Załącznik I

(o których mowa w art. 4)

ROZDZIAŁ I

Metody

Tabela 1 – Metody mechaniczne

Nr

Nazwa

Opis

Warunki użycia

Najważniejsze parametry

Szczegółowe wymogi dotyczące danej metody – rozdział II niniejszego załącznika

1

Urządzenie bolcowe penetrujące

Poważne i nieodwracalne uszkodzenie mózgu spowodowane wstrząsem i penetracją przez zablokowany bolec.

Ogłuszanie proste.

Wszystkie gatunki.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje

Pozycja i kierunek strzału.

Odpowiednia prędkość, długość wylotowa i średnica bolca dostosowane do gatunku i rozmiaru zwierzęcia.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem/uśmierceniem (s).

Nie dotyczy.

2

Urządzenie bolcowe niepenetrujące

Poważne uszkodzenie mózgu spowodowane wstrząsem wywołanym przez zablokowany bolec bez penetracji.

Uśmiercanie prosiąt do 5 kg żywej wagi oraz jagniąt i koźląt do 4,5 kg żywej wagi.

Ogłuszanie proste:

— prosiąt od 5 kg do 10 kg,

— przeżuwaczy do 10 kg, z wyjątkiem jagniąt i koźląt do 4,5 kg,

— drobiu,

— królików,

— zajęcy.

Przeżuwacze do 10 kg żywej wagi.

Prosięta do 10 kg żywej wagi.

Drób, króliki i zające.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Pozycja i kierunek strzału.

Odpowiednia prędkość, energia kinetyczna, średnica i kształt bolca dostosowane do gatunku i rozmiaru zwierzęcia.

Siła zastosowanego naboju.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem albo uśmierceniem (s).

Punkt 1.

3

Broń palna z pociskami

Poważne i nieodwracalne uszkodzenie mózgu spowodowane wstrząsem i wejściem jednego lub większej liczby pocisków.

Wszystkie gatunki.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Pozycja strzału.

Siła i kaliber naboju.

Typ pocisku.

Nie dotyczy.

4

Maceracja

Natychmiastowe zmiażdżenie całego zwierzęcia.

Pisklęta mające nie więcej niż 72 godziny oraz zarodki w jajach.

Wszystkie sytuacje inne niż ubój.

Maksymalny rozmiar wprowadzanej partii.

Odległość między tarczami i prędkość obrotowa.

Środek mający na celu zapobieganie przeładowaniu.

Punkt 2.

5

Przemieszczenie kręgów szyjnych

Ręczne lub mechaniczne rozciągnięcie i skręcenie szyi powodujące niedokrwienie mózgu.

Drób do 5 kg żywej wagi.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Nie dotyczy.

Punkt 3.

6

Uderzenie w głowę

Mocne i dokładne uderzenie w głowę wywołujące poważne uszkodzenie mózgu.

Prosięta, jagnięta, koźlęta, króliki, zające, zwierzęta futerkowe i drób do 5 kg żywej wagi.

Ubój, likwidacja i inne sytuacje.

Siła i umiejscowienie uderzenia.

Punkt 3.

Tabela 2 – Metody elektryczne

Nr

Nazwa

Opis

Warunki użycia

Najważniejsze parametry

Szczegółowe wymogi rozdziału II niniejszego załącznika

1

Ogłuszanie elektryczne elektrodami przyłożonymi jedynie z obu stron głowy

Ekspozycja mózgu na przepływ prądu dająca na elektroencefalogramie (EEG) postać padaczkową uogólnioną.

Ogłuszanie proste.

Wszystkie gatunki.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Minimalne natężenie (A lub mA).

Minimalne napięcie (V).

Maksymalna częstotliwość (Hz).

Minimalny czas ekspozycji.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem/uśmierceniem (s).

Częstotliwość kalibracji urządzeń.

Optymalizacja przepływu prądu.

Zapobieganie porażeniom prądem przed ogłuszeniem.

Położenie i pole powierzchni kontaktu elektrod.

Punkt 4.

2

Ogłuszanie z elektrodami przyłożonymi na głowie i ciele zwierzęcia

Ekspozycja ciała na przepływ prądu dająca jednocześnie na elektroencefalogramie (EEG) postać padaczkową uogólnioną i migotanie lub zatrzymanie pracy serca.

Ogłuszanie proste w przypadku uboju.

Wszystkie gatunki

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Minimalne natężenie (A lub mA).

Minimalne napięcie (V).

Maksymalna częstotliwość (Hz).

Minimalny czas ekspozycji.

Częstotliwość kalibracji urządzeń.

Optymalizacja przepływu prądu.

Zapobieganie porażeniom prądem przed ogłuszeniem.

Położenie i pole powierzchni kontaktu elektrod.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem (s), w przypadku ogłuszenia prostego.

Punkt 5.

3

Ogłuszanie w kąpieli wodnej

Ekspozycja w kąpieli wodnej całego ciała na przepływ prądu dająca na elektroencefalogramie (EEG) postać padaczkową uogólnioną oraz możliwe migotanie lub zatrzymanie pracy serca.

Ogłuszanie proste, chyba że częstotliwość jest równa lub mniejsza niż 50 Hz.

Drób.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Minimalne natężenie (A lub mA).

Minimalne napięcie (V).

Maksymalna częstotliwość (Hz).

Częstotliwość kalibracji urządzeń.

Zapobieganie porażeniom prądem przed ogłuszeniem.

Minimalizowanie bólu przy pętaniu.

Optymalizacja przepływu prądu.

Maksymalny czas spętania przed kąpielą wodną.

Minimalny czas ekspozycji każdego zwierzęcia.

Zanurzenie ptaków do nasady skrzydeł.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem/uśmierceniem (s) dla częstotliwości powyżej 50 Hz (s).

Punkt 6.

Tabela 3 – Metody atmosfery kontrolowanej

Nr

Nazwa

Opis

Warunki użycia

Najważniejsze parametry

Szczegółowe wymogi rozdziału II niniejszego załącznika

1

Dwutlenek węgla w wysokim stężeniu

Bezpośrednia lub postępująca ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów zawierającą ponad 40 % dwutlenku węgla. Metoda ta może być stosowana w dołach, tunelach, kontenerach lub uprzednio uszczelnionych budynkach.

Ogłuszanie proste w przypadku uboju świń.

Świnie, łasicowate, szynszyle, drób, oprócz kaczek i gęsi.

Ubój jedynie w przypadku świń.

Inne sytuacje niż ubój w przypadku drobiu, łasicowatych, szynszyli, świń.

Stężenie dwutlenku węgla.

Czas ekspozycji.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem (s) w przypadku ogłuszania prostego.

Jakość gazu.

Temperatura gazu.

Punkt 7.

Punkt 8.

2

Dwutlenek węgla w dwu fazach

Stopniowa ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów zawierającą do 40 % dwutlenku węgla, a po utracie przytomności – zastosowanie wyższego stężenia dwutlenku węgla.

Drób

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Stężenie dwutlenku węgla.

Czas ekspozycji.

Jakość gazu.

Temperatura gazu.

Nie dotyczy.

3

Dwutlenek węgla w połączeniu z gazami obojętnymi

Bezpośrednia lub postępująca ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów zawierającą do 40 % dwutlenku węgla w połączeniu z innymi gazami prowadząca do deficytu tlenu. Metoda ta może być stosowana w dołach, workach, tunelach, kontenerach lub uprzednio uszczelnionych budynkach.

Ogłuszanie proste świń, jeżeli ekspozycja na dwutlenek węgla w stężeniu wynoszącym co najmniej 30 % jest krótsza niż 7 minut.

Ogłuszanie proste drobiu, jeżeli ogólna ekspozycja na dwutlenek węgla w stężeniu wynoszącym co najmniej 30 % jest krótsza niż 3 minuty.

Świnie i drób.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Stężenie dwutlenku węgla.

Czas ekspozycji.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem/uśmierceniem (s) w przypadku ogłuszania prostego.

Jakość gazu.

Temperatura gazu.

Stężenie tlenu.

Punkt 8.

4

Gazy obojętne

Bezpośrednia lub postępująca ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów obojętnych, takich jak argon lub azot, prowadząca do deficytu tlenu. Metoda ta może być stosowana w dołach, workach, tunelach, kontenerach lub uprzednio uszczelnionych budynkach.

Ogłuszanie proste w przypadku uboju świń.

Ogłuszanie proste drobiu, jeżeli czas ekspozycji na deficyt tlenu jest krótszy niż 3 minuty.

Świnie i drób.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Stężenie tlenu.

Czas ekspozycji.

Jakość gazu.

Maksymalny czas między ogłuszeniem a kłuciem/uśmierceniem (s) w przypadku ogłuszania prostego.

Temperatura gazu.

Punkt 8.

5

Tlenek węgla (czyste źródło)

Ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów zawierającą więcej niż 4 % tlenku węgla.

Zwierzęta futerkowe, drób i prosięta.

Sytuacje inne niż ubój.

Jakość gazu.

Stężenie tlenku węgla.

Czas ekspozycji.

Temperatura gazu.

Punkty 9.1, 9.2 i 9.3.

6

Tlenek węgla w połączeniu z innymi gazami

Ekspozycja przytomnego zwierzęcia na mieszaninę gazów zawierającą ponad 1 % tlenku węgla w połączeniu z innymi gazami toksycznymi.

Zwierzęta futerkowe, drób i prosięta.

Sytuacje inne niż ubój.

Stężenie tlenku węgla.

Czas ekspozycji.

Temperatura gazu.

Filtracja gazu wytwarzanego przez silnik.

Punkt 9.

7

Ogłuszanie z wykorzystaniem niskiego ciśnienia atmosferycznego

Ekspozycja przytomnego zwierzęcia na stopniowe obniżenie ciśnienia przy redukcji ilości dostępnego tlenu do poniżej 5 %.

Brojlery o masie ciała do 4 kg.

Ubój, zmniejszanie liczebności i inne sytuacje.

Tempo dekompresji.

Czas ekspozycji.

Temperatura otoczenia i wilgotność.

Punkty 10.1–10.5.

8

Lekka piana azotowa

Bezpośrednia ekspozycja przytomnego zwierzęcia w specjalnie skonstruowanych pojemnikach na pianę lekką jako nośnik azotu, prowadząca do deficytu tlenu poprzez redukcję ilości dostępnego tlenu do mniej niż 2 %.

Świnie od 15 do 41 kg żywej wagi, kury nioski i brojlery.

Sytuacje inne niż ubój.

Stężenie tlenu.

Czas ekspozycji.

Liczba spienienia.

Średnica pęcherzyków i jednorodność piany.

Współczynnik wytwarzania piany.

Dystrybucja piany.

Obsada.

Temperatura wody i parowanie azotu.

Substancja pianotwórcza.

Widoczność zwierząt.

Jakość (miękkość lub twardość) wody.

Punkt 11.

Tabela 4 – Inne metody

Nr

Nazwa

Opis

Warunki użycia

Najważniejsze parametry

Szczegółowe wymogi rozdziału II niniejszego załącznika

1

Śmiertelna iniekcja

Utrata przytomności i wrażliwości na bodźce, po której następuje nieodwracalna śmierć, na skutek iniekcji leków weterynaryjnych.

Wszystkie gatunki.

Sytuacje inne niż ubój.

Rodzaj iniekcji.

Stosowanie zatwierdzonych leków.

Nie dotyczy.

ROZDZIAŁ II

Szczegółowe wymogi dotyczące określonych metod

1. Urządzenie bolcowe niepenetrujące

W przypadku stosowania tej metody u przeżuwaczy podmioty gospodarcze powinny zwracać uwagę, aby nie dochodziło do łamania kości czaszki.

W przypadku prosiąt urządzenie przykłada się jednorazowo na linii środkowej między kośćmi czołowymi i ciemieniowymi. Ciało prosięcia musi być skrępowane, a głowa musi spoczywać na twardej powierzchni.

U nowo urodzonych jagniąt i koźląt wylot urządzenia przykłada się jednorazowo na linii środkowej za potylicą (tj. między uszami), przy czym broda jest przygięta do szyi.

2. Maceracja

Metoda ta zapewnia natychmiastową macerację i bezzwłoczną śmierć zwierząt. Urządzenie powinno mieć szybkoobrotowe ostrza uśmiercające o napędzie mechanicznym lub wystające elementy ze spienionego polistyrenu. Wydajność urządzenia musi być wystarczająca, aby niezwłocznie uśmiercić wszystkie zwierzęta, nawet jeśli ich liczba jest duża.

3. Przemieszczanie kręgów szyjnych i uderzenie w głowę

Metody te nie mogą być stosowane jako metody rutynowe, a jedynie wtedy, kiedy nie ma do dyspozycji innych metod ogłuszania.

Metody te nie mogą być stosowane w rzeźniach, chyba że jako rezerwowa metoda ogłuszania.

Zabronione jest uśmiercanie więcej niż siedemdziesięciu zwierząt dziennie przez jedną osobę z zastosowaniem ręcznego przemieszczenia kręgów szyjnych lub uderzenia w głowę.

Ręczne przemieszczenie kręgów szyjnych nie może być stosowane w przypadku zwierząt, których żywa waga przekracza trzy kilogramy.

4. Ogłuszanie elektryczne elektrodami przyłożonymi jedynie z obu stron głowy

4.1. Przy stosowaniu ogłuszania elektrycznego przez przykładanie elektrod jedynie z obu stron głowy elektrody muszą obejmować mózg zwierzęcia i muszą być dostosowane do wielkości zwierzęcia.

4.2. Ogłuszanie elektryczne przez przykładanie elektrod jedynie z obu stron głowy przeprowadzane jest zgodnie z minimalnymi wartościami prądu określonymi w tabeli 1.

Tabela 1 – Minimalne wartości prądu dla ogłuszania elektrycznego z elektrodami przyłożonymi jedynie z obu stron głowy

Kategoria zwierząt

Bydło w wieku od 6 miesięcy

Bydło w wieku poniżej 6 miesięcy

Owce i kozy

Świnie

Kurczęta

Indyki

Minimalne wartości prądu

1,28 A

1,25 A

1,00 A

1,30 A

240 mA

400 mA

5. Ogłuszanie elektrodami przyłożonymi na głowie i ciele zwierzęcia

5.1.

Owce, kozy i świnie

Minimalny prąd przy ogłuszaniu z elektrodami przyłożonymi na głowie i ciele zwierzęcia wynosi 1 amper w przypadku owiec i kóz oraz 1,30 ampera w przypadku świń.

5.2.

Lisy

Elektrody przykłada się do pyska i odbytu; należy użyć prądu o wartości co najmniej 0,3 ampera i napięciu co najmniej 110 woltów przez co najmniej 3 sekundy.

5.3.

Szynszyle

Elektrody przykłada się do ucha i ogona; należy użyć prądu o wartości co najmniej 0,57 ampera przez co najmniej 60 sekund.

6. Ogłuszanie drobiu w kąpieli wodnej

6.1. Zabronione jest pętanie zwierząt, jeżeli są one za małe na ogłuszanie w kąpieli wodnej lub jeżeli spętanie może spowodować lub nasilić ból (np. w przypadku zwierząt widocznie okaleczonych). W takim przypadku zwierzęta uśmierca się za pomocą innych metod.

6.2. Pęta muszą być zwilżone, zanim żywe ptaki zostaną spętane i poddane działaniu prądu. Ptaki są podwieszane za obie nogi.

6.3. W przypadku zwierząt, o których mowa w tabeli 2, ogłuszanie w kąpieli wodnej przeprowadza się zgodnie z minimalnymi wartościami prądu określonymi w tej tabeli; zwierzęta poddawane są działaniu prądu o tej wielkości przez co najmniej cztery sekundy.

Tabela 2 – Wymogi dotyczące prądu elektrycznego w urządzeniach do ogłuszania kąpielą wodną

(wartość przeciętna na zwierzę)

Częstotliwość (Hz)

Kurczęta

Indyki

Kaczki i gęsi

Przepiórki

< 200 Hz

100 mA

250 mA

130 mA

45 mA

Od 200 do 400 Hz

150 mA

400 mA

Niedozwolone

Niedozwolone

Od 400 do 1 500 Hz*

200 mA

400 mA

Niedozwolone

Niedozwolone

7. Dwutlenek węgla w wysokim stężeniu

W przypadku świń, łasicowatych i szynszyli stosuje się dwutlenek węgla w stężeniu wynoszącym co najmniej 80 %.

8. Dwutlenek węgla, zastosowanie gazów obojętnych lub kombinacji mieszanin tych gazów

Do komory lub miejsca, w którym zwierzęta mają zostać ogłuszone i uśmiercone, w żadnym wypadku nie wprowadza się gazów w taki sposób, jaki może spowodować oparzenia lub pobudzenie ze względu na zimno lub na brak wilgotności.

9. Tlenek węgla (w czystej postaci lub połączony z innymi gazami)

9.1. Przez cały czas zwierzęta są pod kontrolą wzrokową.

9.2. Zwierzęta wprowadzane są pojedynczo i zapewnia się, aby przed wprowadzeniem kolejnego zwierzęcia poprzednie było nieprzytomne lub martwe.

9.3. Zwierzęta pozostają w komorze do chwili śmierci.

9.4. Może być stosowany gaz wytwarzany przez silnik specjalnie dostosowany do celów uśmiercania zwierząt, pod warunkiem że osoba odpowiedzialna za uśmiercanie uprzednio stwierdziła, że stosowany gaz:

a) jest odpowiednio schłodzony;

b) jest wystarczająco przefiltrowany;

c) jest wolny od wszelkich drażniących składników lub gazów.

Silnik jest testowany co roku przed uśmiercaniem zwierząt.

9.5. Zwierząt nie umieszcza się w komorze, dopóki nie zostanie osiągnięte minimalne stężenie tlenku węgla.

10. Ogłuszanie z wykorzystaniem niskiego ciśnienia atmosferycznego

10.1. W pierwszej fazie tempo dekompresji może być maksymalnie równoważne spadkowi ciśnienia ze standardowego ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza wynoszącego 760 Tr do 250 Tr w czasie co najmniej 50 sekund.

10.2. W drugiej fazie w ciągu kolejnych 210 sekund należy uzyskać minimalne standardowe ciśnienie atmosferyczne na poziomie morza wynoszące 160 Tr.

10.3. Należy tak dostosować krzywą obniżenia ciśnienia w czasie, aby mieć pewność, że wszystkie ptaki zostały nieodwracalnie ogłuszone w czasie cyklu.

10.4. Komora musi być poddawana badaniu szczelności, a manometry kalibrowane przed każdym zastosowaniem metody i nie rzadziej niż raz dziennie.

10.5. Zarejestrowane dane dotyczące podciśnienia bezwzględnego, czasu ekspozycji, temperatury i wilgotności należy przechowywać przez co najmniej rok.

11. Lekka piana azotowa

Stężenie resztkowego tlenu musi być stale monitorowane i wynosić mniej niż 2 % objętości do momentu śmierci zwierząt; czas ekspozycji musi wynosić co najmniej 5 minut w przypadku drobiu i 7 minut w przypadku świń.

Liczbę spienienia należy utrzymywać na poziomie 1:> 250.

Średnica pęcherzyków w 95 % piany musi wynosić co najmniej 10 mm i należy zachować jednorodność piany.

Współczynnik wytwarzania piany musi być odpowiedni, aby pojemnik napełnić w czasie krótszym niż 60 sekund.

Dystrybucja piany wewnątrz pojemnika musi być równomierna i pozbawiona kieszeni powietrznych.

Obsada w pojemniku musi być odpowiednia, aby umożliwić równomierną i jednoczesną ekspozycję zwierząt na deficyt tlenu.

Temperatura dostarczanej wody musi być letnia, a azot musi całkowicie przejść w stan pary przed dotarciem do generatora piany.

Substancja pianotwórcza nie może być szkodliwa dla zwierząt.

Piana musi być przezroczysta i zapewniać widoczność zwierząt.