Artykuł 1

1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Urząd Nadzoru (Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zwany dalej „Urzędem”.

2. Urząd działa w ramach uprawnień przyznanych niniejszym rozporządzeniem i w zakresie przepisów dyrektywy 97/9/WE, dyrektywy 98/26/WE, dyrektywy 2001/34/WE, dyrektywy 2002/47/WE, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2009/65/WE, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE (

1

), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1060/2009 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE (

2

), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 (

3

), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129 (

4

), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 (

5

) oraz w zakresie, w jakim akty te mają zastosowanie do przedsiębiorstw świadczących usługi inwestycyjne lub do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania wprowadzających do obrotu swoje jednostki lub udziały, emitentów kryptoaktywów lub oferujących kryptoaktywa, osób ubiegających się o dopuszczenie do obrotu lub dostawców usług w zakresie kryptoaktywów oraz do właściwych organów, nadzorujących takie przedsiębiorstwa, w ramach odpowiednich części dyrektyw 2002/87/WE i 2002/65/WE, w tym wszystkich dyrektyw, rozporządzeń i decyzji opartych na tych aktach, oraz wszelkich dalszych prawnie wiążących aktów Unii powierzających zadania Urzędowi.

3. Urząd podejmuje działania w zakresie działalności prowadzonej przez uczestników rynku finansowego w odniesieniu do spraw nieuregulowanych bezpośrednio w aktach ustawodawczych, o których mowa w ust. 2, w tym kwestie ładu korporacyjnego, audytu i sprawozdawczości finansowej, biorąc pod uwagę zrównoważone modele biznesowe i uwzględnianie czynników środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem, pod warunkiem że takie działania są konieczne, by zapewnić skuteczne i spójne stosowanie tych aktów. Urząd podejmuje również odpowiednie działania w kontekście zagadnień związanych z ofertami przejęcia, rozliczeniami i rozrachunkami oraz instrumentami pochodnymi.

3a. Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla innych aktów Unii powierzających Urzędowi funkcje wydawania zezwoleń lub sprawowania nadzoru oraz odpowiadające im uprawnienia.

4. Przepisy niniejszego rozporządzenia pozostają bez uszczerbku dla uprawnień Komisji, w szczególności przyznanych w art. 258 TFUE w celu zapewniania przestrzegania prawa Unii.

5. Celem Urzędu jest ochrona interesu publicznego przez przyczynianie się do zapewniania w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej stabilności i efektywności systemu finansowego na korzyść gospodarki Unii, jej obywateli i przedsiębiorstw. Urząd, w granicach swoich odpowiednich kompetencji, przyczynia się do:

a) polepszenia funkcjonowania rynku wewnętrznego, w tym w szczególności do zapewnienia właściwego, skutecznego i spójnego poziomu regulacji i nadzoru;

b) zapewniania integralności, przejrzystości, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych;

c) wzmocnienia międzynarodowej koordynacji w zakresie nadzoru finansowego;

d) zapobiegania arbitrażowi regulacyjnemu i propagowania równych warunków konkurencji;

e) zapewnienia właściwej regulacji oraz nadzoru w zakresie podejmowania ryzyka inwestycyjnego i innych rodzajów ryzyka;

f) wzmocnienia ochrony klientów i inwestorów;

g) zwiększenia konwergencji praktyk nadzorczych na rynku wewnętrznym.

W związku z powyższymi celami Urząd przyczynia się do zapewnienia spójnego, efektywnego i skutecznego stosowania aktów, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, wspiera konwergencję praktyk nadzorczych i przedstawia opinie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji zgodnie z art. 16a.

Wykonując zadania powierzone mu na mocy niniejszego rozporządzenia, Urząd zwraca szczególną uwagę na ryzyko systemowe ze strony uczestników rynków finansowych, których upadłość mogłaby zagrozić funkcjonowaniu systemu finansowego lub realnej gospodarki.

Wykonując swoje zadania, Urząd działa niezależnie, obiektywnie i w sposób niedyskryminujący i przejrzysty, mając na względzie interesy całej Unii, oraz przestrzega, w stosownych przypadkach, zasady proporcjonalności. Urząd ponosi odpowiedzialność i działa rzetelnie oraz zapewnia, aby wszystkie zainteresowane strony traktowano sprawiedliwie.

Treść i forma działań i środków Urzędu, zwłaszcza wytycznych, zaleceń, opinii, pytań i odpowiedzi, projektów standardów regulacyjnych i projektów standardów wykonawczych, muszą być w pełni zgodne z mającymi zastosowanie przepisami niniejszego rozporządzenia oraz aktów ustawodawczych, o których mowa w ust. 2. W zakresie, w jakim jest to dozwolone i właściwe na mocy tych przepisów, działania i środki podejmowane przez Urząd, zgodnie z zasadą proporcjonalności, należycie uwzględniają charakter, skalę i złożoność ryzyka nieodłącznie związanego z działalnością uczestników rynku finansowego lub przedsiębiorstwa bądź inną przedmiotową działalnością lub działalnością finansową, na którą to działalność działania i środki podejmowane przez Urząd wywierają wpływ.

6. Urząd ustanawia, jako integralną część Urzędu, komitet doradzający Urzędowi w kwestii tego, w jaki sposób – w pełnej zgodności z mającymi zastosowanie przepisami – jego działania i środki powinny uwzględniać specyficzne różnice występujące w danym sektorze, związane z charakterem, skalą i złożonością ryzyka, modelami i praktykami biznesowymi, jak również z wielkością instytucji i rynków finansowych, w zakresie, w jakim czynniki te są istotne w świetle rozważanych przepisów.