Artykuł 109

1. Ocena ma na celu poprawę jakości, skuteczności i spójności pomocy udzielanej z funduszy Wspólnoty oraz strategii i realizacji programów transgranicznych przy uwzględnieniu celów zrównoważonego rozwoju i odpowiednich przepisów prawa wspólnotowego dotyczących wpływu na środowisko naturalne oraz strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.

2. Państwa uczestniczące wspólnie przeprowadzają oceny ex ante obejmujące każdy program transgraniczny.

Oceny ex ante mają na celu optymalizację przydziału środków budżetowych w ramach programów transgranicznych oraz poprawę jakości programowania. Służą określeniu i ocenie rozbieżności, braków i możliwości rozwojowych, celów, które należy osiągnąć, oczekiwanych rezultatów, celów w ujęciu ilościowym, zgodności z odpowiednim dokumentem (dokumentami) wieloletniego planowania orientacyjnego, wspólnotowej wartości dodanej, doświadczenia zdobytego w ramach poprzedniego programowania oraz jakości procedur realizacji, monitorowania, oceny i zarządzania finansowego.

Ocena ex ante stanowi załącznik do programu transgranicznego.

3. W okresie programowania państwa uczestniczące przeprowadzają oceny związane z monitorowaniem programu transgranicznego zwłaszcza, jeżeli w wyniku monitorowania stwierdzono istotne odstępstwa od początkowo przyjętych celów lub jeżeli zgłoszono wnioski w sprawie korekty programu transgranicznego. Wyniki przesyła się wspólnemu komitetowi monitorującemu dla programu transgranicznego i Komisji.

W przypadku gdy wyniki stanowią podstawę do zmiany pozostałej do realizacji części programu, o której mowa w art. 93, są one dyskutowane na forum komitetu IPA w czasie przedkładania zmienionego programu transgranicznego.

4. Oceny przeprowadzają wewnętrzni bądź zewnętrzni eksperci lub wewnętrzne bądź zewnętrzne podmioty, którzy(-re) są pod względem funkcjonalnym niezależni(-ne) od instytucji certyfikującej i audytowej, o których mowa w art. 102. Wyniki publikuje się zgodnie z zasadami mającymi zastosowanie do dostępu do dokumentów.

5. Ocena jest finansowana z budżetu na pomoc techniczną, o której mowa w art. 94 ust. 1 lit. f).