Artykuł 13

1. Krajowe organy regulacyjne zapewniają przestrzeganie i egzekwowanie zakazów określonych w art. 3 i 5 oraz obowiązków określonych w art. 4, 7c, 8, 9 i 15.

Krajowe organy regulacyjne są właściwe do zbadania wszystkich działań podejmowanych na ich krajowych hurtowych rynkach energii i do egzekwowania niniejszego rozporządzenia, niezależnie od tego, gdzie uczestnik rynku podejmujący te działania jest zarejestrowany lub gdzie spoczywa na nim obowiązek rejestracji na podstawie art. 9 ust. 1.

Każde państwo członkowskie zapewnia, by jego krajowy organ regulacyjny posiadał uprawnienia w zakresie dochodzeń i egzekwowania przepisów niezbędne w celu wykonywania funkcji, o których mowa w akapitach pierwszym i drugim. Uprawnienia te wykonuje się w proporcjonalny sposób.

Uprawnienia te mogą być wykonywane:

a) bezpośrednio;

b) we współpracy z innymi organami;

c) poprzez składanie wniosków do właściwych krajowych organów sądowych; lub

d) w następstwie zalecenia Agencji.

W stosownych przypadkach krajowe organy regulacyjne mogą wykonywać uprawnienia w zakresie dochodzeń we współpracy ze zorganizowanymi platformami obrotu, systemami kojarzenia zleceń lub innymi osobami zawodowo pośredniczącymi w zawieraniu transakcji lub zawodowo realizującymi transakcje, o których mowa w art. 8 ust. 4 lit. d).

2. Uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów, o których mowa w ust. 1, ograniczone są do celu dochodzenia. Wykonywane są zgodnie z prawem krajowym i obejmują prawo do:

a) uzyskania dostępu do wszelkich odpowiednich dokumentów, w dowolnej formie, oraz prawo do otrzymania ich kopii;

b) żądania informacji od każdej odpowiedniej osoby, w tym od osób, które biorą udział w przekazywaniu zleceń lub prowadzeniu przedmiotowych operacji, a także ich zwierzchników, oraz, jeśli jest to konieczne, prawo do wzywania i przesłuchiwania takiej osoby lub takiego zwierzchnika;

c) przeprowadzania kontroli na miejscu;

d) żądania udostępnienia istniejących rejestrów połączeń telefonicznych i przesyłu danych;

e) żądania zaprzestania działań sprzecznych z niniejszym rozporządzeniem lub aktami delegowanymi bądź aktami wykonawczymi przyjętymi na jego podstawie;

f) wnioskowania do sądu o zamrożenie lub zajęcie majątku;

g) żądania nałożenia przez sąd lub właściwy organ czasowego zakazu wykonywania zawodu.

3. Aby zwalczać naruszenia niniejszego rozporządzenia, wspierać i uzupełniać działania krajowych organów regulacyjnych w zakresie egzekwowania przepisów oraz przyczyniać się do jednolitego stosowania niniejszego rozporządzenia w całej Unii, Agencja może, w ścisłej i aktywnej współpracy z odpowiednimi krajowymi organami regulacyjnymi, prowadzić dochodzenia, wykonując uprawnienia powierzone jej na mocy art. 13a, 13b i 13c oraz zgodnie z tymi artykułami.

4. W odpowiednim czasie przed wykonaniem uprawnień, o których mowa w ust. 3, w ramach jurysdykcji państwa członkowskiego, w którym dokonuje się działań, co do których Agencja ma uzasadnione podejrzenia, że naruszają niniejsze rozporządzenie, Agencja informuje krajowy organ regulacyjny i inne zainteresowane organy tego państwa członkowskiego. Agencja może wykonywać swoje uprawnienia w tej jurysdykcji, chyba że sprzeciwi się temu krajowy organ regulacyjny, z następujących powodów:

a) organ formalnie wszczął lub prowadzi dochodzenie w sprawie tych samych faktów; lub

b) organ przeprowadził dochodzenie w sprawie tych samych faktów i stwierdził istnienie lub brak naruszenia.

Agencja może nadal wykonywać swoje uprawnienia w pozostałych jurysdykcjach tych krajowych organów regulacyjnych, które nie zgłosiły sprzeciwu zgodnie z akapitem pierwszym lit. a). Agencja nie wykonuje swoich uprawnień, jeżeli zostało już przeprowadzone dochodzenie w sprawie tych samych faktów i stwierdzono istnienie lub brak naruszenia.

Krajowy organ regulacyjny informuje Agencję o swoim sprzeciwie w terminie trzech miesięcy od otrzymania informacji zgodnie z akapitem pierwszym. W takich przypadkach krajowy organ regulacyjny współpracuje z Agencją, między innymi poprzez:

a) udostępnianie informacji i ustaleń istotnych dla Agencji w wykonywaniu jej uprawnień na podstawie ust. 3 w innych odpowiednich jurysdykcjach; oraz

b) udział – na wniosek Agencji – w grupie dochodzeniowej utworzonej zgodnie z art. 16 ust. 4 lit. c).

Agencja informuje Komisję o utworzeniu grupy dochodzeniowej oraz – na wniosek jednego z zainteresowanych krajowych organów regulacyjnych – może zaprosić Komisję do udziału w pracach tej grupy dochodzeniowej w charakterze obserwatora.

5. Agencja może wykonywać swoje uprawnienia w celu egzekwowania zakazów określonych w art. 3 i 5, w przypadku gdy:

a) są lub były prowadzone działania w odniesieniu do produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w co najmniej dwóch państwach członkowskich;

b) właściwy krajowy organ regulacyjny, bez uszczerbku dla odstępstw, o których mowa w art. 16 ust. 5, nie wprowadzi jak najszybciej niezbędnych środków w celu zastosowania się do wniosku Agencji na podstawie art. 16 ust. 4 lit. b), w przypadkach o znaczeniu transgranicznym;

c) bez uszczerbku dla ust. 4 krajowy organ regulacyjny zwraca się do Agencji o wykonanie uprawnień w odniesieniu do aktów o znaczeniu transgranicznym, nawet jeżeli nie są one objęte zakresem stosowania lit. a) lub b) niniejszego ustępu.

6. Agencja może wykonywać swoje uprawnienia na potrzeby wypełnienia obowiązków określonych w art. 4, w przypadku gdy odpowiednie informacje wewnętrzne mogą mieć znaczący wpływ na ceny produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym przeznaczonych do dostawy w co najmniej dwóch państwach członkowskich.

7. Agencja może wykonywać swoje uprawnienia w celu zapewnienia wypełniania obowiązków określonych w art. 8, w przypadku gdy:

a) podejrzewane naruszenie ma wpływ na monitorowanie przez Agencję, o którym mowa w art. 7, działalności handlowej dotyczącej produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w co najmniej dwóch państwach członkowskich; lub

b) podejrzenie naruszenia ma wpływ na jakość wymiany informacji, o której mowa w art. 10, w co najmniej dwóch państwach członkowskich.

8. Agencja może wykonywać swoje uprawnienia na potrzeby wypełnienia obowiązków określonych w art. 15, w przypadku gdy osoby, o których mowa w tym artykule, zawodowo pośredniczą w zawieraniu transakcji lub zawodowo realizują transakcje na produktach energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w celu dostawy w co najmniej dwóch państwach członkowskich.

9. Wykonując swoje uprawnienia na podstawie ust. 5–8, Agencja może nadać priorytet sprawom o najbardziej znaczących skutkach transgranicznych. W tym celu, po konsultacji i we współpracy z krajowymi organami regulacyjnymi, Agencja określa kryteria identyfikacji spraw o najbardziej znaczących skutkach transgranicznych.

10. W celu ustalenia, czy zostały spełnione warunki wykonywania uprawnień Agencji określone w ust. 5 lit. a) i b), ust.6, 7 i 8, dostawę produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym na obszarze rynkowym lub obszarze bilansowania obejmującym terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich uznaje się za dostawę w jednym państwie członkowskim.

Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla możliwości wystąpienia przez zainteresowany krajowy organ regulacyjny z wnioskiem na podstawie ust. 5 lit. c) lub wniesienia sprzeciwu na podstawie ust. 4.

11. Po zakończeniu działań podjętych w celu wykonania swoich uprawnień na podstawie ust. 5–8 Agencja sporządza sprawozdanie z dochodzenia zawierające ustalenia Agencji. W sprawozdaniu z dochodzenia wskazuje się również wszystkie dowody, na których oparto ustalenia. Jeżeli Agencja stwierdzi w sprawozdaniu z dochodzenia, że doszło do naruszenia niniejszego rozporządzenia, informuje o tym krajowe organy regulacyjne zainteresowanych państw członkowskich i żąda, aby przyjęły konieczne środki, w tym – w stosownych przypadkach – zgodnie z art. 18. W sprawozdaniu z dochodzenia Agencja może również zalecić odpowiednim krajowym organom regulacyjnym podjęcie określonych środków następczych oraz, w razie potrzeby, poinformować Komisję. W terminie trzech miesięcy od otrzymania sprawozdania z dochodzenia odpowiednie krajowe organy regulacyjne informują Agencję oraz, w razie potrzeby, Komisję o środkach, które uznają za niezbędne.

12. Agencja regularnie i nie rzadziej niż raz w roku przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sporządzone przez siebie streszczenia sprawozdań w formie zagregowanej i zanonimizowanej. Streszczenia te i ich treść są traktowane jako poufne.