwa Członkowskie dostarczają sprawozdania w sprawie dokonanych transferów.

11. Statek, który nie dokonywał uprzednio połowów w jednym z obszarów określonych w pkt. 2, może przepływać tranzytem przez te obszary, pod warunkiem, iż najpierw powiadomił swoje władze o zamiarze takiego przepłynięcia. Podczas gdy statek znajduje się w granicach jakichkolwiek obszarów określonych w pkt. 2, jakiekolwiek narzędzia połowie znajdujące się na pokładzie muszą być związane i spakowane zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia (EWG) nr 2847/93.

12. Państwo Członkowskie nie może zezwolić na połowy z wykorzystaniem narzędzi połowowych określonych w pkt. 4 na jakimkolwiek obszarze określonym w pkt. 2 przez swoje statki, które zgodnie z dokumentacją nie prowadziły działalności połowowej w latach 2001, 2002, 2003 lub 2004 na tym obszarze, chyba że państwo takie zapewni zakaz połowów w danym obszarze statkami o równoważnej mocy mierzonej w kilowatach.

Jednak statek, który dokonywał już połowów z wykorzystaniem narzędzi określonych w pkt. 4, może zostać upoważniony do stosowania innych narzędzi określonych w pkt. 4, pod warunkiem, że liczba dni przypisana takim innym narzędziom jest wyższa lub równa liczbie dni przypisanych pierwotnie wykorzystywanym narzędziom.

13. Państwa Członkowskie nie wliczają do dni przydzielonych swoim statkom na mocy niniejszego załącznika dni, kiedy dany statek przebywał poza portem, ale nie miał możliwości łowienia ponieważ pomagał innemu statkowi pilnie potrzebującemu pomocy, ani dni, kiedy dany statek przebywał poza portem, ale nie miał możliwości łowienia ponieważ został wykorzystany do przewiezienia rannego członka załogi w celu udzielenia mu pomocy medycznej. Państwa Członkowskie przedłożą Komisji uzasadnienie wszelkich decyzji podjętych na tej podstawie wraz z dowodami wystąpienia nagłej sytuacji awaryjnej uzyskanymi od właściwych organów, w ciągu jednego miesiąca od ich podjęcia.

Wymogi dot. sprawozdawczości

14. Na podstawie informacji wykorzystywanych dla celów zarządzania przydziałami dni połowowych, w których statki przebywają poza portem w jednym z obszarów, o których mowa w niniejszym załączniku, Państwa Członkowskie przekazują Komisji informacje za każdy rok kalendarzowy w ciągu jednego miesiąca od zakończenia danego roku, dotyczące nakładów dokonanych przez statki wykorzystujące różne rodzaje narzędzi w poszczególnych obszarach, na podstawi Tabeli IV.

15. Państwa Członkowskie przekazują dane, o których mowa w pkt. 14 na arkuszach kalkulacyjnych przesyłanych na odpowiedni adres skrzynki pocztowej, który zostanie im przekazany przez Komisję.

Tabela IV — Format sprawozdań

Państwo

CFR

Oznakowanie zewnętrzne

Obszar połowu

Długość okresu zarządzania

Zgłoszony rodzaje/rodzaje narzędzi

Liczba dni przysługujących na używanie danego narzędzia/narzędzi

Liczba dni, w których wykorzystywano narzędzia typu 1

Liczba dni, w których wykorzystywano narzędzia typu 2

Liczba przekazanych dni

(1) (2)

(3) (4)

(5) (6)

(7) (8)

(9) (10)

Tabela V — Format danych

Nazwa strefy

Max. liczba znaków/cyfr

Definicje i uwagi

(1) Państwo

3

Państwo Członkowskie (kod ISO Alpha-3), w którym statek jest zarejestrowany jako statek rybacki zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2371/2002.

Państwo przekazujące sprawozdanie.

(2) CFR

12

(Community Fleet Register Number – numer rejestracyjny floty).

Niepowtarzalny numer identyfikacyjny statku rybackiego.

Państwo Członkowskie (kod ISO Alpha-3), a po nim seria identyfikacyjna (9 znaków). Jeżeli seria ma mniej, niż 9 znaków, po lewej stronie należy dopisać zera.

(3) Oznakowanie zewnętrzne

14

Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (EWG) nr 1381/87.

(4) Obszar

1

Wskazać, czy statek poławiał w obszarze, o którym mowa w pkt 2 niniejszego załącznika.

(5) Czas trwania okresu zarządzania

2

Liczba od 1–11 oznaczająca długość każdego okresu zarządzania przyznanego danemu statkowi. Oddzielić okresy zarządzania, w których zgłoszono te same grupy narzędzi lub kombinacje grup narzędzi, zgodnie z pkt 7 niniejszego załącznika; dane można zsumować.

(6) Zgłoszone rodzaj/-e narzędzi

2

Wskazanie zgodnie z pkt 4a) do 4f) rodzajów narzędzi zgłoszonych zgodnie z pkt 4 niniejszego załącznika.

(7) Liczba dni przysługujących na używanie danego narzędzia/narzędzi

3

Liczba dni, przez które dany statek może zgodnie z niniejszym załącznikiem wybrać narzędzia i zgłoszona długość terminu zarządzania.

(8) Liczba dni, w których wykorzystywano narzędzia typu 1

3

Liczba dni, które statek spędził poza portem w jednym z obszarów określonych w niniejszym załączniku i wykorzystywał narzędzia typu 1.

(9) Liczba dni, w których wykorzystywano narzędzia typu 2

3

Liczba dni, które statek spędził poza portem w jednym z obszarów określonych w niniejszym załączniku i wykorzystywał narzędzia typu 2, we właściwych przypadkach.

(10) Liczba przekazanych dni

3

Dni przekazane innym statkom oznaczyć jako „– dni przekazanych”, a dni otrzymane jako „+ liczba przekazanych dni”.

Dodatek 1 — do załącznika IVa

1. Każdy statek korzystający z tego typu narzędzi posiada specjalne zezwolenie połowowe zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1627/94.

2. Kopia specjalnych zezwoleń, o których mowa w pkt. 1 przechowywana jest na pokładzie statku rybackiego.

3. Jeżeli statek posiada specjalne zezwolenie połowowe, na jego pokładzie przechowywana jest i wykorzystywana wyłącznie sieć ciągniona z oknem wyjściowym, jak określono w pkt. 4. Narzędzie zostaje zatwierdzone przez krajowych inspektorów przed rozpoczęciem połowów.

4. a) Okno wprowadzane jest do części niezwężającej się z minimalną liczbą 80 otwartych oczek rombowych w obwodzie.

Okno jest wstawione w górnym płacie worka włoka. Pomiedzy tylnym rzędem oczek sieci po stronie okna a przylegającym obrębem znajdują się nie więcej niż dwa otwarte oczka rombowe. Okno kończy się nie więcej niż 6 metrów od sznurówki worka włoka. Proporcje połączenia wynoszą dwa oczka rombowe na jedno oczko kwadratowe.

b) Długość okna wynosi co najmniej trzy metry. Minimalny wymiar otworu oczek sieci wynosi 120 mm. Oczka mają kształt kwadratu, tj. wszystkie cztery boki tkaniny sieciowej okna są przycięte wraz z pasami. Tkanina sieciowa jest umocowana tak, aby pasy biegły równolegle oraz prostopadle do dłuższego boku worka włoka.

c) Tkanina sieciowa kwadratowego płatu sieci jest wykonana bezsupłowo z pojedynczych sznurków. Okno wprowadzane jest w taki sposób, by oczka sieci pozostawały całkowicie otwarte podczas całego połowu. Okno nie może być w jakikolwiek sposób zasłonięte przez wewnętrznie lub zewnętrznie przyłączane urządzenia.