Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych Tekst mający znaczenie dla EOG

Załącznik III

W mocy

WYMOGI DOTYCZĄCE OŚRODKÓW ORAZ TRZYMANIA ZWIERZĄT I OPIEKI NAD NIMI

Sekcja A:

Sekcja ogólna

1. Obiekty fizyczne

1.1. Funkcjonalność i rozkład ogólny

a) Wszystkie obiekty są zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić otoczenie uwzględniające potrzeby fizjologiczne i etologiczne trzymanych w nich gatunków. Obiekty są również zaprojektowane i zarządzane w sposób uniemożliwiający dostęp osób trzecich oraz wtargnięcie lub ucieczkę zwierząt.

b) Ośrodki prowadzą program konserwacji obiektów w celu zapobiegania wszelkim usterkom budynków lub sprzętu oraz ich usuwania.

1.2. Pomieszczenia do trzymania zwierząt

a) Ośrodki posiadają program regularnego i skutecznego czyszczenia pomieszczeń oraz zachowują odpowiednie normy sanitarne.

b) Powierzchnie ścian i podłóg obiektu są wykonane z materiałów odpornych na ciężkie uszkodzenia mechaniczne powodowane przez zwierzęta oraz procesy czyszczenia. Nie stosuje się materiałów szkodliwych dla zdrowia zwierząt oraz takich, z którymi kontakt może spowodować zranienie się zwierząt. Zapewnia się dodatkową ochronę wyposażenia i urządzeń, uniemożliwiającą ich uszkodzenie przez zwierzęta oraz zapobiegającą zranieniu się zwierząt.

c) Gatunków niezgodnych, na przykład drapieżników i ich ofiar, lub zwierząt wymagających różnych warunków środowiskowych, nie należy trzymać w tym samym pomieszczeniu ani też, w przypadku drapieżników i ich ofiar, w obrębie kontaktu wzrokowego, zapachowego lub głosowego.

1.3. Pomieszczenia do wykonywania ogólnych i specjalistycznych procedur

a) Ośrodki są w stosownych wypadkach wyposażone w pomieszczenia laboratoryjne do wykonywania prostych testów diagnostycznych, sekcji zwłok lub do pobierania próbek poddawanych następnie bardziej szczegółowym procedurom laboratoryjnym w innym miejscu. Pomieszczenia do wykonywania procedur ogólnych i specjalistycznych są dostępne, w przypadku gdy wykonywanie procedur lub obserwacji jest niepożądane w pomieszczeniach do trzymania zwierząt.

b) Obiekty powinny mieć pomieszczenia umożliwiające odizolowanie nowo pozyskanych zwierząt do momentu ustalenia ich stanu zdrowotnego oraz określenia i zminimalizowania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia pozostałych zwierząt.

c) Należy zapewnić miejsce do oddzielnego trzymania zwierząt chorych lub rannych.

1.4. Pomieszczenia techniczne

a) Pomieszczenia magazynowe są zaprojektowane, użytkowane i utrzymywane w sposób gwarantujący odpowiednią jakość pożywienia i ściółki. Pomieszczenia takie są w najwyższym możliwym stopniu zabezpieczone przez dostępem szkodników i owadów. Inne materiały, które mogą być skażone lub niebezpieczne dla zwierząt lub personelu, są przechowywane oddzielnie.

b) Strefy przeznaczone do czyszczenia i mycia mają rozmiary umożliwiające instalację sprzętu koniecznego do odkażania i czyszczenia używanego wyposażenia. Proces czyszczenia jest zorganizowany w sposób umożliwiający oddzielenie transportu wyposażenia czystego od brudnego, by zapobiec skażeniu wyposażenia świeżo oczyszczonego.

c) Ośrodki zapewniają odpowiednie warunki sanitarne w zakresie składowania i bezpiecznej utylizacji zwłok i odpadów zwierzęcych.

d) W przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie procedur chirurgicznych w warunkach aseptycznych, zapewnia się jedno lub więcej stosownie wyposażonych pomieszczeń oraz zaplecze umożliwiające opiekę pooperacyjną.

2. Warunki bytowania i ich kontrola

2.1. Wentylacja i temperatura

a) Izolacja, ogrzewanie i wentylacja pomieszczeń do trzymania zwierząt zapewniają utrzymanie obiegu powietrza, poziomu kurzu i stężenia gazów w granicach nieszkodliwych dla przetrzymywanych zwierząt.

b) Temperatura oraz wilgotność względna w pomieszczeniach dla zwierząt są odpowiednie dla przebywających w nich gatunków i grup wiekowych. Temperatura jest codziennie mierzona i zapisywana.

c) Zwierzęta nie powinny przebywać wyłącznie na zewnątrz budynków w warunkach klimatycznych, które mogą powodować u nich dystres.

2.2. Oświetlenie

a) W przypadku gdy dostęp światła naturalnego nie zapewnia właściwego cyklu dzień/noc, zapewnia się kontrolowane oświetlenie w celu zaspokojenia biologicznych potrzeb zwierząt i zagwarantowania odpowiednich warunków pracy personelowi.

b) Oświetlenie zaspokaja potrzeby związane z wykonywaniem czynności hodowlanych i kontroli zwierząt.

c) Zapewnia się regularne cykle i intensywność oświetlenia odpowiednie dla danego gatunku.

d) W przypadku trzymania zwierząt albinotycznych należy dostosować oświetlenie do ich wrażliwości na światło.

2.3. Hałas

a) Poziom hałasu, w tym ultradźwięków, nie może niekorzystnie oddziaływać na dobrostan zwierząt.

b) Ośrodki są wyposażone w systemy alarmowe, których dźwięki pozostają poza wrażliwym zakresem słyszalności zwierząt, o ile warunek ten nie jest sprzeczny z ich słyszalnością przez ludzi.

c) Pomieszczenia do trzymania zwierząt są, w odpowiednich przypadkach, wyposażone w izolację akustyczną i materiały dźwiękochłonne.

2.4. Systemy alarmowe

a) Ośrodki, w których sterowanie warunkami środowiskowymi i ochrona przed zagrożeniami są realizowane za pomocą urządzeń elektrycznych lub mechanicznych, są wyposażone w system zasilania awaryjnego, zapewniający podtrzymanie podstawowych funkcji, i oświetlenie awaryjne oraz ciągłość działania systemów alarmowych.

b) Systemy grzewcze i wentylacyjne są wyposażone w urządzenia monitorujące i alarmowe.

c) Jasne instrukcje postępowania w sytuacjach awaryjnych są umieszczone w widocznych miejscach.

3. Opieka nad zwierzętami

3.1. Stan zdrowotny

a) Ośrodki mają ustanowioną strategię działania zapewniającą utrzymanie odpowiedniego stanu zdrowotnego zwierząt, gwarantującą spełnienie warunków dobrostanu zwierząt i wymogów naukowych. Strategia taka obejmuje regularne monitorowanie stanu zdrowia, program monitorowania zagrożeń mikrobiologicznych oraz plany działania w sytuacjach pogorszenia się stanu zdrowotnego zwierząt oraz określa parametry zdrowotne i procedury wprowadzania nowych zwierząt do obiektu.

b) Zwierzęta są kontrolowane co najmniej raz dziennie przez właściwą osobę. Kontrole te zapewniają zidentyfikowanie wszystkich chorych lub rannych zwierząt i podjęcie odpowiednich działań.

3.2. Zwierzęta dzikie

a) W miejscu pozyskiwania zwierząt zapewniona jest dostępność odpowiednich dla danego gatunku kontenerów transportowych i środków transportu, w razie gdyby zaszła konieczność przewiezienia zwierzęcia na badanie lub leczenie.

b) Zwraca się szczególną uwagę i podejmuje odpowiednie środki w zakresie aklimatyzacji, kwarantanny, trzymania, hodowli pozyskanych dzikich zwierząt i opieki nad nimi oraz, w odpowiednich przypadkach, przewidzenie uwolnienia ich po zakończeniu procedur.

3.3. Trzymanie zwierząt i urozmaicenie warunków bytowania

a) Trzymanie zwierząt

Zwierzęta, z wyjątkiem tych o naturze samotniczej, są trzymane w stałych grupach społecznych złożonych ze zgodnie współżyjących osobników. W przypadkach gdy dopuszczalne jest trzymanie zwierząt pojedynczo zgodnie z art. 33 ust. 3, okres takiego trzymania jest ograniczony do niezbędnego minimum i utrzymany jest kontakt wzrokowy, słuchowy, węchowy lub dotykowy. Wprowadzanie lub ponowne wprowadzanie zwierząt do ustalonych grup społecznych jest starannie monitorowane w celu uniknięcia problemów związanych z niedobraniem zwierząt i zaburzeniem relacji społecznych w grupie.

b) Urozmaicenie warunków bytowania

Wszystkim zwierzętom zapewnia się odpowiednią przestrzeń życiową o wystarczającym poziomie zróżnicowania umożliwiającym im realizację szerokiego wachlarza naturalnych zachowań. Zapewnia się im do pewnego stopnia możliwość kontrolowania i wyboru środowiska w celu zmniejszenia zachowań spowodowanych stresem. Ośrodki mają ustanowione właściwe techniki urozmaicania warunków bytowania, rozszerzające zakres czynności, które mogą wykonywać zwierzęta oraz które pozwalają im na radzenie sobie ze stresem, m.in. w odniesieniu do wysiłku fizycznego, poszukiwania pożywienia oraz czynności manipulacyjnych i poznawczych, stosownie do określonego gatunku. Urozmaicenie warunków bytowania w pomieszczeniach dla zwierząt odpowiada potrzebom specyficznym dla danego gatunku oraz potrzebom poszczególnych zwierząt. Strategie urozmaicania warunków bytowania zwierząt w ośrodkach podlegają regularnym przeglądom i aktualizacjom.

c) Pomieszczenia dla zwierząt

Pomieszczenia dla zwierząt nie mogą być wykonane z materiałów szkodliwych dla zdrowia zwierząt. Powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegający możliwości okaleczenia zwierząt. Z wyjątkiem pomieszczeń jednorazowego użytku pozostałe pomieszczenia wykonane są z materiałów odpornych na techniki czyszczenia i odkażania. Konstrukcja podłóg w pomieszczeniach dla zwierząt jest odpowiednia dla danego gatunku i wieku zwierząt oraz pozwala na łatwe usuwanie odchodów.

3.4. Karmienie

a) Forma, zawartość i sposób podawania karmy odpowiadają potrzebom żywieniowym i behawioralnym zwierzęcia.

b) Karma dla zwierząt musi być smaczna i nieskażona. Przy doborze surowców, produkcji, przygotowywaniu i podawaniu karmy ośrodki stosują niezbędne środki w celu zminimalizowania skażenia chemicznego, fizycznego i mikrobiologicznego.

c) Pakowanie, transport i przechowywanie powinny być przeprowadzone w sposób zapobiegający skażeniu, zepsuciu lub uszkodzeniu pożywienia. Wszystkie żłoby, koryta lub inne urządzenia do karmienia zwierząt powinny być regularnie czyszczone, a w razie konieczności sterylizowane.

d) Każde zwierzę ma swobodny dostęp do pożywienia oraz odpowiednią przestrzeń ograniczającą rywalizację o pożywienie.

3.5. Woda

a) Każde zwierzę ma ciągły dostęp do nieskażonej wody pitnej.

b) W przypadku stosowania systemów poideł automatycznych konieczna jest regularna kontrola ich sprawności oraz serwis i mycie w celu uniknięcia wypadków. W przypadku stosowania klatek z podłogami pełnymi należy zapewnić odpowiednie środki ostrożności w celu zminimalizowania zagrożenia zalaniem ich wodą.

c) Ustanawia się przepisy w sprawie dostosowania zaopatrzenia akwariów i zbiorników w wodę do potrzeb i granic tolerancji poszczególnych gatunków ryb, płazów i gadów.

3.6. Miejsca wypoczynku i snu

a) Bezwzględnie zapewnia się materiały ściółkowe lub stanowiska legowiskowe odpowiednie dla gatunku, łącznie z materiałami do budowy gniazd lub stanowiskami rozrodczymi dla zwierząt hodowlanych.

b) Pomieszczenia dla zwierząt, odpowiednio do potrzeb gatunku, wyposaża się w solidne i wygodne miejsce odpoczynku dla wszystkich zwierząt. Wszystkie miejsca snu są utrzymywane w suchości i czystości.

3.7. Postępowanie ze zwierzętami

Ośrodki ustanawiają programy przyzwyczajania i treningu dobrane odpowiednio do zwierząt, procedur i okresu trwania projektu.

Sekcja B:

Sekcja szczegółowa poświęcona poszczególnym gatunkom

1. Myszy, szczury, myszoskoczki, chomiki i świnki morskie

W poniższej i kolejnych tabelach dotyczących myszy, szczurów, myszoskoczków, chomików i świnek morskich „wysokość pomieszczenia” oznacza odległość w pionie pomiędzy podłogą a pokrywą górną pomieszczenia, przy czym wysokość ta dotyczy ponad 50 % minimalnej powierzchni podłogi pomieszczenia przed wprowadzeniem urządzeń urozmaicających warunki bytowania.

W trakcie planowania procedur uwzględnia się możliwy przyrost masy ciała zwierząt, aby zapewnić im odpowiednią przestrzeń życiową (tak jak podano w tabelach 1.1 do 1.5) w całym okresie badania.

Tabela 1.1.

Myszy

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Na składzie i podczas procedur

do 20

330

1 stycznia 2017 r.

ponad 20 do 25

330

ponad 25 do 30

330

ponad 30

330

100

Hodowla

330

Dla pary monogamicznej (stada niekrewniacze/szczepy wsobne) lub trio (szczepy wsobne). Każdej dodatkowej samicy z młodymi należy zapewnić dodatkowo 180 cm2.

Na składzie u hodowców (1)

Wielkość pomieszczenia

950 cm2

poniżej 20

950

Wielkość pomieszczenia

1 500 cm2

poniżej 20

1 500

(*1) Młode myszy po odstawieniu od matek można trzymać w takich większych zagęszczeniach przez krótki okres po odstawieniu do momentu rozdzielenia, pod warunkiem że zwierzęta trzymane są w większych pomieszczeniach z odpowiednim urozmaiceniem i powyższe warunki trzymania zwierząt nie skutkują naruszeniem dobrostanu zwierząt, takim jak: podwyższony poziom agresji, zachorowalności lub śmiertelności zwierząt, wykształcenie stereotypii i innych zaburzeń behawioralnych, utrata masy ciała lub inne reakcje fizjologiczne lub behawioralne na stres.

Tabela 1.2.

Szczury

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Na składzie i podczas procedur (1)

do 200

800

200

1 stycznia 2017 r.

ponad 200 do 300

800

250

ponad 300 do 400

800

350

ponad 400 do 600

800

450

ponad 600

1 500

600

Hodowla

800

Matka z młodymi. Każdemu dodatkowemu dorosłemu osobnikowi wprowadzonemu na stałe do pomieszczenia należy zapewnić dodatkowo 400 cm2.

Na składzie u hodowców (2)

Wielkość pomieszczenia

1 500 cm2

do 50

1 500

100

ponad 50 do 100

1 500

125

ponad 100 do 150

1 500

150

ponad 150 do 200

1 500

175

Na składzie u hodowców (2)

Wielkość pomieszczenia

2 500 cm2

do 100

2 500

100

ponad 100 do 150

2 500

125

ponad 150 do 200

2 500

150

(*1) W przypadku badań długoterminowych, gdy dostępna przestrzeń na jedno zwierzę zmniejsza się pod koniec badania poniżej wartości podanych powyżej, priorytetem jest utrzymanie stabilnych struktur społecznych wśród zwierząt.

(*2) Młode szczury po odstawieniu od matek można trzymać w takich większych zagęszczeniach przez krótki okres po odstawieniu do momentu rozdzielenia, pod warunkiem że zwierzęta trzymane są w większych pomieszczeniach z odpowiednim urozmaiceniem i powyższe warunki trzymania zwierząt nie skutkują naruszeniem dobrostanu zwierząt, takim jak: podwyższony poziom agresji, zachorowalności lub śmiertelności zwierząt, wykształcenie stereotypii i innych zaburzeń behawioralnych, utrata masy ciała lub inne reakcje fizjologiczne lub behawioralne na stres.

Tabela 1.3.

Myszoskoczki

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Na składzie i podczas procedur

do 40

1 200

150

1 stycznia 2017 r.

ponad 40

1 200

250

Hodowla

1 200

Para monogamiczna lub trio z młodymi

Tabela 1.4.

Chomiki

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Na składzie i podczas procedur

do 60

800

150

1 stycznia 2017 r.

ponad 60 do 100

800

200

ponad 100

800

250

Hodowla

800

Matka lub para monogamiczna z młodymi

Na składzie u hodowców (1)

poniżej 60

1 500

100

(*1) Młode chomiki po odstawieniu od matek można trzymać w takich większych zagęszczeniach przez krótki okres po odstawieniu do momentu rozdzielenia, pod warunkiem że zwierzęta trzymane są w większych pomieszczeniach z odpowiednim urozmaiceniem i powyższe warunki trzymania zwierząt nie skutkują naruszeniem dobrostanu zwierząt, takim jak: podwyższony poziom agresji, zachorowalności lub śmiertelności zwierząt, wykształcenie stereotypii i innych zaburzeń behawioralnych, utrata masy ciała lub inne reakcje fizjologiczne lub behawioralne na stres.

Tabela 1.5.

Świnki morskie

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Na składzie i podczas procedur

do 200

1 800

200

1 stycznia 2017 r.

ponad 200 do 300

1 800

350

ponad 300 do 450

1 800

500

ponad 450 do 700

2 500

700

ponad 700

2 500

900

Hodowla

2 500

Para z młodymi. Każdej dodatkowej samicy hodowlanej należy zapewnić dodatkowo 1 000 cm2

2. Króliki

Podczas badań w dziedzinie rolnictwa, kiedy cel projektu wymaga, aby zwierzęta były trzymane w warunkach podobnych do tych, w jakich są trzymane komercyjne zwierzęta gospodarskie, zwierzęta są trzymane przynajmniej w zgodzie z normami ustalonymi w dyrektywie 98/58/WE (

W obrębie pomieszczenia zapewnia się odpowiednią półkę znajdującą się powyżej powierzchni podłogi. Zwierzę powinno móc wygodnie położyć się, usiąść lub przemieszczać się pod taką półką, która jednak nie powinna zajmować więcej niż 40 % powierzchni podłogi. W przypadku gdy z przyczyn naukowych lub weterynaryjnych nie można zastosować półki, należy zwiększyć powierzchnię pomieszczenia o 33 % dla pojedynczego królika i o 60 % dla pary. W przypadku gdy półkę zapewnia się królikom w wieku poniżej 10 tygodni, jej wielkość wynosi co najmniej 55 cm na 25 cm, a wysokość ponad podłogą jest taka, aby zwierzęta mogły z tej półki korzystać.

Tabela 2.1.

Króliki w wieku ponad 10 tygodni

Wartości podane w tabeli 2.1 stosują się do klatek i kojców. Dodatkowa powierzchnia podłogi na każdego królika wynosi minimum 3 000 cm2 dla trzeciego, czwartego, piątego i szóstego królika, natomiast każdy kolejny królik wymaga dodatkowo zwiększenia powierzchni o co najmniej 2 500 cm2.

Końcowa masa ciała

(kg) Minimalna powierzchnia podłogi na jedno lub dwa harmonijnie współżyjące zwierzęta

(cm2)

Minimalna wysokość

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

poniżej 3

3 500

1 stycznia 2017 r.

od 3 do 5

4 200

ponad 5

5 400

Tabela 2.2.

Królica z młodymi

Masa ciała królicy

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Dodatkowa powierzchnia na skrzynki do budowy gniazda

(cm2)

Minimalna wysokość

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

poniżej 3

3 500

1 000

1 stycznia 2017 r.

od 3 do 5

4 200

1 200

ponad 5

5 400

1 400

Tabela 2.3.

Króliki w wieku poniżej 10 tygodni

Wartości podane w tabeli 2.3 stosują się do klatek i kojców.

Wiek

Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Minimalna powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Od odstawienia do 7 tygodnia życia

4 000

800

1 stycznia 2017 r.

Od 7 do 10 tygodnia życia

4 000

1 200

Tabela 2.4.

Króliki: optymalne wymiary półek w pomieszczeniach o wymiarach określonych w tabeli 2.1.

Wiek w tygodniach

Końcowa masa ciała

(kg) Wymiary optymalne

(cm × cm)

Optymalna wysokość od podłogi pomieszczenia

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

ponad 10

poniżej 3

55 × 25

1 stycznia 2017 r.

od 3 do 5

55 × 30

ponad 5

60 × 35

3. Koty

Kotów nie trzyma się pojedynczo dłużej niż dwadzieścia cztery godziny bez przerwy. Koty, u których powtarza się agresywne zachowanie wobec innych kotów, są trzymane pojedynczo jedynie wtedy, kiedy nie można im znaleźć odpowiedniego towarzystwa. Co najmniej raz na tydzień monitoruje się stres społeczny u wszystkich osobników trzymanych w parach lub grupach. Samice z młodymi poniżej czterech tygodni życia lub samice w ostatnich dwu tygodniach ciąży można trzymać pojedynczo.

Tabela 3.

Koty

Minimalna przestrzeń, w której można trzymać kocicę z młodymi, jest równa przestrzeni dla pojedynczego kota, jednak konieczne jest jej stopniowe zwiększanie, tak aby do czwartego miesiąca życia kocięta zostały przeniesione do pomieszczeń zgodnych z parametrami przestrzeni wymaganymi dla osobników dorosłych.

Obszary karmienia i obszary, w których umieszczane są kuwety na odchody, są oddalone od siebie o co najmniej 0,5 m; obszarów tych nie zamienia się względem siebie.

Podłoga (1)

(m2)

Półki

(m2)

Wysokość

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Wartość minimalna dla jednego dorosłego osobnika

1,5

0,5

1 stycznia 2017 r.

Dla każdego dodatkowego osobnika należy dodać

0,75

0,25

— (*1) Powierzchnia podłogi bez powierzchni półek.

4. Psy

W miarę możliwości psom zapewnia się wybieg. Psów nie trzyma się pojedynczo dłużej niż cztery godziny bez przerwy.

Powierzchnia pomieszczenia wewnętrznego stanowi co najmniej 50 % minimalnej przestrzeni dostępnej dla psów, tak jak podano w tabeli 4.1.

Wymiary dostępnej przestrzeni podano w oparciu o wymogi dla psów rasy beagle, należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że rasy olbrzymie, takie jak bernardyny lub wilczarze irlandzkie, mogą wymagać przestrzeni o wymiarach znacznie przekraczających wartości podane w tabeli 4.1. Rozmiary przestrzeni dla ras innych niż laboratoryjne beagle określane są po zasięgnięciu opinii personelu weterynaryjnego.

Tabela 4.1.

Psy

W trakcie procedur określonych w niniejszej dyrektywie psy trzymane w parach lub w grupie mogą być umieszczane w ograniczonej przestrzeni o wielkości wynoszącej połowę łącznej przypadającej im przestrzeni (2 m2 dla psa o masie ciała poniżej 20 kg, 4 m2 dla psa o masie ciała powyżej 20 kg), o ile takie oddzielenie jest konieczne ze względów naukowych. Okres spędzany przez psa w takiej ograniczonej przestrzeni nie przekracza czterech godzin bez przerwy.

Karmiącej suce z młodymi zapewnia się przestrzeń identyczną jak pojedynczej suce o takiej samej masie ciała. Kojec hodowlany projektuje się w sposób umożliwiający suce odejście od szczeniąt do dodatkowego przedziału lub na półkę.

Masa ciała

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia podłogi na jedno lub dwa zwierzęta

(m2)

Minimalna wartość dodatkowa dla każdego dodatkowego osobnika

(m2)

Minimalna wysokość

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 20

1 stycznia 2017 r.

ponad 20

Tabela 4.2.

Psy – szczenięta odstawione od matki

Masa ciała psa

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia podłogi/zwierzę

(m2)

Minimalna wysokość

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 5

0,5

1 stycznia 2017 r.

ponad 5 do 10

1,0

ponad 10 do 15

1,5

ponad 20 do 25

ponad 20

5. Fretki

Tabela 5.

Fretki

Minimalna wielkość pomieszczenia

(cm2)

Minimalna powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(cm2)

Minimalna wysokość

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Zwierzęta do 600 g

4 500

1 500

1 stycznia 2017 r.

Zwierzęta ponad 600 g

4 500

3 000

Dorosłe samce

6 000

Samica z młodymi

5 400

6. Naczelne poza człowiekiem

Młode zwierzęta z rzędu naczelnych nie mogą być oddzielane od matek zanim osiągną, w zależności od gatunku, wiek 6–12 miesięcy.

Otoczenie musi umożliwiać zwierzętom z rzędu naczelnych wykonywanie złożonego dziennego programu aktywności. Pomieszczenie umożliwia zwierzętom z rzędu naczelnych korzystanie z tak szerokiego, jak to możliwe, repertuaru zachowań, daje im poczucie bezpieczeństwa i jest dostatecznie urozmaicone, aby zwierzę mogło biegać, chodzić, wspinać się i skakać.

Tabela 6.1.

Marmozety i tamaryny

Minimalna powierzchnia podłogi pomieszczenia dla 1 (1) lub 2 zwierząt z młodymi do 5 miesiąca życia

(m2)

Minimalna dodatkowa kubatura na każde dodatkowe zwierzę powyżej 5 miesiąca życia

(m3)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(m) (2)

Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Marmozety

0,5

0,2

1,5

1 stycznia 2017 r.

Tamaryny

1,5

0,2

1,5

(*1) Zwierzęta są trzymane w odosobnieniu wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

(*2) Pułap pomieszczenia znajduje się na wysokości co najmniej 1,8 m od poziomu podłogi.

W przypadku marmozet i tamaryn oddzielenie od matki nie może nastąpić przed ukończeniem 8 miesiąca życia.

Tabela 6.2.

Małpy płaksowate

Minimalna powierzchnia podłogi na 1 (1) lub 2 zwierzęta

(m2)

Minimalna dodatkowa kubatura na każde dodatkowe zwierzę powyżej 6 miesiąca życia

(m3)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

2,0

0,5

1,8

1 stycznia 2017 r.

(*1) Zwierzęta są trzymane w odosobnieniu wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

W przypadku małp płaksowatych oddzielenie od matki nie może nastąpić przed ukończeniem 6 miesiąca życia.

Tabela 6.3.

Makaki i koczkodany (1)

Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna kubatura pomieszczenia

(m3)

Minimalna kubatura na jedno zwierzę

(m3)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Zwierzęta w wieku poniżej 3 lat (2)

2,0

3,6

1,0

1,8

1 stycznia 2017 r.

Zwierzęta w wieku od 3 lat (3)

2,0

3,6

1,8

Zwierzęta trzymane do celów hodowlanych (4)

3,5

2,0

(*1) Zwierzęta są trzymane w odosobnieniu wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

(*2) W pomieszczeniu o wymiarach minimalnych może przebywać do trzech zwierząt.

(*3) W pomieszczeniu o wymiarach minimalnych może przebywać do dwóch zwierząt.

(*4) W koloniach hodowlanych nie jest wymagana dodatkowa przestrzeń/kubatura dla młodych zwierząt do 2 roku życia przebywających z matkami.

W przypadku makaków i koczkodanów oddzielenie od matki nie może nastąpić przed ukończeniem 8 miesiąca życia.

Tabela 6.4.

Pawiany (1)

Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna kubatura pomieszczenia

(m3)

Minimalna kubatura na jedno zwierzę

(m3)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Zwierzęta w wieku poniżej 4 lat (2)

4,0

7,2

3,0

1,8

1 stycznia 2017 r.

Zwierzęta w wieku od 4 lat (2)

7,0

12,6

6,0

1,8

Zwierzęta trzymane do celów hodowlanych (3)

12,0

2,0

(*1) Zwierzęta są trzymane w odosobnieniu wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

(*2) W pomieszczeniu o wymiarach minimalnych może przebywać do 2 zwierząt.

(*3) W koloniach hodowlanych nie jest wymagana dodatkowa przestrzeń/kubatura dla młodych zwierząt do 2 roku życia przebywających z matkami.

W przypadku pawianów oddzielenie od matki nie może nastąpić przed ukończeniem 8 miesiąca życia.

7. Zwierzęta gospodarskie

Podczas badań w dziedzinie rolnictwa, kiedy cel projektu wymaga, aby zwierzęta były trzymane w warunkach podobnych do warunków, w jakich są trzymane komercyjne zwierzęta gospodarskie, zwierzęta są trzymane przynajmniej zgodnie z normami ustalonymi w dyrektywach 98/58/WE, 91/629/EWG (

) i 91/630/EWG (

Tabela 7.1.

Bydło

Masa ciała

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia podłogi/zwierzę

(m2/zwierzę)

Długość odcinka koryta do nieograniczonego żywienia bydła bezrogiego

(m/zwierzę)

Długość odcinka koryta do ograniczonego żywienia bydła bezrogiego

(m/zwierzę)

Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 100

2,50

2,30

0,10

0,30

1 stycznia 2017 r.

ponad 100 do 200

4,25

3,40

0,15

0,50

ponad 200 do 400

6,00

4,80

0,18

0,60

ponad 400 do 600

9,00

7,50

0,21

0,70

ponad 600 do 800

11,00

8,75

0,24

0,80

ponad 800

16,00

10,00

0,30

1,00

Tabela 7.2.

Owce i kozy

Masa ciała

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia podłogi/zwierzę

(m2/zwierzę)

Minimalna wysokość przegrody

(m) Długość odcinka koryta do żywienia nieograniczonego

(m/zwierzę)

Długość odcinka koryta do żywienia ograniczonego

(m/zwierzę)

Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

poniżej 20

1,0

0,7

1,0

0,10

0,25

1 stycznia 2017 r.

ponad 20 do 35

1,5

1,0

1,2

0,10

0,30

ponad 35 do 60

2,0

1,5

1,2

0,12

0,40

ponad 60

3,0

1,8

1,5

0,12

0,50

Tabela 7.3.

Świnie i świnki miniaturowe

Masa ciała żywca

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia (1)

(m2)

Minimalna powierzchnia podłogi na jedno zwierzę

(m2/zwierzę)

Minimalna powierzchnia legowiskowa na jedno zwierzę (w neutralnych warunkach termicznych)

(m2/zwierzę)

Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 5

2,0

0,20

0,10

1 stycznia 2017 r.

ponad 5 do 10

2,0

0,25

0,11

ponad 10 do 20

2,0

0,35

0,18

ponad 20 do 30

2,0

0,50

0,24

ponad 30 do 50

2,0

0,70

0,33

ponad 50 do 70

3,0

0,80

0,41

ponad 70 do 100

3,0

1,00

0,53

ponad 100 do 150

4,0

1,35

0,70

ponad 150

5,0

2,50

0,95

dorosłe (zwyczajowo) knury

7,5

1,30

(*1) Świnie mogą być trzymane w mniejszych pomieszczeniach przez krótki okres, na przykład przez wprowadzenie przegród w pomieszczeniu głównym, z uzasadnionych przyczyn natury weterynaryjnej lub doświadczalnej, na przykład jeśli wymagana jest indywidualna kontrola ilości przyjmowanej paszy.

Tabela 7.4.

Koniowate

Najkrótszy bok pomieszczenia powinien mieć długość co najmniej odpowiadającą 1,5 raza wysokości zwierzęcia w kłębie. Wysokość pomieszczeń wewnętrznych powinna umożliwiać zwierzętom wyprostowanie się do pełnej wysokości.

Wysokość w kłębie

(m) Minimalna powierzchnia podłogi/zwierzę

(m2/zwierzę)

Minimalna wysokość pomieszczenia

(m) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Dla każdego zwierzęcia trzymanego w odosobnieniu lub w grupie do 3 sztuk

Dla każdego zwierzęcia trzymanego w grupie 4 lub więcej sztuk

Stanowisko porodowe/klacz ze źrebięciem

1,00 to 1,40

9,0

6,0

3,00

1 stycznia 2017 r.

ponad 1,40 do 1,60

12,0

9,0

3,00

ponad 1,60

16,0

(2 × WK)2 (1)

3,00

(*1) W celu zapewnienia odpowiedniej przestrzeni wymiary powierzchni dla każdego osobnika są obliczone na podstawie wysokości w kłębie (WK).

8. Ptaki

) i 2007/43/WE (

Tabela 8.1.

Ptactwo domowe

W przypadku gdy ze względów naukowych niemożliwe jest zapewnienie minimalnych wymaganych wymiarów pomieszczenia, czas trwania ograniczonej swobody powinien być uzasadniony przez badacza w uzgodnieniu z personelem weterynaryjnym. W takich okolicznościach ptaki można trzymać w mniejszych pomieszczeniach zawierających odpowiednie urozmaicenie warunków bytowania, o minimalnej powierzchni podłogi równej 0,75 m2.

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia na jednego ptaka

(m2)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna długość karmnika na jednego ptaka

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 200

1,00

0,025

1 stycznia 2017 r.

ponad 200 do 300

1,00

0,03

ponad 300 do 600

1,00

0,05

ponad 600 do 1 200

2,00

0,09

ponad 1 200 do 1 800

2,00

0,11

ponad 1 800 do 2 400

2,00

0,13

ponad 2 400

2,00

0,21

Tabela 8.2.

Indyk domowy

Wszystkie boki pomieszczenia mają długość co najmniej 1,5 m. W przypadku gdy ze względów naukowych niemożliwe jest zapewnienie minimalnych wymaganych wymiarów pomieszczenia, czas trwania ograniczonej swobody powinien być uzasadniony przez badacza w uzgodnieniu z personelem weterynaryjnym. W takich okolicznościach ptaki można trzymać w mniejszych pomieszczeniach zawierających odpowiednie urozmaicenie warunków bytowania, o minimalnej powierzchni podłogi równej 0,75 m2 i o minimalnej wysokości wynoszącej 50 cm dla ptaków poniżej 0,6 kg, 75 cm dla ptaków poniżej 4 kg i 100 cm dla ptaków powyżej 4 kg. W pomieszczeniach tych można trzymać małe grupy ptaków zgodnie z dopuszczalnymi wielkościami przestrzeni określonymi w tabeli 8.2.

Masa ciała

(kg) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna powierzchnia na jednego ptaka

(m2)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna długość karmnika na jednego ptaka

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 0,3

2,00

0,13

1 stycznia 2017 r.

ponad 0,3 do 0,6

2,00

0,17

ponad 0,6 do 1

2,00

0,30

100

ponad 1 do 4

2,00

0,35

100

ponad 4 do 8

2,00

0,40

100

ponad 8 do 12

2,00

0,50

150

ponad 12 do 16

2,00

0,55

150

ponad 16 do 20

2,00

0,60

150

ponad 20

3,00

1,00

150

Tabela 8.3.

Przepiórki

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Powierzchnia na jednego ptaka trzymanego w parze

(m2)

Powierzchnia na każdego dodatkowego ptaka trzymanego w grupie

(m2)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna długość karmnika na jednego ptaka

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 150

1,00

0,5

0,10

1 stycznia 2017 r.

ponad 150

1,00

0,6

0,15

Tabela 8.4.

Kaczki i gęsi

Masa ciała

(g) Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Powierzchnia na jednego ptaka

(m2) (1)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna długość karmnika na jednego ptaka

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

Kaczki

1 stycznia 2017 r.

do 300

2,00

0,10

ponad 300 do 1 200 (2)

2,00

0,20

200

ponad 1 200 do 3 500

2,00

0,25

200

ponad 3 500

2,00

0,50

200

Gęsi

do 500

2,00

0,20

200

ponad 500 do 2 000

2,00

0,33

200

ponad 2 000

2,00

0,50

200

(*1) Powierzchnia ta obejmuje sadzawkę o minimalnej powierzchni 0,5 m2 na 2 m2 pomieszczenia i minimalnej głębokości 30 cm. Sadzawka może zajmować do 50 % minimalnej powierzchni pomieszczenia.

(*2) Ptaki przed opierzeniem mogą być trzymane w pomieszczeniach o minimalnej wysokości 75 cm.

Tabela 8.5.

Kaczki i gęsi: minimalne rozmiary sadzawki (1)

Powierzchnia

(m2)

Głębokość

(cm) Kaczki

0,5

Gęsi

0,5

od 10 do 30

(*1) Rozmiary sadzawki podano na 2 m2 pomieszczenia. Sadzawka może zajmować do 50 % minimalnej powierzchni pomieszczenia.

Tabela 8.6.

Gołębie

Pomieszczenia są raczej długie i wąskie (na przykład 2 m na 1 m), a nie kwadratowe, aby ptaki mogły odbywać krótkie loty.

Liczebność grupy

Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna długość karmnika na jednego ptaka

(cm) Minimalna długość grzędy na jednego ptaka

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 6

200

1 stycznia 2017 r.

od 7 do 12

200

dla każdego dodatkowego ptaka w grupie liczącej ponad 12 sztuk

0,15

Tabela 8.7.

Amadyna zebrowata

Pomieszczenia są długie i wąskie (na przykład 2 m na 1 m), aby ptaki mogły odbywać krótkie loty. W badaniach hodowlanych pary lęgowe mogą być trzymane w mniejszych pomieszczeniach zawierających odpowiednie urozmaicenie warunków bytowania, o minimalnej powierzchni podłogi równej 0,5 m2 i minimalnej wysokości 40 cm. Czas trwania ograniczonej swobody powinien być uzasadniony przez badacza w uzgodnieniu z personelem weterynaryjnym.

Liczebność grupy

Minimalna wielkość pomieszczenia

(m2)

Minimalna wysokość

(cm) Minimalna liczba karmników

Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 6

1,0

100

1 stycznia 2017 r.

od 7 do 12

1,5

200

od 13 do 20

2,0

200

dla każdego dodatkowego ptaka w grupie liczącej ponad 20 sztuk

0,05

1 na 6 ptaków

9. Płazy

Tabela 9.1.

Wodne ogoniaste

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna powierzchnia lustra wody

(cm2)

Minimalna powierzchnia lustra wody dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna głębokość wody

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 10

262,5

1 stycznia 2017 r.

ponad 10 do 15

525

110

ponad 15 do 20

875

200

ponad 20 do 30

1 837,5

440

ponad 30

3 150

800

(*1) Mierzona od pyszczka do otworu kloaki.

Tabela 9.2.

Wodne bezogonowe (1)

Długość ciała (2)

(cm) Minimalna powierzchnia lustra wody

(cm2)

Minimalna powierzchnia lustra wody dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna głębokość wody

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

mniej niż 6

160

1 stycznia 2017 r.

od 6 do 9

300

ponad 9 do 12

600

150

ponad 12

920

230

12,5

(*1) Zalecenia odnoszą się do zbiorników do trzymania (tzn. inwentarskich), a nie do zbiorników stosowanych do zapładniania naturalnego i stymulacji znoszenia jaj ze względu na wydajność hodowlaną, ponieważ te procedury wymagają mniejszych zbiorników. Wymagane wymiary podano dla zwierząt dorosłych w oznaczonych kategoriach rozmiarów; młode i kijanki należy przenieść lub zmienić wymiary pomieszczenia zgodnie z zasadą skali.

(*2) Mierzona od pyszczka do otworu kloaki.

Tabela 9.3.

Ziemnowodne okresowo wodne bezogonowe

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna wielkość pomieszczenia (2)

(cm2)

Minimalna powierzchnia dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia (3)

(cm) Minimalna głębokość wody

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 5,0

1 500

200

1 stycznia 2017 r.

ponad 5,0 do 7,5

3 500

500

ponad 7,5

4 000

700

(*1) Mierzona od pyszczka do otworu kloaki.

(*2) Jedna trzecia obszaru ziemnego, dwie trzecie obszaru wodnego, o głębokości umożliwiającej zwierzętom zanurzenie się.

(*3) Mierzona od powierzchni obszaru ziemnego do wewnętrznej krawędzi górnej terrarium; wysokość pomieszczenia jest ponadto dostosowana do architektury wnętrza.

Tabela 9.4.

Ziemnowodne okresowo ziemne bezogonowe

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna wielkość pomieszczenia (2)

(cm2)

Minimalna powierzchnia dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia (3)

(cm) Minimalna głębokość wody

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 5,0

1 500

200

1 stycznia 2017 r.

ponad 5,0 do 7,5

3 500

500

ponad 7,5

4 000

700

(*1) Mierzona od pyszczka do otworu kloaki.

(*2) Dwie trzecie obszaru ziemnego, jedna trzecia obszaru wodnego, o głębokości umożliwiającej zwierzętom zanurzenie się.

(*3) Mierzona od powierzchni obszaru ziemnego do wewnętrznej krawędzi górnej terrarium; wysokość pomieszczenia jest ponadto dostosowana do urozmaicenia wprowadzonego architektury wnętrza.

Tabela 9.5.

Drzewne bezogonowe

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna wielkość pomieszczenia (2)

(cm2)

Minimalna powierzchnia dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia (3)

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 3,0

900

100

1 stycznia 2017 r.

ponad 3,0

1 500

200

(*1) Mierzona od pyszczka do otworu kloaki.

(*2) Dwie trzecie obszaru ziemnego, jedna trzecia obszaru wodnego, o głębokości umożliwiającej zwierzętom zanurzenie się.

(*3) Mierzona od powierzchni obszaru ziemnego do wewnętrznej krawędzi górnej terrarium; wysokość pomieszczenia jest ponadto dostosowana do architektury wnętrza.

10. Gady

Tabela 10.1.

Żółwie wodne

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna powierzchnia lustra wody

(cm2)

Minimalna powierzchnia lustra wody dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna głębokość wody

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 5

600

100

1 stycznia 2017 r.

ponad 5 do 10

1 600

300

ponad 10 do 15

3 500

600

ponad 15 do 20

6 000

1 200

ponad 20 do 30

10 000

2 000

ponad 30

20 000

5 000

(*1) Mierzona w linii prostej od przedniej do tylnej krawędzi skorupy.

Tabela 10.2.

Węże ziemne

Długość ciała (1)

(cm) Minimalna powierzchnia podłogi

(cm2)

Minimalna powierzchnia dla każdego dodatkowego zwierzęcia w utrzymywaniu grupowym

(cm2)

Minimalna wysokość pomieszczenia (2)

(cm) Termin, o którym mowa w art. 33 ust. 2

do 30

300

150

1 stycznia 2017 r.

ponad 30 do 40

400

200

ponad 40 do 50

600

300

ponad 50 do 75

1 200

600

ponad 75

2 500

1 200

(*1) Mierzona od pyszczka do końca ogona.

(*2) Mierzona od powierzchni obszaru ziemnego do wewnętrznej krawędzi górnej terrarium; wysokość pomieszczenia jest ponadto dostosowana do architektury wnętrza.

11. Ryby

11.1. Zaopatrzenie w wodę i jej jakość

W każdym momencie dostępna jest odpowiednia ilość wody o właściwej jakości. Przepływ wody w systemach recyrkulacji lub filtrowanie w akwariach są wystarczające i zapewniają utrzymywanie parametrów jakościowych wody w dopuszczalnych granicach. W razie konieczności woda jest filtrowana lub uzdatniana w celu usunięcia substancji szkodliwych dla ryb. Parametry jakości wody mieszczą się zawsze w dopuszczalnym zakresie, który podtrzymuje aktywność i czynności fizjologiczne normalne dla danego gatunku i etapu rozwojowego. Przepływ wody jest odpowiedni, aby umożliwić rybom prawidłowe pływanie i utrzymywanie normalnego zachowania. Ryby mają wystarczający czas na aklimatyzację i dostosowanie się do zmian jakości wody.

11.2. Tlen, związki azotu, pH i zasolenie

Stężenie tlenu jest odpowiednie dla danego gatunku i dla warunków, w jakich ryby są trzymane. W razie konieczności zapewnia się dodatkowe napowietrzanie wody w akwarium. Stężenie związków azotu utrzymywane jest na niskim poziomie.

Wartość pH dostosowana jest do danego gatunku i jest utrzymywana na jak najbardziej stabilnym poziomie. Zasolenie jest dostosowane do wymogów danego gatunku ryb i do ich etapu rozwojowego. Zmiany zasolenia następują stopniowo.

11.3. Temperatura, oświetlenie, hałas

Temperatura jest utrzymywana w zakresie optymalnym dla danego gatunku ryb i na jak najbardziej stabilnym poziomie. Zmiany temperatury następują stopniowo. Ryby są utrzymywane w odpowiednim cyklu dobowym oświetlenia. Hałas jest ograniczany do poziomu minimalnego i, w miarę możliwości, urządzenia powodujące hałas lub wibracje, takie jak generatory energii elektrycznej lub systemy filtracji, są oddzielane od akwariów z rybami.

11.4. Zagęszczenie i urozmaicenie środowiska

Zagęszczenie ryb jest uzależnione od całkowitych potrzeb ryb w odniesieniu do warunków środowiskowych, zdrowia i dobrostanu. Rybom zapewnia się wodę w ilości wystarczającej, aby mogły normalnie pływać, przy uwzględnieniu ich wielkości, wieku, stanu zdrowia i metody karmienia. Rybom zapewnia się odpowiednio urozmaicone środowisko, oferujące w razie potrzeby kryjówki lub podłoże denne, chyba że charakterystyka behawioralna ryb sugeruje, że nie są im one potrzebne.

11.5. Karmienie ryb i obchodzenie się z rybami

Ryby są karmione pokarmem odpowiednim dla ryb, we właściwych ilościach i z odpowiednią częstotliwością. Szczególną uwagę zwraca się na karmienie ryb w fazie larwalnej podczas przejścia z pokarmu żywego na sztuczny. Należy zredukować do minimum czynności wymagające kontaktu z rybami.

Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.