Załącznik II

A.

Wdrażanie instrumentu finansowego w przypadku projektów dotyczących zrównoważonej energii

1. Zakres instrumentu

Instrument finansowy („instrument”) jest wykorzystywany do rozwoju oszczędności energii, efektywności energetycznej i energii odnawialnej oraz ułatwia finansowanie inwestycji w tych dziedzinach przez lokalne, regionalne, a w należycie uzasadnionych przypadkach – krajowe organy publiczne. Instrument wdraża się zgodnie z przepisami dotyczącymi przekazania zadań wykonawczych w odniesieniu do budżetu, ustanowionymi w rozporządzeniu finansowym i zasadach wykonania tego rozporządzenia.

Instrument wykorzystuje się do celów finansowania inwestycji w zakresie efektywności energetycznej, podejmowanych w szczególności w środowisku miejskim. Obejmuje on w szczególności projekty dotyczące:

a) budynków publicznych i prywatnych, zawierających rozwiązania w zakresie wykorzystania efektywności energetycznej lub energii odnawialnej, w tym takie, które opierają się na stosowaniu technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT);

b) inwestycji w celu osiągnięcia wysokiej efektywności energetycznej skojarzonej gospodarki energetycznej (CHP), w tym mikrokogeneracji, i dotyczące komunalnych sieci ciepłowniczych/chłodniczych, w szczególności z wykorzystaniem źródeł energii odnawialnej;

c) zdecentralizowanych źródeł energii odnawialnej budowanych na poziomie lokalnym oraz ich włączenia w sieci elektryczne;

d) mikrogeneracji z odnawialnych źródeł energii;

e) ekologicznego transportu miejskiego w celu wspierania większej efektywności energetycznej i integracji odnawialnych źródeł energii, z naciskiem na transport publiczny, pojazdy elektryczne i wodorowe oraz ograniczone emisje gazów cieplarnianych;

f) lokalnej infrastruktury, w tym efektywnego zewnętrznego oświetlenia infrastruktury publicznej, takiego jak oświetlenie uliczne, rozwiązań w zakresie magazynowania energii elektrycznej, inteligentnych systemów pomiarowych i inteligentnych systemów elektroenergetycznych, z pełnym zastosowaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

g) technologii w zakresie efektywności energetycznej i energii odnawialnej, wykazujących potencjał innowacyjny i gospodarczy oraz wykorzystujących najlepsze dostępne procedury.

Instrument może także dostarczać środków zachęcających i wsparcia technicznego, jak również przyczyniać się do podnoszenia świadomości władz lokalnych, regionalnych i krajowych, w celu zapewnienia optymalnego wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, ze szczególnym uwzględnieniem udoskonaleń efektywności energetycznej i energii ze źródeł w budynkach mieszkalnych i budownictwie wszelkiego rodzaju. Instrument wspiera projekty opłacalne pod względem gospodarczym i finansowym w celu zwrotu inwestycji przyznanych przez instrument oraz w celu przyciągnięcia inwestorów publicznych i prywatnych. Instrument może więc między innymi obejmować zapewnianie środków i przydzielanie kapitału przeznaczonego na pożyczki, gwarancje, produkty typu equity i pozostałe produkty finansowe. Ponadto do 15 % finansowania, o którym mowa w art. 21a, można wykorzystać na świadczenie pomocy technicznej organom lokalnym, regionalnym lub krajowym w ustanowieniu i początkowej fazie rozmieszczania technologii związanej z projektami w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej.

2. Synergie

Przy udzielaniu pomocy finansowej lub technicznej zwraca się również uwagę na synergie z innymi środkami finansowymi dostępnymi w państwach członkowskich, takimi jak fundusze strukturalne i Fundusz Spójności oraz instrument ELENA, aby uniknąć kolidowania z innymi instrumentami.

3. Beneficjenci

Beneficjentami instrumentu są organy publiczne, najlepiej szczebla lokalnego i regionalnego, lub podmioty publiczne lub prywatne działające w imieniu tych organów publicznych.

B.

Współpraca z pośrednikami finansowymi

1. Wybór oraz wymogi ogólne, w tym koszty

Instrument ustanawia się we współpracy z jednym lub kilkoma pośrednikami finansowymi i jest on otwarty na udział odpowiednich inwestorów. Wyboru pośredników finansowych dokonuje się na podstawie wykazanej przez nich zdolności do wykorzystywania funduszy w sposób możliwie najbardziej efektywny i skuteczny, zgodnie z zasadami i kryteriami określonymi w niniejszym załączniku.

Komisja zapewnia, aby całkowite koszty ogólne związane z utworzeniem i realizacją instrumentu, w tym koszty zarządzania i inne koszty kwalifikowalne fakturowane przez pośredników finansowych, pozostały możliwie najbardziej ograniczone, zgodnie z najlepszymi praktykami dla podobnych instrumentów i przy zagwarantowaniu wymaganej jakości instrumentu.

Komisja wnosi wkład Unii do instrumentu zgodnie z przepisami art. 53 i 54 rozporządzenia finansowego.

Pośrednicy finansowi są zobowiązani do przestrzegania stosownych wymogów dotyczących przekazania zadań wykonawczych względem budżetu, ustanowionych w rozporządzeniu finansowym i w jego przepisach wykonawczych, w szczególności w odniesieniu do przepisów dotyczących zamówień publicznych, kontroli wewnętrznej, rachunkowości i audytu zewnętrznego. Nie zostaną im udostępnione żadne inne środki finansowe oprócz opłat przeznaczonych na zarządzanie lub związanych z utworzeniem i realizacją instrumentu.

Szczegółowy zakres zadań i obowiązków związanych z ustanowieniem instrumentu i jego warunkami ramowymi, między innymi w zakresie monitorowania i kontroli, określa jedna lub kilka umów między Komisją a pośrednikami finansowymi.

2. Dostępność informacji

Instrument udostępnia w Internecie wszystkie informacje na temat zarządzania programami istotne dla zainteresowanych stron. Obejmuje to zwłaszcza procedury składania wniosków, informacje na temat najlepszych praktyk oraz przegląd projektów i sprawozdań.

C.

Warunki finansowania oraz kryteria przyznawania pomocy i wyboru

1. Zakres finansowania

Zgodnie z załącznikiem instrument ogranicza się do finansowania:

a) projektów inwestycyjnych, które mają szybki, wymierny i istotny wpływ na przywrócenie dobrej koniunktury gospodarczej w Unii, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych; oraz

b) pomocy technicznej dla projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej.

2. Czynniki, jakie należy uwzględnić

W odniesieniu do wyboru projektów szczególną uwagę zwraca się na równowagę geograficzną.

W odniesieniu do finansowania projektów inwestycyjnych należytą uwagę zwraca się na osiągnięcie znaczącego wskaźnika dźwigni między całkowitymi nakładami inwestycyjnymi a finansowaniem ze środków unijnych w celu podjęcia znaczących inwestycji w Unii. Jednakże wskaźnik dźwigni dla poszczególnych projektów inwestycyjnych może się wahać w zależności od wielu czynników, takich jak faktyczna wielkość i rodzaj projektu, oraz od warunków lokalnych, w tym wielkości i zdolności finansowych beneficjenta.

3. Warunki dostępu organów publicznych do finansowania w ramach instrumentu

Organy publiczne zwracające się o finansowanie projektów inwestycyjnych lub wsparcie techniczne projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej spełniają następujące warunki:

a) podjęły zobowiązanie polityczne – lub są w trakcie jego podejmowania – w celu złagodzenia zmiany klimatycznej, w stosownych przypadkach obejmujące konkretne cele, na przykład dotyczące zwiększenia efektywności energetycznej lub wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych;

b) działają w kierunku opracowania wieloletnich strategii na rzecz złagodzenia zmiany klimatu oraz, w stosownych przypadkach, osiągnięcia swoich celów lub uczestniczą w wieloletniej strategii na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym w celu złagodzenia zmiany klimatu;

c) przyjmują publiczną odpowiedzialność za postępy w realizacji ich ogólnej strategii.

4. Kryteria kwalifikowalności i wyboru projektów inwestycyjnych w ramach instrumentu

Projekty inwestycyjne finansowane w ramach instrumentu wybiera się na podstawie następujących kryteriów kwalifikowalności i wyboru:

a) racjonalność i techniczna adekwatność podejścia;

b) solidność i efektywność kosztowa finansowania przeznaczonego na cały etap inwestycyjny działania;

c) równowaga geograficzna wszystkich projektów objętych niniejszym rozporządzeniem;

d) stopień przygotowania projektu, określony jako osiągnięcie etapu inwestycyjnego i poniesienie znacznych wydatków kapitałowych w możliwie najkrótszym czasie;

e) zakres, w jakim brak dostępu do środków finansowych wstrzymuje realizację działania;

f) zakres, w jakim finansowanie z instrumentu wywrze stymulujący wpływ na finansowanie publiczne i prywatne;

g) skutki społeczno-ekonomiczne w kategoriach ilościowych;

h) oddziaływanie na środowisko w kategoriach ilościowych.

5. Kryteria kwalifikowalności i wyboru projektów dotyczących pomocy technicznej w ramach instrumentu

Pomoc techniczna dla projektów finansowanych w ramach instrumentu jest zgodna z kryteriami kwalifikowalności i wyboru, o których mowa w pkt 4 lit. a), c), e), f) i g).

OŚWIADCZENIE KOMISJI

Komisja podkreśla, że efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii są głównymi priorytetami polityki energetycznej UE, z powodów związanych zarówno ze środowiskiem, jak i z bezpieczeństwem dostaw. W tym względzie rozporządzenie przyczyni się do realizacji tych priorytetów przez udzielenie znacznego wsparcia projektom wykorzystującym morską energię wiatrową.

W związku z tym Komisja przypomina o licznych innych nowych inicjatywach wspierania efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, zaproponowanych przez Komisję w szczególności w opracowanym przez nią europejskim planie naprawy gospodarczej, zatwierdzonym przez Radę Europejską w grudniu 2008 r. Obejmują one poniższe programy oraz inicjatywy.

Zmiana rozporządzenia w sprawie EFRR, aby umożliwić zainwestowanie do 8 mld EUR w efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii w sektorze mieszkaniowym we wszystkich państwach członkowskich.

Partnerstwo publiczno-prywatne realizujące inicjatywę na rzecz europejskich efektywnych energetycznie budynków, której celem jest promowanie ekologicznych technologii i rozwój efektywnych energetycznie systemów i materiałów w nowych i modernizowanych budynkach. Szacowana pula na to działanie wynosi 1 mld EUR: 500 mln EUR z obowiązującego obecnie budżetu 7. programu ramowego na lata 2010–2013 i 500 mln EUR zaoferowane przez przemysł.

Inicjatywa WE–EBI „Inicjatywa UE na rzecz finansowania zrównoważonej energii”. Jej celem jest umożliwienie inwestycji w projekty dotyczące efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych w środowiskach miejskich. Komisja finansuje instrument pomocy technicznej w ramach programu „Inteligentna Energia – Europa” (kwota na rok 2009 wynosi 15 mln EUR). Instrument ten, zarządzany przez EBI, ułatwi dostęp do kredytów z EBI, prowadząc do istotnych efektów dźwigni finansowej.

Utworzenie przez inwestorów instytucjonalnych z UE – pod przewodnictwem EBI – zorientowanego na rynek funduszu kapitałowego pod nazwą „Marguerite: Europejski Fundusz Roku 2020 na rzecz Energii, Zmiany Klimatu i Infrastruktury”. Ten fundusz będzie inwestował w nowych obszarach energii i zmiany klimatu (TEN-E, zrównoważona produkcja energii, energia ze źródeł odnawialnych, nowe technologie, inwestycje w efektywność energetyczną, bezpieczeństwo dostaw i infrastruktura środowiskowa). Komisja popiera tę inicjatywę.

Ponadto Komisja do końca listopada 2009 r. przedstawi zmieniony plan działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii, czego życzyły sobie Rada (konkluzje Rady Europejskiej z marca 2009 r.) i Parlament (rezolucja Parlamentu Europejskiego P6_TA(2009)0064).

Pośród specjalistów panuje zgoda co do tego, że efektywność energetyczna jest najtańszym dostępnym sposobem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Do listopada 2009 r. Komisja przedstawi szczegółową analizę przeszkód utrudniających zwiększenie inwestycji w efektywność energetyczną. Komisja w szczególności przeanalizuje następujące kwestie: czy istnieje potrzeba zwiększania zachęt finansowych w postaci niskooprocentowanych pożyczek lub dotacji i jak można by w tym celu wykorzystać budżet europejski – a w odpowiednim przypadku Komisja ujmie między innymi dodatkowe środki w nowym instrumencie na rzecz bezpieczeństwa energetycznego i infrastruktury energetycznej UE, który ma być przedstawiony w roku 2010.

Dokonując przeglądu planu działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii, Komisja zwróci szczególną uwagę na aspekt efektywności energetycznej związany z sąsiedztwem. Przeanalizuje, w jaki sposób może udzielić zachęt finansowych i prawnych krajom sąsiadującym, by przyspieszyć ich inwestycje w tej dziedzinie.

W przypadku gdyby Komisja w sprawozdaniu z roku 2010 w sprawie wykonywania rozporządzenia, przewidzianym jego art. 28, stwierdziła, że do roku 2010 nie jest możliwe wykorzystanie części środków przewidzianych na projekty wymienione w załączniku do rozporządzenia, w stosownych przypadkach i przy zachowaniu równowagi geograficznej Komisja zaproponuje poprawkę do rozporządzenia umożliwiającą finansowanie projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych dodatkowo wobec wyżej wymienionych inicjatyw, zawierającą kryteria kwalifikowalności podobne do tych, które mają zastosowanie do projektów wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Oświadczenie Portugalii

Portugalia głosuje za przyjęciem przedmiotowego aktu, choć w jej opinii podczas przeglądu programu na mocy art. 28 należy rozważyć objęcie nim projektów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej, zwłaszcza w odniesieniu do mikrogeneracji i inteligentnych sieci i systemów pomiarowych, tak by ułatwić osiągnięcie celów przewidzianych w art. 4 lit. a) i b) rozporządzenia.

(

1

) Dz.U. L 162 z 22.6.2007, s. 1.

(

2

) Dz.U. L 400 z 30.12.2006, s. 86.