Artykuł 85

1. Do dnia 25 grudnia 2029 r. Komisja przeprowadzi ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia i sporządzi ogólne sprawozdanie na ten temat. Komisja przedkłada to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z wszelkimi stosownymi wnioskami.

1a. Do dnia 17 czerwca 2023 r. ESMA przedkłada Komisji sprawozdanie dotyczące:

a) wpływu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/834 (

29

) na poziom rozliczania przez kontrahentów finansowych i niefinansowych oraz rozkład rozliczania w obrębie każdego rodzaju kontrahentów finansowych, w szczególności w odniesieniu do kontrahentów finansowych, których wolumen działalności dotyczącej instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jest niewielki, oraz w odniesieniu do stosowności progów wiążących się z obowiązkiem rozliczania, o których mowa w art. 10 ust. 4;

b) wpływu rozporządzenia (UE) 2019/834 na jakość i dostępność danych zgłaszanych repozytoriom transakcji, a także jakości informacji udostępnianych przez repozytoria transakcji;

c) zmian w ramach sprawozdawczości, w tym realizacji i wdrażania delegowanego zgłaszania, jak określono w art. 9 ust. 1a, w szczególności jego wpływu na obciążenia w zakresie zgłaszania dla kontrahentów niefinansowych niepodlegających obowiązkowi rozliczania;

d) dostępności usług rozliczeniowych, w szczególności czy wymóg świadczenia usług rozliczeniowych, bezpośrednio lub pośrednio, na uczciwych, rozsądnych, niedyskryminacyjnych i przejrzystych warunkach handlowych, o których mowa w art. 4 ust. 3a, skutecznie ułatwia dostęp do rozliczania.

3. Do dnia 18 grudnia 2020 r. Komisja sporządzi sprawozdanie oceniające:

a) czy obowiązki zgłaszania transakcji na podstawie art. 26 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz na mocy niniejszego rozporządzenia tworzą powielający się obowiązek zgłaszania transakcji na instrumentach pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym oraz czy zgłaszanie takich transakcji można by ograniczyć lub uprościć dla wszystkich kontrahentów bez zbędnej utraty informacji;

b) konieczność i stosowność dostosowania obowiązku obrotu dla instrumentów pochodnych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 600/2014 do zmian wprowadzonych na mocy rozporządzenia (UE) 2019/834 w odniesieniu do obowiązku rozliczania dla instrumentów pochodnych, w szczególności zakres podmiotów podlegających obowiązkowi rozliczania;

c) czy transakcje bezpośrednio wynikające z usług posttransakcyjnych w zakresie redukcji ryzyka, w tym kompresji portfela, powinny być wyłączone z obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4 ust. 1, z uwzględnieniem zakresu, w jakim usługi te ograniczają ryzyka, w szczególności ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko operacyjne, oraz potencjalne możliwości obejścia obowiązku rozliczania i potencjalny czynnik zniechęcający do rozliczania centralnego.

Komisja przedkłada sprawozdanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz ze stosownymi wnioskami.

3a. Do dnia 18 maja 2020 r. ESMA przedkłada Komisji sprawozdanie. W sprawozdaniu tym ocenia się:

a) spójność wymogów dotyczących zgłaszania w odniesieniu do instrumentów pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym na mocy rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz na mocy art. 9 niniejszego rozporządzenia, zarówno pod względem informacji szczegółowych na temat kontraktów pochodnych, które mają być zgłoszone, jak i dostępu do danych przez odpowiednie podmioty, oraz w zależności od tego, czy te wymogi powinny być dostosowane;

b) wykonalność dalszego uproszczenia ścieżek sprawozdawczych dla wszystkich kontrahentów, w tym dla wszystkich klientów pośrednich, z uwzględnieniem potrzeby terminowej sprawozdawczości oraz z uwzględnieniem środków przyjętych zgodnie z art. 4 ust. 4 niniejszego rozporządzenia oraz art. 30 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 600/2014;

c) dostosowanie obowiązku obrotu dla instrumentów pochodnych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 600/2014 do zmian wprowadzonych na mocy rozporządzenia (UE) 2019/834 w odniesieniu do obowiązku rozliczania dla instrumentów pochodnych, w szczególności do zakresów podmiotów podlegających obowiązkowi rozliczania;

d) we współpracy z ERRS, czy transakcje bezpośrednio wynikające z usług posttransakcyjnych w zakresie redukcji ryzyka, w tym kompresji portfela, powinny być wyłączone z obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4 ust. 1. W sprawozdaniu tym:

(i) zbadane zostaną kompresja portfela i inne dostępne pozacenowe usługi posttransakcyjne w zakresie redukcji ryzyka, które redukują ryzyka niezwiązane z rynkiem w portfelach instrumentów pochodnych, nie zmieniając ryzyka rynkowego w portfelach, takie jak transakcje równoważenia;

(ii) wyjaśnione zostaną cele funkcjonowania takich posttransakcyjnych usług w zakresie redukcji ryzyka, zakres w jakim ograniczają one ryzyka, w szczególności ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko operacyjne, oraz ocenione zostanie, czy konieczne jest rozliczanie takich transakcji lub czy należy je wyłączyć z obowiązku rozliczania w celu zarządzania ryzykiem systemowym; oraz

(iii) ocenione zostanie, w jakim zakresie ewentualne wyłączenie z obowiązku rozliczania w przypadku takich usług zniechęca do centralnego rozliczania i może prowadzić do obchodzenia obowiązku rozliczania przez kontrahentów;

e) czy wykaz instrumentów finansowych, które uznaje się za wysoce płynne o minimalnym ryzyku rynkowym i ryzyku kredytowym, zgodnie z art. 47, mógłby zostać rozszerzony i czy wykaz ten mógłby obejmować co najmniej jeden fundusz rynku pieniężnego, który uzyskał zezwolenie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1131 (

30

).

5. ESMA przedstawia co roku Komisji, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat kar nałożonych przez właściwe organy, w tym środków nadzorczych, grzywien i okresowych kar pieniężnych.

6. We współpracy z ERRS i w porozumieniu – zgodnie z art. 24b ust. 3 – z bankami centralnymi emitującymi wszystkie waluty unijne, w których wyrażone są instrumenty finansowe, które są lub mają być rozliczane przez CCP z państwa trzeciego, do którego skierowany jest akt wykonawczy określony w art. 25 ust. 2c akapit drugi, ESMA przedkłada Komisji sprawozdanie dotyczące stosowania przepisów tego aktu wykonawczego, w szczególności oceniające, czy ryzyko dla stabilności finansowej Unii lub co najmniej jednego z jej państw członkowskich zostało w wystarczającym stopniu ograniczone. ESMA przedkłada Komisji swoje sprawozdanie w terminie 12 miesięcy od zakończenia okresu dostosowawczego określonego zgodnie z art. 25 ust. 2c akapit czwarty lit. b). Zgoda emisyjnego banku centralnego odnosi się wyłącznie do waluty, którą ten bank emituje, a nie do sprawozdania jako całości.

W terminie 12 miesięcy od przekazania sprawozdania, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja przygotowuje sprawozdanie ze stosowania tego aktu wykonawczego. Komisja przedkłada swoje sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, wraz ze stosownymi wnioskami.

7. Do dnia 25 grudnia 2026 r. ESMA przedstawia Komisji sprawozdanie na temat możliwości i wykonalności wymogu rozdzielności księgowej w całym łańcuchu rozliczeniowym kontrahentów niefinansowych i finansowych. Do sprawozdania dołącza się ocenę kosztów i korzyści.

8. Do dnia 25 grudnia 2026 r. ESMA przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie w sprawie zasadności i skutków rozszerzenia definicji CCP, o której mowa w art. 2 pkt 1 niniejszego rozporządzenia, na rynki inne niż rynki finansowe, takie jak rynki towarowe, w tym hurtowe rynki energii, lub rynki kryptoaktywów na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 (

31

).

9. Do dnia 25 grudnia 2026 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające równe warunki działania i względy stabilności finansowej w odniesieniu do ogólnego dostępu CCP z Unii do banku centralnego bez obowiązku spełnienia warunku posiadania licencji bankowej. W tym kontekście Komisja uwzględnia również sytuację w jurysdykcjach państw trzecich.

10. Do dnia 25 grudnia 2027 r. ESMA przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie na temat ogólnej działalności w zakresie transakcji na instrumentach pochodnych kontrahentów finansowych i kontrahentów niefinansowych podlegających niniejszemu rozporządzeniu, zawierające między innymi następujące informacje na temat tych kontrahentów finansowych i kontrahentów niefinansowych, z rozróżnieniem na ich charakter finansowy i niefinansowy:

a) potencjalne ryzyka dla stabilności finansowej Unii, które mogą wystąpić wskutek prowadzenia tego rodzaju aktywności;

b) pozycje w towarowych instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym przekraczające 1 mld EUR, ze wskazaniem dokładnej kwoty danych pozycji;

c) łączny wolumen kontraktów pochodnych dotyczących produktów energetycznych, w stosownych przypadkach z rozróżnieniem na kontrakty pochodne dotyczące produktów energetycznych, które są wykorzystywane do zabezpieczenia i te kontrakty pochodne dotyczące produktów energetycznych, które nie są wykorzystywane do zabezpieczenia;

d) łączny wolumen kontraktów pochodnych na towary rolne będących przedmiotem obrotu, z rozróżnieniem, w stosownych przypadkach, między tymi kontraktami pochodnymi na towary rolne będącymi przedmiotem obrotu, które są wykorzystywane do zabezpieczenia, a tymi kontraktami pochodnymi na towary rolne będącymi przedmiotem obrotu, które nie są wykorzystywane do zabezpieczenia;

e) udział kontraktów pochodnych dotyczących produktów energetycznych lub towarów rolnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym oraz giełdowych kontraktów pochodnych, które są fizycznie rozliczane, w całkowitym wolumenie kontraktów pochodnych dotyczących produktów energetycznych lub towarów rolnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, będących przedmiotem obrotu.

11. Do dnia 25 grudnia 2026 r. ESMA, we współpracy z ERRS, przedkłada Komisji sprawozdanie. Sprawozdanie to:

a) szczegółowo definiuje pojęcie procykliczności w kontekście art. 41 w odniesieniu do depozytów zabezpieczających wymaganych przez CCP oraz art. 46 w odniesieniu do redukcji wartości stosowanych do zabezpieczeń posiadanych przez CCP;

b) ocenia, w jaki sposób przepisy dotyczące antycykliczności zawarte w niniejszym rozporządzeniu i rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 153/2013 (

32

) były stosowane na przestrzeni lat i czy konieczne są dalsze środki w celu poprawy stosowania narzędzi antycykliczności;

c) informuje o tym, w jaki sposób narzędzia antycykliczności mogą lub nie mogą skutkować wzrostem depozytu zabezpieczającego, który byłby większy niż bez zastosowania tych narzędzi, biorąc pod uwagę potencjalne narzuty lub kompensacje, które CCP może stosować na mocy niniejszego rozporządzenia.

Przygotowując sprawozdanie, ESMA ocenia również zasady mające zastosowanie do CCP z państw trzecich i stosowane przez nich praktyki, a także zmiany sytuacji międzynarodowej w zakresie procykliczności.

12. Do dnia 25 grudnia 2027 r. ESMA, w ścisłej współpracy z ERRS i wspólnym mechanizmem monitorowania, ocenia sposób stosowania art. 15a, 17, 17a, 17b, 49 i 49a.

W szczególności ocena ta obejmuje ustalenie:

a) czy zmiany wprowadzone rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2987 (

33

) odniosły pożądany skutek w odniesieniu do zwiększenia konkurencyjności CCP z Unii i zmniejszenia obciążeń regulacyjnych, z którymi się borykają;

b) czy zmiany wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2024/2987 skróciły czas wprowadzania na rynek nowych usług i produktów rozliczeniowych bez negatywnego wpływu na ryzyko ponoszone przez CCP, ich członków rozliczających lub ich klientów;

c) czy umożliwienie bezpośredniego wprowadzania przez CCP zmian, o których mowa w art. 15a, miało negatywny wpływ na ich profil ryzyka lub zwiększyło ogólne ryzyko dla stabilności finansowej w Unii, oraz czy możliwość tę należy zmienić.

ESMA przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie z wyników tej oceny.

13. Do dnia 25 grudnia 2026 r. ESMA przedłoży Komisji sprawozdanie dotyczące tego, czy zmiany w art. 9 wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2024/2987 doprowadziły do wystarczająco wyraźnej poprawy w wykonywaniu zadań nadzorczych ESMA i czy nie miały one nadmiernie negatywnego wpływu na uczestników rynku. Do sprawozdania zostanie dołączona ocena kosztów i korzyści.

14. Do dnia 25 grudnia 2028 r. ESMA przedkłada Komisji sprawozdanie. W sprawozdaniu tym, we współpracy z ERRS, ocenia się, czy:

a) usługi PTRR należy uznać za mające znaczenie systemowe;

b) świadczenie usług PTRR przez dostawców usług PTRR spowodowało zwiększone ryzyko dla unijnego ekosystemu finansowego; oraz

c) zwolnienie doprowadziło do obejścia obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4.

W terminie 18 miesięcy od przekazania sprawozdania, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja przygotowuje sprawozdanie dotyczące aspektów przedstawionych przez ESMA w swoim sprawozdaniu. Komisja przedkłada swoje sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, wraz ze stosownymi wnioskami.