Załącznik I

Certyfikacja statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących i podzespołów jednostek sterująco-monitorujących oraz organizacji projektujących i produkujących

Spis treści

21.1.

Właściwy organ

21.2

Zakres

SEKCJA A – WYMAGANIA TECHNICZNE

PODCZĘŚĆ A – POSTANOWIENIA OGÓLNE

21.A.1

Zakres

21.A.2

Podejmowanie czynności przez osobę inną niż wnioskodawca ubiegający się o certyfikat lub jego posiadacz

21.A.3A

System zgłaszania

21.A.3B

Dyrektywy zdatności do lotu

21.A.4

Koordynacja projektu i produkcji

21.A.5

Przechowywanie dokumentacji

21.A.6

Podręczniki

21.A.7

Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

21.A.9

Dostęp i badanie

PODCZĘŚĆ B – CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21.A.11

Zakres

21.A.13

Kwalifikowalność

21.A.14

Wykazanie zdolności

21.A.15

Wniosek

21.A.19

Zmiany powodujące konieczność uzyskania nowego certyfikatu typu

21.A.20

Wykazanie zgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska

21.A.21

Wymogi dotyczące wydawania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

21.A.31

Projekt typu

21.A.33

Przeglądy i próby

21.A.35

Próby w locie

21.A.41

Certyfikat typu

21.A.44

Obowiązki posiadacza

21.A.47

Zbywalność

21.A.51

Termin i ciągłość ważności

21.A.62

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

21.A.65

Trwała integralność strukturalna struktur samolotów

(PODCZĘŚĆ C – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D – ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

21.A.90 A

Zakres

21.A.90B

Zmiany standardowe

21.A.90C

Autonomiczne zmiany w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

21.A.91

Klasyfikacja zmian w certyfikacie typu

21.A.92

Kwalifikowalność

21.A.93

Wniosek

21.A.95

Wymogi dotyczące zatwierdzania drobnej zmiany

21.A.97

Wymogi dotyczące zatwierdzania poważnej zmiany

21.A.101

Podstawa certyfikacji typu, podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogi ochrony środowiska w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu

21.A.108

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

21.A.109

Obowiązki i znakowanie EPA

PODCZĘŚĆ E – UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

21.A.111

Zakres

21.A.112 A

Kwalifikowalność

21.A.112B

Wykazanie zdolności

21.A.113

Wniosek o uzupełniający certyfikat typu

21.A.115

Wymagania dotyczące zatwierdzenia poważnych zmian w formie uzupełniającego certyfikatu typu

21.A.116

Zbywalność

21.A.117

Zmiany w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu

21.A.118 A

Obowiązki i znakowanie EPA

21.A.118B

Termin i ciągłość ważności

21.A.120B

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

PODCZĘŚĆ F – PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21.A.121

Zakres

21.A.122

Kwalifikowalność

21.A.124

Wniosek

21.A.124 A

Sposoby spełnienia wymagań

21.A.125 A

Wydanie zezwolenia

21.A.125B

Niezgodności i uwagi

21.A.125C

Termin i ciągłość ważności

21.A.126

System inspekcji produkcji

21.A.127

Próby: statek powietrzny

21.A.128

Próby: silniki, śmigła i jednostki sterująco-monitorujące (CMU)

21.A.129

Obowiązki organizacji produkującej

21.A.130

Oświadczenie o zgodności

PODCZĘŚĆ G – ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21.A.131

Zakres

21.A.133

Kwalifikowalność

21.A.134

Wniosek

21.A.134 A

Sposoby spełnienia wymagań

21.A.135

Wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej

21.A.139

System zarządzania produkcją

21.A.139A

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

21.A.143

Charakterystyka organizacji produkującej

21.A.145

Zasoby

21.A.147

Zmiany w systemie zarządzania produkcją

21.A.148

Zmiany lokalizacji

21.A.149

Zbywalność

21.A.151

Warunki zatwierdzenia

21.A.153

Zmiany w warunkach zatwierdzenia

21.A.158

Niezgodności i uwagi

21.A.159

Termin i ciągłość ważności

21.A.163

Przywileje

21.A.165

Obowiązki posiadacza

PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21.A.171

Zakres

21.A.172

Kwalifikowalność

21.A.173

Klasyfikacja

21.A.174

Wniosek

21.A.175

Język

21.A.177

Zmiany lub modyfikacje

21.A.179

Zbywalność

21.A.181

Termin i ciągłość ważności

21.A.182

Znakowanie statku powietrznego

PODCZĘŚĆ I – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21.A.201

Zakres

21.A.203

Kwalifikowalność

21.A.204

Wniosek

21.A.207

Zmiany lub modyfikacje

21.A.209

Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie państw członkowskich

21.A.211

Termin i ciągłość ważności

PODCZĘŚĆ J – ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

21.A.231

Zakres

21.A.233

Kwalifikowalność

21.A.234

Wniosek

21.A.235

Wydanie zatwierdzenia organizacji projektującej

21.A.239

System zarządzania projektowaniem

21.A.239A

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

21.A.243

Podręcznik

21.A.245

Zasoby

21.A.247

Zmiany w systemie zarządzania projektowaniem

21.A.249

Zbywalność

21.A.251

Warunki zatwierdzenia

21.A.253

Zmiany w warunkach zatwierdzenia

21.A.258

Niezgodności i uwagi

21.A.259

Termin i ciągłość ważności

21.A.263

Przywileje

21.A.265

Obowiązki posiadacza

PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI, AKCESORIA I PODZESPOŁY JEDNOSTKI STERUJĄCO-MONITORUJĄCEJ (CMU)

21.A.301

Zakres

21.A.303

Spełnianie stosownych wymagań

21.A.305

Zatwierdzanie części, akcesoriów i podzespołów jednostki sterująco-monitorującej (CMU)

21.A.307

Kwalifikowalność części lub akcesoriów do montażu

21.A.308

Kwalifikowalność podzespołu do instalacji w jednostce sterująco-monitorującej (CMU)

(PODCZĘŚĆ L – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M – NAPRAWY

21.A.431 A

Zakres

21.A.431B

Naprawy standardowe

21.A.432 A

Kwalifikowalność

21.A.432B

Wykazanie zdolności

21.A.432C

Wniosek o zatwierdzenie projektu naprawy

21.A.433

Wymagania dotyczące zatwierdzania projektu naprawy

21.A.435

Klasyfikacja i zatwierdzanie projektów naprawy

21.A.439

Produkcja części do wykonania naprawy

21.A.441

Realizacja naprawy

21.A.443

Ograniczenia

21.A.445

Nienaprawione uszkodzenie

21.A.451

Obowiązki i znakowanie EPA

(PODCZĘŚĆ N – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O – AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ

21.A.601

Zakres

21.A.602 A

Kwalifikowalność

21.A.602B

Wykazanie zdolności

21.A.603

Wniosek

21.A.604

Autoryzacja ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU)

21.A.605

Wymagane dane

21.A.606

Wymogi dotyczące wydania autoryzacji ETSO

21.A.607

Uprawnienia z tytułu autoryzacji ETSO

21.A.608

Deklaracja projektu i osiągów (DDP)

21.A.609

Obowiązki posiadaczy autoryzacji ETSO

21.A.610

Zatwierdzanie odstępstw

21.A.611

Zmiany projektu

21.A.619

Termin i ciągłość ważności

21.A.621

Zbywalność

PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT

21.A.701

Zakres

21.A.703

Kwalifikowalność

21.A.707

Wniosek o zezwolenie na lot

21.A.708

Warunki lotu

21.A.709

Wniosek o zatwierdzenie warunków lotu

21.A.710

Zatwierdzenie warunków lotu

21.A.711

Wydanie zezwolenia na lot

21.A.713

Zmiany

21.A.715

Język

21.A.719

Zbywalność

21.A.723

Termin i ciągłość ważności

21.A.725

Przedłużenie ważności zezwolenia na lot

21.A.727

Obowiązki posiadacza zezwolenia na lot

PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI, AKCESORIÓW, JEDNOSTEK STERUJĄCO-MONITORUJĄCYCH (CMU) I PODZESPOŁÓW CMU

21.A.801

Znakowanie wyrobów i jednostek sterująco-monitorujących (CMU)

21.A.803

Postępowanie z danymi identyfikacyjnymi

21.A.804

Znakowanie części, akcesoriów i podzespołów jednostki sterująco-monitorującej (CMU)

21.A.805

Znakowanie części krytycznych

21.A.807

Znakowanie artykułów ETSO

SEKCJA B – ZASADY POSTĘPOWANIA WŁAŚCIWYCH ORGANÓW

PODCZĘŚĆ A – POSTANOWIENIA OGÓLNE

21.B.10

Dokumentacja nadzorcza

21.B.15

Informacje przekazywane Agencji

21.B.20

Niezwłoczne reagowanie na problem w zakresie bezpieczeństwa

21.B.20A

Natychmiastowa reakcja na incydent związany z bezpieczeństwem informacji lub podatność mające wpływ na bezpieczeństwo lotnicze

21.B.25

System zarządzania

21.B.30

Przydzielanie zadań

21.B.35

Zmiany w systemie zarządzania

21.B.55

Przechowywanie dokumentacji

21.B.65

Zawieszenie, ograniczenie i cofnięcie

PODCZĘŚĆ B – CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21.B.70

Specyfikacje certyfikacyjne

21.B.75

Warunki specjalne

21.B.80

Podstawa certyfikacji typu dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

21.B.82

Podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego

21.B.85

Mające zastosowanie wymogi ochrony środowiska dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

21.B.100

Stopień zaangażowania

21.B.103

Wydanie certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

(PODCZĘŚĆ C – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D – ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

21.B.105

Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu

21.B.107

Wydanie zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu

PODCZĘŚĆ E – UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

21.B.109

Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do uzupełniającego certyfikatu typu

21.B.111

Wydanie uzupełniającego certyfikatu typu

PODCZĘŚĆ F – PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21.B.115

Sposoby spełnienia wymagań

21.B.120

Procedura certyfikacji początkowej

21.B.125

Niezgodności i działania naprawcze; uwagi

21.B.135

Utrzymanie w mocy zezwolenia

21.B.140

Zmiany w zezwoleniu

PODCZĘŚĆ G – ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21.B.215

Sposoby spełnienia wymagań

21.B.220

Procedura certyfikacji początkowej

21.B.221

Zasady nadzoru

21.B.222

Program nadzoru

21.B.225

Niezgodności i działania naprawcze; observations

21.B.240

Zmiany w systemie zarządzania produkcją

21.B.240A

Zmiany w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji

PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21.B.320

Badanie

21.B.325

Wydawanie świadectw zdatności do lotu

21.B.326

Świadectwo zdatności do lotu

21.B.327

Ograniczone świadectwo zdatności do lotu

PODCZĘŚĆ I – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21.B.420

Badanie

21.B.425

Wydanie świadectw zdatności w zakresie hałasu

PODCZĘŚĆ J – ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

21.B.430

Procedura certyfikacji początkowej

21.B.431

Zasady nadzoru

21.B.432

Program nadzoru

21.B.433

Niezgodności i działania naprawcze; uwagi

21.B.435

Zmiany w systemie zarządzania projektowaniem

21.B.435A

Zmiany w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji

PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI, AKCESORIA I PODZESPOŁY JEDNOSTKI STERUJĄCO-MONITORUJĄCEJ (CMU)

(PODCZĘŚĆ L – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M – NAPRAWY

21.B.450

Zmiany w podstawie certyfikacji typu w odniesieniu do zatwierdzenia projektu naprawy

21.B.453

Wydanie zatwierdzenia projektu naprawy

(PODCZĘŚĆ N – NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O – AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ

21.B.480

Wydanie autoryzacji ETSO

PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT

21.B.520

Badanie

21.B.525

Wydanie zezwolenia na lot

PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI, AKCESORIÓW, JEDNOSTEK STERUJĄCO-MONITORUJĄCYCH (CMU) I PODZESPOŁÓW CMU

Dodatki

Dodatek I – formularz 1 EASA – Autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi

Dodatek II – zarezerwowany

Dodatek III – formularz 20a EASA – Zezwolenie na lot

Dodatek IV – formularz 20b EASA – Zezwolenie na lot (wydawane przez zatwierdzone organizacje)

Dodatek V – formularz 24 EASA – Ograniczone świadectwo zdatności do lotu

Dodatek VI – formularz 25 EASA – Świadectwo zdatności do lotu

Dodatek VII– formularz 45 EASA – Świadectwo zdatności w zakresie hałasu

Dodatek VIII – formularz 52 EASA – Oświadczenie o zgodności statku powietrznego

Dodatek IX – formularz 53 EASA – Poświadczenie obsługi

Dodatek X – formularz 55 EASA – Certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej

Dodatek XI – formularz 65 EASA – Zezwolenie na produkcję bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej

Dodatek XII – Kategorie prób w locie i odnośne kwalifikacje załogi uczestniczącej w próbach w locie

21.1.

Właściwy organ

Do celów niniejszego załącznika „właściwym organem” jest:

a) w odniesieniu do sekcji A podczęść A,

1. dla organizacji projektujących – Agencja;

2. dla organizacji produkujących, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terytorium, za które odpowiedzialne jest dane państwo członkowskie na mocy Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. („konwencja chicagowska”) – organ wyznaczony przez to państwo członkowskie lub inne państwo członkowskie zgodnie z art. 64 rozporządzenia (UE) 2018/1139 lub Agencja, jeżeli odpowiedzialność została przeniesiona na Agencję zgodnie z art. 64 lub 65 rozporządzenia (UE) 2018/1139;

3. dla organizacji produkujących, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się poza terytorium, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne na mocy konwencji chicagowskiej – Agencja;

b) w odniesieniu do sekcji A podczęści B, D, E, J, K, M, O i Q – Agencja;

c) w odniesieniu do sekcji A podczęści F i G:

1. dla osób fizycznych lub prawnych, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terytorium, za które odpowiedzialne jest dane państwo członkowskie na mocy konwencji chicagowskiej – organ wyznaczony przez to państwo członkowskie lub inne państwo członkowskie zgodnie z art. 64 rozporządzenia (UE) 2018/1139 lub Agencja, jeżeli odpowiedzialność została przeniesiona na Agencję zgodnie z art. 64 lub, odnośnie do podczęści G, art. 65 rozporządzenia (UE) 2018/1139;

2. dla osób fizycznych lub prawnych, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się poza terytorium, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne na mocy konwencji chicagowskiej – Agencja;

d) w odniesieniu do sekcji A podczęści H i I – organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym statek powietrzny jest zarejestrowany lub zostanie zarejestrowany:

e) w odniesieniu do sekcji A podczęść P:

1. dla statków powietrznych zarejestrowanych w państwie członkowskim – organ wyznaczony przez państwo członkowskie rejestracji;

2. dla niezarejestrowanych statków powietrznych – organ wyznaczony przez państwo członkowskie, które nadało znaki rejestracyjne;

3. na potrzeby zatwierdzenia warunków lotu związanych z bezpieczeństwem projektu – Agencja.

21.2.

Zakres

Sekcja A niniejszego załącznika zawiera postanowienia określające prawa i obowiązki wnioskodawcy i posiadacza każdego certyfikatu wydanego lub który ma być wydany zgodnie z niniejszym załącznikiem.

W sekcji B niniejszego załącznika określono warunki wykonywania zadań związanych z nadzorem nad certyfikacją i egzekwowaniem przepisów, jak również wymogi dotyczące systemów administracyjnych i zarządzania, które muszą być spełnione przez właściwy organ odpowiedzialny za wdrożenie sekcji A niniejszego załącznika.

SEKCJA A

WYMAGANIA TECHNICZNE

PODCZĘŚĆ A — POSTANOWIENIA OGÓLNE

21.A.1

Zakres

Niniejsza podczęść określa ogólne prawa i obowiązki wnioskodawcy i posiadacza każdego certyfikatu, który został lub ma zostać wydany zgodnie z niniejszym załącznikiem.

21.A.2

Podejmowanie czynności przez osobę inną niż wnioskodawca ubiegający się o certyfikat lub jego posiadacz

Czynności i obowiązki, które mają być podjęte przez posiadacza lub wnioskodawcę ubiegającego się o wydanie certyfikatu na wyrób, część, akcesorium, jednostkę sterująco-monitorującą (CMU) lub podzespół CMU zgodnie z niniejszą sekcją, mogą być podjęte w ich imieniu przez każdą inną osobę fizyczną lub prawną, pod warunkiem że posiadacz lub wnioskodawca ubiegający się o wydanie certyfikatu mogą wykazać, iż zawarli stosowną umowę z tą osobą, która gwarantuje, że obowiązki posiadacza certyfikatu są i będą prawidłowo realizowane.

21.A.3A

System zgłaszania

a) Bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 (

4

) oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, wszystkie osoby fizyczne lub prawne, które posiadają lub wystąpiły z wnioskiem o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu, uzupełniający certyfikat typu, autoryzację europejskiej normy technicznej (ETSO), zatwierdzenie projektu poważnej naprawy lub jakiekolwiek inne odpowiednie zatwierdzenie, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia:

1. ustanawiają i utrzymują system umożliwiający gromadzenie, badanie i analizowanie zgłoszeń w celu identyfikowania niepożądanych tendencji lub eliminowania niedociągnięć oraz wychwytywania zdarzeń, których zgłaszanie jest obowiązkowe zgodnie z pkt 3, oraz zdarzeń zgłaszanych dobrowolnie. Jeżeli główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w państwie członkowskim, można ustanowić jeden system na potrzeby spełnienia wymogów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów wykonawczych do niego, a także rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego. System zgłaszania obejmuje:

(i) zgłoszenia i informacje dotyczące awarii, niesprawności, wad lub innych zdarzeń, które mogą wpływać lub wpływają negatywnie na ciągłą zdatność do lotu wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU objętych certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu poważnej naprawy lub jakimkolwiek innym stosownym zatwierdzeniem, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia;

(ii) błędy, zdarzenia potencjalnie wypadkowe i zagrożenia, które nie są objęte zakresem ppkt (i);

2. udostępniają znanym użytkownikom wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU oraz, na żądanie, każdej osobie upoważnionej na mocy innych aktów wykonawczych lub delegowanych informacje o systemie ustanowionym zgodnie z pkt 1 oraz o sposobach przekazywania zgłoszeń i informacji dotyczących awarii, niesprawności, usterek lub innych zdarzeń, o których mowa w pkt 1 ppkt (i);

3. zgłaszają Agencji wszelkie awarie, niesprawności, wady lub inne zdarzenia, których są świadome i które dotyczą wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU objętych certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu poważnej naprawy lub jakimkolwiek innym stosownym zatwierdzeniem, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia, i które skutkują lub mogą skutkować powstaniem stanu niebezpiecznego.

b) Bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, każda osoba fizyczna lub prawna, która posiada lub wystąpiła z wnioskiem o certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej na podstawie podczęści G niniejszej sekcji, bądź która produkuje wyrób, część, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespół CMU zgodnie z podczęścią F niniejszej sekcji:

1. ustanawia i utrzymuje system umożliwiający gromadzenie oraz ocenę zgłoszeń zdarzeń, w tym zgłoszeń na temat błędów, zdarzeń potencjalnie wypadkowych i zagrożeń, w celu identyfikowania niepożądanych tendencji lub eliminowania niedociągnięć oraz wychwytywania zdarzeń, których zgłaszanie jest obowiązkowe zgodnie z pkt 2 i 3 niniejszej litery, oraz zdarzeń zgłaszanych dobrowolnie. W przypadku organizacji, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w państwie członkowskim, można ustanowić jeden system na potrzeby spełnienia wymogów rozporządzenia (UE) nr 376/2014 oraz aktów wykonawczych do niego, a także rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego;

2. zgłasza odpowiedzialnemu posiadaczowi zatwierdzenia projektu wszystkie przypadki dopuszczenia przez organizację produkującą do użytkowania wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU lub podzespołów CMU, w odniesieniu do których stwierdzono później możliwość istnienia odstępstw od właściwych danych projektowych, i wraz z nim przeprowadza badanie celem zidentyfikowania tych odstępstw, które mogą doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego;

3. zgłasza właściwemu organowi państwa członkowskiego odpowiedzialnemu zgodnie z pkt 21.1 oraz Agencji odstępstwa stwierdzone zgodnie z pkt 21.A.3A lit. b) ppkt 2, które mogą prowadzić do powstania stanu niebezpiecznego;

4. jeżeli organizacja produkująca występuje jako dostawca dla innej organizacji produkującej, zgłasza ona również tej drugiej organizacji wszystkie przypadki przekazania do niej wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU lub podzespołów CMU, w odniesieniu do których stwierdzono później możliwość istnienia odstępstw od właściwych danych projektowych.

c) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, każda osoba fizyczna lub prawna dokonująca zgłoszenia zgodnie z lit. a) pkt 3 oraz lit. b) pkt 2, 3 i 4, chroni w odpowiedni sposób poufność osoby dokonującej zgłoszenia oraz osoby lub osób wymienionych w zgłoszeniu.

d) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, każda osoba fizyczna lub prawna dokonuje zgłoszeń, o których mowa w lit. a) pkt 3 i lit. b) pkt 3, w formie i na zasadach określonych odpowiednio przez Agencję lub właściwy organ, i wysyła je tak szybko, jak to możliwe, a w każdym razie nie później niż 72 godziny po stwierdzeniu przez nią, że zdarzenie może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznego stanu, chyba że uniemożliwiają to wyjątkowe okoliczności.

e) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, w przypadku gdy zdarzenie zgłoszone na podstawie lit. a) pkt 3 lub lit. b) pkt 3 wynika z wadliwości projektu lub produkcji, posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia, lub organizacja produkująca – stosownie do przypadku – bada przyczyny wadliwości i przekazuje wyniki tych badań, wraz z informacją o zamierzonych lub proponowanych działaniach ją eliminujących, właściwemu organowi państwa członkowskiego odpowiedzialnemu zgodnie z pkt 21.1 oraz Agencji.

f) Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że konieczne jest podjęcie działania w celu wyeliminowania wadliwości, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub jakiegokolwiek innego stosownego zatwierdzenia, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia lub organizacja produkująca – stosownie do przypadku – przedstawia właściwemu organowi odpowiednie dane na jego żądanie.

21.A.3B

Dyrektywy zdatności do lotu

a) Dyrektywa zdatności do lotu oznacza dokument wydany lub przyjęty przez Agencję, który nakłada obowiązek wykonania czynności na statku powietrznym lub na CMU w celu przywrócenia dopuszczalnego poziomu bezpieczeństwa w sytuacji, gdy dowody wskazują na to, że poziom bezpieczeństwa statku powietrznego, SBSP lub CMU może być w przeciwnym razie zagrożony.

b) Agencja wydaje dyrektywę zdatności do lotu, gdy:

1. stwierdzi powstanie na statku powietrznym, SBSP lub CMU stanu niebezpiecznego będącego skutkiem wadliwości statku powietrznego, silnika, śmigła, części lub akcesoriów zamontowanych na statku powietrznym lub w wyniku wadliwości CMU lub podzespołu CMU; oraz

2. taki stan może występować lub powstać na innym statku powietrznym lub innym SBSP lub CMU.

c) Jeżeli Agencja musi wydać dyrektywę zdatności do lotu w celu usunięcia stanu niebezpiecznego, o którym mowa w lit. b), lub w celu dokonania inspekcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, jakie uznano za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia:

1. proponuje odpowiednie działania naprawcze lub niezbędne inspekcje, bądź jedno i drugie, oraz przedstawia szczegóły swoich propozycji do zatwierdzenia przez Agencję; oraz

2. po zatwierdzeniu przez Agencję propozycji, o których mowa w pkt 1, udostępnia odpowiednie dane opisowe i instrukcje wykonania wszystkim znanym użytkownikom lub właścicielom wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU oraz, na żądanie, każdej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie dyrektywy zdatności do lotu

d) Dyrektywa zdatności do lotu zawiera przynajmniej następujące informacje:

1. identyfikację stanu niebezpiecznego;

2. identyfikację statku powietrznego lub CMU, których to dotyczy;

3. wymagane działania;

4. czas wykonania wymaganych czynności;

5. data wejścia w życie dyrektywy zdatności do lotu.

21.A.4

Koordynacja projektu i produkcji

Każdy posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu lub zatwierdzenia projektu naprawy współpracuje z organizacją produkującą w zakresie niezbędnym dla zapewnienia:

a) należytej koordynacji projektu i produkcji, wymaganej odpowiednio przez pkt 21.A.122, pkt 21.A.130 lit. b) ppkt 3 i 4, pkt 21.A.133 i pkt 21.A.165 lit. c) ppkt 2 i 3; oraz

b) odpowiedniego wspierania ciągłej zdatności do lotu wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU.

21.A.5

Prowadzenie dokumentacji

Wszystkie osoby fizyczne lub prawne, które posiadają lub wystąpiły z wnioskiem o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu, uzupełniający certyfikat typu, autoryzację ETSO, zatwierdzenie projektu lub naprawy, zezwolenie na lot, certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej lub zezwolenie na podstawie niniejszego rozporządzenia:

a) w przypadku gdy projektują wyrób, część, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespół CMU bądź zmieniają lub naprawiają je, muszą ustanowić system prowadzenia dokumentacji i przechowywać istotne informacje/dane projektowe; przedmiotowe informacje/dane są udostępniane Agencji celem dostarczenia informacji/danych niezbędnych do zapewnienia ciągłej zdatności do lotu wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU, ciągłej aktualności danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz zgodności z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska;

b) w przypadku gdy produkują wyrób, część, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespół CMU, muszą rejestrować szczegóły procesu produkcji istotne dla zgodności wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU z właściwymi danymi projektowymi oraz wymogami nałożonymi na ich partnerów i dostawców, a także udostępniać te dane właściwemu organowi celem dostarczenia informacji niezbędnych do zapewnienia ciągłej zdatności wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU;

c) w odniesieniu do zezwoleń na lot:

1. muszą przechowywać dokumenty sporządzone w celu ustalenia i uzasadnienia warunków lotu oraz udostępniać je Agencji i ich właściwemu organowi państwa członkowskiego celem dostarczenia informacji niezbędnych do zapewnienia ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego, SBSP i CMU;

2. w przypadku gdy wydają zezwolenie na lot zgodnie z przywilejem zatwierdzonych organizacji, muszą przechowywać związane z nim dokumenty, w tym protokoły inspekcji, dokumenty potwierdzające zatwierdzenie warunków lotu i wydanie samego zezwolenia na lot, oraz udostępniać je Agencji i ich właściwemu organowi państwa członkowskiego odpowiedzialnemu za nadzór nad organizacją celem dostarczenia informacji niezbędnych do zapewnienia ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego, SBSP i CMU;

d) przechowują dokumentację dotyczącą kompetencji i kwalifikacji, o których mowa w pkt 21.A.139 lit. c), pkt 21.A.145 lit. b), pkt 21.A.145 lit. c), pkt 21.A.239 lit. c), pkt 21.A.245 lit. a) lub pkt 21.A.245 lit. e) ppkt 1, personelu zajmującego się następującymi funkcjami:

1. projektowanie lub produkcja;

2. niezależne monitorowanie przestrzegania przez daną organizację odpowiednich wymagań;

3. zarządzanie bezpieczeństwem;

e) przechowują dokumentację dotyczącą upoważnień członków personelu, w przypadku gdy zatrudniają personel, który:

1. korzysta z przywilejów zatwierdzonej organizacji zgodnie z pkt 21.A.163 lub 21.A.263, stosownie do przypadku;

2. wykonuje niezależną funkcję monitorowania przestrzegania przez organizację odpowiednich wymagań zgodnie z pkt 21.A.139 lit. e) lub pkt 21.A.239 lit. e), stosownie do przypadku;

3. wykonuje funkcję niezależnej weryfikacji w zakresie wykazania zgodności na podstawie pkt 21.A.239 lit. d) ppkt 2.

21.A.6

Podręczniki

Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu:

a) opracowuje, przechowuje i aktualizuje egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników lub nowelizacji podręczników określonych jako wymagane w odniesieniu do danego wyrobu, SBSP, CMU lub artykułu we właściwej podstawie certyfikacji typu, właściwej podstawie zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i w mających zastosowanie wymogach ochrony środowiska oraz, na żądanie, udostępnia Agencji ich kopie;

b) w przypadku bezzałogowego statku powietrznego określa, czy konieczna jest instalacja CMU w środowisku fizycznym, oraz zapewnia operatorowi wszelkie niezbędne instrukcje dotyczące instalacji CMU i poświadczenia tej instalacji zgodnie z załącznikiem I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1107.

21.A.7

Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia zmiany projektu lub zatwierdzenia projektu naprawy opracowuje instrukcje, które są niezbędne do zapewnienia utrzymania standardu zdatności do lotu odnoszącego się do typu statku powietrznego, SBSP i CMU i wszelkich związanych z nim części lub podzespołów CMU przez cały okres eksploatacji statku powietrznego lub SBSP, lub podaje odniesienia do takich instrukcji, wykazując zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu ustanowioną i zgłoszoną przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80.

b) Co najmniej jeden zestaw kompletnych instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu jest dostarczany przez posiadacza:

1. certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu – każdemu znanemu właścicielowi wyrobu lub wyrobów, SBSP lub CMU w chwili ich dostawy lub w chwili wydania pierwszego świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, w zależności od tego, co nastąpi później;

2. uzupełniającego certyfikatu typu lub zatwierdzenia zmiany projektu – wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, SBSP lub CMU, których dotyczy zmiana, w chwili dopuszczenia do użytkowania zmodyfikowanego wyrobu lub zmodyfikowanego CMU;

3. zatwierdzenia projektu naprawy – wszystkim znanym użytkownikom wyrobu lub CMU, których dotyczy naprawa, w chwili dopuszczenia do użytkowania wyrobu lub CMU, które są objęte projektem naprawy; naprawione wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU mogą być dopuszczone do użytkowania przed skompletowaniem odpowiednich instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, ale na ograniczony okres użytkowania i w porozumieniu z Agencją.

Posiadacze zatwierdzenia projektu udostępniają następnie te instrukcje, na żądanie, każdej innej osobie, która jest zobowiązana do ich przestrzegania.

c) Na zasadzie odstępstwa od lit. b), posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu może opóźnić dostępność części instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do instrukcji o długim terminie opracowania o planowym charakterze, do chwili po wprowadzeniu wyrobu lub CMU albo zmodyfikowanego wyrobu lub zmodyfikowanego CMU do użytkowania, ale musi udostępnić te instrukcje, zanim korzystanie z przedmiotowych danych w odniesieniu do wyrobu lub zmodyfikowanego wyrobu stanie się wymagane.

d) Posiadacz zatwierdzenia projektu, który jest zobowiązany do dostarczenia instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z lit. b), udostępnia również zmiany tych instrukcji wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, SBSP lub CMU, których to dotyczy, oraz – na żądanie – każdej innej osobie, która jest zobowiązana do zastosowania się do nich. Taki posiadacz zatwierdzenia projektu musi wykazać Agencji, na żądanie, adekwatność procesu wprowadzania zmian w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnianych zgodnie z niniejszą literą.

21.A.9

Dostęp i badanie

Każda osoba fizyczna lub prawna, która posiada lub wystąpiła z wnioskiem o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu, uzupełniający certyfikat typu, autoryzację ETSO, zatwierdzenie zmiany projektu lub naprawy, świadectwo zdatności do lotu, świadectwo zdatności w zakresie hałasu, zezwolenie na lot, zatwierdzenie organizacji projektującej, certyfikat zatwierdzenie organizacji projektującej lub zezwolenie na podstawie niniejszego rozporządzenia:

a) udziela właściwemu organowi dostępu do wszelkich obiektów, wyrobów, części, akcesoriów, CMU, podzespołów CMU, dokumentów, zapisów, danych, procesów, procedur lub wszelkich innych materiałów celem weryfikacji sprawozdań, dokonania inspekcji lub przeprowadzenia bądź obserwacji prób w locie i na ziemi, w zależności od potrzeb, w celu weryfikacji początkowej i ciągłej zgodności danej organizacji ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego;

b) dokonuje ustaleń w celu zapewnienia właściwemu organowi dostępu, jak przewidziano w lit. a), również w odniesieniu do partnerów, dostawców i podwykonawców osoby fizycznej lub prawnej.

PODCZĘŚĆ B — CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21.A.11

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury dotyczące wydawania certyfikatów typu dla wyrobów i CMU oraz ograniczonych certyfikatów typu dla statków powietrznych, a także ustanawia prawa i obowiązki wnioskodawców ubiegających się o takie certyfikaty i ich posiadaczy.

21.A.13

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.14, ma prawo wystąpić z wnioskiem o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu na warunkach ustanowionych w niniejszej podczęści.

21.A.14

Wykazanie zdolności

a) Wnioskujący o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazywania swoich zdolności, wnioskodawca może wystąpić o zgodę Agencji na stosowanie procedur, które określają konkretne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędne dla spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21), jeżeli wyrób jest jednym z następujących:

1. statkiem powietrznym ELA2;

2. silnikiem lub śmigłem zamontowanym na statku powietrznym ELA2;

3. silnikiem tłokowym;

4. śmigłem o stałym lub zmiennym skoku.

c) W drodze odstępstwa od lit. a) wnioskodawca może wykazać swoją zdolność poprzez uzyskanie ze strony Agencji akceptacji swojego programu certyfikacji ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.15 lit. b), w przypadku gdy wyrobem do certyfikacji jest:

1. statek powietrzny ELA1; lub

2. silnik lub śmigło zamontowane na statku powietrznym ELA1.

21.A.15

Wniosek

a) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu obejmuje przynajmniej wstępne dane opisowe wyrobu, SBSP lub CMU oraz rodzaje operacji, do których mają być one certyfikowane. Ponadto na potrzeby wykazania zgodności, zgodnie z pkt 21.A.20, wniosek obejmuje w chwili składania lub zostaje uzupełniony po jego złożeniu o program certyfikacji, który zawiera wszystkie poniższe elementy:

1. szczegółowy opis projektu typu, obejmujący wszystkie konfiguracje, które mają być certyfikowane;

2. proponowane charakterystyki eksploatacyjne i ograniczenia;

3. zamierzone użytkowanie wyrobu, SBSP lub CMU oraz rodzaje operacji, do których ma być certyfikowany;

4. propozycję podstawy pierwotnej certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, przygotowanej zgodnie z wymogami i opcjami określonymi w pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85;

5. propozycję podziału programu certyfikacji na istotne grupy czynności i danych służących wykazaniu zgodności, obejmującą propozycję sposobów spełnienia wymagań oraz odnośnych dokumentów dotyczących zgodności;

6. propozycję oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w odniesieniu do prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, a także w odniesieniu do potencjalnego wpływu tych niezgodności na bezpieczeństwo i kompatybilność środowiskową wyrobu i SBSP lub na bezpieczeństwo CMU. Proponowana ocena musi uwzględniać co najmniej elementy określone w pkt 21.B.100 lit. a) ppkt 1–4. W oparciu o tę ocenę we wniosku zawiera się propozycję dotyczącą zaangażowania Agencji w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności;

7. harmonogram projektu obejmujący najważniejsze etapy jego realizacji.

c) Po pierwszym przedłożeniu Agencji wnioskodawca aktualizuje program certyfikacji, gdy zachodzą w nim zmiany mające wpływ na którykolwiek z elementów lit. b) ppkt 1–7.

d) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu statku powietrznego obejmuje suplement wniosku do celów zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej lub po złożeniu pierwotnego wniosku zostaje uzupełniony o taki suplement.

e) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłata jest ważny przez 5 lat, a wniosek o każdy inny certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu jest ważny przez 3 lata, chyba że wnioskodawca wykaże w chwili składania wniosku, że jego wyrób, SBSP lub CMU wymaga dłuższego okresu czasu na wykazanie i zadeklarowanie zgodności, a Agencja zgodzi się na taki dłuższy termin.

f) W przypadku gdy certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu nie został wydany lub oczywiste jest, że nie zostanie wydany w terminie przewidzianym w lit. e), wnioskodawca może:

1. złożyć nowy wniosek i zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych i notyfikowanych przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85 na dzień składania nowego wniosku; lub

2. wystąpić o przedłużenie terminu przewidzianego w lit. e) i zaproponować nowy termin dla wydania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu. W takim przypadku wnioskodawca musi zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych i notyfikowanych przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85 w terminie ustalonym przez wnioskodawcę. Dzień ten nie może jednak poprzedzać nowego terminu zaproponowanego przez wnioskodawcę na wydanie certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu o więcej niż pięć lat w przypadku wniosku o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu oraz o więcej niż trzy lata w przypadku wniosku o jakikolwiek inny certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu.

21.A.19

Zmiany powodujące konieczność uzyskania nowego certyfikatu typu

Każda osoba fizyczna lub prawna proponująca zmianę wyrobu występuje o nowy certyfikat typu, jeżeli Agencja uzna, że zmiana projektu, mocy, siły ciągu lub masy jest tak znaczna, że konieczne jest przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu.

Każda osoba fizyczna lub prawna proponująca zmianę w SBSP lub CMU występuje o nowy certyfikat typu, jeżeli Agencja uzna, że zmiana projektu jest tak znaczna, że konieczne jest przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu.

21.A.20

Wykazanie zgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska

a) Po akceptacji przez Agencję programu certyfikacji wnioskodawca wykazuje zgodność z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, ustanowionymi i notyfikowanymi wnioskodawcy przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82, 21.B.85, oraz udostępnia Agencji środki wykorzystane do wykazania tej zgodności.

b) Wnioskodawca zgłasza Agencji wszelkie trudności lub zdarzenia, jakie wystąpiły w trakcie procesu wykazywania zgodności, mogące mieć istotny wpływ na ocenę ryzyka zgodnie z pkt 21.A.15 lit. b) ppkt 6 bądź na program certyfikacji, lub z innego powodu wymagające większego stopnia zaangażowania Agencji niż uprzednio notyfikowany wnioskodawcy zgodnie z pkt 21.B.100 lit. c).

c) Wnioskodawca odnotowuje uzasadnienia zgodności w dokumentach dotyczących zgodności, o których mowa w programie certyfikacji.

d) Po zakończeniu wszystkich etapów procesu wykazywania zgodności na podstawie programu certyfikacji, łącznie z wszelkimi przeglądami i próbami zgodnie z pkt 21.A.33, a także po przeprowadzeniu wszystkich prób w locie zgodnie z pkt 21.A.35, wnioskodawca oświadcza, że:

1. wykazał zgodność z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, ustanowionymi i notyfikowanymi przez Agencję, stosując się do programu certyfikacji, który uzyskał akceptację ze strony Agencji; oraz

2. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

e) Wnioskodawca przedstawia Agencji oświadczenie o zgodności przewidziane w lit. d). W przypadku gdy wnioskodawca posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, oświadczenie o zgodności sporządza się zgodnie z podczęścią J i przedkłada Agencji.

21.A.21

Wymogi dotyczące wydawania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

a) Aby uzyskać certyfikat typu wyrobu lub CMU lub, w przypadku gdy statek powietrzny nie spełnia zasadniczych wymogów określonych w załączniku II do rozporządzenia (UE) 2018/1139, ograniczony certyfikat typu statku powietrznego, wnioskodawca:

1. wykazuje swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.14;

2. wykazuje zgodność zgodnie z pkt 21.A.20;

3. w przypadku certyfikatu typu statku powietrznego lub ograniczonego certyfikatu typu wykazuje, że silnik lub śmigło albo oba te elementy, jeżeli są zainstalowane w statku powietrznym:

(i) mają certyfikat typu wydany lub określony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

(ii) są zgodne z podstawą certyfikacji typu statku powietrznego ustanowioną dla statków powietrznych innych niż bezzałogowe statki powietrzne lub z podstawą certyfikacji typu SBSP dla bezzałogowych statków powietrznych oraz z wymogami ochrony środowiska określonymi i zgłoszonymi przez Agencję jako niezbędne do zapewnienia bezpiecznego lotu statku powietrznego;

4. w przypadku certyfikatu typu bezzałogowego statku powietrznego lub ograniczonego certyfikatu typu:

(i) wykazuje zgodności z podstawą certyfikacji typu SBSP zgodnie z pkt 21.B.80;

(ii) wykazuje, że CMU posiada certyfikat typu wydany zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli CMU została certyfikowana oddzielnie od bezzałogowego statku powietrznego.

b) W drodze odstępstwa od lit. a) ppkt 2, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego wydanego zanim wykaże zgodność z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

21.A.31

Projekt typu

a) Projekt typu składa się z:

1. rysunków i specyfikacji oraz wykazu tych rysunków i specyfikacji, niezbędnych do zdefiniowania konfiguracji i cech konstrukcyjnych wyrobu, SBSP lub CMU, dla których wykazano zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska;

2. informacji o materiałach, procesach i metodach produkcji oraz montażu wyrobu i CMU koniecznych do zapewnienia zgodności wyrobu i CMU;

3. zatwierdzonej sekcji ograniczeń zdatności do lotu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z definicją we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych; oraz

4. wszelkich innych danych umożliwiających, przez porównanie, ustalenie zdatności do lotu oraz, w stosownych przypadkach, właściwości środowiskowych późniejszych wyrobów i CMU tego samego typu.

b) Każdy projekt typu musi być odpowiednio określony.

21.A.33

Przeglądy i próby

a) (Zarezerwowane)

b) Przed wykonaniem każdej próby, w trakcie wykazywania zgodności wymaganego na podstawie 21.A.20, wnioskodawca upewnia się:

1. w odniesieniu do prototypu, że

(i) materiały i procesy są zgodne ze specyfikacjami dla proponowanego projektu typu;

(ii) części wyrobu i podzespoły CMU są w należyty sposób zgodne z rysunkami w proponowanym projekcie typu; oraz

(iii) proces produkcji, budowy i montażu jest zgodny ze specyfikacją w proponowanym projekcie typu; oraz

2. w odniesieniu do urządzeń do wykonywania prób i pomiarów, które mają być zastosowane w danej próbie, że są one odpowiednie dla wykonywanej próby i prawidłowo wyskalowane.

c) Na podstawie weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z lit. b) wnioskodawca składa oświadczenie o zgodności zawierające wykaz ewentualnych niezgodności, wraz z uzasadnieniem, że nie będzie to miało wpływu na wyniki prób, i umożliwia Agencji przeprowadzenie przeglądu, jaki uzna ona za niezbędny, aby sprawdzić ważność tego oświadczenia.

d) Wnioskodawca umożliwia Agencji:

1. przegląd wszelkich danych i informacji dotyczących wykazania zgodności; oraz

2. asystowanie przy wszelkich próbach lub przeglądach wykonywanych na potrzeby wykazania zgodności lub ich przeprowadzenie.

e) W odniesieniu do wszystkich prób i przeglądów, przy których Agencja asystowała lub które przeprowadziła zgodnie z lit. d) ppkt 2:

1. wnioskodawca przedstawia Agencji oświadczenie o zgodności przewidziane w lit. c); oraz

2. w okresie pomiędzy złożeniem oświadczenia o zgodności przewidzianego w lit. c) a momentem przedłożenia prototypu Agencji do przeprowadzenia próby nie wprowadza się żadnej zmiany w prototypie ani w urządzeniach do wykonywania prób i pomiarów wpływającej na ważność oświadczenia o zgodności.

21.A.35

Próby w locie

a) Próby w locie do celu uzyskania certyfikatu typu wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi dla takich prób przez Agencję.

b) Wnioskodawca wykonuje wszelkie próby w locie, jakie Agencja uzna za niezbędne do ustalenia:

1. zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska; oraz

2. czy istnieje wystarczająca pewność, że statek powietrzny, jego części, akcesoria, SBSP lub CMU są niezawodne i prawidłowo funkcjonują w odniesieniu do statków powietrznych, SBSP i CMU, które mają być certyfikowane zgodnie z niniejszym załącznikiem, z wyjątkiem:

(i) szybowców innych niż szybowce bezzałogowe oraz szybowców z napędem innych niż bezzałogowe szybowce z napędem;

(ii) balonów i sterowców określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

(iii) samolotów innych niż samoloty bezzałogowe, o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 722 kg.

c) (Zarezerwowane)

d) (Zarezerwowane)

e) (Zarezerwowane)

f) Próby w locie określone w lit. b) ppkt 2 obejmują:

1. w przypadku statków powietrznych innych niż bezzałogowe statki powietrzne:

(i) liczbę godzin lotu, którą Agencja uznaje za konieczną, aby zapewnić wykazanie bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego przed oddaniem go do użytkowania, i która musi wynosić co najmniej 150 godzin;

(ii) w szczególności dla statków powietrznych z silnikami turbinowymi typu wcześniej niestosowanego na statkach powietrznych posiadających certyfikat typu, co najmniej 300 godzin pracy przy pełnej kompletacji silników, odpowiadających wymaganiom certyfikatu typu;

2. w przypadku SBSP i CMU – liczbę godzin lotu, którą Agencja uznaje za konieczną, biorąc pod uwagę stopień złożoności projektu statku powietrznego i CMU oraz związane z nimi ryzyko dla bezpieczeństwa, aby zapewnić wykazanie ich bezpiecznej eksploatacji przed oddaniem statku powietrznego i CMU do użytkowania.

21.A.41

Certyfikat typu

Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu zawierają projekt typu, ograniczenia użytkowe, instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie zdatności do lotu i emisji, właściwą podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska, zgodność z którymi odnotowuje Agencja, oraz wszelkie inne warunki lub ograniczenia określone dla wyrobu, SBSP lub CMU we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych i wymogach ochrony środowiska. Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu statku powietrznego zawierają ponadto właściwą podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, dane dotyczące zgodności operacyjnej oraz arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie hałasu. Arkusz danych certyfikatu typu statku powietrznego i ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego zawiera zapisy dotyczące spełnienia wymagań w zakresie emisji CO2, a arkusz danych certyfikatu typu dla silnika zawiera zapisy dotyczące spełnienia wymagań w zakresie emisji spalin.

21.A.44

Obowiązki posiadacza

Każdy posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.9, 21.A.62 oraz 21.A.65 i w tym celu utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21.A.13;

b) precyzuje sposób oznakowania zgodnie z podczęścią Q.

Począwszy od dnia 18 maja 2022 r., obowiązek wypełnienia zobowiązań wymienionych w lit. a) należy rozumieć jako odniesienie do pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.62 oraz 21.A.65; i w tym celu każdy posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21.A.14;

21.A.47

Zbywalność

Certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu lub autoryzacja ETSO na pomocnicze źródło zasilania mogą być przeniesione tylko na osobę prawną lub fizyczną, która jest w stanie podjąć się zobowiązań ustanowionych w pkt 21.A.44 i która, w tym celu, wykazała swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.14.

21.A.51

Termin i ciągłość ważności

a) Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu są wydawane na czas nieokreślony. Pozostają ważne pod warunkiem, że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu zwraca się Agencji.

21.A.62

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu udostępnia:

a) co najmniej jeden zbiór kompletnych danych dotyczących zgodności operacyjnej, przygotowanych zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o wszelkich zmianach w danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej; oraz

c) na żądanie, odpowiednie dane, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu bądź elementów odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

21.A.65

Trwała integralność strukturalna struktur samolotów

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dla dużego samolotu zapewnia zachowanie ważności programu trwałej integralności strukturalnej przez cały okres eksploatacji samolotu, uwzględniając doświadczenia związane z użytkowaniem i bieżące operacje

(PODCZĘŚĆ C — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D — ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

21.A.90A

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania zmian w certyfikatach typu oraz prawa i obowiązki posiadaczy takich zatwierdzeń i wnioskujących o nie. W niniejszej podczęści określono także zmiany standardowe, których nie obejmuje proces zatwierdzający na mocy niniejszej podczęści. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatu typu i ograniczonego certyfikatu typu.

21A.90B

Zmiany standardowe

a) Zmiany standardowe to zmiany w certyfikacie typu:

1. w odniesieniu do:

(i) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 5 700 kg;

(ii) wiropłatów o MTOM nie większej niż 3 175 kg;

(iii) szybowców, motoszybowców, balonów i sterowców, określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

(iv) statków powietrznych zdolnych do wykonywania lotów VTOL o MTOM nie większej niż 5 700 kg;

2. które są zgodne z danymi projektowymi zawartymi w specyfikacjach certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, zawierających opis akceptowalnych sposobów, technik i praktyk realizacji i określania zmian standardowych, w tym powiązane instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu; oraz

3. które nie są sprzeczne z danymi, którymi dysponują posiadacze certyfikatów typu.

b) Punkty 21A.91–21A.109 nie mają zastosowania do zmian standardowych.

21.A.90C

Autonomiczne zmiany w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Autonomiczne zmiany w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu to zmiany, które nie są bezpośrednio przygotowywane w wyniku zmiany projektu typu lub projektu naprawy.

b) Autonomiczne zmiany w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu mogą być dokonywane wyłącznie przez posiadacza zatwierdzenia projektu, dla którego instrukcje te zostały ustanowione.

c) Pkt 21.A.91–21.A.109 nie mają zastosowania do autonomicznych zmian w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, które:

1) nie mają wpływu na sekcję ograniczeń zdatności do lotu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu; oraz

2) nie wymagają od posiadacza zatwierdzenia projektu dokonania dodatkowego wykazania zgodności z podstawą certyfikacji.

d) Autonomiczne zmiany w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, o których mowa w lit. c), są zatwierdzane przez posiadacza zatwierdzenia projektu zgodnie z procedurami uzgodnionymi z Agencją.

21.A.91

Klasyfikacja zmian w certyfikacie typu

Zmiany w certyfikacie typu klasyfikuje się jako „drobne” lub „poważne”. „Drobna zmiana” nie ma znaczącego wpływu na masę, wyważenie, wytrzymałość konstrukcji, niezawodność, właściwości użytkowe, certyfikowany poziom hałasu lub emisji, dane dotyczące zgodności operacyjnej lub inne właściwości mające wpływ na kompatybilność środowiskową wyrobu lub SBSP, ani nie ma znaczącego wpływu na niezawodność, właściwości użytkowe lub inne właściwości mające wpływ na zdatność do lotu CMU. Bez uszczerbku dla pkt 21.A.19 wszelkie inne zmiany uznaje się zgodnie z niniejszą podczęścią za „poważne zmiany”. Poważne i drobne zmiany są zatwierdzane, stosownie do przypadku, na zasadach ustanowionych w pkt 21.A.95 lub 21.A.97 i muszą być odpowiednio określone.

21.A.92

Kwalifikowalność

a) Na podstawie niniejszej podczęści jedynie posiadacz certyfikatu typu może wnioskować o zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu; pozostali wnioskujący o poważną zmianę w certyfikacie typu składają wnioski na podstawie podczęści E.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna może wnioskować o zatwierdzenie drobnej zmiany w certyfikacie typu na podstawie niniejszej podczęści.

21.A.93

Wniosek

a) Wniosek o zatwierdzenie zmiany w certyfikacie typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Na potrzeby wykazania zgodności, zgodnie z pkt 21.A.20, wniosek obejmuje w chwili składania lub zostaje uzupełniony po jego złożeniu o program certyfikacji, który zawiera:

1. opis zmiany wskazujący:

(i) konfigurację(-e) wyrobu, SBSP lub CMU w certyfikacie typu, na podstawie którego dokonuje się zmiany;

(ii) wszystkie obszary wyrobu, SBSP lub CMU w certyfikacie typu, w tym zatwierdzone podręczniki, które uległy zmianie lub na które zmiana miała wpływ; oraz

(iii) w przypadku gdy zmiana ma wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wszelkie niezbędne zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej;

2. wszelkie powtórne badania niezbędne do wykazania zgodności zmiany i obszarów objętych skutkami zmiany z właściwą podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska; oraz

3. w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu:

(i) propozycję podstawy pierwotnej certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, przygotowanej zgodnie z wymogami i opcjami określonymi w pkt 21.A.101;

(ii) propozycję podziału programu certyfikacji na istotne grupy czynności i danych służących wykazaniu zgodności, obejmującą propozycję sposobów spełnienia wymagań oraz odnośnych dokumentów dotyczących zgodności;

(iii) propozycję oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w odniesieniu do prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z mającymi zastosowanie aspektami: podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, a także w odniesieniu do potencjalnego wpływu tych niezgodności na bezpieczeństwo i kompatybilność środowiskową wyrobu i SBSP lub na bezpieczeństwo CMU; proponowana ocena musi uwzględniać co najmniej elementy określone w pkt 21.B.100 lit. a) ppkt 1–4. W oparciu o tę ocenę we wniosku zawiera się propozycję dotyczącą zaangażowania Agencji w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności; oraz

(iv) harmonogram projektu obejmujący najważniejsze etapy jego realizacji.

c) Wniosek o zmianę w certyfikacie typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu jest ważny przez pięć lat, a wniosek o zmianę w każdym innym certyfikacie typu jest ważny przez trzy lata. W przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywiste jest, że nie zostanie zatwierdzona w terminie przewidzianym w niniejszej literze, wnioskodawca może:

1. złożyć nowy wniosek o zmianę w certyfikacie typu i zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101 oraz notyfikowanych zgodnie z pkt 21.B.105 na dzień składania nowego wniosku; lub

2. wystąpić o przedłużenie terminu przewidzianego w pierwszym zdaniu lit. c) dla pierwotnego wniosku i zaproponować nowy termin wydania zatwierdzenia. W takim przypadku wnioskodawca musi zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101 oraz notyfikowanych zgodnie z pkt 21.B.105 w terminie ustalonym przez wnioskodawcę. Dzień ten nie może jednak poprzedzać nowego terminu zaproponowanego przez wnioskodawcę na wydanie zatwierdzenia o więcej niż pięć lat w przypadku wniosku o zmianę certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu oraz o więcej niż trzy lata w przypadku wniosku o jakąkolwiek inną zmianę certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu.

21.A.95

Wymogi dotyczące zatwierdzania drobnej zmiany

a) Drobne zmiany w certyfikacie typu są klasyfikowane i zatwierdzane przez:

1. Agencję; lub

2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 2, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Drobna zmiana w certyfikacie typu jest zatwierdzana tylko:

1. gdy wykazano, że zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska uwzględnionymi poprzez odniesienie w certyfikacie typu;

2. w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, gdy wykazano, że konieczne zmiany w tych danych są zgodne z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej uwzględnioną poprzez odniesienie w certyfikacie typu;

3. gdy zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska, które mają zastosowanie zgodnie z ppkt 1, została zadeklarowana, a uzasadnienia zgodności zostały odnotowane w dokumentach dotyczących zgodności; oraz

4. gdy nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 1, specyfikacje certyfikacyjne, które weszły w życie później w stosunku do specyfikacji uwzględnionych poprzez odniesienie w certyfikacie typu, mogą być wykorzystane do zatwierdzenia drobnej zmiany, o ile nie mają one wpływu na wykazanie zgodności.

d) W drodze odstępstwa od lit. a), na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), drobna zmiana w certyfikacie typu statku powietrznego może zostać zatwierdzona przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te zaczną być wykorzystywane w praktyce.

e) Wnioskodawca przedstawia Agencji dane uzasadniające zmianę oraz oświadczenie, że zgodność wykazano zgodnie z lit. b).

f) Zatwierdzenie drobnej zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której zmiana ta się odnosi.

21.A.97

Wymogi dotyczące zatwierdzania poważnej zmiany

a) Poważne zmiany w certyfikacie typu są klasyfikowane i zatwierdzane przez:

1. Agencję; lub

2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 8, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Poważna zmiana w certyfikacie typu jest zatwierdzana tylko:

1. gdy wykazano, że zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101;

2. w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wykazano, że konieczne zmiany w tych danych spełniają wymogi podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowionej przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101; oraz

3. w przypadku wykazania zgodności z ppkt 1 i 2 zgodnie z pkt 21.A.20, stosownie do danej zmiany.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 2 i 3, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), poważna zmiana w certyfikacie typu statku powietrznego może zostać zatwierdzona przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te zaczną być wykorzystywane w praktyce.

d) Zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której zmiana ta się odnosi.

21.A.101

Podstawa certyfikacji typu, podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogi ochrony środowiska w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu

a) Poważna zmiana w certyfikacie typu i obszary objęte skutkami zmiany muszą być zgodne ze specyfikacjami certyfikacyjnymi mającymi zastosowanie do wyrobu, SBSP lub CMU, które są zmieniane, w dniu złożenia wniosku o zmianę albo ze specyfikacjami certyfikacyjnymi, które zaczęły obowiązywać po tej dacie, zgodnie z lit. f) poniżej. Termin ważności wniosku określa się zgodnie z pkt 21.A.93 lit. c). Ponadto zmieniony wyrób lub zmieniony SBSP muszą spełniać wymogi ochrony środowiska określone przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.85.

b) Z wyjątkiem przypadków określonych w lit. h), w drodze odstępstwa od lit. a), wcześniejsza zmiana specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), oraz wszelkich innych specyfikacji certyfikacyjnych, które są bezpośrednio powiązane, może zostać wykorzystana w którejkolwiek z poniższych sytuacji, chyba że wcześniejsza zmiana zaczęła obowiązywać przed datą, od której odnośne specyfikacje certyfikacyjne, uwzględnione poprzez odniesienie w certyfikacie typu, zaczęły obowiązywać:

1. zmiana nie została uznana przez Agencję za znaczącą. Celem stwierdzenia, czy dana zmiana jest znacząca, Agencja analizuje ją w kontekście wszelkich wcześniejszych istotnych zmian projektu i wszelkich powiązanych nowelizacji właściwych specyfikacji certyfikacyjnych uwzględnionych poprzez odniesienie w certyfikacie typu dotyczącym wyrobu lub CMU. Zmiany spełniające którekolwiek z poniższych kryteriów są automatycznie uznawane za znaczące:

(i) nie zachowano ogólnej konfiguracji lub zasad budowy;

(ii) założenia przyjęte w ramach certyfikacji wyrobu, SBSP lub CMU, które mają zostać zmienione, utraciły swoją podstawę;

2. w odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części, akcesorium lub podzespołu CMU, które Agencja uzna za nieobjęte skutkami wprowadzanej zmiany;

3. w odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części, akcesorium lub podzespołu CMU objętych skutkami zmiany, w stosunku do których Agencja uzna, że spełnienie wymagań specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), nie wpływa w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu, zmienionego SBSP, zmienionego CMU, lub jest niepraktyczne.

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w przypadku zmiany w statku powietrznym innym niż wiropłat o ciężarze maksymalnym nie większym niż 2 722 kg (6 000 funtów) lub w nieturbinowym wiropłacie o ciężarze maksymalnym nie większym niż 1 361 kg (3 000 funtów), zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu uwzględnioną poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Jeżeli Agencja uzna jednak, że zmiana jest znacząca w danym obszarze, Agencja może wymagać, aby zmiana i obszary objęte skutkami zmiany były zgodne ze zmianą specyfikacji certyfikacyjnej podstawy certyfikacji typu uwzględnionej poprzez odniesienie w certyfikacie typu i z każdą inną specyfikacją certyfikacyjną, która jest bezpośrednio powiązana, chyba że Agencja uzna również, że zgodność z tą zmianą nie wpływa w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub jest niepraktyczna.

d) Jeżeli Agencja uzna, że specyfikacje certyfikacyjne obowiązujące w dniu złożenia wniosku o zmianę nie zawierają odpowiednich norm w odniesieniu do proponowanej zmiany, zmiana i obszary objęte skutkami zmiany muszą być również zgodne ze wszelkimi warunkami specjalnymi oraz zmianami w tych warunkach specjalnych, ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.75, w celu zapewnienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi ustanowionemu w specyfikacjach certyfikacyjnych obowiązujących w dniu złożenia wniosku o zmianę.

e) W drodze odstępstwa od lit. a), b) i c) zmiana i obszary objęte skutkami zmiany mogą być zgodne z alternatywą wobec specyfikacji certyfikacyjnej ustalonej przez Agencję, jeżeli tak zaproponuje wnioskodawca, pod warunkiem że Agencja uzna, że alternatywa zapewnia poziom bezpieczeństwa, który jest:

1. w przypadku certyfikatu typu:

(i) równoważny poziomowi bezpieczeństwa określonemu w specyfikacjach certyfikacyjnych ustalonych przez Agencję zgodnie z lit. a), b) lub c) powyżej; lub

(ii) zgodny z zasadniczymi wymogami załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/1139;

2. w przypadku ograniczonego certyfikatu typu, odpowiedni w odniesieniu do zamierzonego użytkowania.

f) Jeżeli wnioskodawca zdecyduje się spełnić wymagania wynikające ze specyfikacji certyfikacyjnej określone w zmianie, która zacznie obowiązywać po złożeniu wniosku o zmianę w certyfikacie typu, zmiana i obszary objęte skutkami zmiany muszą również spełniać wymagania wynikające z każdej innej specyfikacji certyfikacyjnej, która jest bezpośrednio powiązana.

g) W przypadku gdy wniosek o zmianę w certyfikacie typu statku powietrznego zawiera zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej lub zostaje o te dane uzupełniony po złożeniu pierwotnego wniosku, podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustala się zgodnie z lit. a)–f) powyżej.

h) W odniesieniu do dużych samolotów objętych pkt 26.300 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/640 (

5

) wnioskodawca musi zastosować się do specyfikacji certyfikacyjnych zapewniających poziom bezpieczeństwa co najmniej równoważny z poziomem bezpieczeństwa określonym w pkt 26.300 i 26.330 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2015/640, z wyjątkiem wnioskodawców ubiegających się o uzupełniające certyfikaty typu, którzy nie są zobowiązani do uwzględnienia pkt 26.303.

21.A.108

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

W przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany udostępnia:

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

21.A.109

Obowiązki i znakowanie EPA

Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w certyfikacie typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.9 oraz 21.A.108;

b) wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA („europejskie zatwierdzenie części”), zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

PODCZĘŚĆ E — UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

21.A.111

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury zatwierdzania poważnych zmian w certyfikacie typu zgodnie z procedurami dotyczącymi uzupełniających certyfikatów typu oraz prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych certyfikatów. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatów typu i ograniczonych certyfikatów typu.

21.A.112A

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.112B, może wystąpić z wnioskiem o uzupełniający certyfikat typu na warunkach ustanowionych w niniejszej podczęści.

21.A.112B

Wykazanie zdolności

a) Wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w przypadku wyrobów, o których mowa w pkt 21.A.14 lit. c), wnioskodawca może wykazać swoją zdolność poprzez uzyskanie akceptacji ze strony Agencji swojego programu certyfikacji ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.93 lit. b).

21.A.113

Wniosek o uzupełniający certyfikat typu

a) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu:

(i) zawiera we wniosku informacje wymagane na podstawie pkt 21.A.93 lit. b);

(ii) wskazuje, czy dane certyfikacyjne zostały lub zostaną przygotowane w całości przez wnioskodawcę, czy na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacyjnych typu.

c) Pkt 21.A.93 lit. c) ma zastosowanie do wymogów dotyczących terminów ważności wniosku oraz wymogów związanych z koniecznością aktualizacji podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, w przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywiste jest, że nie zostanie zatwierdzona w ustalonym terminie.

21.A.115

Wymagania dotyczące zatwierdzenia poważnych zmian w formie uzupełniającego certyfikatu typu

a) Uzupełniające certyfikaty typu wydawane są przez:

1. agencję; lub

2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 9, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest wyłącznie:

1. gdy wnioskodawca wykazał swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.112B;

2. gdy wykazano, że zmiana w certyfikacie typu i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101;

3. w przypadku uzupełniającego certyfikatu typu mającego wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej wykazano, że konieczne zmiany w tych danych spełniają wymogi podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowionej przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101;

4. w przypadku wykazania zgodności z ppkt 2 i 3 zgodnie z pkt 21.A.20, stosownie do danej zmiany; oraz

5. w przypadku, gdy wnioskodawca wskazał, że podał dane certyfikacyjne na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacji typu zgodnie z pkt 21.A.113 lit. b):

(i) posiadacz certyfikatu typu poinformował, że nie ma zastrzeżeń natury technicznej do informacji przedłożonych na podstawie pkt 21.A.93; oraz

(ii) posiadacz certyfikatu typu zgodził się na współpracę z posiadaczem uzupełniającego certyfikatu typu celem zapewnienia należytego wykonywania obowiązków w zakresie ciągłej zdatności do lotu zmienionego wyrobu, zmienionego SBSP lub zmienionej CMU poprzez spełnienie wymagań pkt 21.A.44 i 21.A.118A.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 3 i 4, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania uzupełniającego certyfikatu typu statku powietrznego wydanego zanim wykaże zgodność z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

d) Uzupełniający certyfikat typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której ta poważna zmiana się odnosi.

21.A.116

Zbywalność

Uzupełniający certyfikat typu może być przeniesiony tylko na osobę prawną lub fizyczną będącą w stanie podjąć się zobowiązań zgodnie z pkt 21.A.118A i która, w tym celu, wykazała zdolność do zakwalifikowania się według kryteriów z pkt 21.A.112B, z wyłączeniem statków powietrznych ELA1, w odniesieniu do których dana osoba fizyczna lub prawna zwróciła się do Agencji o zgodę na zastosowanie procedur, które określają czynności niezbędne do podjęcia tych zobowiązań.

21.A.117

Zmiany w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu

a) Drobne zmiany w stosunku do części wyrobu, SBSP lub CMU objętych uzupełniającym certyfikatem typu są klasyfikowane i zatwierdzane zgodnie z podczęścią D.

b) Każda poważna zmiana w stosunku do części wyrobu, SBSP lub CMU objętych uzupełniającym certyfikatem typu podlega zatwierdzeniu jako oddzielny uzupełniający certyfikat typu zgodnie z niniejszą podczęścią.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) poważna zmiana w stosunku do części wyrobu, SBSP lub CMU objętych uzupełniającym certyfikatem typu przedłożonym przez jego posiadacza może być zatwierdzona jako zmiana w istniejącym uzupełniającym certyfikacie typu.

21.A.118A

Obowiązki i znakowanie EPA

Każdy posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu:

a) podejmuje zobowiązania:

1. ustanowione w pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.9 oraz 21.A.120B;

2. warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu na podstawie pkt 21.A.115 lit. b) ppkt 5 ppkt (ii);

i w tym celu utrzymuje zgodność z kryteriami pkt 21.A.112B;

b) wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

21.A.118B

Termin i ciągłość ważności

a) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia uzupełniający certyfikat typu zwraca się Agencji.

21.A.120B

Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

W przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu udostępnia:

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim dane dotyczące zgodności operacyjnej zaczną być wykorzystywane przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej:

1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz

2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

PODCZĘŚĆ F — PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21.A.121

Zakres

a) Niniejsza podczęść ustala procedurę wykazywania zgodności z właściwymi danymi projektowymi wyrobu, części, akcesorium, CMU i podzespołu CMU, które mają być wytwarzane bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G.

b) Niniejsza podczęść ustanawia obowiązki producenta wyrobu, części, akcesorium, CMU i podzespołu CMU wytwarzanych na podstawie niniejszej podczęści.

21.A.122

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna może złożyć wniosek o wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU na podstawie niniejszej podczęści, jeżeli:

a) posiada ona lub wystąpiła o zatwierdzenie obejmujące projekt wyrobu, części, akcesorium, CMU i podzespołu CMU, których dotyczy wniosek; lub

b) zapewniła należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o zatwierdzenie lub posiadaczem zatwierdzenia takiego projektu.

21.A.124

Wniosek

a) Wniosek o zgodę na wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU na podstawie niniejszej podczęści składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ.

b) Taki wniosek zawiera:

1. dowód potwierdzający, w przypadkach gdy jest to stosowne, że:

(i) wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G byłoby nieodpowiednie; lub

(ii) przed wydaniem zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G niezbędne jest dokonanie certyfikacji lub zatwierdzenia wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU według niniejszej podczęści;

2. zarys informacji wymaganych na podstawie pkt 21.A.125A lit. b).

21.A.124 A

Sposoby spełnienia wymagań

a) Organizacja może stosować wszelkie alternatywne sposoby spełnienia wymagań w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

b) Jeżeli organizacja zamierza zastosować alternatywne sposoby spełnienia wymagań, przed ich zastosowaniem przedstawia właściwemu organowi pełny opis. Opis zawiera wszelkie zmiany podręczników lub procedur, które mogą być istotne, a także wyjaśnienie, w jaki sposób osiągnięto zgodność z niniejszym rozporządzeniem.

Organizacja może stosować te alternatywne sposoby spełnienia wymagań pod warunkiem ich uprzedniego zatwierdzenia przez właściwy organ.

21.A.125 A

Wydanie zezwolenia

Wnioskodawca nabywa prawa do otrzymania zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, na wykazywanie zgodności poszczególnych wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU na podstawie niniejszej podczęści, po:

a) ustanowieniu systemu inspekcji produkcji zapewniającego, aby wszystkie wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU odpowiadały właściwym danym projektowym i były w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

b) opracowaniu podręcznika zawierającego:

1. opis systemu inspekcji produkcji wymaganego na mocy lit. a);

2. opis środków dokonywania ustaleń w ramach systemu inspekcji produkcji;

3. opis prób wymaganych na mocy pkt 21.A.127 i pkt 21.A.128 oraz nazwisk osób upoważnionych dla celów pkt 21.A.130 lit. a).

c) wykazaniu, że jest w stanie udzielać pomocy zgodnie z pkt 21.A.3A i 21.A.129 lit. d).

21.A.125B

Niezgodności i uwagi

a) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnie z pkt 21.B.125 posiadacz zezwolenia:

1. identyfikuje przyczyny niezgodności oraz czynniki sprzyjające jej wystąpieniu;

2. określa plan działań naprawczych;

3. wykazuje wdrożenie działań naprawczych spełniających oczekiwania właściwego organu.

b) Działania, o których mowa w lit. a), przeprowadza się w terminie uzgodnionym z tym właściwym organem zgodnie z pkt 21.B.125.

c) Posiadacz zezwolenia w należyty sposób uwzględnia uwagi otrzymane zgodnie z pkt 21.B.125 lit. e). Organizacja rejestruje decyzje podjęte w odniesieniu do tych uwag.

21.A.125C

Termin i ciągłość ważności

a) Zezwolenie wydaje się na czas określony, który w żadnym wypadku nie może przekraczać jednego roku. Zachowuje ważność, o ile organizacja spełnia wszystkie poniższe warunki:

1. organizacja produkująca nadal spełnia stosowne wymagania niniejszego załącznika;

2. organizacja produkująca lub dowolny z jej partnerów, dostawców lub podwykonawców uznaje możliwość przeprowadzania przez właściwy organ badań zgodnie z pkt 21.A.9;

3. organizacja produkująca jest w stanie przedstawić właściwemu organowi dowody wykazujące, że utrzymuje zadowalającą kontrolę nad procesem wytwarzania wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU objętych zezwoleniem;

4. zezwolenie nie zostało cofnięte przez właściwy organ na mocy pkt 21.B.65, nie zostało zwrócone przez organizację produkującą, a okres jego obowiązywania nie wygasł.

b) W przypadku zwrotu, cofnięcia lub wygaśnięcia ważności zezwolenie zwraca się właściwemu organowi.

21.A.126

System inspekcji produkcji

a) System inspekcji produkcji wymagany na mocy pkt 21.A.125A lit. a) zapewnia możliwości ustalenia, czy:

1. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części są zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych;

2. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części są prawidłowo oznakowane;

3. procesy, techniki produkcji i sposoby montażu, mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo gotowego wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU, są wykonywane zgodnie ze specyfikacjami zaakceptowanymi przez właściwy organ;

4. zmiany projektu, w tym materiały zastępcze, zostały zatwierdzone na podstawie niniejszego załącznika i zostały sprawdzone przed ich wprowadzeniem do gotowego wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU.

b) System inspekcji produkcji wymagany w pkt 21.A.125A lit. a) musi tak funkcjonować, aby zapewnić również, że:

1. części używane w procesach są badane na zgodność z odnośnymi danymi projektowymi w tych miejscach produkcji, gdzie można przeprowadzić dokładne badania;

2. materiały, które mogą ulec zniszczeniu lub utracić swoje właściwości, są odpowiednio magazynowane i zabezpieczone;

3. aktualne rysunki projektowe są łatwo dostępne dla pracowników produkcji i kontroli i są wykorzystywane, kiedy istnieje taka potrzeba;

4. odrzucane materiały i części są segregowane i znakowane w taki sposób, który uniemożliwia ich zamontowanie na gotowym wyrobie, części, akcesorium, CMU lub podzespole CMU;

5. materiały i części, które zostały wycofane ze względu na odstępstwa od projektu typu lub specyfikacji produkcji, a których zamontowanie na gotowym wyrobie, części, akcesorium, CMU lub podzespole CMU jest rozważane, są poddawane zatwierdzonej procedurze analizy technicznej i produkcyjnej; Materiały i części uznane za zdatne do użytkowania w wyniku zastosowania wspomnianej procedury muszą być odpowiednio znakowane i ponownie sprawdzane, jeżeli konieczne jest ich przerobienie lub naprawa; materiały i części odrzucone w wyniku zastosowania wspomnianej procedury są znakowane i wyrzucane, aby zapobiec ich zainstalowaniu w gotowym wyrobie;

21.A.127

Próby: statek powietrzny

a) Każdy producent statku powietrznego wyprodukowanego zgodnie z niniejszą podczęścią ustanawia zatwierdzoną procedurę prób produkcyjnych na ziemi i w locie oraz formularze kontrolne i według tych formularzy sprawdza każdy wyprodukowany statek powietrzny. W ten sposób bada zgodność z pkt 21.A.125A lit. a).

b) Każda procedura prób produkcyjnych obejmuje przynajmniej:

1. sprawdzenie właściwości w locie;

2. sprawdzenie osiągów (z wykorzystaniem normalnego oprzyrządowania statku powietrznego);

3. sprawdzenie prawidłowego działania wszystkich układów i akcesoriów statku powietrznego;

4. ustalenie, czy wszystkie przyrządy są prawidłowo oznakowane i czy wszystkie tabliczki i wymagane instrukcje użytkowania w locie są prawidłowo przytwierdzone po próbie w locie;

5. sprawdzenie właściwości użytkowych statku powietrznego na ziemi;

6. sprawdzenie wszelkich innych elementów właściwych dla badanego statku powietrznego.

21.A.128

Próby: silniki, śmigła i jednostki sterująco-monitorujące (CMU)

Każdy producent silników, śmigieł lub CMU wyprodukowanych zgodnie z niniejszą podczęścią poddaje każdy silnik, śmigło o zmiennym skoku lub CMU akceptowalnej próbie funkcjonalnej, zgodnie ze specyfikacją w dokumentacji technicznej posiadacza certyfikatu typu, celem stwierdzenia, czy działa prawidłowo w pełnym zakresie użytkowania, dla jakiego prowadzony jest proces certyfikacji typu. W ten sposób bada zgodność z pkt 21.A.125A lit. a).

21.A.129

Obowiązki organizacji produkującej

Każdy producent wyrobu, części, akcesorium, CMU lub podzespołu CMU wytwarzanych zgodnie z niniejszą podczęścią:

a) udostępnia właściwemu organowi na potrzeby przeglądu wszystkie wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU;

b) zachowuje w miejscu wytwarzania dane techniczne i rysunki niezbędne do określenia, czy wyrób, część, akcesorium, CMU lub podzespół CMU odpowiadają właściwym danym projektowym;

c) ustanawia system inspekcji produkcji zapewniający, aby każdy wyrób, część, akcesorium, CMU lub podzespół CMU odpowiadały właściwym danym projektowym i były w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

d) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności do lotu związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami, akcesoriami, CMU lub podzespołami CMU;

e) stosuje się do przepisów podczęści A niniejszej sekcji.

21.A.130

Oświadczenie o zgodności

a) Każdy producent wyrobu, części, akcesorium, CMU i podzespołu CMU wytwarzanych według niniejszej podczęści sporządza na formularzu 52 EASA oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych (zob. dodatek VIII), lub na formularzu 1 EASA dla innych wyrobów, części, akcesoriów, CMU lub podzespołów CMU (zob. dodatek I). Oświadczenie to podpisywane jest przez upoważnioną osobę zajmującą odpowiedzialne stanowisko w organizacji produkującej.

b) Oświadczenie o zgodności zawiera wszystkie następujące pozycje:

1. w odniesieniu do wszystkich wyrobów, części, akcesoriów, CMU lub podzespołów CMU – oświadczenie, że wyrób, część, akcesorium, CMU lub podzespół CMU odpowiadają zatwierdzonym danym projektowych i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

2. w odniesieniu do wszystkich statków powietrznych – oświadczenie, że statek powietrzny został sprawdzony na ziemi i w locie zgodnie z pkt 21.A.127 lit. a);

3. w odniesieniu do wszystkich silników, śmigieł o zmiennym skoku lub CMU – oświadczenie, że silnik, śmigło o zmiennym skoku lub CMU zostały poddane przez producenta końcowej próbie funkcjonalnej zgodnie z pkt 21.A.128;

4. dodatkowo, w przypadku wymogów ochrony środowiska:

(i) oświadczenie, że kompletny silnik spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji spalin z silników, obowiązujące w dniu wyprodukowania silnika; oraz

(ii) oświadczenie, że kompletny samolot spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji CO2, obowiązujące w dniu wydania jego pierwszego świadectwa zdatności do lotu.

c) Każdy producent wyrobu, części, akcesorium, CMU lub podzespołu CMU, o których mowa w lit. a), przedstawia aktualne oświadczenie o zgodności do zatwierdzenia przez właściwy organ w każdej z następujących sytuacji:

1. w chwili pierwszego przekazania prawa własności wyrobu, części, akcesorium, CMU lub podzespołu CMU;

2. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego;

3. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy dokumentu poświadczającego zdatność do lotu silnika, śmigła, części, akcesorium, CMU lub podzespołu CMU.

d) Właściwy organ potwierdza przez kontrasygnatę oświadczenie o zgodności, jeżeli stwierdzi po dokonaniu przeglądu, że wyrób, część, akcesorium, CMU lub podzespół CMU odpowiadają właściwym danym projektowym i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

PODCZĘŚĆ G — ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21.A.131

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia:

a) procedurę wydawania zatwierdzenia organizacji produkującej dla organizacji produkującej wykazującej zgodność wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU z mającymi zastosowanie danymi projektowymi;

b) prawa i obowiązki wnioskodawcy ubiegającego się o takie zatwierdzenie i jego posiadacza.

21.A.133

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna („organizacja”) ma prawo wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści. Wnioskodawca:

a) uzasadnia, że dla określonego zakresu prac zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści jest odpowiednie dla wykazania zgodności z konkretnym projektem; oraz

b) posiada lub wystąpił o zatwierdzenie tego konkretnego projektu; lub

c) zadeklarował lub zamierza zadeklarować zgodność tego konkretnego projektu zgodnie sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light); lub

d) zapewnił należytą koordynację prac pomiędzy produkcją i projektowaniem, w drodze odpowiedniego porozumienia z:

1) wnioskującym o zatwierdzenie tego konkretnego projektu lub posiadaczem takiego zatwierdzenia wydanego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

2) osobą fizyczną lub prawną, która złożyła deklarację zgodności tego konkretnego projektu zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light).

21.A.134

Wniosek

Wniosek o zatwierdzenie organizacji produkującej składany jest do właściwego organu w postaci i na zasadach ustanowionych przez ten organ. Wniosek powinien zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21.A.143 oraz warunki zatwierdzenia, których wydanie jest wymagane przez pkt 21.A.151.

21.A.134 A

Sposoby spełnienia wymagań

a) Organizacja może stosować wszelkie alternatywne sposoby spełnienia wymagań w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

b) Jeżeli organizacja zamierza zastosować alternatywne sposoby spełnienia wymagań, przed ich zastosowaniem przedstawia właściwemu organowi pełny opis. Opis zawiera wszelkie zmiany podręczników lub procedur, które mogą być istotne, a także wyjaśnienie, w jaki sposób osiągnięto zgodność z niniejszym rozporządzeniem.

Organizacja może stosować te alternatywne sposoby spełnienia wymagań pod warunkiem ich uprzedniego zatwierdzenia przez właściwy organ.

21.A.135

Wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej

Organizacja nabywa prawa otrzymania zatwierdzenia organizacji produkującej wydanego przez właściwy organ po wykazaniu zgodności z wymaganiami mającymi zastosowanie na mocy niniejszej podczęści.

21.A.139

System zarządzania produkcją

a) Organizacja produkująca ustanawia, wdraża i utrzymuje system zarządzania produkcją, który obejmuje element zarządzania bezpieczeństwem i element zarządzania jakością, z jasno określonym zakresem odpowiedzialności i podziałem obowiązków w całej organizacji.

b) System zarządzania produkcją:

1. odpowiada wielkości organizacji oraz charakterowi i stopniowi złożoności jego działalności, z uwzględnieniem zagrożeń i rodzajów ryzyka nieodłącznie związanych z jego działalnością;

2. jest ustanawiany, wdrażany i utrzymywany przez jednego kierownika wyznaczonego zgodnie z pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 1, na którym spoczywa bezpośrednia odpowiedzialność z tego tytułu.

c) W ramach elementu zarządzania bezpieczeństwem systemu zarządzania produkcją organizacja produkująca:

1. ustanawia, wdraża i utrzymuje politykę bezpieczeństwa i związane z nią cele w zakresie bezpieczeństwa;

2. wyznacza kluczowy personel ds. bezpieczeństwa zgodnie z pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2;

3. ustanawia, wdraża i utrzymuje proces zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa w celu identyfikacji zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z jego działalnością lotniczą, ich oceny i zarządzania powiązanym ryzykiem, w tym podejmowania działań w celu ograniczenia ryzyka i weryfikacji ich skuteczności;

4. ustanawia, wdraża i utrzymuje proces gwarantowania bezpieczeństwa, który obejmuje:

(i) pomiar i monitorowanie wyników organizacji w zakresie bezpieczeństwa;

(ii) zarządzanie zmianami zgodnie z pkt 21.A.147;

(iii) zasady stałego doskonalenia elementu zarządzania bezpieczeństwem;

5. propaguje bezpieczeństwo w ramach organizacji poprzez:

(i) szkolenia i kształcenie;

(ii) działania komunikacyjne;

6. ustanawia system zgłaszania zdarzeń zgodnie z pkt 21.A.3 A w celu przyczyniania się do stałej poprawy bezpieczeństwa.

d) W ramach elementu systemu zarządzania produkcją związanego z zarządzaniem jakością organizacja produkująca:

1. zapewnia, aby wszystkie wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU wyprodukowane przez tę organizację lub jej partnerów, bądź dostarczone przez podmioty zewnętrzne lub u nich zamówione, odpowiadały właściwym danym projektowym i były w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, umożliwiając tym samym organizacji korzystanie z przywilejów określonych w pkt 21.A.163;

2. ustanawia, wdraża i utrzymuje, w stosownych przypadkach, w zakresie zatwierdzenia, procedury kontrolne dotyczące:

(i) wydawania, zatwierdzania lub zmieniania dokumentów;

(ii) audytów oceniających oraz kontroli sprzedawców i poddostawców;

(iii) sprawdzania, by przyjmowane wyroby, części, materiały, wyposażenie, CMU lub podzespoły CMU, w tym pozycje dostarczane jako nowe lub używane przez nabywających wyroby, były zgodne ze specyfikacjami właściwych danych projektowych;

(iv) znakowania i możliwości prześledzenia pochodzenia;

(v) procesów produkcyjnych;

(vi) przeglądów i wykonywania prób, w tym produkcyjnych prób w locie;

(vii) kontroli metrologicznej narzędzi, szablonów i aparatury kontrolno-pomiarowej;

(viii) kontroli nad elementami niezgodnymi;

(ix) koordynacji w zakresie zdatności do lotu z:

A)

z wnioskującym o zatwierdzenie projektu lub posiadaczem takiego zatwierdzenia;

B)

osobą fizyczną lub prawną, która złożyła deklarację zgodności projektowej zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light);

(x) uzupełniania i przechowywania dokumentacji;

(xi) kompetencji i kwalifikacji personelu;

(xii) wydawania dokumentów poświadczających zdatność do lotu;

(xiii) przeładunku, magazynowania i pakowania;

(xiv) wewnętrznych audytów jakości i wynikających z nich działań korygujących;

(xv) prac w ramach warunków zatwierdzenia prowadzonych w miejscu innym niż w zatwierdzonych obiektach;

(xvi) prac realizowanych po ukończeniu produkcji, ale przed dostawą, celem utrzymania statku powietrznego w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

(xvii) wydawania zezwolenia na lot i zatwierdzania warunków związanych z lotem;

3. uwzględnia w procedurach kontrolnych szczegółowe przepisy w odniesieniu do wszelkich części krytycznych.

e) Organizacja produkująca ustanawia, w ramach systemu zarządzania produkcją, niezależną funkcję monitorowania w celu weryfikacji przestrzegania przez organizację odpowiednich wymagań niniejszego załącznika, jak również zgodności z systemem zarządzania produkcją i jego adekwatności. Monitorowanie to powinno uwzględniać system przekazywania informacji zwrotnych osobie lub grupie osób, o których mowa w pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2, oraz kierownikowi, o którym mowa w pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 1, celem zapewnienia, w razie konieczności, wdrożenia działań naprawczych.

f) Jeżeli organizacja produkująca posiada co najmniej jeden dodatkowy certyfikat organizacji w ramach rozporządzenia (UE) 2018/1139, system zarządzania produkcją może zostać zintegrowany z systemem wymaganym na mocy takich dodatkowych posiadanych certyfikatów.

21.A.139A

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

Oprócz systemu zarządzania produkcją wymaganego w pkt 21.A.139 organizacja produkująca ustanawia, wdraża i utrzymuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2022/1645 (

6

) w celu zapewnienia prawidłowego zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji, które może mieć wpływ na bezpieczeństwo lotnicze.

21.A.143

Charakterystyka organizacji produkującej

a) Organizacja produkująca opracowuje i utrzymuje charakterystykę organizacji produkującej (POE), która zapewnia – bezpośrednio lub poprzez odniesienia – następujące informacje związane z systemem zarządzania produkcją, jak opisano w pkt 21.A.139:

1. oświadczenie podpisane przez kierownika odpowiedzialnego potwierdzające, że charakterystyka organizacji produkującej oraz wszystkie związane z nią podręczniki, definiujące zgodność zatwierdzonej organizacji produkującej, są zgodne z niniejszą podczęścią;

2. tytuły i nazwiska kierowników zaakceptowanych przez właściwy organ zgodnie z pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2;

3. obowiązki i zakres odpowiedzialności kierowników zgodnie z wymaganiami pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 2 z uwzględnieniem zagadnień, w sprawie których mogą się bezpośrednio konsultować z właściwym organem w imieniu organizacji;.

4. schemat organizacyjny przedstawiający podział odpowiedzialności między kierownikami zgodnie z wymaganiami pkt 21.A.145 lit. c) ppkt 1 i 2;

5. wykaz personelu poświadczającego, o którym mowa w pkt 21.A.145 lit. d);

6. ogólny opis zasobów ludzkich;

7. ogólny opis zaplecza technicznego we wszystkich miejscach, których adresy wyszczególnione są w zatwierdzeniu organizacji produkującej;

8. ogólny opis zakresu działalności organizacji produkującej, zgodnie z warunkami zatwierdzenia;

9. procedurę powiadamiania właściwego organu o zmianach organizacyjnych;

10. procedurę wprowadzania zmian do charakterystyki organizacji produkującej;

11. opis systemu zarządzania produkcją, polityki, procesów i procedur przewidzianych w pkt 21.A.139 lit. c);

12. wykaz „podmiotów zewnętrznych”, o których mowa w pkt 21.A.139 lit. d) ppkt 1;

13. jeżeli mają być przeprowadzane próby w locie, instrukcję operacyjną prób w locie określającą zasady i procedury organizacji odnoszące się do prób w locie. Instrukcja operacyjna prób w locie zawiera:

(i) opis procesów organizacji w odniesieniu do prób w locie, w tym udział organizacji przeprowadzającej próby w locie w procesie wydawania zezwoleń na lot;

(ii) zasady dobierania członków załogi, w tym skład, kwalifikacje, okres ważności licencji oraz ograniczenia dotyczące czasu lotu, zgodnie z dodatkiem XII do niniejszego załącznika I (część 21), w stosownych przypadkach;

(iii) procedury dotyczące obecności na pokładzie podczas lotu osób innych niż członkowie załogi oraz procedury dotyczące szkolenia w zakresie prób w locie, w stosownych przypadkach;

(iv) zasady zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwem oraz związane z nimi metodologie;

(v) procedury dotyczące doboru przyrządów i wyposażenia, które muszą znajdować się na pokładzie;

(vi) wykaz dokumentów, które należy sporządzić w przypadku przeprowadzania próby w locie.

b) Pierwsza wersja POE jest zatwierdzana przez właściwy organ.

c) POE podlega zmianom niezbędnym do zachowania aktualnego opisu organizacji. Kopie wszelkich zmian są dostarczane właściwemu organowi.

21.A.145

Zasoby

Organizacja produkująca wykazuje, że:

a) zaplecze, warunki pracy, wyposażenie i narzędzia, procesy i związane z nimi materiały, liczebność i fachowość personelu oraz ogólna organizacja podmiotu są odpowiednie dla należytego wykonywania obowiązków zgodnie z pkt 21.A.165;

b) w odniesieniu do wszystkich niezbędnych danych dotyczących zdatności do lotu i danych dotyczących ochrony środowiska:

1. organizacja produkująca otrzymuje takie dane od Agencji oraz od posiadacza certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu, wydanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, lub od wnioskującego o takie dokumenty, lub przez osobą fizyczną lub prawną, która złożyła deklarację zgodności projektowej zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light), łącznie z wszelkimi wyłączeniami przyznanymi w odniesieniu do wymogów ochrony środowiska, celem ustalenia zgodności z właściwymi danymi projektowymi;

2. organizacja produkująca ustanowiła procedurę zapewniającą prawidłowe wprowadzanie danych dotyczących zdatności do lotu i danych dotyczących ochrony środowiska do danych produkcyjnych; oraz

3. dane te są aktualizowane i dostępne dla wszystkich członków personelu, dla których jest to niezbędne do prawidłowego wykonywania obowiązków;

c) w odniesieniu do kadry kierowniczej i personelu:

1. organizacja produkująca wyznaczyła kierownika odpowiedzialnego, który jest uprawniony do zapewnienia, aby cała produkcja w ramach organizacji była prowadzona zgodnie z wymaganymi normami oraz aby organizacja produkująca stale spełniała wymogi systemu zarządzania produkcją, o którym mowa w pkt 21.A.139, oraz dane i procedury określone w POE, o której mowa w pkt 21.A.143;

2. kierownik odpowiedzialny wyznaczył osobę lub grupę osób, które mają zapewnić przestrzeganie przez organizację wymagań niniejszego załącznika i które są wskazane imiennie wraz z przydzielonym zakresem kompetencyjnym; taka osoba lub grupa osób odpowiada przed kierownikiem odpowiedzialnym i ma do niego bezpośredni dostęp. Taka osoba lub grupa osób musi legitymować się wiedzą, praktyką i doświadczeniem zawodowym odpowiednimi do wykonywanych obowiązków;

3. członkowie personelu wszystkich szczebli uzyskali pełnomocnictwa odpowiednie do należytego wykonywania powierzonych im obowiązków oraz jest zapewniona pełna i skuteczna koordynacja wewnątrz organizacji produkującej w kwestiach danych dotyczących zdatności do lotu i ochrony środowiska;

d) w odniesieniu do personelu poświadczającego, upoważnionego przez organizację produkującą do podpisywania dokumentów wydawanych na mocy pkt 21.A.163 według zakresu lub warunków zatwierdzenia:

1. członkowie tego personelu posiadają wiedzę, praktykę zawodową (z uwzględnieniem innych funkcji w organizacji) i doświadczenie odpowiednie do wykonywania ich obowiązków;

2. dysponują dokumentami potwierdzającymi zakres posiadanych pełnomocnictw.

21.A.147

Zmiany w systemie zarządzania produkcją

Po wydaniu certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej każda zmiana w systemie zarządzania produkcją, która jest istotna dla wykazania zgodności lub właściwości wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU w zakresie zdatności do lotu i kompatybilności środowiskowej, podlega przed jej wdrożeniem zatwierdzeniu przez właściwy organ. Organizacja produkująca przedkłada właściwemu organowi wniosek o zatwierdzenie wykazujący, że będzie nadal przestrzegać przepisów niniejszego załącznika.

21.A.148

Zmiany lokalizacji

Zmiana lokalizacji zaplecza produkcyjnego zatwierdzonej organizacji produkującej jest uznawana za zmianę istotną i dlatego musi być zgodna z pkt 21.A.147.

21.A.149

Zbywalność

Zatwierdzenie organizacji produkującej jest niezbywalne, z wyjątkiem przypadku jego przeniesienia wskutek zmiany własnościowej, uznawanej za znaczącą w świetle pkt 21.A.147.

21.A.151

Warunki zatwierdzenia

Warunki zatwierdzenia określają zakres prac, wyroby lub kategorie części lub akcesoriów, bądź jedno i drugie, CMU lub podzespoły CMU, bądź jedno i drugie, w stosunku do których posiadacz jest uprawniony do korzystania z przywilejów wynikających z pkt 21.A.163.

Warunki te wydawane są jako część zatwierdzenia organizacji produkującej.

21.A.153

Zmiany w warunkach zatwierdzenia

Każda zmiana w warunkach zatwierdzenia podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ. Wniosek o zmianę w warunkach zatwierdzenia składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ. Wnioskujący musi spełniać mające zastosowanie wymagania niniejszej podczęści.

21.A.158

Niezgodności i uwagi

a) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnie z pkt 21.B.225 posiadacz certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej:

1. identyfikuje przyczyny niezgodności oraz czynniki sprzyjające jej wystąpieniu;

2. określa plan działań naprawczych;

3. wykazuje wdrożenie działań naprawczych spełniających oczekiwania właściwego organu.

b) Działania, o których mowa w lit. a), przeprowadza się w terminie uzgodnionym z tym właściwym organem zgodnie z pkt 21.B.225.

c) Posiadacz certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej w należyty sposób uwzględnia uwagi otrzymane zgodnie z pkt 21.B.225 lit. e). Organizacja rejestruje decyzje podjęte w odniesieniu do tych uwag.

21.A.159

Termin i ciągłość ważności

a) Certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej wydawany jest na czas nieokreślony. Zachowuje ważność, o ile organizacja produkująca spełnia wszystkie poniższe warunki:

1. organizacja produkująca nadal spełnia stosowne wymagania rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego;

2. organizacja produkująca lub którykolwiek z jej partnerów, dostawców lub podwykonawców umożliwia właściwemu organowi przeprowadzanie kontroli zgodnie z pkt 21.A.9;

3. organizacja produkująca jest w stanie przedstawić właściwemu organowi dowody wykazujące, że utrzymuje zadowalającą kontrolę nad procesem wytwarzania wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU objętych zatwierdzeniem;

4. certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej nie został cofnięty przez właściwy organ na mocy pkt 21.B.65 ani nie został zwrócony przez organizację produkującą.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej zwraca się właściwemu organowi.

21.A.163

Przywileje

Na mocy warunków zatwierdzenia wydanych według pkt 21.A.135 posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej może:

a) prowadzić działalność produkcyjną według niniejszego załącznika lub załącznika Ib (część 21 Light);

b) w przypadku kompletnego statku powietrznego posiadającego certyfikat typu i po przedłożeniu, dla statku powietrznego i SBSP, oświadczenia o zgodności (formularz 52 EASA), wydanego na podstawie pkt 21.A.174 i 21.A.204 niniejszego załącznika lub pkt 21L.A.143 lit. c) i 21.L.A163 załącznika Ib (część 21 Light), otrzymać świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego i świadectwo zdatności w zakresie hałasu bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

c) w przypadku innych wyrobów, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU, wydawać autoryzowane poświadczenia produkcji/obsługi (formularz 1 EASA) na podstawie podczęści G niniejszego załącznika lub podczęści G załącznika Ib (część 21 Light) bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

d) w przypadku statku powietrznego, który jest przedmiotem deklaracji zgodności projektowej na mocy pkt 21L.A.43 załącznika Ib (część 21 Light), i po przedłożeniu oświadczenia o zgodności (formularz 52B EASA), wydanego na mocy pkt 21L.A.143 lit. d) i pkt 21L.A.163 załącznika Ib (część 21 Light), otrzymać ograniczone świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego i ograniczone świadectwo zdatności w zakresie hałasu bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

e) w przypadku wyrobów lub części, które mają być instalowane w statku powietrznym, który jest przedmiotem deklaracji zgodności projektowej na mocy pkt 21L.A.43 załącznika Ib (część 21 Light), wydawać autoryzowane poświadczenia produkcji/obsługi (formularz 1 EASA) zgodnie z załącznikiem Ib (część 21) bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

f) wykonać obsługę techniczną nowego statku powietrznego własnej produkcji i wydać poświadczenie obsługi (formularz EASA 53) dotyczące tej obsługi technicznej;

g) zgodnie z procedurami uzgodnionymi z właściwym organem w zakresie produkcji, dla statków powietrznych, które organizacja produkująca wyprodukowała, i gdy sama kontroluje konfigurację statków powietrznych w ramach zatwierdzenia organizacji produkującej, a także potwierdza zgodność z warunkami projektu zatwierdzonymi dla lotu, wydać zezwolenie na lot zgodnie z pkt 21.A.711 lit. c), łącznie z zatwierdzeniem warunków lotu zgodnie z pkt 21.A.710 lit. b).

21.A.165

Obowiązki posiadacza

Na mocy warunków zatwierdzenia wydanych według pkt 21.A.135 posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej:

a) zapewnia, aby charakterystyka organizacji produkującej przedstawiona zgodnie z pkt 21.A.143 i dokumenty, do których ona nawiązuje, były stosowane jako podstawowe dokumenty robocze w organizacji;

b) utrzymuje zgodność organizacji produkującej z danymi i procedurami zatwierdzonymi w ramach zatwierdzenia organizacji produkującej;

c) 1.

ustala, czy każdy wykonany statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu typu i czy jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, przed przedłożeniem właściwemu organowi oświadczeń o zgodności; lub

2. ustala, czy inne wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU są kompletne i zgodne z zatwierdzonymi danymi projektowymi i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, przed wystawieniem formularza 1 EASA dla poświadczenia ich zgodności z zatwierdzonymi lub zadeklarowanymi danymi projektowymi i stanu zapewniającego bezpieczną eksploatację;

3. dodatkowo, w przypadku wymogów ochrony środowiska, sprawdza, czy:

(i) kompletny silnik spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji spalin z silników, obowiązujące w dniu wyprodukowania silnika; oraz

(ii) kompletny samolot spełnia stosowne wymagania w zakresie emisji CO2, obowiązujące w dniu wydania jego pierwszego świadectwa zdatności do lotu;

4. ustala, czy inne wyroby, części, akcesoria, CMU lub podzespoły CMU są zgodne z właściwymi danymi, przed wystawieniem formularza 1 EASA jako świadectwa zgodności;

d) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu lub innego zatwierdzenia projektu lub osobie fizycznej lub prawnej, która złożyła deklarację zgodności projektowej zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light), przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności do lotu związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami, akcesoriami, SBSP, CMU lub podzespołami CMU;

e) jeżeli posiadacz zamierza wydać poświadczenie obsługi na mocy swoich warunków zatwierdzenia, ustala on przed wydaniem certyfikatu, czy każdy wykonany statek powietrzny został poddany niezbędnej obsłudze technicznej i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

f) w razie konieczności, na podstawie przywileju określonego w pkt 21.A.163 lit. e), ustala warunki wydania zezwolenia na lot;

g) w stosownych przypadkach, na podstawie przywileju określonego w pkt 21.A.163 lit. e), przed wydaniem dla statku powietrznego zezwolenia na lot, stwierdza zgodność z pkt 21.A.711 lit. c) i e);

h) stosuje się do przepisów podczęści A niniejszej sekcji.

PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21.A.171

Zakres

W niniejszej podczęści ustanawia się procedurę wydawania świadectw zdatności do lotu dla statków powietrznych, które są zgodne z certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika.

21.A.172

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, na której nazwisko/nazwę statek powietrzny jest lub będzie zarejestrowany w państwie członkowskim („państwo członkowskie rejestru”), lub jej przedstawiciel, ma prawo złożyć wniosek o świadectwo zdatności do lotu na ten statek powietrzny na mocy niniejszej podczęści.

21.A.173

Klasyfikacja

Świadectwa zdatności do lotu klasyfikowane są następująco:

a) świadectwa zdatności wydawane są dla statków powietrznych, które są zgodne z certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika I (część 21);

b) ograniczone świadectwa zdatności są wydawane dla statków powietrznych:

1. które są zgodne z ograniczonym certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika I (część 21); lub

2. których zgodność ze specyficznymi wymaganiami zdatności do lotu, zapewniającymi odpowiedni poziom bezpieczeństwa, została wykazana wobec Agencji.

21.A.174

Wniosek

a) na mocy pkt 21.A.172 wniosek o świadectwo zdatności składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru;

b) każdy wniosek o świadectwo zdatności do lotu lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu musi zawierać:

1. klasę świadectwa zdatności do lotu, o której przyznanie wystąpiono w wnioskiem;

2. w odniesieniu do nowych statków powietrznych:

(i) oświadczenie o zgodności:

— wydane na podstawie pkt 21.A.163 lit. b); lub

— wydane na podstawie pkt 21.A.130 i potwierdzone przez właściwy organ; lub

— dla importowanego statku powietrznego – oświadczenie o zgodności wydane na podstawie pkt 21.A.163 lit. b) lub, w przypadku statku powietrznego importowanego zgodnie z art. 9 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję;

(ii) protokół ważenia i wyważenia odpowiadający aktualnej konfiguracji statku powietrznego, stosownie do przypadku;

(iii) instrukcję użytkowania w locie, jeżeli jest wymagana we właściwej podstawie certyfikacji typu;

3. w odniesieniu do używanego statku powietrznego, który w momencie składania wniosku:

(i) posiada świadectwo zdatności do lotu wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem, kopię takiego świadectwa oraz jeden z następujących dokumentów:

A.

ważne poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (ARC) wydane odpowiednio zgodnie z załącznikiem I (część M) lub załącznikiem Vb (część ML) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1321/2014 (

7

) lub z załącznikiem I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2024/1107;

B.

zalecenie wydania poświadczenia przeglądu zdatności do lotu na podstawie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z załącznikiem I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014, jeżeli nie są spełnione warunki określone w pkt M.A.901 lit. b) ppkt 1 załącznika I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014;

(ii) nie posiada świadectwa zdatności do lotu wydanego zgodnie z niniejszym załącznikiem:

A.

oświadczenie właściwego organu, który był odpowiedzialny za nadzór nad statkiem powietrznym, odzwierciedlające stan zdatności statku powietrznego do lotu w momencie, gdy organ ten przestał pełnić obowiązki nadzorcze;

B.

protokół ważenia i wyważenia odpowiadający aktualnej konfiguracji statku powietrznego, stosownie do przypadku;

C.

instrukcję użytkowania w locie, jeżeli jest wymagana we właściwej podstawie certyfikacji typu;

D.

dokumentację historyczną niezbędną do ustanowienia standardów produkcji, konfiguracji oraz obsługi technicznej statku powietrznego, w tym wszelkich ograniczeń związanych z ograniczonym świadectwem zdatności do lotu wydanym zgodnie z pkt 21.B.327;

E.

zalecenie wydania poświadczenia przeglądu zdatności do lotu na podstawie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z załącznikiem I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub poświadczenia przeglądu zdatności do lotu zgodnie z załącznikiem Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub załącznikiem I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2024/1107, chyba że uzgodniono, że przegląd zdatności do lotu ma być przeprowadzony przez właściwy organ;

F.

datę wydania pierwszego świadectwa zdatności do lotu oraz – jeżeli mają zastosowanie normy określone w tomie III załącznika 16 do konwencji chicagowskiej – dane dotyczące wartości metrycznej CO2;

G.

jeżeli poprzednie świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego zostało wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem, ale zostało później cofnięte lub zwrócone, alternatywnie do oświadczenia wymaganego w pkt A, wszystkie następujące dokumenty:

a) oświadczenie zawierające:

1) szczegółowe informacje na temat przyczyn cofnięcia lub zwrotu świadectwa zdatności do lotu;

2) szczegółowe informacje na temat sposobu, w jaki statek powietrzny był konserwowany i utrzymywany od czasu cofnięcia lub zwrotu świadectwa zdatności do lotu;

3) wszelkie inne istotne informacje dotyczące stanu i historii statku powietrznego;

b) program oceny opracowany i przeprowadzony zgodnie z pkt 21.A.174 lit. d) ppkt 3 i pkt 21.A.174 lit. d) ppkt 4, chyba że właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzgodni inaczej.

c) oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 2 pppkt (i) i lit. b) ppkt 3 pppkt (ii), są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

d) Na zasadzie odstępstwa od pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (ii) ppkt (A), w wyjątkowych przypadkach i za uprzednią zgodą właściwego organu, wniosek można złożyć bez oświadczenia odzwierciedlającego stan zdatności statku powietrznego do lotu, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:

1. właściwy organ państwa członkowskiego rejestru jest przekonany, że poprzednie władze lotnicze nie odmówiły wydania oświadczenia o zdatności do lotu z powodu obaw dotyczących zdatności do lotu, chyba że obawy takie uwzględniono i skorygowano;

2. właściwy organ państwa członkowskiego rejestru dysponuje dowodami dotyczącymi zatwierdzonego projektu, zgodnie z którym statek powietrzny został pierwotnie wybudowany i dostarczony;

3. opracowano program oceny szczegółowo określający badania niezbędne do zrekompensowania braku oświadczenia o zdatności do lotu, o którym mowa w pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (ii) ppkt A;

4. czynności z zakresu badania przeprowadzono zgodnie z programem oceny, a ich wyniki podsumowano w raporcie z oceny;

5. na wniosek właściwego organu państwa członkowskiego rejestru wnioskodawca zapewnia dostęp do wszelkich informacji wykorzystanych do wygenerowania programu oceny i raportu z oceny oraz zapewnia ich kopie.

Program oceny, o którym mowa w akapicie pierwszym pkt 3, gwarantuje stan statku powietrznego i jego dokumentacji kwalifikujące statek powietrzny do wydania świadectwa zdatności do lotu, na podstawie kompleksowych badań, przeprowadzanych przez zatwierdzoną organizację lub właściwy organ. W programie określa się wszelkie rozbieżności lub niedociągnięcia, które po przeprowadzeniu niezbędnych działań naprawczych doprowadzą statek powietrzny do zgodności z obowiązującymi normami zdatności do lotu. Program oceny nie zastępuje zadań wykonywanych przez osobę lub organizację odpowiedzialną za zadania związane z ciągłą zdatnością do lotu lub przeglądem zdatności do lotu, lecz uzupełnia je.

Program oceny jest opracowywany i wyszczególnione w nim badania wykonywane przez:

(i) organizację zatwierdzoną zgodnie z pkt CAMO.A.125 lit. g) załącznika Vc (część CAMO) lub pkt CAO.A.095 lit. c) ppkt 3 załącznika Vd (część CAO) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub, w stosownych przypadkach, zgodnie z załącznikiem II (część CAO.UAS) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2024/1107;

(ii) właściwy organ państwa członkowskiego rejestru, wyłącznie w przypadku statków powietrznych o maksymalnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg oraz za zgodą tego organu.

W programie oceny określa się czynności, które należy wykonać, aby określić status zgodności statku powietrznego z zatwierdzonym projektem typu, wprowadzone modyfikacje i naprawy oraz obsługę techniczną, a także status ciągłej zdatności do lotu. Jeżeli program oceny opracowała organizacja, o której mowa w akapicie trzecim ppkt (i), przed przeprowadzeniem oceny zatwierdza go właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

21.A.175

Język

Podręczniki, tabliczki, wykazy, oznakowanie przyrządów oraz inne niezbędne informacje wymagane przez mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne powinny być prezentowane w jednym lub kilku oficjalnych językach Unii, akceptowalnych dla właściwego organu państwa członkowskiego rejestru.

21.A.177

Zmiany lub modyfikacje

Świadectwo zdatności do lotu może być zmieniane lub modyfikowane jedynie przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

21.A.179

Zbywalność

Świadectwo zdatności do lotu i poświadczenie przeglądu zdatności do lotu przekazuje się razem ze statkiem powietrznym, pod warunkiem że statek powietrzny pozostaje w tym samym rejestrze.

21.A.181

Termin i ciągłość ważności

a) Świadectwo zdatności do lotu wydawane jest na czas nieokreślony. Zachowuje ważność, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:

1. utrzymana jest zgodność statku powietrznego z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym świadectwo jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21.A.51;

4. świadectwo nie zostało cofnięte przez właściwy organ na mocy pkt 21.B.65 ani nie został zwrócone przez jego posiadacza.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu państwa członkowskiego rejestru.

21.A.182

Znakowanie statku powietrznego

Wnioskujący o świadectwo zdatności do lotu na mocy niniejszej podczęści wykazuje, że jego statek powietrzny jest oznakowany zgodnie z podczęścią Q.

PODCZĘŚĆ I — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21.A.201

Zakres

W niniejszej podczęści ustanawia się procedurę wydawania świadectw zdatności w zakresie hałasu dla statków powietrznych, które są zgodne z certyfikatem typu wydanym według niniejszego załącznika.

21.A.203

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, na której nazwisko/nazwę statek powietrzny jest lub będzie zarejestrowany w państwie członkowskim („państwo członkowskie rejestru”), lub jej przedstawiciel, ma prawo złożyć wniosek o świadectwo zdatności w zakresie hałasu na dany statek powietrzny na mocy niniejszej podczęści.

21.A.204

Wniosek

a) Na mocy pkt 21.A.203 wniosek o świadectwo zdatności w zakresie hałasu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ państwa członkowskiego Rejestru.

b) Każdy wniosek musi zawierać:

1. w odniesieniu do nowych statków powietrznych:

(i) oświadczenie o zgodności:

— wydane na podstawie pkt 21.A.163 lit. b), lub

— wydane na podstawie pkt 21.A.130 i potwierdzone przez właściwy organ, lub

— dla importowanego statku powietrznego — oświadczenie o zgodności wydane na podstawie pkt 21.A.163 lit. b) lub, w przypadku statku powietrznego importowanego zgodnie z art. 9 ust. 4 niniejszego rozporządzenia, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję, oraz

(ii) dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie hałasu;

2. w odniesieniu do używanych statków powietrznych:

(i) dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie hałasu; oraz

(ii) dokumentację historyczną ustanawiającą standardy produkcji, modyfikacji oraz obsługi technicznej statku powietrznego.

c) Oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 1, są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

21.A.207

Zmiany lub modyfikacje

Świadectwo zdatności w zakresie hałasu może być zmieniane lub modyfikowane jedynie przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

21.A.209

Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie państw członkowskich

W przypadku zmiany własności statku powietrznego:

a) pozostającego w tym samym rejestrze — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje przeniesione razem ze statkiem powietrznym; lub

b) przenoszonego do rejestru innego państwa członkowskiego — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje wydane po przedstawieniu poprzedniego świadectwa zdatności w zakresie hałasu.

21.A.211

Termin i ciągłość ważności

a) Świadectwo zdatności w zakresie hałasu wydawane jest na czas nieokreślony. Zachowuje ważność, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:

1. utrzymana jest zgodność statku powietrznego z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym świadectwo jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21.A.51;

4. świadectwo nie zostało cofnięte przez właściwy organ na mocy pkt 21.B.65 ani nie został zwrócone przez jego posiadacza.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu państwa członkowskiego rejestru.

PODCZĘŚĆ J — ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

21.A.231

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania organizacji projektujących i zasady regulujące prawa i obowiązki wnioskodawców i posiadaczy takich zatwierdzeń. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatów typu i ograniczonych certyfikatów typu.

21.A.233

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna („organizacja”) ma prawo wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści:

a) w celu wykazania zgodności z pkt 21.A.14, 21.A.112B, 21.A.432B lub 21.A.602B niniejszego załącznika; lub

b) w celu wykazania zgodności z pkt 21L.A.23, 21L.A.83 lub 21L.A.204 załącznika Ib (część 21 Light); lub

c) na potrzeby uzyskania przywilejów wynikających z pkt 21.A.263 w zakresie zatwierdzenia drobnych zmian lub projektu drobnej naprawy lub wydania deklaracji zgodności w zakresie drobnych zmian lub projektu drobnej naprawy statku powietrznego, dla którego zgodność projektowa została zadeklarowana zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light).

21.A.234

Wniosek

Wniosek o zatwierdzenie organizacji projektującej składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję. Wniosek powinien zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21.A.243 oraz warunki zatwierdzenia, których wydanie jest wymagane przez pkt 21.A.251.

21.A.235

Wydanie zatwierdzenia organizacji projektującej

Organizacja nabywa prawa otrzymania zatwierdzenia organizacji projektującej wydanego przez Agencję po wykazaniu zgodności z wymaganiami mającymi zastosowanie na mocy niniejszej podczęści.

21.A.239

System zarządzania projektowaniem

a) Organizacja projektująca ustanawia, wdraża i utrzymuje system zarządzania projektowaniem, który obejmuje element zarządzania bezpieczeństwem i element gwarantowania projektu, z jasno określonym zakresem odpowiedzialności i podziałem obowiązków w całej organizacji.

b) System zarządzania projektowaniem:

1. odpowiada wielkości organizacji oraz charakterowi i stopniowi złożoności jego działalności, z uwzględnieniem zagrożeń i rodzajów ryzyka nieodłącznie związanego z jego działalnością;

2. jest ustanawiany, wdrażany i utrzymywany przez jednego kierownika wyznaczonego zgodnie z pkt 21.A.245 lit. a), na którym spoczywa odpowiedzialność z tego tytułu.

c) W ramach elementu zarządzania bezpieczeństwem systemu zarządzania projektowaniem organizacja projektująca:

1. ustanawia, wdraża i utrzymuje politykę bezpieczeństwa i związane z nią cele w zakresie bezpieczeństwa;

2. wyznacza kluczowy personel ds. bezpieczeństwa zgodnie z pkt 21.A.245 lit. b);

3. ustanawia, wdraża i utrzymuje proces zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa, który obejmuje identyfikację zagrożeń dla bezpieczeństwa lotniczego związanych z jego działalnością, ich ocenę i zarządzanie powiązanym ryzykiem, w tym podejmowanie działań w celu ograniczenia ryzyka i weryfikacji ich skuteczności;

4. ustanawia, wdraża i utrzymuje proces gwarantowania bezpieczeństwa, który obejmuje:

(i) pomiar i monitorowanie wyników organizacji w zakresie bezpieczeństwa;

(ii) zarządzanie zmianami zgodnie z pkt 21.A.243 lit. c) i 21.A.247;

(iii) zasady stałego doskonalenia elementu zarządzania bezpieczeństwem;

5. propaguje bezpieczeństwo w ramach organizacji poprzez:

(i) szkolenia i kształcenie;

(ii) działania komunikacyjne;

6. ustanawia system zgłaszania zdarzeń zgodnie z pkt 21.A.3 A w celu przyczyniania się do stałej poprawy bezpieczeństwa.

d) W ramach elementu gwarantowania projektu systemu zarządzania projektowaniem organizacja projektująca:

1. ustanawia, wdraża i utrzymuje system kontroli i nadzoru w zakresie projektowania oraz zmian projektowych i napraw wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU lub podzespołów CMU objętych warunkami zatwierdzenia; system ten:

(i) obejmuje funkcję zdatności do lotu odpowiedzialną za zapewnienie, aby projekt wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU i podzespołów CMU lub zmiany projektowe i naprawy były zgodne z właściwą podstawą certyfikacji typu, właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska;

(ii) zapewnia, aby organizacja projektująca prawidłowo wywiązywała się ze swoich obowiązków zgodnie z niniejszym załącznikiem i warunkami zatwierdzenia wydanymi na podstawie pkt 21.A.251;

2. ustanawia, wdraża i utrzymuje funkcję niezależnej weryfikacji wykazania zgodności, na podstawie której organizacja deklaruje zgodność z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie zdatności do lotu, danych dotyczących zgodności operacyjnej i ochrony środowiska; oraz

3. określa zasady, na jakich system gwarantowania projektu zapewnia akceptowalność projektowanych części, akcesoriów lub podzespołów CMU lub zadań wykonywanych przez partnerów lub podwykonawców zgodnie z metodami będącymi przedmiotem pisemnych procedur;

e) Organizacja projektująca ustanawia, w ramach systemu zarządzania projektowaniem, niezależną funkcję monitorowania w celu weryfikacji przestrzegania przez organizację odpowiednich wymagań niniejszego załącznika, jak również zgodności z systemem zarządzania projektowaniem i jego adekwatności. Monitorowanie to powinno uwzględniać przekazywanie informacji zwrotnych osobie lub grupie osób, o których mowa w pkt 21.A.245 lit. b), oraz kierownikowi, o którym mowa w pkt 21.A.245 lit. a), celem zapewnienia, w razie konieczności, wdrożenia działań naprawczych.

f) Jeżeli organizacja projektująca posiada co najmniej jeden dodatkowy certyfikat organizacji w ramach rozporządzenia (UE) 2018/1139, system zarządzania projektowaniem może zostać zintegrowany z systemem wymaganym na mocy takich dodatkowych certyfikatów.

21.A.239A

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

Oprócz systemu zarządzania projektem wymaganego w pkt 21.A.239 organizacja projektująca ustanawia, wdraża i utrzymuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnie z rozporządzeniem delegowanym (UE) 2022/1645 w celu zapewnienia prawidłowego zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji, które to ryzyko może mieć wpływ na bezpieczeństwo lotnicze.

21.A.243

Podręcznik

a) W ramach systemu zarządzania projektowaniem organizacja projektująca opracowuje i dostarcza Agencji podręcznik opisujący– bezpośrednio lub poprzez odniesienia – organizację, jej odpowiednie polityki, procesy i procedury, rodzaj prac projektowych oraz kategorie wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU lub podzespołów CMU, w odniesieniu do których organizacja projektująca posiada zatwierdzenie organizacji projektującej, określone w warunkach zatwierdzenia wydanych zgodnie z pkt 21.A.251, oraz, w stosownych przypadkach, kwestie interfejsów ze swoimi partnerami lub podwykonawcami oraz kontroli nad nimi;

Jeżeli mają być przeprowadzane próby w locie, należy również opracować i dostarczyć Agencji instrukcję operacyjną prób w locie określającą polityki i procedury organizacji odnoszące się do prób w locie. Instrukcja operacyjna prób w locie zawiera:

1. opis procedur organizacji dotyczących prób w locie, w tym jej udziału w procesie wydawania zezwolenia na lot;

2. zasady dobierania członków załogi, w tym skład, kwalifikacje, okres ważności licencji oraz ograniczenia dotyczące czasu lotu, zgodnie z dodatkiem XII, w stosownych przypadkach;

3. procedury dotyczące obecności na pokładzie podczas lotu osób innych niż członkowie załogi oraz procedury dotyczące szkolenia w zakresie prób w locie, w stosownych przypadkach;

4. zasady zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwem oraz związane z nimi metodologie;

5. procedury dotyczące doboru przyrządów i elementów wyposażenia, które muszą znajdować się na pokładzie;

6. wykaz dokumentów, które należy sporządzić w przypadku przeprowadzania próby w locie.

b) W przypadku gdy jakiekolwiek części, akcesoria lub podzespoły CMU lub jakiekolwiek zmiany w wyrobach, SBSP lub CMU są projektowane przez organizacje partnerskie lub podwykonawców, podręcznik musi zawierać oświadczenie określające, w jaki sposób organizacja projektująca zdoła w odniesieniu do wszystkich części, akcesoriów lub podzespołów CMU wykazać spełnienie wymagań zgodnie z pkt 21.A.239 lit. d) ppkt 2; podręcznik musi również zawierać, bezpośrednio lub poprzez odniesienia, opisy i informacje na temat działalności projektowej i struktury organizacyjnej tych organizacji partnerskich lub podwykonawców, w zakresie niezbędnym do sformułowania tego oświadczenia;

c) W miarę potrzeb do podręcznika są wprowadzane stosowne zmiany celem zachowania aktualności opisu organizacji, a kopie tych zmian przekazywane są Agencji.

d) Organizacja projektująca sporządza i utrzymuje oświadczenie o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym personelu kierowniczego i innych osób odpowiedzialnych w organizacji za podejmowanie decyzji mających wpływ na zdatność do lotu, dane dotyczące zgodności operacyjnej i kompatybilność środowiskową. Przedkłada to oświadczenie właściwemu organowi.

21.A.245

Zasoby

a) Organizacja wyznacza dyrektora organizacji projektującej, który jest uprawniony do zapewnienia, aby wszystkie działania projektowe w ramach organizacji były prowadzone zgodnie z wymaganymi normami oraz aby organizacja projektująca stale spełniała wymogi systemu zarządzania projektowaniem, o którym mowa w pkt 21.A.239, oraz procedury określone w podręczniku, o którym mowa w pkt 21.A.243.

b) Dyrektor organizacji projektującej wyznacza i określa zakres uprawnień:

1. kierownika funkcji zdatności do lotu;

2. kierownika niezależnej funkcji monitorowania;

3. w zależności od wielkości organizacji oraz charakteru i złożoności jej działalności, wszelkie inne osoby lub grupy osób, które są zobowiązane do zapewnienia zgodności organizacji z wymaganiami niniejszego załącznika.

c) Na zasadzie odstępstwa od pkt 21.A.245 lit. b) ppkt 1 funkcja zdatności do lotu, o której mowa w pkt 21.A.239 lit. d) ppkt 1 ppkt (i), może być wykonywana pod bezpośrednim nadzorem dyrektora organizacji projektującej w jednym z następujących przypadków:

1. gdy zakres działań/prac organizacji projektującej, określony w warunkach zatwierdzenia wydanych zgodnie z pkt 21.A.251, jest ograniczony do drobnych zmian lub drobnych napraw;

2. przez ograniczony okres, gdy organizacja projektująca nie ma mianowanego kierownika funkcji zdatności do lotu, a wykonywanie tej funkcji pod bezpośrednim nadzorem dyrektora organizacji projektującej jest współmierne do zakresu i poziomu działalności organizacji.

d) Osoba lub grupa osób wyznaczonych zgodnie z lit. b) musi:

1. odpowiadać przed dyrektorem organizacji projektującej i mieć do niego bezpośredni dostęp;

2. legitymować się wiedzą, praktyką i doświadczeniem zawodowym odpowiednimi do wykonywanych obowiązków.

e) Organizacja produkująca dopilnowuje, aby:

1. wszystkie działy techniczne zatrudniały dostateczną liczbę pracowników, którzy posiadają wystarczające doświadczenie i którym udzielono stosownych pełnomocnictw, umożliwiających należyte wykonywanie powierzonego im zakresu obowiązków, oraz którym zapewniono adekwatne zaplecze, wyposażenie i warunki lokalowe pozwalające im spełnić wymogi ustanowione w odniesieniu do danego wyrobu, SBSP lub CMU w zakresie zdatności do lotu, danych dotyczących zgodności operacyjnej i ochrony środowiska;

2. zapewniono pełną i skuteczną koordynację między działami i w obrębie działów w odniesieniu do zdatności do lotu, danych dotyczących zgodności operacyjnej i kompatybilności środowiskowej.

21.A.247

Zmiany w systemie zarządzania projektowaniem

Po wydaniu zatwierdzenia organizacji projektującej każda zmiana w systemie zarządzania projektowaniem mająca istotny wpływ na wykazywanie zgodności wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU ze stosownymi wymaganiami lub ich zdatność do lotu, dane dotyczące zgodności operacyjnej oraz kompatybilność środowiskową, podlega przed jej wdrożeniem zatwierdzeniu przez Agencję. Organizacja projektująca przedkłada Agencji wniosek o zatwierdzenie, wykazując, na podstawie proponowanych zmian w podręczniku, że będzie nadal spełniać wymogi przepisów niniejszego załącznika.

21.A.249

Zbywalność

Zatwierdzenie organizacji projektującej jest niezbywalne z wyjątkiem przypadku, gdy jego przeniesienie jest wynikiem zmiany własnościowej, co jest uznawane jako znaczące dla celów pkt 21.A.247.

21.A.251

Warunki zatwierdzenia

W warunkach zatwierdzenia określa się rodzaje prac projektowych, kategorie wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU i podzespołów CMU, które wchodzą w zakres zatwierdzenia organizacji projektującej uzyskanego przez tę organizację, oraz zatwierdzone do wykonywania przez organizację funkcje i obowiązki dotyczące właściwości w zakresie zdatności do lotu, danych dotyczących zgodności operacyjnej i kompatybilności środowiskowej wyrobów, SBSP lub CMU. W przypadku zatwierdzeń organizacji projektującej, które obejmują certyfikację typu lub autoryzację europejskiej normy technicznej (ETSO) na pomocnicze źródła zasilania (APU), warunki zatwierdzenia dodatkowo zawierają wykaz wyrobów, CMU lub APU. Warunki te zawiera się w treści zatwierdzenia organizacji projektującej.

21.A.253

Zmiany w warunkach zatwierdzenia

Każda zmiana w warunkach zatwierdzenia podlega zatwierdzeniu przez Agencję. Wniosek o zmianę w warunkach zatwierdzenia składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję. Organizacja projektująca musi spełniać mające zastosowanie wymagania niniejszej podczęści.

21.A.258

Niezgodności i uwagi

a) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnie z pkt 21.B.433 posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej:

1. identyfikuje przyczyny niezgodności oraz czynniki sprzyjające jej wystąpieniu;

2. sporządza plan działań naprawczych;

3. wykazuje wdrożenie działań naprawczych spełniających oczekiwania Agencji.

b) Działania, o których mowa w lit. a), przeprowadza się w terminie uzgodnionym z Agencją zgodnie z pkt 21.B.433.

c) Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej w należyty sposób uwzględnia uwagi otrzymane zgodnie z pkt 21.B.433 lit. e). Organizacja rejestruje decyzje podjęte w odniesieniu do tych uwag.

21.A.259

Termin i ciągłość ważności

a) Zatwierdzenie organizacji projektującej wydawane jest na czas nieokreślony. Zachowuje ważność, o ile organizacja projektująca spełnia wszystkie poniższe warunki:

1. organizacja projektująca nadal spełnia wymogi rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z uwzględnieniem przepisów pkt 21.B.433 niniejszego załącznika dotyczących postępowania w przypadku niezgodności;

2. posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej lub dowolny z jego partnerów lub podwykonawców uznaje możliwość przeprowadzania przez właściwy organ badań zgodnie z pkt 21.A.9;

3. organizacja projektująca jest w stanie dostarczyć Agencji dowody wykazujące, że jej system zarządzania projektowaniem utrzymuje zadowalający poziom kontroli i nadzoru w zakresie projektowania wyrobów i CMU, napraw i zmian w projektach zgodnie z zatwierdzeniem;

4. certyfikat nie został cofnięty przez Agencję na mocy pkt 21.B.65 ani nie został zwrócony przez organizację projektującą.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat zwraca się Agencji.

21.A.263

Przywileje

a) (Zarezerwowane)

b) (Zarezerwowane)

c) Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej jest uprawniony, w zakresie warunków zatwierdzenia wydanych na mocy pkt 21.A.251 i zgodnie z odnośnymi procedurami systemu zarządzania projektowaniem, do:

1. klasyfikowania zmian w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu i projektach napraw jako „poważnych” lub „drobnych”;

2. zatwierdzania drobnych zmian w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu i projektów drobnych napraw zgodnie z niniejszym załącznikiem (część 21) lub zgodnie z załącznikiem Ib (część 21 Light);

3. deklarowania zgodności drobnej zmiany lub drobnej naprawy w projekcie statku powietrznego, dla którego zgodność projektowa została zadeklarowana przez deklarującego na podstawie sekcji A podczęść C pkt 21L.A.43 załącznika Ib (część 21 Light);

4. deklarowania zgodności projektu statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zgodnie z pkt 21L.A.43 załącznika Ib (część 21 Light), w przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna, która pierwotnie złożyła deklarację zgodności projektowej w odniesieniu do tego statku powietrznego na podstawie pkt 21L.A.43 załącznika Ib (część 21 Light), nie prowadzi już działalności lub nie odpowiada na wnioski dotyczące deklaracji zgodności zmian projektowych;

5. zatwierdzania niektórych projektów poważnej naprawy zgodnie z podczęścią M niniejszego załącznika w odniesieniu do wyrobów, CMU lub pomocniczych źródeł zasilania (APU);

6. zatwierdzania dla niektórych statków powietrznych warunków lotu, na jakich można wydać zezwolenie na lot zgodnie z pkt 21.A.710 lit. a) ppkt 2, z wyjątkiem zezwoleń na lot wydanych do celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15;

7. wydania zezwolenia na lot zgodnie z pkt 21.A.711 lit. b) dla statku powietrznego, który zaprojektował lub zmienił, lub dla którego zatwierdził, zgodnie z pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6, warunki lotu, na jakich można wydać zezwolenie na lot, jeżeli posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej:

(i) kontroluje konfigurację statku powietrznego, SBSP lub CMU, oraz

(ii) potwierdza zgodność z warunkami projektu zatwierdzonymi na dany lot;

8. zatwierdzania niektórych poważnych zmian w certyfikacie typu zgodnie z podczęścią D niniejszego załącznika lub zgodnie z sekcją A podczęść D załącznika Ib (część 21 Light); oraz

9. wydawania niektórych uzupełniających certyfikatów typu zgodnie z podczęścią E niniejszego załącznika lub zgodnie z sekcją A podczęść E załącznika Ib (część 21 Light) i zatwierdzania niektórych poważnych zmian w tych certyfikatach.

d) pkt 21.A.265 lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

ustala, czy projekt wyrobów, ich zmian lub napraw jest zgodny z właściwą podstawą certyfikacji typu, specyfikacjami technicznymi dotyczącymi składania deklaracji, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogami ochrony środowiska i czy projekt ten nie ma cech niebezpiecznych;”;

21.A.265

Obowiązki posiadacza

Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej, w zakresie warunków zatwierdzenia ustanowionych przez Agencję:

a) aktualizuje podręcznik wymagany na podstawie pkt 21.A.243 zgodnie z systemem gwarantowania projektu;

b) zapewnia stosowanie niniejszego podręcznika lub odpowiednich procedur uwzględnionych poprzez odniesienia jako podstawowego dokumentu roboczego w ramach organizacji;

c) ustala, czy projekt wyrobu, SBSP lub CMU lub ich zmian lub napraw jest zgodny z właściwą podstawą certyfikacji typu, specyfikacjami technicznymi dotyczącymi składania deklaracji, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogami ochrony środowiska i czy projekt ten nie ma cech niebezpiecznych;

d) dostarcza Agencji oświadczenia i związaną z nimi dokumentację potwierdzającą zgodność z lit. c), z wyjątkiem procedur zatwierdzających przeprowadzanych zgodnie z pkt 21.A.263 lit. c);

e) udostępnia Agencji dane i informacje związane z działaniami wymaganymi zgodnie z pkt 21.A.3B;

f) ustala, zgodnie z pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6, warunki lotu, na podstawie których można wydać zezwolenie na lot;

g) ustala, zgodnie z pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 7, zgodność z pkt 21.A.711 lit. b) i e) przed wydaniem zezwolenia na lot dla statku powietrznego;

h) wyznacza dane i informacje wydane z upoważnienia zatwierdzonej organizacji projektującej w zakresie warunków zatwierdzenia ustanowionych przez Agencję poprzez następujące oświadczenie: „Techniczna zawartość niniejszego dokumentu jest zatwierdzona na mocy upoważnienia DOA nr EASA. 21J.[XXXX]”;

i) stosuje się do przepisów podczęści A niniejszej sekcji.

PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI, AKCESORIA I PODZESPOŁY JEDNOSTKI STERUJĄCO-MONITORUJĄCEJ (CMU)

21.A.301

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę w odniesieniu do zatwierdzania części, akcesoriów i podzespołów CMU.

21.A.303

Spełnianie stosownych wymagań

Wykazania zgodności części, akcesoriów i podzespołów CMU, przeznaczonych do zainstalowania w wyrobie certyfikowanym jako typ lub w CMU, dokonuje się:

a) w powiązaniu z procedurami certyfikacji typu według podczęści B, D lub E – dla wyrobu, SBSP lub CMU, w których mają być zainstalowane; lub

b) w stosownych przypadkach – według procedur autoryzacji ETSO zgodnie z podczęścią O; lub

c) w przypadku części znormalizowanych – zgodnie z oficjalnie uznawanymi normami.

21.A.305

Zatwierdzanie części, akcesoriów i podzespołów jednostki sterująco-monitorującej (CMU)

We wszystkich przypadkach, gdzie zatwierdzenie części, akcesorium lub podzespołu CMU jest wyraźnie wymagane przez prawo Unii (

8

) lub biorąc pod uwagę środki Agencji, o których mowa w art. 10 rozporządzenia (UE) nr 748/2012, część, akcesorium lub podzespół CMU muszą być zgodne z mającą zastosowanie ETSO lub specyfikacjami uznanymi przez Agencję w danym przypadku za równoważne.

21.A.307

Kwalifikowalność części lub akcesoriów do montażu

a) Część lub akcesorium kwalifikują się do montażu na wyrobie certyfikowanym jako typ, jeżeli znajdują się w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, posiadają oznakowanie zgodnie z podczęścią Q i towarzyszy im autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi (formularz 1 EASA), poświadczające, że dana pozycja została wyprodukowana zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi.

b) W drodze odstępstwa od lit. a) oraz o ile spełnione są warunki określone w lit. c), następujące części lub akcesoria nie wymagają formularza 1 EASA, aby kwalifikować się do montażu na wyrobie certyfikowanym jako typ:

1) części znormalizowane;

2) w przypadku statku powietrznego ELA1 lub ELA2 – części lub akcesoria, które:

(i) mają nieograniczony cykl życia, nie są częścią podstawowej konstrukcji nośnej oraz nie są częścią układu sterowania lotem;

(ii) zostały oznakowane jako nadające się do montażu w określonym statku powietrznym;

(iii) mają być zamontowane w statku powietrznym, którego właściciel sprawdził, czy spełniają one mające zastosowanie warunki określone w ppkt (i) oraz (ii), i przyjął na siebie odpowiedzialność z tego tytułu;

3) części lub akcesoria, których wpływ na bezpieczeństwo wyrobu jest nieznaczny w przypadku niezgodności z ich zatwierdzonymi danymi projektowymi i które zostały określone jako takie przez posiadacza zatwierdzenia projektu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu. W celu określenia wpływu na bezpieczeństwo części lub akcesoriów niezgodnych z wymaganiami posiadacz zatwierdzenia projektu może określić w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu czynności weryfikacyjne, które mają zostać przeprowadzone przez instalatora montującego część lub akcesorium na wyrobie;

4) w przypadku wprowadzenia zmiany standardowej zgodnie z pkt 21.A.90B lub przeprowadzenia naprawy standardowej zgodnie z pkt 21.A.431B – części lub akcesoria, których wpływ na bezpieczeństwo wyrobu jest nieznaczny w przypadku niezgodności z ich danymi projektowymi i które zostały określone jako takie w specyfikacjach certyfikacyjnych dotyczących zmian standardowych i napraw standardowych wydanych zgodnie z pkt 21.A.90B lit. a) ppkt 2 oraz pkt 21.A.431B lit. a) ppkt 2. W celu określenia wpływu na bezpieczeństwo części lub akcesoriów niezgodnych z wymaganiami w specyfikacjach certyfikacyjnych, o których mowa powyżej, można określić szczegółowe czynności weryfikacyjne, które mają zostać przeprowadzone przez osobę instalującą część lub akcesorium na wyrobie;

5) części lub akcesoria zwolnione z obowiązku zatwierdzania zdatności do lotu zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 965/2012 (

9

); oraz

6) części lub akcesoria określone w lit. b) ppkt 1–5 i stanowiące elementy wyższej grupy; oraz

7) część lub akcesorium wyprodukowane przez osobę lub organizację, o których mowa w art. 9 ust. 4 niniejszego rozporządzenia.

c) Części i akcesoria wymienione w lit. b) kwalifikują się do montażu na wyrobie certyfikowanym jako typ bez dołączania formularza 1 EASA, pod warunkiem że instalator posiada dokument wydany przez osobę lub organizację, która wyprodukowała daną część lub dane akcesorium, określający nazwę części lub akcesorium, numer katalogowy oraz zgodność części lub akcesorium z ich danymi projektowymi oraz zawierający datę wydania.

21.A.308

Kwalifikowalność podzespołu do instalacji w jednostce sterująco-monitorującej (CMU)

a) Podzespół CMU, który ma kluczowe znaczenie dla planowanej operacji z użyciem SBSP, według ustaleń posiadacza zatwierdzenia projektu i w uzgodnieniu z Agencją, kwalifikuje się do instalacji w CMU, pod warunkiem że jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, jest oznaczony zgodnie z podczęścią Q i towarzyszy mu autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi (formularz 1 EASA).

b) Podzespół CMU, który nie jest uważany za kluczowy dla planowanej operacji z użyciem SBSP, według ustaleń posiadacza zatwierdzenia projektu i w uzgodnieniu z Agencją, kwalifikuje się do instalacji w CMU, pod warunkiem że:

(1) podzespół CMU jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. oraz

(2) instalator posiada dokument wydany przez osobę lub organizację, która wyprodukowała podzespół CMU, określający nazwę i oznakowanie podzespołu, zgodność podzespołu z jego danymi projektowymi oraz zawierający datę wydania.

(PODCZĘŚĆ L — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M — NAPRAWY

21.A.431A

Zakres

a) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania projektów napraw wyrobu, części, akcesorium, SBSP, CMU lub podzespołu CMU oraz prawa i obowiązki wnioskodawców ubiegających się o takie zatwierdzenia i ich posiadaczy.

b) W niniejszej podczęści określono naprawy standardowe, których nie obejmuje przewidziany w niej proces zatwierdzania.

c) „Naprawa” oznacza usunięcie uszkodzenia lub przywrócenie stanu zdatności wyrobu, części, akcesorium, CMU lub podzespołu CMU po pierwotnym dopuszczeniu do użytkowania przez ich producenta.

d) Usunięcie uszkodzenia w drodze wymiany części, akcesoriów lub podzespołów CMU bez konieczności podejmowania działań projektowych jest uznawane za czynność obsługową i dlatego nie wymaga zatwierdzenia według niniejszego załącznika.

e) Naprawa artykułu ETSO innego niż pomocnicze źródło zasilania (APU) jest traktowana jako zmiana w projekcie ETSO i dlatego jest rozpatrywana według pkt 21.A.611.

f) W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatów typu i ograniczonych certyfikatów typu.

21A.431B

Naprawy standardowe

a) Naprawy standardowe to naprawy:

1) w odniesieniu do:

(i) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 5 700 kg;

(ii) wiropłatów o MTOM nie większej niż 3 175 kg;

(iii) szybowców, motoszybowców, balonów i sterowców, określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

(iv) statków powietrznych zdolnych do wykonywania lotów VTOL o MTOM nie większej niż 5 700 kg;

2) które są zgodne z danymi projektowymi zawartymi w specyfikacjach certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, zawierających opis akceptowalnych sposobów, technik i praktyk realizacji i określania napraw standardowych, w tym powiązane instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu; oraz

3) które nie są sprzeczne z danymi posiadaczy certyfikatów typu.

b) Punkty 21A.432A–21A.451 nie mają zastosowania do napraw standardowych.

21.A.432A

Kwalifikowalność

a) Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.432B, ma prawo wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie projektu poważnej naprawy na mocy warunków ustanowionych w niniejszej podczęści.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wnioskować o zatwierdzenie projektu drobnej naprawy.

21.A.432B

Wykazanie zdolności

a) Wnioskujący o zatwierdzenie projektu poważnej naprawy wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w przypadku wyrobów, o których mowa w pkt 21.A.14 lit. c), wnioskodawca może wykazać swoją zdolność poprzez uzyskanie akceptacji ze strony Agencji swojego programu certyfikacji ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.432C lit. b).

21.A.432C

Wniosek o zatwierdzenie projektu naprawy

a) Wniosek o zatwierdzenie projektu naprawy składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Wniosek o zatwierdzenie projektu poważnej naprawy obejmuje program certyfikacji lub po złożeniu pierwotnego wniosku zostaje uzupełniony o taki program, obejmujący:

1. opis uszkodzenia i projektu naprawy wraz z określeniem konfiguracji projektu typu, wobec którego dokonywana jest naprawa;

2. określenie wszystkich obszarów projektu typu oraz zatwierdzonych podręczników, które uległy zmianie lub objęte zostały skutkami projektu naprawy;

3. określenie wszelkich ponownych badań niezbędnych do wykazania zgodności projektu naprawy oraz obszarów objętych skutkami projektu naprawy z uwzględnieniem podstawy certyfikacji typu i mających zastosowanie wymogów ochrony środowiska poprzez odniesienie w, stosownie do przypadku, certyfikacie typu, uzupełniającym certyfikacie typu lub autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU);

4. wszelkie zaproponowane zmiany podstawy certyfikacji typu uwzględnione poprzez odniesienie w, stosownie do przypadku, certyfikacie typu, uzupełniającym certyfikacie typu lub autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU);

5. propozycję podziału programu certyfikacji na istotne grupy czynności i danych służących wykazaniu zgodności, w tym środki i procesy proponowane w celu wykazania zgodności z pkt 21.A.433 lit. a) ppkt 1, oraz odniesienia do powiązanych dokumentów dotyczących zgodności;

6. propozycję oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w odniesieniu do prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z podstawą certyfikacji typu i mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska, a także w odniesieniu do potencjalnego wpływu takiej niezgodności na bezpieczeństwo lub kompatybilność środowiskową wyrobu, SBSP lub CMU. Proponowana ocena musi uwzględniać co najmniej elementy określone w pkt 21.B.100 lit. a) ppkt 1–4. W oparciu o tę ocenę we wniosku zawiera się propozycję dotyczącą zaangażowania Agencji w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności; oraz

7. informację, czy dane certyfikacyjne zostały w całości przygotowane przez wnioskodawcę, czy na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacyjnych typu.

21.A.433

Wymagania dotyczące zatwierdzania projektu naprawy

a) Projekt naprawy jest zatwierdzany wyłącznie:

1. gdy wykazano, stosując się do programu certyfikacji, o którym mowa w pkt 21.A.432C lit. b), że projekt naprawy jest zgodny z podstawą certyfikacji typu i mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska uwzględnionymi poprzez odniesienie w, stosownie do przypadku, certyfikacie typu, uzupełniającym certyfikacie typu lub autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), jak również z wszelkimi zmianami ustanowionymi i notyfikowanymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.450;

2. gdy zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska, które mają zastosowanie zgodnie z lit. a) ppkt 1, została zadeklarowana, a uzasadnienia zgodności zostały odnotowane w dokumentach dotyczących zgodności;

3. jeśli nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane;

4. w przypadku gdy wnioskodawca wskazał, że podał dane certyfikacyjne na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacji typu zgodnie z pkt 21.A.432C lit. b) ppkt 7:

(i) gdy posiadacz poinformował, że nie ma zastrzeżeń natury technicznej do informacji przedłożonych na podstawie lit. a) ppkt 2 niniejszego punktu; oraz

(ii) gdy posiadacz zgodził się na współpracę z posiadaczem zatwierdzenia projektu naprawy celem zapewnienia wykonywania wszystkich obowiązków w zakresie ciągłej zdatności do lotu zmienionego wyrobu, zmienionego SBSP lub zmienionego CMU poprzez spełnienie wymagań pkt 21.A.451.

5. w przypadku naprawy samolotu objętego pkt 26.302 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2015/640 wykazano, że integralność strukturalna naprawy i struktura, której ona dotyczy, jest co najmniej równoważna poziomowi integralności strukturalnej ustalonemu dla struktury podstawowej na mocy pkt 26.302 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2015/640.

b) Wnioskodawca składa Agencji oświadczenie, o którym mowa w lit. a) ppkt 2, oraz, na wniosek Agencji, wszelkie niezbędne dane uzasadniając.

21.A.435

Klasyfikacja i zatwierdzanie projektów naprawy

a) Projekt naprawy klasyfikuje się jako „poważny” albo jako „drobny” zgodnie z kryteriami określonymi w pkt 21.A.91 dla zmiany w certyfikacie typu.

b) Projekt naprawy jest klasyfikowany i zatwierdzany przez:

1. Agencję; lub

2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1, 2 i 5, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

21.A.439

Produkcja części do wykonania naprawy

Części, akcesoria i podzespoły CMU przeznaczone do zastosowania w naprawie są wytwarzane zgodnie z danymi produkcyjnymi bazującymi na wszelkich niezbędnych danych projektowych dostarczonych przez posiadacza zatwierdzonego projektu naprawy:

a) według podczęści F; lub

b) przez organizację stosownie zatwierdzoną zgodnie z podczęścią G; lub

c) przez stosownie zatwierdzoną organizację obsługową.

21.A.441

Realizacja naprawy

a) Realizacja naprawy jest dokonywana zgodnie z podczęścią C załącznika I (część M), podczęścią C załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub podczęścią C załącznika I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2024/1107 lub przez organizację produkującą zatwierdzoną według podczęści G niniejszego załącznika, zgodnie z przywilejem przewidzianym w pkt 21.A.163 lit. d).

b) Organizacja projektująca przekazuje organizacji wykonującej naprawę wszelkie niezbędne instrukcje instalacji.

21.A.443

Ograniczenia

Projekt naprawy może być zatwierdzony z ograniczeniami, w którym to przypadku zatwierdzenie projektu naprawy zawiera wszystkie niezbędne wytyczne i ograniczenia. Te wytyczne i ograniczenia przekazywane są użytkownikowi przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

21.A.445

Nienaprawione uszkodzenie

a) Kiedy wyrób, część, akcesorium, CMU lub podzespół CMU, które zostały uszkodzone, pozostają nienaprawione i nie obejmują ich dane uprzednio zatwierdzone, oszacowanie uszkodzenia pod kątem znaczenia dla zdatności do lotu może być dokonane tylko:

1. przez Agencję; lub

2. przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

Wszelkie niezbędne ograniczenia są rozpatrywane zgodnie z procedurą pkt 21.A.443.

b) W przypadku gdy organizacją szacującą uszkodzenia zgodnie z lit. a) nie jest ani Agencja, ani posiadacz certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), organizacja ta udowadnia adekwatność informacji, służących jako podstawa oszacowania uszkodzenia, pochodzących bądź z własnych zasobów organizacji, bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), albo z producentem, stosownie do przypadku.

21.A.451

Obowiązki i znakowanie EPA

a) Każdy posiadacz zatwierdzenia projektu poważnej naprawy:

1. podejmuje zobowiązania:

(i) ustanowione w pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.9, 21.A.439, 21.A.441 oraz 21.A.443;

(ii) warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu bądź autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), według pkt 21.A.433 lit. b), stosownie do przypadku;

2. wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

b) Z wyłączeniem posiadaczy certyfikatu typu lub autoryzacji na pomocnicze źródło zasilania (APU), wobec których stosuje się pkt 21.A.44, posiadacz zatwierdzenia projektu drobnej naprawy:

1. podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.4, 21.A.5 oraz 21.A.7;

2. wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

(PODCZĘŚĆ N — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O — AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ

21.A.601

Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę wydawania autoryzacji ETSO i zasady regulujące prawa i obowiązki wnioskujących o i posiadaczy takich autoryzacji.

21.A.602A

Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która produkuje lub przygotowuje się do produkcji artykułu ETSO i wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.602B, ma prawo wystąpić z wnioskiem o autoryzację ETSO.

21.A.602B

Wykazanie zdolności

Wnioskujący o autoryzację ETSO wykazuje swoją zdolność następująco:

a) do produkcji — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji produkującej, wydanego zgodnie z podczęścią G lub w drodze zgodności z procedurami podczęści F; oraz

b) do projektowania:

1. pomocniczych źródeł zasilania — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J;

2. pozostałych artykułów — przez stosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21).

21.A.603

Wniosek

a) Wniosek o autoryzację ETSO składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję i musi zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21.A.605.

b) Kiedy jest przewidziana seria drobnych zmian zgodnie z pkt 21.A.611, wnioskujący wpisuje do swojego wniosku podstawowy numer modelu artykułu i związane numery katalogowe przed otwartymi nawiasami — celem zasygnalizowania, że literowe lub cyfrowe (lub ich kombinacja) zmiany przyrostka będą co pewien czas dodawane.

21.A.604

Autoryzacja ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU)

W odniesieniu do autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU):

a) na zasadzie odstępstwa od pkt 21.A.9, 21.A.603, 21.A.610 oraz 21.A.621, stosuje się następujące punkty: 21.A.15, 21.A.20, 21.A.21, 21.A.31, 21.A.33, 21.A.44, 21.A.47, 21.B.75 oraz 21.B.80. Autoryzacja ETSO wydawana jest jednak zgodnie z pkt 21.A.606 zamiast certyfikatu typu;

b) w drodze odstępstwa od pkt 21.A.611, wymogi podczęści D mają zastosowanie do zatwierdzania zmian projektu przez posiadacza autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU) i do dokonanych przez innych wnioskodawców zmian projektu sklasyfikowanych jako drobne zmiany, natomiast wymogi podczęści E mają zastosowanie do zatwierdzania dokonanych przez innych wnioskodawców zmian projektu sklasyfikowanych jako istotne zmiany. W przypadku gdy zastosowanie mają wymogi podczęści E, wydawana jest oddzielna autoryzacja ETSO zamiast uzupełniającego certyfikatu typu; oraz

c) wymogi podczęści M mają zastosowanie do zatwierdzeń projektów naprawy.

21.A.605

Wymagane dane

a) Wnioskodawca przedkłada Agencji następujące dokumenty:

1. program certyfikacji dla autoryzacji ETSO określający sposoby wykazania zgodności z pkt 21.A.606 lit. b);

2. oświadczenie o zgodności poświadczające, że wnioskodawca spełnił wymagania niniejszej podczęści;

3. deklarację projektu i osiągów (DDP) stwierdzającą, że wnioskodawca wykazał, iż wyrób spełnia mającą zastosowanie ETSO zgodnie z programem certyfikacji;

4. jeden egzemplarz danych technicznych wymaganych przez mającą zastosowanie ETSO;

5. charakterystykę lub odniesienie do charakterystyki, o której mowa w pkt 21.A.143, celem uzyskania właściwego zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G, lub podręcznik bądź odniesienie do podręcznika, o którym mowa w pkt 21.A.125 A lit. b), celem wytwarzania zgodnie z podczęścią F bez zatwierdzenia organizacji produkującej;

6. odnośnie do APU – podręcznik lub odniesienie do podręcznika, o którym mowa w pkt 21.A.243, w celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia organizacji projektującej zgodnie z podczęścią J;

7. w odniesieniu do wszystkich pozostałych artykułów – procedury lub odniesienie do procedur, o których mowa w pkt 21.A.602B lit. b) ppkt 2.

b) Wnioskodawca zgłasza Agencji wszelkie trudności lub zdarzenia, jakie wystąpiły w trakcie procesu zatwierdzania i które mogą mieć istotny wpływ na autoryzację ETSO.

21.A.606

Wymagania dotyczące wydania autoryzacji ETSO

W celu otrzymania autoryzacji ETSO wnioskodawca:

a) wykazuje swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.602B;

b) wykazuje, że artykuł jest zgodny z warunkami technicznymi mającej zastosowanie ETSO lub z odstępstwami od nich zatwierdzonymi zgodnie z pkt 21.A.610, jeśli takie występują;

c) spełnia wymagania niniejszej podczęści; oraz

d) oświadcza, że nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić artykuł niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być on certyfikowany.

21.A.607

Uprawnienia z tytułu autoryzacji ETSO

Posiadacz autoryzacji ETSO jest uprawniony do wytwarzania i znakowania artykułów odpowiednim oznakowaniem ETSO.

21.A.608

Deklaracja projektu i osiągów (DDP)

a) DDP powinna zawierać przynajmniej następujące informacje:

1. informacje zgodne z pkt 21.A.31 lit. a) i b), definiujące artykuł i jego projekt oraz normę wykonywania prób;

2. znamionowe osiągi artykułu, tam gdzie ma to zastosowanie, podane bądź bezpośrednio bądź jako odniesienia do innych uzupełniających dokumentów;

3. oświadczenie o zgodności poświadczające, że artykuł spełnił wymagania właściwej ETSO;

4. nawiązanie do odnośnych sprawozdań z prób;

5. nawiązanie do właściwych podręczników obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej;

6. poziomy zgodności, kiedy różne poziomy zgodności są dopuszczone przez ETSO;

7. wykaz odstępstw zaakceptowanych zgodnie z pkt 21.A.610.

b) DDP powinna być potwierdzona datą i podpisem posiadacza autoryzacji ETSO lub jego upoważnionego przedstawiciela.

21.A.609

Obowiązki posiadaczy autoryzacji ETSO

Posiadacz autoryzacji ETSO na mocy niniejszej podczęści:

a) wytwarza każdy artykuł zgodnie z podczęścią G lub podczęścią F, co zapewni, że każdy wykonany artykuł będzie odpowiadał wymaganiom jego danych projektowych i że będzie można go bezpiecznie zainstalować;

b) przygotowuje i zachowuje, dla każdego modelu każdego artykułu, dla którego została wydana autoryzacja ETSO, zaktualizowaną kartotekę kompletnych danych technicznych i zapisów zgodnie z pkt 21.A.5;

c) przygotuje, zachowa i będzie aktualizował egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników wymaganych dla artykułu przez mające zastosowanie wymagania zdatności do lotu;

d) udostępni użytkownikom artykułu i Agencji, na jej żądanie, podręczniki obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej niezbędne dla użytkowania i obsługi technicznej artykułu oraz zmiany do tych podręczników;

e) oznakuje każdy artykuł zgodnie z pkt 21.A.807;

f) zapewnia zgodność z pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4 oraz 21.A.9;

g) utrzymuje zgodność z wymogami kwalifikacyjnymi z pkt 21.A.602B.

21.A.610

Zatwierdzanie odstępstw

a) Producent występujący o zatwierdzenie odstępstwa od którejkolwiek normy jakości wykonania ETSO wykazuje, że normy, o odstępstwo od których występuje, są kompensowane przez czynniki lub cechy konstrukcyjne zapewniające równoważny poziom bezpieczeństwa.

b) Wniosek o zatwierdzenie odstępstw wraz ze wszelkimi przynależnymi danymi przedkładany jest Agencji.

21.A.611

Zmiany projektu

a) Posiadacz autoryzacji ETSO może wprowadzać do projektu drobne zmiany (każda zmiana inna niż zmiana poważna) bez dalszych autoryzacji ze strony Agencji. W takim przypadku zmieniony artykuł zachowuje pierwotny numer modelu (zmiany i poprawki numeru katalogowego są stosowane dla oznaczania zmian drobnych), a posiadacz dostarcza Agencji wszelkie skorygowane dane niezbędne dla spełnienia pkt 21.A.603 lit. b).

b) Wszelkie zmiany projektowe dokonywane przez posiadacza autoryzacji ETSO, które są dostatecznie rozległe, by niezbędne było przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań celem ustalenia zgodności z ETSO, uważane są za zmiany poważne. Przed dokonaniem takich zmian posiadacz wyznaczy nowe oznaczenie modelu lub typu artykułu i wystąpi o nową autoryzację według pkt 21.A.603.

c) Żadna zmiana projektowa dokonywana przez osobę prawną lub fizyczną inną niż posiadacz autoryzacji ETSO, który przedłożył oświadczenie o zgodności dla artykułu, nie kwalifikuje się do zatwierdzenia na mocy niniejszej podczęści O, chyba że osoba zabiegająca o zatwierdzenie występuje na mocy pkt 21.A.603 o oddzielną autoryzację ETSO.

21.A.619

Termin i ciągłość ważności

a) Autoryzacja ETSO wydawana jest na czas nieokreślony. Zachowuje ważność, o ile spełnione są wszystkie poniższe warunki:

1. wnioskodawca nadal spełnia warunki określone w momencie udzielenia autoryzacji ETSO;

2. posiadacz autoryzacji ETSO nadal wypełnia obowiązki określone w pkt 21.A.609;

3. posiadacz autoryzacji ETSO lub dowolny z jego partnerów, dostawców lub podwykonawców uznaje możliwość przeprowadzania przez właściwy organ badań zgodnie z pkt 21.A.9;

4. udowodniono, że autoryzacja ETSO nie stwarza niedopuszczalnego zagrożenia w eksploatacji;

5. autoryzacja ETSO nie została cofnięta przez Agencję na mocy pkt 21.B.65 ani nie została zwrócona przez jej posiadacza.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia autoryzację ETSO zwraca się Agencji.

21.A.621

Zbywalność

Autoryzacja ETSO, wydana na mocy niniejszego załącznika I (część 21), jest niezbywalna z wyjątkiem przypadku zmiany własnościowej posiadacza, co jest postrzegane jako zmiana znacząca i dlatego musi spełniać wymagania pkt 21.A.147 i 21.A.247, stosownie do przypadku.

PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT

21.A.701

Zakres

a) Zezwolenia na lot wydaje się zgodnie z niniejszą podczęścią dla statków powietrznych niespełniających odpowiednich wymagań w zakresie zdatności do lotu lub w stosunku do których nie wykazano, że spełniają one takie wymagania, lecz które są zdolne do wykonania bezpiecznego lotu w określonych warunkach i w następujących celach:

1. prace badawczo-rozwojowe;

2. wykazanie zgodności z przepisami lub specyfikacjami certyfikacyjnymi;

3. szkolenie załóg organizacji projektujących lub organizacji produkujących;

4. produkcyjne próby w locie statku powietrznego z nowej produkcji;

5. przelot statków powietrznych będących w produkcji pomiędzy zakładami produkcyjnymi;

6. przelot statków powietrznych w celu ich zatwierdzenia przez klienta;

7. dostawa i wywóz statków powietrznych;

8. przelot statków powietrznych w celu ich zatwierdzenia przez właściwy organ;

9. badanie rynku, w tym szkolenie załogi klienta;

10. wystawy i pokazy lotnicze;

11. przelot statków powietrznych do miejsca obsługi technicznej lub przeprowadzenia oceny zdatności do lotu, lub do miejsca przechowywania;

12. przelot statku powietrznego o masie przekraczającej maksymalną certyfikowaną masę startową dla lotu przekraczającego normalny zasięg, odbywającego się nad wodą lub nad obszarami lądowymi, gdzie nie są dostępne odpowiednie urządzenia do lądowania lub tankowania paliwa;

13. bicie rekordów, zawody lotnicze lub podobne imprezy;

14. przelot statków powietrznych spełniających odpowiednie wymagania zdatności do lotu, zanim zostanie wykazana zgodność z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska;

15. działalność w zakresie lotów o charakterze niekomercyjnym wykonywana pojedynczymi statkami o nieskomplikowanej budowie lub typami statków powietrznych, dla których nie przewidziano świadectw zdatności do lotu lub ograniczonych świadectw zdatności do lotu;

16. loty statkiem powietrznym w celu usunięcia usterek lub sprawdzenia funkcjonowania co najmniej jednego systemu, części lub wyposażenia po obsłudze technicznej.

b) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę wydawania zezwoleń na lot i zatwierdzania warunków związanych z lotem oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie zezwoleń i zatwierdzeń warunków lotu, a także posiadaczy tych zezwoleń i zatwierdzeń.

21.A.703

Kwalifikowalność

a) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na lot, z wyjątkiem zezwolenia na lot wymaganego dla celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15), gdzie wnioskodawca musi być właścicielem statku powietrznego.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wnioskować o zatwierdzenie warunków lotu.

21.A.707

Wniosek o zezwolenie na lot

a) Zgodnie z pkt 21.A.703 i w przypadku gdy wnioskodawcy nie przyznano uprawnień do wydania zezwolenia na lot, wniosek o zezwolenie na lot składa się do właściwego organu w formie i na zasadach określonych przez organ.

b) Każdy wniosek o zezwolenie na lot zawiera:

1. cel(-e) lotu(-ów), zgodnie z pkt 21.A.701;

2. zakres, w jakim statek powietrzny nie spełnia odpowiednich wymagań zdatności do lotu;

3. warunki lotu zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

c) W przypadku gdy warunki lotu nie zostały zatwierdzone w momencie składania wniosku o zezwolenie na lot, wniosek o zatwierdzenie warunków lotu składa się zgodnie z pkt 21.A.709.

21.A.708

Warunki lotu

Warunki lotu obejmują:

a) konfigurację(-e), dla której(-ych) występuje się o zezwolenie na lot, w tym, w przypadku bezzałogowych statków powietrznych, konfigurację CMU, która jest wykorzystywana do sterowania statkiem powietrznym;

b) wszelkie warunki lub ograniczenia niezbędne do bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego, w tym:

1. warunki lub ograniczenia odnoszące się do trasy przelotu lub przestrzeni powietrznej, lub jedno i drugie, wymagane dla lotu(-ów);

2. warunki lub ograniczenia odnoszące się do załogi mającej pilotować statek powietrzny, w uzupełnieniu do warunków i ograniczeń określonych w dodatku XII do niniejszego załącznika I (część 21);

3. ograniczenia dotyczące przewozu osób innych niż personel powietrzny;

4. ograniczenia eksploatacyjne, szczególne procedury lub warunki techniczne, które muszą być spełnione;

5. szczegółowy program lotów próbnych (jeśli dotyczy);

6. szczegółowe warunki nieprzerwanej zdatności do lotu obejmujące wytyczne w zakresie obsługi technicznej i system, w ramach którego obsługa techniczna będzie wykonywana;

7. w przypadku bezzałogowych statków powietrznych – szczególne ustalenia i instrukcje dotyczące eksploatacji i ciągłej zdatności do lotu SBSP lub CMU;

c) potwierdzenie, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w warunkach określonych w lit. b) lub ze względu na wynikające z tego punktu ograniczenia;

d) metodę wykorzystaną do kontroli konfiguracji statku powietrznego, w tym, w przypadku bezzałogowego statku powietrznego, konfigurację CMU, która jest stosowana do sterowania statkiem powietrznym, w celu zapewnienia zgodności z ustalonymi warunkami.

21.A.709

Wniosek o zatwierdzenie warunków lotu

a) Zgodnie z pkt 21.A.707 lit. c) i w przypadku gdy wnioskodawcy nie przyznano uprawnień do zatwierdzania warunków lotu, wniosek o zatwierdzenie warunków lotu składa się do:

1. Agencji, jeśli zatwierdzenie warunków lotu dotyczy bezpieczeństwa projektu, w formie i na zasadach określonych przez Agencję; lub

2. właściwego organu, jeśli zatwierdzenie warunków lotu nie dotyczy bezpieczeństwa projektu, w formie i na zasadach określonych przez organ.

b) Każdy wniosek o zatwierdzenie warunków lotu obejmuje:

1. proponowane warunki lotu;

2. dokumentację potwierdzającą te warunki; oraz

3. oświadczenie, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w warunkach określonych w pkt 21.A.708 lit. b) powyżej lub ze względu na wynikające z tego punktu ograniczenia.

21.A.710

Zatwierdzenie warunków lotu

a) W przypadku gdy zatwierdzenie warunków lotu dotyczy bezpieczeństwa projektu, warunki lotu zatwierdza:

1. Agencja; lub

2. odpowiednio upoważniona organizacja projektująca, zgodnie z uprawnieniami określonymi w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 6).

b) W przypadku gdy zatwierdzenie warunków lotu nie dotyczy bezpieczeństwa projektu, warunki lotu zatwierdza właściwy organ lub odpowiednio upoważniona organizacja, która wyda również zezwolenie na lot.

c) Przed zatwierdzeniem warunków lotu Agencja, właściwy organ lub upoważniona organizacja muszą stwierdzić, że statek powietrzny jest w stanie wykonać bezpieczny lot w określonych warunkach lub w związku z ustalonymi ograniczeniami. W tym celu Agencja lub właściwy organ mogą przeprowadzić konieczną kontrolę lub niezbędne próby, lub zażądać ich przeprowadzenia przez wnioskodawcę.

21.A.711

Wydanie zezwolenia na lot

a) Zezwolenie na lot (formularz 20a EASA, zob. dodatek III) może być wydane przez właściwy organ na warunkach podanych w pkt 21.B.525.

b) Odpowiednio upoważniona organizacja projektująca może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 7), w przypadku, gdy warunki lotu podane w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

c) Odpowiednio upoważniona organizacja produkująca może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy pkt 21.A.163 lit. e), w przypadku gdy warunki lotu podane w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

d) Zatwierdzona organizacja może wydać zezwolenie na lot (formularz 20b EASA, zob. dodatek IV) na mocy przywileju nadanego zgodnie z pkt CAMO.A.125 załącznika Vc (część CAMO) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub pkt CAO.A.095 załącznika Vd (część CAO) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub pkt CAO.UAS.095 załącznika II (część CAO.UAS) do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1107, stosownie do przypadku, jeżeli warunki lotu, o których mowa w pkt 21.A.708 niniejszego załącznika, zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710 niniejszego załącznika.

e) Zezwolenie na lot określa cel lub cele oraz wszelkie warunki i ograniczenia zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710.

f) Dla zezwoleń wydanych zgodnie z lit. b), c) lub d) do właściwego organu składa się kopię zezwolenia na lot i warunków związanych z lotem w możliwie najkrótszym terminie, lecz nie później niż w ciągu 3 dni.

g) W przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z warunków wyszczególnionych w pkt 21.A.723 lit. a) nie jest spełniany w odniesieniu do zezwolenia na lot wydanego przez organizację zgodnie z lit. b), c) lub d), organizacja natychmiast cofa zezwolenie i niezwłocznie zawiadamia właściwy organ.

21.A.713

Zmiany

a) Wszelkie zmiany unieważniające warunki lotu lub związane z nim uzasadnienie ustalone na potrzeby zezwolenia na lot zatwierdza się zgodnie z pkt 21.A.710. W razie konieczności należy złożyć wniosek zgodnie z pkt 21.A.709.

b) Zmiana mająca wpływ na treść zezwolenia na lot wymaga wydania nowego zezwolenia na lot zgodnie z pkt 21.A.711.

21.A.715

Język

Instrukcje, tabliczki, wykazy oraz oznakowanie przyrządów, a także wszelkie niezbędne informacje wymagane obowiązującymi specyfikacjami certyfikacyjnymi, muszą być sporządzone w jednym lub kilku językach urzędowych Unii, możliwych do zaakceptowania przez właściwy organ.

21.A.719

Zbywalność

a) Zezwolenie na lot jest niezbywalne.

b) Niezależnie od lit. a), jeśli chodzi o zezwolenie na lot wydane dla celów pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15), w przypadku zmiany właściciela statku powietrznego, zezwolenie to przenosi się wraz ze statkiem powietrznym, o ile statek ten pozostaje w tym samym rejestrze, albo wydaje się jedynie za zgodą właściwego organu państwa członkowskiego rejestru, do którego statek powietrzny jest przenoszony.

21.A.723

Termin i ciągłość ważności

a) Zezwolenie na lot wydaje się na maksymalny okres 12 miesięcy i pozostaje ono ważne, o ile spełnione są następujące warunki:

1. organizacja nadal spełnia warunki i ograniczenia związane z zezwoleniem na lot, jak określono w pkt 21.A.711 lit. e);

2. posiadacz zezwolenia lub dowolny z jego partnerów, dostawców lub podwykonawców uznaje możliwość przeprowadzania przez właściwy organ badań zgodnie z pkt 21.A.9;

3. zezwolenie na lot nie zostało cofnięte przez właściwy organ na mocy pkt 21.B.65 ani nie zostało zwrócone przez jego posiadacza;

4. statek powietrzny pozostaje w tym samym rejestrze.

b) Niezależnie od lit. a) zezwolenie na lot wydane dla celów pkt 21.A.701 lit. a) pkt 15) może być wydane na czas nieokreślony.

c) W przypadku zawieszenia zezwolenia na lot lub jego cofnięcia zwraca się je właściwemu organowi.

21.A.725

Przedłużenie ważności zezwolenia na lot

Przedłużenie ważności zezwolenia na lot podlega takiej same procedurze, jak w przypadku zmian, o których w pkt 21.A.713.

21.A.727

Obowiązki posiadacza zezwolenia na lot

Posiadacz zezwolenia na lot zapewnia nieprzerwaną zgodność ze wszystkimi warunkami i ograniczeniami dotyczącymi zezwolenia na lot.

PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI, AKCESORIÓW, JEDNOSTEK STERUJĄCO-MONITORUJĄCYCH (CMU) I PODZESPOŁÓW CMU

21.A.801

Znakowanie wyrobów i jednostek sterująco-monitorujących (CMU)

a) znakowanie wyrobów i CMU produkowanych zgodnie z podczęścią F lub podczęścią G obejmuje następujące informacje:

1. nazwa producenta;

2. oznaczenie wyrobu i CMU;

3. numer seryjny producenta;

4. znak „EXEMPT” w przypadku silników, jeżeli właściwy organ przyznał zwolnienie z mających zastosowanie wymogów ochrony środowiska;

5. wszelkie inne informacje, które Agencja uzna za właściwe.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca statek powietrzny lub silnik według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten statek powietrzny lub silnik w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej przy pomocy wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

c) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca śmigło, łopatę lub piastę śmigła według podczęści G lub podczęści F nanosi na nie cechy identyfikacyjne w postaci ogniotrwałej tabliczki. Cechowanie ognioodporne na niekrytycznej powierzchni tabliczki, metodą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub inną zatwierdzoną metodą, winno zawierać informacje wyszczególnione w lit. a) i powinno być mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego eksploatacji bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

d) W przypadku załogowych balonów tabliczka identyfikacyjna nakazana w lit. b) mocowana jest do powłoki balonu w takim miejscu, jeżeli jest to wykonalne, by była czytelna dla użytkownika, gdy balon jest napełniony. Ponadto kosz, rama nośna i zespół grzewczy jest w sposób trwały i czytelny znakowany nazwą producenta, numerem katalogowym lub równoważnym oraz numerem seryjnym lub równoważnym.

e) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca CMU według podczęści G lub podczęści F nanosi na nią cechy identyfikacyjne w postaci ogniotrwałej tabliczki metodą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub inną zatwierdzoną metodą. Tabliczka ta przedstawia w sposób dostępny i czytelny informacje wyszczególnione w lit. a) i powinno być mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego eksploatacji bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

21.A.803

Postępowanie z danymi identyfikacyjnymi

a) Bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję nie wolno usuwać, zmieniać ani umieszczać informacji identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.801 lit. a), na statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie śmigła, piaście śmigła lub CMU ani informacji identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.807 lit. a), na APU.

b) Nie wolno usuwać lub montować tabliczek identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.801, lub w 21.A.807 w przypadku APU, bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję.

c) W drodze odstępstwa od przepisów lit. a) i b), każda osoba fizyczna lub prawna wykonująca prace z zakresu obsługi technicznej, według mających zastosowanie przepisów, może zgodnie z metodami, technikami i praktykami ustanowionymi przez Agencję:

1. usuwać, zmieniać lub umieszczać informacje identyfikacyjne, o których mowa w pkt 21.A.801 lit. a), na statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie śmigła, piaście śmigła lub CMU lub informacje identyfikacyjne, o których mowa w pkt 21.A.807 lit. a), na APU; lub

2. zdejmować tabliczkę identyfikacyjną, o której mowa w pkt 21.A.801, bądź w pkt 21.A.807 w przypadku APU, kiedy jest to niezbędne w trakcie czynności z zakresu obsługi technicznej.

d) Nie wolno montować tabliczki identyfikacyjnej zdjętej zgodnie z lit. c) ppkt 2 na statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie śmigła, piaście śmigła lub CMU innych niż te, z których została ona zdjęta.

21.A.804

Znakowanie części, akcesoriów i podzespołów jednostki sterująco-monitorującej (CMU)

a) Każda część i każde akcesorium, które kwalifikują się do instalacji w wyrobie posiadającym certyfikat typu, oraz każdy podzespół CMU, który kwalifikuje się do instalacji w CMU certyfikowanym zgodnie z niniejszym załącznikiem I, muszą być oznakowane w sposób trwały i czytelny:

1. nazwą, znakiem fabrycznym lub symbolem identyfikującym producenta w sposób określony właściwymi danymi projektowymi;

2. numerem katalogowym, o którym mowa we właściwych danych projektowych; oraz

3. literami „EPA”;

(i) w przypadku części lub akcesoriów wyprodukowanych zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi nienależącymi do posiadacza certyfikatu typu na związany z nimi wyrób, z wyjątkiem artykułów ETSO oraz części i akcesoriów objętych pkt 21.A.307 lit b);

(ii) w przypadku podzespołów CMU wyprodukowanych zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi, które nie należą do posiadacza certyfikatu typu powiązanej CMU ani do posiadacza certyfikatu typu bezzałogowego statku powietrznego, jeżeli CMU jest certyfikowana jako część bezzałogowego statku powietrznego, z wyjątkiem podzespołów ETSO CMU i podzespołów CMU objętych pkt 21.A.308 lit. b).

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część, akcesorium lub podzespół CMU są zbyt małe lub z innych powodów niepraktyczne jest znakowanie części, akcesorium lub podzespołu CMU jakąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego poświadczenia towarzyszący części, akcesorium lub podzespołowi CMU lub jej/jego pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części lub akcesorium.

21.A.805

Znakowanie części krytycznych

W dodatku do wymagań pkt 21.A.804 każdy producent części do zamontowania na wyrobie certyfikowanym jako typ, która została zdefiniowana jako część krytyczna, w sposób trwały i czytelny znakuje tę część numerem katalogowym i numerem seryjnym.

21.A.807

Znakowanie artykułów ETSO

a) Każdy posiadacz autoryzacji ETSO na mocy podczęści O w sposób trwały i czytelny znakuje każdy artykuł następującymi informacjami:

1. nazwą i adresem producenta;

2. nazwą, typem, numerem katalogowym lub oznaczeniem modelu artykułu;

3. numerem seryjnym lub datą wyprodukowania artykułu, lub jednym i drugim; oraz

4. mającym zastosowanie numerem ETSO.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część jest zbyt mała lub jest z innych powodów niepraktyczne znakowanie części którąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego dopuszczenia towarzyszący części lub jej pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części.

c) Każda osoba produkująca APU według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten APU w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej za pomocą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania, bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

SEKCJA B

ZASADY POSTĘPOWANIA WŁAŚCIWYCH ORGANÓW

PODCZĘŚĆ A — POSTANOWIENIA OGÓLNE

21.B.10

Dokumentacja nadzoru

Właściwy organ udostępnia odpowiedniemu personelowi wszystkie akty ustawodawcze, normy, zasady, publikacje techniczne i powiązane dokumenty, aby umożliwić mu wykonywanie zadań i wywiązywanie się z obowiązków.

21.B.15

Informowanie Agencji

a) Właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia Agencję o wszelkich istotnych problemach związanych z wykonaniem rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego w terminie 30 dni od dnia, w którym właściwy organ dowiedział się o danym problemie.

b) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, właściwy organ państwa członkowskiego jak najszybciej przekazuje Agencji informacje istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa uzyskane na podstawie zgłoszeń zdarzeń przechowywanych w krajowej bazie danych zgodnie z art. 6 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 376/2014.

c) Właściwy organ państwa członkowskiego jak najszybciej przekazuje Agencji informacje istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa wynikające ze zgłoszeń zdarzeń związanych z bezpieczeństwem informacji, które otrzymał zgodnie z pkt IS.D.OR.230 załącznika (część IS.D.OR) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645.

21.B.20

Niezwłoczne reagowanie na problem w zakresie bezpieczeństwa

a) Nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, właściwy organ wdraża system służący do odpowiedniego gromadzenia, analizowania i rozpowszechniania informacji o bezpieczeństwie.

b) Agencja wdraża system służący do odpowiedniego analizowania wszelkich otrzymanych informacji istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa i bez zbędnej zwłoki przekazuje właściwym organom państw członkowskich i Komisji wszelkie informacje, które są im niezbędne do zareagowania w odpowiednim czasie na problem w zakresie bezpieczeństwa dotyczący wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących (CMU), podzespołów CMU oraz osób lub organizacji podlegających rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktom delegowanym i wykonawczym do niego, w tym zalecenia lub działania naprawcze, jakie należy podjąć.

c) Po otrzymaniu informacji, o których mowa w lit. a) i b), właściwy organ stosuje odpowiednie środki, aby rozwiązać problem w zakresie bezpieczeństwa.

d) Właściwy organ niezwłocznie powiadamia o środkach podjętych na podstawie lit. c) wszystkie osoby lub organizacje, które są zobowiązane do zastosowania się do nich na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego. Właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia również o tych środkach Agencję oraz, w razie konieczności podjęcia wspólnych działań, inne zainteresowane państwa członkowskie.

21.B.20A

Natychmiastowa reakcja na incydent związany z bezpieczeństwem informacji lub podatność mające wpływ na bezpieczeństwo lotnicze

a) Właściwy organ wdraża system mający na celu odpowiednie gromadzenie, analizowanie i rozpowszechnianie informacji dotyczących zgłaszanych przez organizacje incydentów związanych z bezpieczeństwem informacji oraz podatności, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo lotnicze. Odbywa się to w porozumieniu z wszelkimi innymi odpowiednimi organami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo informacji lub cyberbezpieczeństwo w danym państwie członkowskim w celu zwiększenia koordynacji i zgodności systemów zgłaszania zdarzeń.

b) Agencja wdraża system mający na celu odpowiednią analizę wszelkich odpowiednich informacji istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa, otrzymanych zgodnie z pkt 21.B.15 lit. c), oraz bez zbędnej zwłoki przekazuje państwom członkowskim i Komisji wszelkie informacje, w tym zalecenia lub niezbędne działania naprawcze, jakie należy podjąć, by mogły one w odpowiednim czasie zareagować na incydent związany z bezpieczeństwem informacji lub podatność mające potencjalny wpływ na bezpieczeństwo lotnicze, dotyczące wyrobów, części, jednostek sterująco-monitorujących (CMU), podzespołów CMU, wyposażenia nieinstalowanego oraz osób lub organizacji podlegających rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktom delegowanym i wykonawczym do niego.

c) Po otrzymaniu informacji, o których mowa w lit. a) i b), właściwy organ wprowadza odpowiednie środki, aby wyeliminować potencjalny wpływ incydentu związanego z bezpieczeństwem informacji lub podatności na bezpieczeństwo lotnicze.

d) O środkach wprowadzanych zgodnie z lit. c) niezwłocznie informowane są wszystkie osoby lub organizacje, które są zobowiązane do ich przestrzegania na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do tego rozporządzenia. Właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia również o tych środkach Agencję oraz, w razie konieczności podjęcia wspólnych działań, właściwe organy pozostałych zainteresowanych państw członkowskich.

21.B.25

System zarządzania

a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje system zarządzania obejmujący co najmniej:

1. udokumentowane zasady i procedury opisujące jego strukturę organizacyjną oraz środki i metody zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego. Procedury muszą być aktualizowane i służą jako podstawowe dokumenty robocze na użytek wewnętrzny danego właściwego organu podczas wykonywania jego wszelkich powiązanych zadań;

2. personel w liczbie wystarczającej do wykonywania swoich zadań i wywiązywania się ze swoich obowiązków. Należy wprowadzić system planowania dostępności personelu, zapewniający właściwe wykonywanie wszystkich zadań;

3. personel, który posiada kwalifikacje do wykonywania przydzielonych mu zadań oraz konieczną wiedzę i doświadczenie, a także odbył wstępne i okresowe przeszkolenie zapewniające stały poziom kompetencji;

4. odpowiednie zaplecze i pomieszczenia biurowe dla personelu umożliwiające wykonanie przydzielonych mu zadań;

5. funkcję monitorowania zgodności systemu zarządzania z odpowiednimi wymaganiami oraz adekwatności procedur, łącznie z ustanowieniem procesu audytu wewnętrznego i procesu zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa. Monitorowanie zgodności musi obejmować system zwrotnego informowania wyższej kadry kierowniczej właściwego organu o wynikach audytu, aby w razie potrzeby zapewnić podjęcie działań naprawczych;

6. osobę lub grupę osób ponoszących odpowiedzialność przed wyższą kadrą kierowniczą właściwego organu za proces monitorowania zgodności.

b) W odniesieniu do poszczególnych obszarów swojej działalności, w tym systemu zarządzania, właściwy organ wyznacza co najmniej jedną osobę ponoszącą całościową odpowiedzialność za zarządzanie poszczególnymi zadaniami.

c) Właściwy organ ustanawia procedury wzajemnej pomocy i wymiany wszelkich niezbędnych informacji z wszelkimi innymi zainteresowanymi właściwymi organami, niezależnie od tego, czy są to organy z tego samego państwa członkowskiego, czy z innych państw członkowskich, w tym:

1. informacji na temat wszystkich stwierdzonych niezgodności i wszelkich działań następczych podjętych w wyniku nadzoru nad osobami i organizacjami, które prowadzą działalność na terytorium danego państwa członkowskiego, ale są certyfikowane przez właściwy organ innego państwa członkowskiego lub Agencję;

2. informacji związanych z obowiązkowym i dobrowolnym zgłaszaniem zdarzeń zgodnie z wymogami pkt 21.A.3 A.

d) Egzemplarz procedur dotyczących systemu zarządzania właściwego organu państwa członkowskiego, wraz z późniejszymi zmianami, udostępnia się Agencji do celów standaryzacji.

e) Oprócz spełniania wymagań określonych w lit. a) system zarządzania ustanowiony i utrzymywany przez właściwy organ musi być zgodny z załącznikiem I (część IS.AR) do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/203 w celu zapewnienia prawidłowego zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji, które to ryzyko może mieć wpływ na bezpieczeństwo lotnicze.

21.B.30

Przydzielanie zadań

a) Właściwy organ może przydzielić kwalifikowanym jednostkom zadania związane z certyfikacją początkową lub sprawowaniem ciągłego nadzoru nad wyrobami i częściami, a także nad osobami fizycznymi lub prawnymi podlegającymi rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktom delegowanym i wykonawczym do niego. Przydzielając zadania, właściwy organ upewnia się, że:

1. wprowadził system wstępnej i ciągłej oceny spełniania przez kwalifikowaną jednostkę wymagań załącznika VI do rozporządzenia (UE) 2018/1139. System ten oraz wyniki oceny muszą być dokumentowane;

2. zawarł z kwalifikowaną jednostką pisemne porozumienie, zatwierdzone przez obie strony na odpowiednim szczeblu zarządzania, które określa:

(i) zadania, jakie należy wykonywać;

(ii) deklaracje, sprawozdania i rejestry, jakie należy przekazywać;

(iii) warunki techniczne, które należy spełnić podczas realizacji przedmiotowych zadań;

(iv) stosowne ubezpieczenie od odpowiedzialności;

(v) poziom ochrony informacji uzyskiwanych podczas realizacji przedmiotowych zadań.

b) Właściwy organ zapewnia, aby proces audytu wewnętrznego i proces zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa ustanowiony zgodnie z pkt 21.B.25 lit. a) ppkt 5 obejmowały wszystkie zadania w zakresie certyfikacji i ciągłego nadzoru wykonywane przez kwalifikowaną jednostkę w jego imieniu.

c) Do celów certyfikacji i nadzoru nad zgodnością organizacji z pkt 21.A.139A i 21.A.239A właściwy organ może przydzielić zadania kwalifikowanym jednostkom zgodnie z lit. a) lub każdemu odpowiedniemu organowi w danym państwie członkowskim odpowiedzialnemu za bezpieczeństwo informacji lub cyberbezpieczeństwo. Przydzielając zadania, właściwy organ musi dopilnować, aby:

1) kwalifikowana jednostka lub odpowiedni organ koordynowały i uwzględniały wszystkie aspekty związane z bezpieczeństwem lotniczym;

2) do ogólnej dokumentacji organizacji dotyczącej certyfikacji i nadzoru włączono wyniki działań w zakresie certyfikacji i nadzoru prowadzonych przez kwalifikowaną jednostkę lub odpowiedni organ;

3) jego własny system zarządzania bezpieczeństwem informacji ustanowiony zgodnie z pkt 21.B.25 lit. e) obejmował wszystkie zadania związane z certyfikacją i stałym nadzorem wykonywane w jego imieniu.

21.B.35

Zmiany w systemie zarządzania

a) Właściwy organ musi mieć system służący do identyfikacji zmian wpływających na jego zdolność do wykonywania zadań oraz wywiązywania się z obowiązków określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach delegowanych i wykonawczych do niego. System ten musi umożliwiać właściwemu organowi podejmowanie działań niezbędnych do utrzymania adekwatności i skuteczności systemu zarządzania.

b) Właściwy organ aktualizuje w odpowiednim terminie swój system zarządzania, aby odzwierciedlał wszelkie zmiany w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach delegowanych i wykonawczych do niego, zapewniając jego skuteczne wdrożenie.

c) Właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia Agencję o wszelkich zmianach mających wpływ na jego zdolność wykonywania zadań i obowiązków przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach delegowanych i wykonawczych do niego.

21.B.55

Przechowywanie dokumentacji

a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia dokumentacji, umożliwiający odpowiednie przechowywanie, dostępność i rzetelne monitorowanie:

1. udokumentowanych strategii i procedur dotyczących systemu zarządzania;

2. szkolenia, kwalifikacji i uprawnień jego personelu;

3. powierzania zadań, co obejmuje elementy wymagane zgodnie z pkt 21.B.30, a także szczegółowy opis powierzonych zadań;

4. procesów certyfikacji oraz ciągłego nadzoru nad certyfikowanymi organizacjami, w tym:

(i) wniosku o wydanie certyfikatu, zatwierdzenia, autoryzacji i zezwolenia;

(ii) programu ciągłego nadzoru przez właściwy organ, obejmującego całą dokumentację ocen, audytów i inspekcji;

(iii) wydanych certyfikatów, zatwierdzeń, autoryzacji i zezwoleń, łącznie z wszelkimi ich zmianami;

(iv) kopii programu nadzoru, z wykazem dat planowanych oraz przeprowadzonych audytów;

(v) kopii wszelkiej formalnej korespondencji;

(vi) zaleceń dotyczących wydania lub przedłużenia certyfikatu, zatwierdzenia, autoryzacji lub zezwolenia, szczegółowych informacji na temat niezgodności i działań podjętych przez organizacje w celu ich usunięcia, w tym daty zamknięcia, działań w zakresie egzekwowania przepisów i uwag;

(vii) wszelkich sprawozdań z ocen, audytów i inspekcji wydanych przez inny właściwy organ zgodnie z pkt 21.B.120 lit. d), pkt 21.B.221 lit. c) lub pkt 21.B.431 lit. c);

(viii) kopii wszystkich charakterystyk organizacji, podręczników lub instrukcji oraz wszelkich ich zmian;

(ix) kopii wszelkich innych dokumentów zatwierdzanych przez właściwy organ;

5. oświadczeń o zgodności (formularz 52 EASA, zob. dodatek VIII) oraz autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi (formularz 1 EASA, zob. dodatek I), które zatwierdził w odniesieniu do organizacji produkujących wyroby, części lub akcesoria bez certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej zgodnie z sekcją A podczęść F niniejszego załącznika.

b) Właściwy organ uwzględnia w dokumentacji:

1. dokumenty potwierdzające stosowanie alternatywnych sposobów spełnienia wymagań;

2. informacje o bezpieczeństwie przekazane zgodnie z pkt 21.B.15 i środki następcze;

3. stosowanie przepisów dotyczących środków zabezpieczających i elastyczności zgodnie z art. 70, art. 71 ust. 1 i art. 76 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2018/1139.

c) Właściwy organ prowadzi wykaz wszystkich wydanych przez siebie certyfikatów, zatwierdzeń, autoryzacji i zezwoleń.

d) Całość dokumentacji, o której mowa w lit. a), b) i c), przechowuje się przez co najmniej 5 lat, z zastrzeżeniem mających zastosowanie przepisów o ochronie danych.

e) Całość dokumentacji, o której mowa w lit. a), b) i c), udostępnia się na żądanie właściwemu organowi innego państwa członkowskiego lub Agencji.

21.B.65

Zawieszenie, ograniczenie i cofnięcie

Właściwy organ:

a) zawiesza certyfikat, zatwierdzenie, zezwolenie na lot, autoryzację lub zezwolenie, jeżeli uzna, że istnieją uzasadnione powody, aby sądzić, że takie działanie jest konieczne w celu zapobieżenia realnemu zagrożeniu dla bezpieczeństwa statków powietrznych;

b) zawiesza, cofa lub ogranicza certyfikat, zatwierdzenie, zezwolenie na lot, autoryzację lub zezwolenie, jeżeli takie działanie jest wymagane zgodnie z pkt 21.B.125, 21.B.225 lub 21.B.433;

c) zawiesza lub cofa świadectwo zdatności do lotu lub świadectwo zdatności w zakresie hałasu po uzyskaniu dowodów niespełniania niektórych warunków określonych w pkt 21.A.181 lit. a) lub pkt 21.A.211 lit. a);

d) całkowicie lub częściowo zawiesza lub ogranicza certyfikat, zatwierdzenie, zezwolenie na lot, autoryzację lub zezwolenie, jeżeli nieprzewidziane okoliczności pozostające poza kontrolą właściwego organu uniemożliwiają jego inspektorom wywiązanie się z obowiązków w zakresie nadzoru w ramach cyklu planowania nadzoru.

PODCZĘŚĆ B – CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21.B.70

Specyfikacje certyfikacyjne

Zgodnie z art. 76 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2018/1139 Agencja wydaje specyfikacje certyfikacyjne i inne szczegółowe specyfikacje, w tym specyfikacje certyfikacyjne w zakresie zdatności do lotu i danych dotyczących zgodności operacyjnej, które mogą być wykorzystywane przez właściwe organy, organizacje i personel do wykazania zgodności wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU i podzespołów CMU z odpowiednimi zasadniczymi wymogami załączników II, IV, V i IX do tego rozporządzenia. Specyfikacje takie muszą być dostatecznie szczegółowe i konkretne, aby wskazać wnioskodawcy warunki, które mają być spełnione w celu wydania, zmiany lub uzupełnienia certyfikatu.

21.B.75

Warunki specjalne

a) Agencja ustanawia dla danego wyrobu, SBSP lub CMU specjalne, szczegółowe wymagania techniczne, zwane „warunkami specjalnymi”, jeżeli odnośne specyfikacje certyfikacyjne nie zawierają norm bezpieczeństwa adekwatnych lub właściwych dla wyrobu, SBSP lub CMU w następujących przypadkach:

1. wyrób, SBSP lub CMU wykazuje cechy konstrukcyjne nowatorskie lub nietypowe dla praktyk projektowych, w oparciu o które opracowano stosowne specyfikacje certyfikacyjne;

2. zamierzone użytkowanie wyrobu jest nietypowe; lub

3. doświadczenie wynikające z użytkowania podobnych wyrobów, SBSP lub CMU bądź wyrobów lub CMU posiadających podobne cechy konstrukcyjne lub nowo zidentyfikowane zagrożenia wskazują, że mogą zaistnieć sytuacje stanowiące zagrożenie bezpieczeństwa.

b) Warunki specjalne zawierają takie normy bezpieczeństwa, jakie Agencja uzna za niezbędne do osiągnięcia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi określonemu w mających zastosowanie specyfikacjach certyfikacyjnych.

21.B.80

Podstawa certyfikacji typu dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

Agencja określa podstawę certyfikacji typu i powiadamia o niej wnioskodawcę ubiegającego się o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu. Podstawę certyfikacji typu stanowią:

a) specyfikacje certyfikacyjne w zakresie zdatności do lotu określone przez Agencję dla wyrobu, SBSP lub CMU, mające zastosowanie w dniu złożenia wniosku o wydanie tego certyfikatu, oraz wszelkie warunki specjalne określone przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.75 lit. a), chyba że:

1. wnioskodawca decyduje się zastosować do specyfikacji certyfikacyjnych, które zaczęły obowiązywać po dacie złożenia wniosku, lub wymaga się od niego zastosowania się do takich specyfikacji zgodnie z pkt 21.A.15 lit. f). Jeżeli wnioskodawca decyduje się zastosować do specyfikacji certyfikacyjnej, która zaczęła obowiązywać po dacie złożenia wniosku, Agencja włącza do podstawy certyfikacji typu każdą inną bezpośrednio powiązaną specyfikację certyfikacyjną; lub

2. Agencja akceptuje dowolną alternatywę w stosunku do wyznaczonej specyfikacji certyfikacyjnej, której nie można spełnić, w odniesieniu do której znaleziono czynniki kompensujące, zapewniające równoważny poziom bezpieczeństwa; lub

3. Agencja akceptuje lub wskazuje inne środki, które:

(i) w przypadku certyfikatu typu, wykazują zgodność z zasadniczymi wymogami załącznika II oraz, w stosownych przypadkach, załącznika IX do rozporządzenia (UE) 2018/1139; lub

(ii) w przypadku ograniczonego certyfikatu typu, zapewniają poziom bezpieczeństwa odpowiedni do zamierzonego użytkowania; oraz

b) Zarezerwowane.

21.B.82

Podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego

Agencja określa podstawę danych dotyczących zgodności operacyjnej i powiadamia o niej wnioskodawcę ubiegającego się o certyfikat typu statku powietrznego lub o ograniczony certyfikat typu. Podstawę certyfikacji danych dotyczących zgodności operacyjnej stanowią:

a) specyfikacje certyfikacyjne dla danych dotyczących zgodności operacyjnej wyznaczone przez Agencję spośród tych, które mają zastosowanie do statku powietrznego w dniu złożenia wniosku lub w dniu złożenia suplementu wniosku w zakresie danych dotyczących zgodności operacyjnej, w zależności od tego, która data jest późniejsza, chyba że:

1. wnioskodawca decyduje się zastosować do specyfikacji certyfikacyjnych, które zaczęły obowiązywać po dacie złożenia wniosku, lub wymaga się od niego zastosowania się do tych specyfikacji zgodnie z pkt 21.A.15 lit. f). Jeżeli wnioskodawca decyduje się zastosować do specyfikacji certyfikacyjnej, która zaczęła obowiązywać po dacie złożenia wniosku, Agencja włącza do podstawy certyfikacji typu każdą inną bezpośrednio powiązaną specyfikację certyfikacyjną; lub

2. Agencja akceptuje lub wyznacza alternatywne sposoby wykazania zgodności z odpowiednimi zasadniczymi wymogami załączników II, IV, V i IX do rozporządzenia (UE) 2018/1139;

b) wszelkie warunki specjalne wskazane przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.75 lit. a).

21.B.85

Mające zastosowanie wymogi ochrony środowiska dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

a) W przypadku certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dla statku powietrznego lub certyfikatu typu dla silnika Agencja wyznacza mające zastosowanie wymogi ochrony środowiska wynikające z zasadniczych wymogów, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2018/1139, i powiadamia o nich wnioskodawcę.

b) (zarezerwowane).

21.B.100

Stopień zaangażowania

a) Agencja określa stopień swojego zaangażowania w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności na potrzeby wniosku o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu, zatwierdzenie poważnej zmiany, uzupełniający certyfikatu typu, zatwierdzenie projektu poważnej naprawy lub autoryzację ETSO na pomocnicze źródła zasilania (APU). Dokonuje tego na podstawie oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w ramach programu certyfikacji. Ocena ta dotyczy:

— prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej lub mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska, oraz

— potencjalnego wpływu takiej niezgodności na bezpieczeństwo lub kompatybilność środowiskową wyrobu, SBSP i CMU,

przy czym uwzględnia co najmniej następujące elementy:

1. nowatorskie lub nietypowe cechy projektu certyfikacyjnego, w tym aspekty operacyjne, organizacyjne i związane z zarządzaniem wiedzą;

2. stopień złożoności projektu lub procesu wykazywania zgodności;

3. poziom krytyczności projektu lub technologii oraz powiązanych zagrożeń dla środowiska i bezpieczeństwa, w tym zagrożeń zidentyfikowanych w przypadku podobnych projektów; oraz

4. wyniki i doświadczenie organizacji projektującej wnioskodawcy w danej dziedzinie.

b) W razie potrzeby zatwierdzenia projektu drobnej naprawy, drobnej zmiany lub autoryzacji ETSO innej niż na APU Agencja określa stopień swojego zaangażowania w cały projekt certyfikacyjny, uwzględniając wszelkie nowatorskie lub nietypowe cechy, stopień złożoności projektu lub procesu wykazywania zgodności, poziom krytyczności projektu lub technologii, a także wyniki i doświadczenie organizacji projektującej wnioskodawcy.

c) Agencja powiadamia wnioskodawcę o stopniu swojego zaangażowania oraz aktualizuje ten stopień zaangażowania, jeżeli uzasadniają to informacje o istotnym wpływie na ryzyko, ocenione uprzednio zgodnie z lit. a) lub b). Agencja powiadamia wnioskodawcę o zmianie stopnia zaangażowania.

21.B.103

Wydanie certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

a) Agencja wydaje certyfikat typu statku powietrznego, silnika, śmigła lub CMU bądź ograniczony certyfikat typu statku powietrznego, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:

1. wnioskodawca spełnia wymogi pkt 21.A.21;

2. w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego zgodnie z pkt 21.B.100, weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, w stosownych przypadkach, zgodnie z pkt 21.B.82, ani z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska;

3. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), Agencja może wydać certyfikat typu statku powietrznego przed wykazaniem zgodności z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

(PODCZĘŚĆ C — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D — ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

21.B.105

Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu

Agencja ustanawia mającą zastosowanie podstawę certyfikacji typu, mające zastosowanie wymogi ochrony środowiska oraz, w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowioną zgodnie z pkt 21.A.101, oraz powiadamia o nich wnioskującego o poważną zmianę w certyfikacie typu.

21.B.107

Wydanie zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu

a) Agencja wydaje zatwierdzenie zmiany w certyfikacie typu, pod warunkiem że:

1. wnioskodawca ubiegający się o zatwierdzenie spełnił wymogi:

(i) pkt 21.A.95 w przypadku drobnej zmiany; lub

(ii) pkt 21.A.97 w przypadku poważnej zmiany;

2. w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego na podstawie pkt 21.B.100 lit. a) lub b), weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, w stosownych przypadkach, zgodnie z pkt 21.B.82, ani z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska; oraz

3. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

b) W przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, w drodze odstępstwa od lit. a) ppkt 1 i 2, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), Agencja może zatwierdzić zmianę w certyfikacie typu statku powietrznego przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

c) Zatwierdzenie zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej uwzględnia zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu.

d) Zatwierdzenie zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której zmiana ta się odnosi.

PODCZĘŚĆ E — UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatów typu i ograniczonych certyfikatów typu.

21.B.109

Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do uzupełniającego certyfikatu typu

Agencja ustanawia mającą zastosowanie podstawę certyfikacji typu, mające zastosowanie wymogi ochrony środowiska oraz, w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowioną zgodnie z pkt 21.A.101, oraz powiadamia o nich wnioskującego o uzupełniający certyfikat typu.

21.B.111

Wydanie uzupełniającego certyfikatu typu

a) Agencja wydaje uzupełniający certyfikat typu, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:

1. wnioskodawca spełnia wymogi pkt 21.A.115 lit. b);

2. w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego na podstawie pkt 21.B.100 lit. a), weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, w stosownych przypadkach, zgodnie z pkt 21.B.82, ani z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska;

3. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

b) W przypadku uzupełniającego certyfikatu typu mającego wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, w drodze odstępstwa od lit. a) ppkt 1 i 2, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21.A.20 lit. d), Agencja może wydać uzupełniający certyfikat typu przed wykazaniem zgodności z właściwą podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

c) Zatwierdzenie zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej zamieszcza się w uzupełniającym certyfikacie typu.

d) Uzupełniający certyfikat typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której ta poważna zmiana się odnosi.

21.B.115

Sposoby spełnienia wymagań

a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań („AMC”), które można wykorzystywać do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego.

b) W celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem można zastosować alternatywne sposoby spełnienia wymagań.

c) Właściwe organy informują Agencję o wszelkich alternatywnych sposobach spełnienia wymagań stosowanych przez organizacje podlegające ich nadzorowi lub przez nie same w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

PODCZĘŚĆ F — PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21.B.120

Procedura certyfikacji początkowej

a) Po otrzymaniu wniosku o wydanie zezwolenia na potrzeby wykazania zgodności poszczególnych wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących (CMU) oraz podzespołów CMU właściwy organ sprawdza, czy wnioskodawca spełnia stosowne wymagania.

b) Właściwy organ rejestruje wszystkie stwierdzone niezgodności, działania korygujące oraz zalecenia dotyczące wydania zezwolenia.

c) Właściwy organ potwierdza wnioskodawcy na piśmie wszystkie niezgodności stwierdzone podczas weryfikacji. W przypadku certyfikacji początkowej wszystkie niezgodności muszą zostać skorygowane przed wydaniem zezwolenia w sposób zadowalający właściwy organ.

d) Po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia stosowne wymagania, właściwy organ wydaje zezwolenie (formularz 65 EASA, zob. dodatek XI).

e) Zezwolenie zawiera jego zakres, datę wygaśnięcia oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednie ograniczenia odnoszące się do autoryzacji.

f) Okres ważności zezwolenia nie może być dłuższy niż jeden rok.

21.B.125

Niezgodności i działania naprawcze; uwagi

a) Właściwy organ musi dysponować systemem analizy niezgodności pod kątem ich znaczenia dla bezpieczeństwa.

b) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 1 w przypadku wykrycia znaczącej niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z zakresem zezwolenia, która to niezgodność obniża ogólne bezpieczeństwo lub poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.

Niezgodności poziomu 1 obejmują również:

1. jakiekolwiek nieudzielenie właściwemu organowi dostępu do obiektów organizacji, o których mowa w pkt 21.A.9, podczas zwykłych godzin pracy po dwóch pisemnych żądaniach;

2. uzyskanie zezwolenia lub utrzymanie jego ważności poprzez sfałszowanie przedłożonych dokumentów dowodowych; oraz

3. wszelkie dowody nadużyć lub nieuprawnionego użycia zezwolenia.

c) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 2 w przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z zakresem zezwolenia, która to niezgodność nie została sklasyfikowana jako niezgodność poziomu 1.

d) Jeżeli w wyniku prowadzonych działań nadzorczych lub w jakikolwiek inny sposób wykryte zostaną niezgodności, właściwy organ, bez uszczerbku dla dodatkowych działań wymaganych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego, informuje organizację o tych niezgodnościach na piśmie i żąda podjęcia odpowiednich działań naprawczych, aby im zaradzić. Jeżeli niezgodność poziomu 1 dotyczy bezpośrednio statku powietrznego lub jednostki sterująco-monitorującej (CMU), właściwy organ informuje właściwy organ państwa członkowskiego, w którym zarejestrowany jest statek powietrzny lub bezzałogowy statek powietrzny sterowany przez tę CMU.

1. W przypadku jakichkolwiek niezgodności poziomu 1 właściwy organ niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania zmierzające do zakazania lub ograniczenia działalności danej organizacji albo, stosownie do sytuacji, do cofnięcia bądź ograniczenia lub zawieszenia – w całości lub części – zezwolenia, zależnie od zakresu stwierdzonych niezgodności poziomu 1, do czasu przeprowadzenia przez organizację skutecznych działań naprawczych.

2. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niezgodności poziomu 2 właściwy organ:

(i) wyznacza organizacji termin wdrożenia działań naprawczych, odpowiedni do istoty stwierdzonej niezgodności, który w żadnym przypadku nie przekracza początkowo 3 miesięcy. Bieg terminu rozpoczyna się z dniem pisemnego powiadomienia organizacji o niezgodności, w którym żąda się podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia stwierdzonej niezgodności. Na koniec tego terminu, w zależności od charakteru niezgodności, właściwy organ może wydłużyć trzymiesięczny okres pod warunkiem uzgodnienia z nim zadowalającego planu działań naprawczych;

(ii) ocenia zaproponowane przez organizację plan działań naprawczych i plan wdrożenia oraz przyjmuje je, jeżeli w wyniku tej oceny stwierdzi, że są one wystarczające do usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych niezgodności;

(iii) w przypadku nieprzedstawienia przez organizację możliwego do przyjęcia planu działań naprawczych lub niezrealizowania działania naprawczego w terminie przyjętym lub wydłużonym przez właściwy organ, status stwierdzonej niezgodności zostaje podniesiony do poziomu 1 i podejmowane są działania określone w lit. f) pkt 1 ppkt (i).

e) Właściwy organ może wydać uwagi w odniesieniu do któregokolwiek z następujących przypadków niekwalifikujących się jako niezgodności poziomu 1 ani 2:

1. w odniesieniu do jakiegokolwiek elementu, którego działanie oceniono jako nieefektywne;

2. w przypadku stwierdzenia, że dany element może być przyczyną niezgodności na podstawie lit. b) lub c);

3. w przypadku gdy sugestie lub usprawnienia leżą w interesie ogólnego poziomu bezpieczeństwa organizacji.

Uwagi wydane na podstawie niniejszej litery są przekazywane organizacji na piśmie i rejestrowane przez właściwy organ.

21.B.135

Utrzymanie w mocy zezwolenia

Właściwy organ utrzymuje zezwolenie w mocy tak długo, jak:

a) producent we właściwy sposób wykorzystuje formularz 52 EASA (zob. dodatek VIII) jako oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych i formularz 1 EASA (zob. dodatek I) dla wyrobów innych niż kompletne statki powietrzne, części, akcesoria, jednostki sterująco-monitorujące (CMU) oraz podzespoły CMU; oraz

b) przeglądy przeprowadzone przez właściwy organ państwa członkowskiego przed potwierdzeniem formularza 52 EASA (zob. dodatek VIII) lub formularza 1 EASA (zob. dodatek I), zgodnie z pkt 21.A.130 lit. c), nie ujawniły przejawów niezgodności z wymogami lub procedurami zawartymi w podręczniku dostarczonym przez producenta ani niezgodności poszczególnych wyrobów, części lub akcesoriów. Podczas przeglądów sprawdza się przynajmniej, czy:

1. zgoda obejmuje wyrób, część, akcesorium, jednostkę sterująco-monitorującą (CMU) lub podzespół CMU, które mają być zatwierdzone, i pozostaje ważna;

2. podręcznik, o którym mowa w pkt 21.A.125A lit. b), wraz ze statusem zmian opisanym w zezwoleniu, jest stosowany przez producenta jako podstawowy dokument roboczy. W przeciwnym przypadku kontrola nie powinna być kontynuowana i dlatego certyfikaty dopuszczenia nie zostaną potwierdzone;

3. produkcja była realizowana na warunkach nakazywanych w zezwoleniu i była należycie wykonywana;

4. przeglądy i próby (w tym próby w locie, jeśli stosowne), zgodnie z pkt 21.A.130 lit. b) ppkt 2 lub lit. b) ppkt 3, były wykonywane według warunków nakazanych w zezwoleniu i należycie wykonywane;

5. kontrole ze strony właściwego organu, opisane lub przywoływane w zezwoleniu, zostały przeprowadzone z wynikiem satysfakcjonującym;

6. oświadczenie o zgodności spełnia wymagania pkt 21.A.130, a informacje w nim zawarte nie stanowią przeszkody dla jego potwierdzenia; oraz

c) nie upłynęła data ważności zezwolenia.

21.B.140

Zmiany w zezwoleniu

a) Właściwy organ zbada, stosownie do przypadku, zgodnie z pkt 21.B.120, wszelkie zmiany w zezwoleniu.

b) Jeśli właściwy organ uzna, że wymagania sekcji A podczęść F są nadal spełniane, to wprowadzi odpowiednią zmianę do zezwolenia.

PODCZĘŚĆ G — ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21.B.215

Sposoby spełnienia wymagań

a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań („AMC”), które można wykorzystywać do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego.

b) W celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem można zastosować alternatywne sposoby spełnienia wymagań.

c) Właściwe organy informują Agencję o wszelkich alternatywnych sposobach spełnienia wymagań stosowanych przez organizacje podlegające ich nadzorowi lub przez nie same w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

21.B.220

Procedura certyfikacji początkowej

a) Po otrzymaniu wniosku o pierwsze wydanie certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej, właściwy organ sprawdza, czy wnioskodawca spełnia stosowne wymagania.

b) Podczas badania na potrzeby certyfikacji początkowej zwoływane jest co najmniej jedno spotkanie z kierownikiem odpowiedzialnym z organizacji, aby upewnić się, że w pełni rozumie on swoją rolę i odpowiedzialność.

c) Właściwy organ rejestruje wszystkie stwierdzone niezgodności i działania korygujące oraz zalecenia dotyczące wydania certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej.

d) Właściwy organ potwierdza wnioskodawcy na piśmie wszystkie niezgodności stwierdzone podczas weryfikacji. W przypadku certyfikacji początkowej wszystkie niezgodności muszą zostać skorygowane przed wydaniem certyfikatu w sposób zadowalający właściwy organ.

e) Po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia stosowne wymagania, właściwy organ wydaje certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej (formularz 55 EASA, zob. dodatek X).

f) Numer identyfikacyjny certyfikatu jest wpisywany do formularza 55 EASA w sposób określony przez Agencję.

g) Certyfikat wydaje się na czas nieokreślony. Przywileje i zakres działań, jakie organizacja może wykonywać na mocy zatwierdzenia, w tym wszelkie mające zastosowanie ograniczenia, określa się w zakresie zatwierdzenia dołączanym do certyfikatu.

21.B.221

Zasady nadzoru

a) Właściwy organ weryfikuje:

1. spełnienie wymagań mających zastosowanie do organizacji, przed wydaniem certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej;

2. ciągłe spełnianie przez certyfikowane przez siebie organizacje stosownych wymagań;

3. wdrożenie odpowiednich środków bezpieczeństwa nakazanych przez właściwy organ zgodnie z pkt 21.B.20 lit. c) i d).

b) Przedmiotowa weryfikacja:

1. zostaje potwierdzona dokumentami służącymi udzieleniu personelowi odpowiedzialnemu za nadzór nad bezpieczeństwem wskazówek w zakresie wykonywania przydzielonych mu zadań;

2. obejmuje przekazanie zainteresowanym organizacjom ustaleń z przeprowadzonych czynności nadzorczych;

3. opiera się na ocenach, audytach i inspekcjach oraz, w razie konieczności, niezapowiedzianych inspekcjach;

4. obejmuje przekazanie właściwemu organowi dowodów potrzebnych na wypadek konieczności podjęcia dalszych działań, w tym środków przewidzianych w pkt 21.B.225.

c) Właściwy organ ustala zakres nadzoru określonego w lit. a) i b), uwzględniając wyniki wcześniejszych czynności nadzorczych oraz priorytety bezpieczeństwa.

d) Jeżeli obiekty organizacji znajdują się w więcej niż jednym państwie, właściwy organ określony w pkt 21.1 może wyrazić zgodę na wykonanie zadań z zakresu nadzoru przez właściwy organ (właściwe organy) państwa członkowskiego (państw członkowskich), w którym(-ych) znajdują się obiekty, lub przez Agencję w odniesieniu do obiektów znajdujących się poza terytorium, za które państwa członkowskie są odpowiedzialne na mocy konwencji chicagowskiej. O istnieniu i zakresie takiej zgody informowane są wszystkie organizacje, których ona dotyczy.

e) W przypadku wszelkich czynności nadzorczych, które są wykonywane w obiektach znajdujących się w państwie członkowskim innym niż główne miejsce prowadzenia działalności danej organizacji, właściwy organ, określony w pkt 21.1, informuje właściwy organ tego państwa członkowskiego przed przeprowadzeniem jakichkolwiek audytów na miejscu lub inspekcji obiektów.

f) Właściwy organ gromadzi i przetwarza wszelkie informacje uznane za niezbędne do realizacji czynności nadzorczych.

g) W odniesieniu do certyfikacji i nadzoru nad zgodnością organizacji z pkt 21.A.139A niniejszego załącznika, oprócz przestrzegania przepisów ustanowionych w lit. a)–f) niniejszego punktu, właściwy organ przeprowadza przegląd wszelkich zatwierdzeń wydanych zgodnie z pkt IS.D.OR.200 lit. e) załącznika do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1645 (

10

) po mającym zastosowanie cyklu nadzoru audytowego i zawsze gdy wprowadzane zmiany dotyczą zakresu prac danej organizacji.

21.B.222

Program sprawowania nadzoru

a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje program sprawowania nadzoru obejmujący czynności nadzorcze, których realizacja jest wymagana zgodnie z pkt 21.B.221 lit. a).

b) Program sprawowania nadzoru musi uwzględniać specyfikę danej organizacji, złożoność prowadzonej przez nią działalności, wyników wcześniejszych działań certyfikacyjnych lub czynności nadzorczych i opierać się na ocenie powiązanego ryzyka. W ramach każdego cyklu planowania nadzoru program sprawowania nadzoru obejmuje:

1. oceny, audyty i inspekcje, w tym, w stosownych przypadkach:

(i) oceny systemu zarządzania i audyty procesów;

(ii) audyty wyrobu dla odpowiedniej próby wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących (CMU) oraz podzespołów CMU, które wchodzą w zakres organizacji;

(iii) pobieranie próbek wykonanych prac; oraz

(iv) niezapowiedziane inspekcje;

2. spotkania z udziałem kierownika odpowiedzialnego i właściwego organu, których celem jest bieżące informowanie obu stron o wszystkich istotnych problemach.

c) Cykl planowania nadzoru nie może przekraczać 24 miesięcy.

d) Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru może zostać wydłużony do maksymalnie 36 miesięcy, jeśli właściwy organ stwierdzi, że w ciągu ostatnich 24 miesięcy:

1. organizacja wykazała, że potrafi skutecznie identyfikować zagrożenia dla bezpieczeństwa lotniczego i zarządzać towarzyszącym im ryzykiem;

2. organizacja niezmiennie wykazywała zgodność z pkt 21.A.147 i 21.A.148 i ma pełną kontrolę nad wszelkimi zmianami w systemie zarządzania produkcją;

3. nie stwierdzono niezgodności poziomu 1;

4. wszystkie działania naprawcze zrealizowano w terminie zatwierdzonym lub wydłużonym przez właściwy organ zgodnie z pkt 21.B.225.

Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru może zostać ponadto wydłużony do maksymalnie 48 miesięcy, jeśli oprócz warunków przewidzianych w pkt 1–4 powyżej organizacja opracuje, a właściwy organ zatwierdzi skuteczny, stały system zgłaszania właściwemu organowi wyników w zakresie bezpieczeństwa oraz przestrzegania przepisów przez samą organizację.

e) Cykl planowania nadzoru może zostać skrócony, jeżeli istnieją dowody na to, że wyniki w zakresie bezpieczeństwa osiągane przez organizację uległy pogorszeniu.

f) Program sprawowania nadzoru musi obejmować dokumentację dat planowanych oraz skutecznie przeprowadzonych ocen, audytów, inspekcji i spotkań.

g) Po zakończeniu każdego cyklu planowania nadzoru właściwy organ wydaje zalecenie w sprawie przedłużenia ważności zatwierdzenia odzwierciedlające wyniki nadzoru.

21.B.225

Niezgodności i działania naprawcze; uwagi

a) Właściwy organ musi dysponować systemem analizy niezgodności pod kątem ich znaczenia dla bezpieczeństwa.

b) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 1 w przypadku wykrycia znaczącej niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z certyfikatem, z uwzględnieniem zakresu zatwierdzenia, która to niezgodność obniża ogólne bezpieczeństwo lub poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.

Do niezgodności poziomu 1 należą również:

1. jakiekolwiek nieudzielenie właściwemu organowi dostępu do obiektów organizacji, o których mowa w pkt 21.A.9, podczas zwykłych godzin pracy po dwóch pisemnych żądaniach;

2. uzyskanie certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej lub utrzymanie jego ważności poprzez sfałszowanie przedłożonych dokumentów dowodowych;

3. wszelkie dowody nadużyć lub nieuprawnionego użycia certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej; oraz

4. niewyznaczenie kierownika odpowiedzialnego zgodnie z pkt 21.A.245 lit. a).

c) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 2 w przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z certyfikatem, z uwzględnieniem zakresu zatwierdzenia, która to niezgodność nie została sklasyfikowana jako niezgodność poziomu 1.

d) Jeżeli w wyniku prowadzonych działań nadzorczych lub w jakikolwiek inny sposób wykryte zostaną niezgodności, właściwy organ, bez uszczerbku dla dodatkowych działań wymaganych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego, informuje organizację o tych niezgodnościach na piśmie i żąda podjęcia odpowiednich działań naprawczych, aby im zaradzić. Jeżeli niezgodność poziomu 1 dotyczy bezpośrednio statku powietrznego, właściwy organ informuje właściwy organ państwa członkowskiego, w którym dany statek powietrzny jest zarejestrowany.

1. W przypadku jakichkolwiek niezgodności poziomu 1 właściwy organ niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania zmierzające do zakazania lub ograniczenia działalności danej organizacji albo, stosownie do sytuacji, do cofnięcia bądź ograniczenia lub zawieszenia – w całości lub części – certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej, zależnie od zakresu stwierdzonych niezgodności poziomu 1, do czasu zastosowania przez organizację skutecznych działań naprawczych.

2. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niezgodności poziomu 2 właściwy organ:

(i) wyznacza organizacji termin wdrożenia działań naprawczych, odpowiedni do istoty stwierdzonej niezgodności, który w żadnym przypadku nie przekracza początkowo 3 miesięcy. Bieg terminu rozpoczyna się z dniem pisemnego powiadomienia organizacji o niezgodności, w którym żąda się podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia stwierdzonej niezgodności. Na koniec tego terminu, w zależności od charakteru niezgodności, właściwy organ może wydłużyć trzymiesięczny okres pod warunkiem uzgodnienia z nim zadowalającego planu działań naprawczych;

(ii) ocenia zaproponowane przez organizację plan działań naprawczych i plan wdrożenia oraz przyjmuje je, jeżeli w wyniku tej oceny stwierdzi, że są one wystarczające do usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych niezgodności;

(iii) w przypadku gdy organizacja nie przedłoży możliwego do zaakceptowania planu działań naprawczych lub nie przeprowadzi działania naprawczego w terminie zaakceptowanym lub przedłużonym przez właściwy organ, zwiększa się kwalifikację niezgodności do poziomu 1 i podejmuje się działania określone lit. d) ppkt 1.

e) Właściwy organ może wydać uwagi w odniesieniu do któregokolwiek z następujących przypadków niekwalifikujących się jako niezgodności poziomu 1 ani 2:

1. w odniesieniu do jakiegokolwiek elementu, którego działanie oceniono jako nieefektywne; lub

2. w przypadku stwierdzenia, że dany element może być przyczyną niezgodności na podstawie lit. b) lub c); lub

3. w przypadku gdy sugestie lub usprawnienia leżą w interesie ogólnego poziomu bezpieczeństwa organizacji.

Uwagi wydane na podstawie niniejszej litery są przekazywane organizacji na piśmie i rejestrowane przez właściwy organ.

21.B.240

Zmiany w systemie zarządzania produkcją

a) Po otrzymaniu wniosku o wprowadzenie istotnej zmiany w systemie zarządzania produkcją, właściwy organ sprawdza przed wydaniem zatwierdzenia, czy organizacja spełnia stosowne wymagania niniejszego załącznika.

b) Właściwy organ określa warunki, według których organizacja może prowadzić działalność w okresie przeprowadzania oceny zmiany, chyba że uzna, że należy zawiesić jej certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej.

c) Po stwierdzeniu, że organizacja spełnia stosowne wymagania, właściwy organ zatwierdza zmianę.

d) Bez uszczerbku dla wszelkich dodatkowych środków egzekwowania przepisów, jeżeli organizacja wprowadzi istotną zmianę w systemie zarządzania produkcją bez uzyskania uprzedniego zatwierdzenia od właściwego organu zgodnie z lit. c), właściwy organ rozważa konieczność zawieszenia, ograniczenia lub cofnięcia certyfikatu organizacji.

e) W przypadku nieistotnych zmian w systemie zarządzania produkcją właściwy organ uwzględnia przegląd takich zmian w ramach stałego nadzoru zgodnie z zasadami określonymi w pkt 21.B.221. W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek niezgodności właściwy organ powiadamia organizację, żąda dalszych zmian i podejmuje działania zgodnie z pkt 21.B.225.

21.B.240A

Zmiany w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji

a) W przypadku zmian zarządzanych i zgłaszanych właściwemu organowi zgodnie z procedurą określoną w pkt IS.D.OR.255 lit. a) załącznika (część IS.D.OR) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645 właściwy organ uwzględnia przegląd takich zmian w stałym nadzorze sprawowanym zgodnie z zasadami określonymi w pkt 21.B.221. W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek niezgodności właściwy organ powiadamia o tym organizację, żąda dalszych zmian i podejmuje działania zgodnie z pkt 21.B.225.

b) W przypadku innych zmian wymagających złożenia wniosku o zatwierdzenie zgodnie z pkt IS.D.OR.255 lit. b) załącznika I (część IS.D.OR) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645:

1) po otrzymaniu wniosku o wprowadzenie zmiany przed wydaniem zatwierdzenia właściwy organ sprawdza czy organizacja spełnia stosowne wymagania;

2) właściwy organ ustala warunki, na jakich organizacja może działać w trakcie wprowadzania zmiany;

3) w przypadku stwierdzenia, że organizacja spełnia stosowne wymagania, właściwy organ zatwierdza zmianę.

PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21.B.320

Badanie

a) Z wyjątkiem wydawania świadectwa zdatności do lotu, o którym mowa w pkt 21.B.326 lit. a) ppkt 2 ppkt (i) lub pkt 21.B.327 lit. a) ppkt 2 ppkt (i), właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przeprowadza badanie w zakresie niezbędnym do uzasadnienia wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru ustanawia procedury przeprowadzania badań, obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności wnioskodawcy;

2. ocenę wniosku pod kątem spełnienia warunków;

3. klasyfikację świadectw zdatności do lotu;

4. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

5. przegląd statku powietrznego;

6. wyznaczenie niezbędnych warunków, zastrzeżeń lub ograniczeń świadectw zdatności do lotu;

7. przyjęcie programu oceny i ocenę sprawozdania z oceny opracowanego zgodnie z pkt 21.A.174 lit. d).

21.B.325

Wydawanie świadectw zdatności do lotu

a) Po stwierdzeniu, że spełnione są wymogi pkt 21.B.326 oraz właściwe wymagania sekcji A podczęść H niniejszego załącznika, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru bez nieuzasadnionej zwłoki wydaje lub zmienia świadectwo zdatności do lotu (formularz 25 EASA, zob. dodatek VI).

b) Po stwierdzeniu, że spełnione są wymogi pkt 21.B.327 oraz właściwe wymagania sekcji A podczęść H niniejszego załącznika, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru bez nieuzasadnionej zwłoki wydaje lub zmienia ograniczone świadectwo zdatności do lotu (formularz 24 EASA, zob. dodatek V).

c) W stosownych przypadkach, oprócz świadectwa zdatności do lotu, o którym mowa w lit. a) lub b), właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje poświadczenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt M.B.901 załącznika I (część M) lub pkt ML.B.901 załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub pkt AR.UAS.CAW.902 załącznika (część AR.UAS) do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1109 (

11

), stosownie do przypadku.

21.B.326

Świadectwo zdatności do lotu

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje świadectwo zdatności do lotu dla:

1) nowego statku powietrznego:

(i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 2;

(ii) jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego rejestru uzna, że statek powietrzny spełnia mające zastosowanie wymogi dotyczące emisji CO2 w dniu, w którym świadectwo zdatności do lotu zostaje wydane po raz pierwszy;

2) używanego statku powietrznego przenoszonego z innego państwa członkowskiego, który to statek powietrzny posiada świadectwo zdatności do lotu wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem, po przedstawieniu kopii bieżącego świadectwa zdatności do lotu i którejkolwiek z następujących dokumentacji:

(i) dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (i) lit. A;

(ii) dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (i) lit. B;

3) używanego statku powietrznego nieposiadającego świadectwa zdatności do lotu wydanego zgodnie z niniejszym załącznikiem, po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit b) ppkt 3 ppkt (ii) wykazującej, że spełnione są następujące warunki:

(i) statek powietrzny lub SBSP, stosownie do przypadku, odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego według certyfikatu typu i wszelkich uzupełniających certyfikatów typu, zmian lub napraw zatwierdzonych zgodnie z niniejszym załącznikiem;

(ii) zostały spełnione mające zastosowanie dyrektywy zdatności do lotu;

(iii) przegląd zdatności do lotu został przeprowadzony zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami załącznika I (część M) lub załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub załącznika I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1107, stosownie do przypadku;

(iv) statek powietrzny spełniał mające zastosowanie wymogi dotyczące emisji CO2 w dniu, w którym świadectwo zdatności do lotu zostało wydane po raz pierwszy.

b) W przypadkach, o których mowa w lit. a) ppkt 1), lit. a) ppkt 2) ppkt (ii) i lit. a) ppkt 3, państwo członkowskie rejestru wydaje świadectwo zdatności do lotu, jeżeli stwierdzi, że statek powietrzny lub SBSP, stosownie do przypadku, jest zgodny z zatwierdzonym projektem i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

21.B.327

Ograniczone świadectwo zdatności do lotu

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje ograniczone świadectwo zdatności do lotu dla:

1. nowego statku powietrznego – po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 2;

2. używanego statku powietrznego przenoszonego z innego państwa członkowskiego, który to statek powietrzny posiada ograniczone świadectwo zdatności do lotu wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem – po przedstawieniu kopii bieżącego ograniczonego świadectwa zdatności do lotu i którejkolwiek z następujących dokumentacji:

(i) dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (i) pkt A;

(ii) dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (i) pkt B;

3. używanego statku powietrznego nieposiadającego ograniczonego świadectwa zdatności do lotu wydanego zgodnie z niniejszym załącznikiem – po przedstawieniu dokumentacji wymaganej na podstawie pkt 21.A.174 lit. b) ppkt 3 ppkt (ii) wykazującej, że spełnione są następujące warunki:

(i) statek powietrzny lub SBSP, stosownie do przypadku, odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego według ograniczonego certyfikatu typu lub zgodnie ze specyficznymi wymaganiami zdatności do lotu, a także wszelkich uzupełniających certyfikatów typu, zmian lub napraw zatwierdzonych zgodnie z niniejszym załącznikiem;

(ii) zostały spełnione mające zastosowanie dyrektywy zdatności do lotu;

(iii) przegląd zdatności do lotu został przeprowadzony zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami załącznika I (część M) lub załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 lub załącznika I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1107, stosownie do przypadku.

b) Dla statku powietrznego, który nie może spełnić podstawowych wymogów, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008, i który nie kwalifikuje się do ograniczonego certyfikatu typu, Agencja, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od tych podstawowych wymagań:

1. wydaje specyficzne wymagania zdatności do lotu i sprawdza zgodność z nimi celem zapewnienia poziomu bezpieczeństwa odpowiedniego do zamierzonego użytkowania; oraz

2. wyszczególnia ograniczenia użytkowania tego statku powietrznego.

c) Ograniczenia użytkowania są powiązane z ograniczonymi świadectwami zdatności do lotu, w tym zastrzeżeniami dotyczącymi przestrzeni powietrznej, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od podstawowych wymagań w zakresie zdatności do lotu ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008.

d) W przypadkach, o których mowa w lit. a) ppkt 1, lit. a) ppkt 2 ppkt (ii) i lit. a) ppkt 3, państwo członkowskie rejestru wydaje ograniczone świadectwo zdatności do lotu, kiedy stwierdzi, że statek powietrzny lub SBSP, stosownie do przypadku, jest zgodny z zatwierdzonym projektem i znajduje się w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

PODCZĘŚĆ I — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21.B.420

Badanie

a) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przeprowadza badania w stosunku do wnioskodawcy o świadectwo lub posiadacza świadectwa zdatności w zakresie hałasu w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa.

b) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru przygotuje procedury dokonywania oceny, stanowiące część udokumentowanych procedur, obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności;

2. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

3. przegląd statku powietrznego.

21.B.425

Wydanie świadectw zdatności w zakresie hałasu

Po stwierdzeniu, że spełniane są mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść I, właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje, lub stosownie do potrzeby wprowadza do niego zmiany, świadectwo zdatności w zakresie hałasu (formularz 45 EASA, zob. dodatek VII) bez nieuzasadnionej zwłoki.

PODCZĘŚĆ J – ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

21.B.430

Procedura certyfikacji początkowej

a) Po otrzymaniu wniosku o pierwsze wydanie zatwierdzenia organizacji projektującej właściwy organ sprawdza, czy wnioskodawca spełnia stosowne wymagania.

b) Podczas badania na potrzeby certyfikacji początkowej zwoływane jest co najmniej jedno spotkanie z dyrektorem organizacji projektującej, aby upewnić się, że osoba ta rozumie swoją rolę i odpowiedzialność.

c) Właściwy organ rejestruje wszystkie stwierdzone niezgodności, działania korygujące oraz zalecenia dotyczące wydania zatwierdzenia organizacji projektującej.

d) Właściwy organ potwierdza wnioskodawcy na piśmie wszystkie niezgodności stwierdzone podczas weryfikacji. W przypadku certyfikacji początkowej wszystkie niezgodności muszą zostać skorygowane w sposób zadowalający właściwy organ przed wydaniem zatwierdzenia organizacji projektującej.

e) Po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia stosowne wymagania, właściwy organ wydaje zatwierdzenie organizacji projektującej.

f) Numer referencyjny certyfikatu jest wpisywany do zatwierdzenia organizacji projektującej w sposób określony przez Agencję.

g) Certyfikat wydawany jest na czas nieokreślony. Przywileje i zakres działań, jakie organizacja projektująca może wykonywać na mocy zatwierdzenia, w tym wszelkie mające zastosowanie ograniczenia, określa się w warunkach zatwierdzenia dołączanych do zatwierdzenia organizacji projektującej.

21.B.431

Zasady nadzoru

Właściwy organ dokonuje weryfikacji, czy certyfikowane organizacje nadal spełniają stosowne wymagania.

a) Przedmiotowa weryfikacja:

1. jest prowadzona przy użyciu specjalnie przygotowanej dokumentacji ułatwiającej personelowi odpowiedzialnemu za nadzór wypełnianie zadań;

2. obejmuje przekazanie zainteresowanym organizacjom ustaleń z przeprowadzonych czynności nadzorczych;

3. opiera się na ocenach, audytach, inspekcjach oraz, w razie konieczności, niezapowiedzianych inspekcjach;

4. obejmuje przekazanie właściwemu organowi dowodów potrzebnych na wypadek konieczności podjęcia dalszych działań, w tym środków przewidzianych w pkt 21.B.433.

b) Właściwy organ ustanawia zakres nadzoru określonego w lit. a) uwzględniający wyniki wcześniejszych czynności nadzorczych oraz priorytety bezpieczeństwa.

c) Właściwy organ gromadzi i przetwarza wszelkie informacje uznane za użyteczne na potrzeby sprawowania nadzoru.

d) W odniesieniu do certyfikacji i nadzoru nad zgodnością organizacji z pkt 21.A.239A niniejszego załącznika, oprócz przestrzegania przepisów ustanowionych w lit. a)–c) niniejszego punktu, właściwy organ przeprowadza przegląd wszelkich zatwierdzeń wydanych zgodnie z pkt IS.D.OR.200 lit. e) załącznika do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645 po mającym zastosowanie cyklu nadzoru audytowego i zawsze gdy wprowadzane zmiany dotyczą zakresu prac danej organizacji.

21.B.432

Program nadzoru

a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje program sprawowania nadzoru obejmujący czynności nadzorcze, których realizacja jest wymagana w celu zapewnienia zgodności z pkt 21.B.431 lit. a).

b) Program sprawowania nadzoru musi uwzględniać specyfikę danej organizacji, złożoność prowadzonej przez nią działalności, wyniki wcześniejszych działań certyfikacyjnych lub czynności nadzorczych, bądź oba te rodzaje aktywności, i opierać się na ocenie powiązanego ryzyka. W ramach każdego cyklu planowania nadzoru program sprawowania nadzoru obejmuje:

1. oceny, audyty i inspekcje, w tym, w stosownych przypadkach:

(i) oceny systemu zarządzania i audyty procesów;

(ii) audyty wyrobów, SBSP i CMU na odpowiedniej próbce projektu oraz certyfikację wyrobów, części, akcesoriów, SBSP, CMU i podzespołów CMU, które są objęte zakresem prac organizacji;

(iii) pobieranie próbek wykonanych prac;

(iv) niezapowiedziane inspekcje;

2. spotkania z udziałem kadry kierowniczej organizacji projektującej i właściwego organu, których celem jest zagwarantowanie poinformowania obu stron o wszelkich istotnych kwestiach.

c) Cykl planowania nadzoru nie może przekraczać 24 miesięcy.

d) Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru może zostać wydłużony do 36 miesięcy, jeśli właściwy organ stwierdzi, że w ciągu ostatnich 24 miesięcy:

1. organizacja wykazała, że skutecznie identyfikuje zagrożenia dla bezpieczeństwa lotniczego i zarządza towarzyszącym im ryzykiem;

2. organizacja niezmiennie wykazywała zgodność z pkt 21.A.247 i ma pełną kontrolę nad wszelkimi zmianami w systemie zarządzania projektowaniem;

3. nie stwierdzono niezgodności poziomu 1;

4. wszystkie działania naprawcze zrealizowano w terminie zatwierdzonym lub wydłużonym przez właściwy organ, jak przewidziano w pkt 21.B.433 lit. d).

Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru może zostać ponadto wydłużony do maksymalnie 48 miesięcy, jeśli oprócz warunków określonych w lit. d) ppkt 1–4 organizacja opracuje, a właściwy organ zatwierdzi skuteczny, stały system zgłaszania właściwemu organowi wyników w zakresie bezpieczeństwa oraz przestrzegania przepisów przez samą organizację.

e) Cykl planowania nadzoru można skrócić w przypadku pojawienia się dowodów, że stan bezpieczeństwa organizacji uległ pogorszeniu.

f) Program sprawowania nadzoru musi obejmować dokumentację dat planowanych i przeprowadzonych ocen, audytów, inspekcji i spotkań.

g) Po zakończeniu każdego cyklu planowania nadzoru właściwy organ wydaje zalecenie w sprawie przedłużenia ważności zatwierdzenia odzwierciedlające wyniki nadzoru.

21.B.433

Niezgodności i działania naprawcze; uwagi

a) Właściwy organ dysponuje systemem analizy niezgodności pod kątem ich znaczenia dla bezpieczeństwa.

b) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 1 w przypadku wykrycia znaczącej niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z certyfikatem organizacji projektującej, z uwzględnieniem warunków zatwierdzenia, która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności oraz do powstania stanu potencjalnie niebezpiecznego.

Do niezgodności poziomu 1 należą również:

1. jakiekolwiek nieudzielenie właściwemu organowi dostępu do obiektów organizacji, o których mowa w pkt 21.A.9, podczas zwykłych godzin pracy po dwóch pisemnych żądaniach;

2. uzyskanie lub utrzymanie ważności zatwierdzenia organizacji projektującej poprzez sfałszowanie przedkładanej dokumentacji;

3. wszelkie dowody nadużyć lub nieuprawnionego użycia zatwierdzenia organizacji projektującej;

4. niewyznaczenie dyrektora organizacji projektującej zgodnie z pkt 21.A.245 lit. a).

c) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 2 w przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami organizacji, bądź z certyfikatem, z uwzględnieniem warunków zatwierdzenia, która nie jest sklasyfikowana jako niezgodność poziomu 1.

d) Jeżeli w wyniku prowadzonych działań nadzorczych lub w jakikolwiek inny sposób wykryte zostaną niezgodności, właściwy organ, bez uszczerbku dla dodatkowych działań wymaganych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego, informuje organizację o tych niezgodnościach na piśmie i żąda podjęcia odpowiednich działań naprawczych, aby im zaradzić. Jeżeli niezgodność poziomu 1 dotyczy bezpośrednio wyrobu, właściwy organ informuje właściwy organ państwa członkowskiego, w którym dany statek powietrzny jest zarejestrowany.

1. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niezgodności poziomu 1 właściwy organ:

(i) wyznacza organizacji termin wdrożenia działań naprawczych, odpowiedni do istoty stwierdzonej niezgodności, który w żadnym przypadku nie przekracza 21 dni roboczych. Bieg tego terminu rozpoczyna się z dniem pisemnego powiadomienia organizacji o niezgodności, w którym żąda się podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych niezgodności;

(ii) ocenia zaproponowane przez organizację plan działań naprawczych i plan wdrożenia oraz akceptuje je, jeżeli stwierdzi, że są one wystarczające do usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych niezgodności;

(iii) jeżeli organizacja nie przedłoży możliwego do zaakceptowania planu działań naprawczych lub nie przeprowadzi działań naprawczych w terminie zaakceptowanym przez właściwy organ, może niezwłocznie podjąć odpowiednie działania zmierzające do zakazania lub ograniczenia działalności przedmiotowej organizacji oraz, stosownie do sytuacji, podjąć działania mające na celu cofnięcie zatwierdzenia organizacji projektującej bądź jego całkowite lub częściowe ograniczenie lub zawieszenie, zależnie od zakresu stwierdzonych niezgodności poziomu 1, do czasu przeprowadzenia przez organizację skutecznych działań naprawczych.

2. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niezgodności poziomu 2 właściwy organ:

(i) wyznacza organizacji termin wdrożenia działań naprawczych, odpowiedni do istoty stwierdzonej niezgodności, który w żadnym przypadku nie może początkowo przekroczyć 3 miesięcy. Bieg tego terminu rozpoczyna się z dniem pisemnego powiadomienia o niezgodności, w którym żąda się podjęcia działań naprawczych. Na koniec tego terminu, w zależności od istoty stwierdzonej niezgodności, właściwy organ może wydłużyć trzymiesięczny okres pod warunkiem uzgodnienia z nim planu naprawczego;

(ii) ocenia zaproponowane przez organizację działania naprawcze i plan wdrożenia oraz akceptuje je, jeżeli stwierdzi, że są one wystarczające do usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych niezgodności;

(iii) w przypadku gdy organizacja nie przedłoży możliwego do zaakceptowania planu działań naprawczych lub nie przeprowadzi działań naprawczych w terminie zaakceptowanym lub przedłużonym przez właściwy organ, zwiększa kwalifikację niezgodności do poziomu 1 i podejmuje działania określone w lit. d) ppkt 1.

e) Właściwy organ może wydać uwagi w odniesieniu do któregokolwiek z następujących przypadków niekwalifikujących się jako niezgodności poziomu 1 ani 2:

1. w odniesieniu do jakiegokolwiek elementu, którego działanie oceniono jako nieefektywne;

2. w przypadku stwierdzenia, że dany element może być przyczyną niezgodności na podstawie lit. b) lub c);

3. w przypadku gdy sugestie lub usprawnienia leżą w interesie ogólnego poziomu bezpieczeństwa organizacji.

Uwagi wydane na podstawie niniejszej litery są przekazywane organizacji na piśmie i rejestrowane przez właściwy organ.

21.B.435

Zmiany w systemie zarządzania projektowaniem

a) Po otrzymaniu wniosku o istotną zmianę w systemie zarządzania projektowaniem właściwy organ weryfikuje przed wydaniem zatwierdzenia spełnienie przez organizację stosownych wymagań rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego.

b) Właściwy organ określa warunki, według których organizacja może prowadzić działalność w okresie wprowadzania zmiany, chyba że uzna, że należy zawiesić zatwierdzenie organizacji projektującej.

c) Właściwy organ zatwierdza zmianę, jeżeli stwierdzi, że organizacja spełnia stosowne wymagania rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego.

d) Bez uszczerbku dla dodatkowych środków egzekucyjnych, w przypadku gdy organizacja wprowadzi – bez uzyskania uprzedniego zatwierdzenia ze strony właściwego organu – istotną zmianę w systemie zarządzania projektowaniem, która wymaga takiego zatwierdzenia zgodnie z lit. c), właściwy organ rozważa konieczność zawieszenia, ograniczenia lub cofnięcia certyfikatu organizacji.

e) W przypadku nieistotnych zmian w systemie zarządzania projektowaniem właściwy organ uwzględnia przegląd takich zmian w ramach ciągłego nadzoru zgodnie z zasadami określonymi w pkt 21.B.431. W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek niezgodności właściwy organ powiadamia organizację, żąda dodatkowych zmian i działa zgodnie z pkt 21.B.433.

21.B.435A

Zmiany w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji

a) W przypadku zmian zarządzanych i zgłaszanych właściwemu organowi zgodnie z procedurą określoną w pkt IS.D.OR.255 lit. a) załącznika (część IS.D.OR) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645 właściwy organ uwzględnia przegląd takich zmian w stałym nadzorze sprawowanym zgodnie z zasadami określonymi w pkt 21.B.431. W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek niezgodności właściwy organ powiadamia o tym organizację, żąda dalszych zmian i podejmuje działania zgodnie z pkt 21.B.433.

b) W przypadku innych zmian wymagających złożenia wniosku o zatwierdzenie zgodnie z pkt IS.D.OR.255 lit. b) załącznika I (część IS.D.OR) do rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/1645:

1) po otrzymaniu wniosku o wprowadzenie zmiany przed wydaniem zatwierdzenia właściwy organ sprawdza czy organizacja spełnia stosowne wymagania;

2) właściwy organ ustala warunki, na jakich organizacja może działać w trakcie wprowadzania zmiany;

3) w przypadku stwierdzenia, że organizacja spełnia stosowne wymagania, właściwy organ zatwierdza zmianę.

PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI, AKCESORIA I PODZESPOŁY JEDNOSTKI STERUJĄCO-MONITORUJĄCEJ (CMU)

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

(PODCZĘŚĆ L — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M — NAPRAWY

21.B.450

Zmiany w podstawie certyfikacji typu w odniesieniu do zatwierdzenia projektu naprawy

Agencja określa wszelkie zmiany w podstawie certyfikacji typu uwzględnione poprzez odniesienie w, stosownie do przypadku, certyfikacie typu, uzupełniającym certyfikacie typu lub autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU), które Agencja uzna za niezbędne do utrzymania poziomu bezpieczeństwa równoważnego wcześniej ustalonemu poziomowi, oraz powiadamia o nich wnioskującego o projekt naprawy.

21.B.453

Wydanie zatwierdzenia projektu naprawy

a) Agencja wydaje zatwierdzenie projektu poważnej naprawy, pod warunkiem że:

1. wnioskodawca wykazał swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.432B;

2. wnioskodawca spełnił wymogi pkt 21.A.433;

3. w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego zgodnie z pkt 21.B.100 lit. a), weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z podstawą certyfikacji typu ani z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska; oraz

4. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób, SBSP lub CMU niebezpiecznymi w użytkowaniu, do którego mają być one certyfikowane.

b) Agencja wydaje zatwierdzenie projektu drobnej naprawy, pod warunkiem że wnioskodawca spełnił wymogi lit. a) ppkt 2 i 4, oraz o ile w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego zgodnie z pkt 21.B.100 lit. b), weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z podstawą certyfikacji typu ani mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska.

(PODCZĘŚĆ N — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O — AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ

21.B.480

Wydanie autoryzacji ETSO

Agencja wydaje autoryzację ETSO, pod warunkiem że:

a) wnioskodawca spełnił wymogi pkt 21.A.606;

b) w wyniku przeprowadzonej przez siebie, odpowiednio do stopnia zaangażowania określonego zgodnie z pkt 21.B.100 lit. b), weryfikacji wykazania zgodności Agencja nie stwierdziła żadnych niezgodności z warunkami technicznymi mającej zastosowanie ETSO ani (jeśli dotyczy) z odstępstwami od nich zatwierdzonymi zgodnie z pkt 21.A.610; oraz

c) nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić artykuł niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być on certyfikowany.

PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT

21.B.520

Badanie

a) Właściwy organ przeprowadza odpowiednie badania uzasadniające wydanie lub cofnięcie zezwolenia na lot.

b) Właściwy organ przygotowuje procedury oceny obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności wnioskodawcy;

2. ocenę kwalifikowalności wniosku;

3. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

4. przegląd statku powietrznego oraz, w przypadku bezzałogowych statków powietrznych, CMU;

5. zatwierdzenie warunków lotu zgodnie z pkt 21.A.710 lit. b).

21.B.525

Wydanie zezwolenia na lot

Właściwy organ wydaje zezwolenie na lot (formularz 20a EASA, zob. dodatek III) bez zbędnej zwłoki:

a) po otrzymaniu danych, o których mowa w pkt 21.A.707; oraz

b) gdy warunki lotu wymienione w pkt 21.A.708 zostały zatwierdzone zgodnie z pkt 21.A.710; oraz

c) gdy właściwy organ, w wyniku przeprowadzonych badań, które mogą obejmować przeglądy, lub w wyniku procedur uzgodnionych z wnioskodawcą, stwierdza, że przed wykonaniem lotu statek powietrzny jest zgodny z projektem, o którym mowa w pkt 21.A.708.

PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI, AKCESORIÓW, JEDNOSTEK STERUJĄCO-MONITORUJĄCYCH (CMU) I PODZESPOŁÓW CMU

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

Dodatki

FORMULARZE EASA

W przypadku wydawania formularzy według niniejszego załącznika w języku innym niż angielski należy dołączyć tłumaczenie na język angielski.

Formularze EASA („Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego”), o których mowa w dodatkach do niniejszej części, obowiązkowo muszą posiadać poniższe cechy. Państwa członkowskie zapewnią by formularze EASA przez nie wydawane były rozpoznawalne i przyjmują odpowiedzialność za ich drukowanie.

Dodatek I — formularz 1 EASA – Autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi

Dodatek II — zarezerwowany

Dodatek III — formularz 20a EASA – Zezwolenie na lot

Dodatek IV — formularz 20b EASA – Zezwolenie na lot (wydawane przez zatwierdzone organizacje)

Dodatek V — formularz 24 EASA – Ograniczone świadectwo zdatności do lotu

Dodatek VI — formularz 25 EASA – Świadectwo zdatności do lotu

Dodatek VII —

—————

Dodatek VIII — formularz 52 EASA – Oświadczenie o zgodności statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego

Dodatek IX — formularz 53 EASA – Poświadczenie obsługi

Dodatek X — formularz 55 EASA – Certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej

Dodatek XI — formularz 65 EASA – Zezwolenie na produkcję bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej

Dodatek XII — Kategorie prób w locie i odnośne kwalifikacje załogi uczestniczącej w próbach w locie

Dodatek I

Autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi – formularz 1 EASA, o którym mowa w załączniku I (część 21)

Tekst z obrazka

1. Właściwy organ zatwierdzający/państwo

2. AUTORYZOWANE POŚWIADCZENIE PRODUKCJI/OBSŁUGI

Formularz 1 EASA

3. Numer formularza

4. Nazwa i adres organizacji

5. Zlecenie/umowa/faktura

6. Pozycja

7. Wyszczególnienie

8. Numer części

9. Liczba

10. Numer serii

11. Status/czynność

12. Uwagi

13a. Poświadcza się, że elementy podane powyżej zostały wyprodukowane zgodnie z:

zatwierdzonymi danymi projektowymi i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację

niezatwierdzonymi danymi projektowymi wymienionymi w polu 12

14a. Część 145.A.50 Dopuszczenie do użytkowania

Inne przepisy wyszczególnione w polu 12

Poświadcza się, że z wyjątkiem jak podano w polu 12, prace wymienione w polu 11 zostały wykonane zgodnie z częścią 145 i w odniesieniu do tych czynności dane elementy są uznane za dopuszczone do użytkowania

13b. Podpis osoby upoważnionej

13c. Numer zatwierdzenia/autoryzacji

14b. Podpis osoby upoważnionej

14c. Numer zatwierdzenia/certyfikatu

13d. Nazwisko

13e. Data (dd/mmm/rrrr):

14d. Nazwisko

14e. Data (dd/mmm/rrrr):

OBOWIĄZKI UŻYTKOWNIKA/INSTALATORA

Niniejsze poświadczenie nie stanowi automatycznego zezwolenia na zainstalowanie elementu(-ów).

Jeżeli użytkownik/instalator wykonuje prace zgodnie z przepisami organu ds. zdatności do lotu innego niż organ ds. zdatności do lotu określony w polu 1, konieczne jest, aby użytkownik/instalator zagwarantował, że jego organ ds. zdatności do lotu akceptuje elementy od organu ds. zdatności do lotu wymienionego w polu 1.

Poświadczenia w polu 13a i 14a nie stanowią certyfikatu instalacyjnego. W każdym przypadku zapis obsługi technicznej statku powietrznego musi obejmować certyfikat instalacyjny wydany zgodnie z przepisami krajowymi przez użytkownika/instalatora, zanim statek powietrzny zostanie dopuszczony do lotu.

Formularz 1 EASA – 21 wydanie 3

(1)(2)(3)(4)(5) M2

Instrukcja wypełniania formularza 1 EASA

Niniejsza instrukcja dotyczy wypełniania formularza 1 EASA tylko w odniesieniu do produkcji. Należy zwrócić uwagę na dodatek II do załącznika I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 oraz dodatek III do załącznika I (część ML.UAS) do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1107, który obejmuje wykorzystanie formularza 1 EASA do celów obsługi technicznej.

1. CEL I ZAKRES ZASTOSOWANIA

1.1. Zasadniczym celem tego dokumentu jest poświadczenie zdatności do lotu nowych silników lotniczych, śmigieł, części, akcesoriów, CMU i podzespołów CMU („element(-y)”).

1.2. Ustala się związek pomiędzy poświadczeniem a elementem(-ami). Wydający musi przechowywać poświadczenie w formie umożliwiającej weryfikację pierwotnych danych.

1.3. Poświadczenie jest uznawane przez wiele organów ds. zdatności do lotu, ale może to podlegać dwustronnym umowom lub polityce organu ds. zdatności do lotu.

1.4. Poświadczenie nie jest dokumentem dostawy ani listem przewozowym.

1.5. Poświadczenie nie służy do dopuszczania do eksploatacji statków powietrznych.

1.6. Poświadczenie nie stanowi zezwolenia na zainstalowanie elementu w danym statku powietrznym, silniku lub śmigle, ale pomaga użytkownikowi końcowemu w określeniu jego statusu co do zatwierdzenia zdatności do lotu.

1.7. Nie wolno umieszczać elementów dopuszczonych do produkcji z elementami dopuszczonymi do obsługi w tym samym poświadczeniu.

1.8. Nie wolno wpisywać elementów certyfikowanych na zgodność z „zatwierdzonymi danymi” i „niezatwierdzonymi danymi” na tym samym poświadczeniu.

2. POSTANOWIENIA OGÓLNE

2.1. Poświadczenie musi być zgodne z załączonym wzorem, łącznie z numeracją pól i rozmieszczeniem każdego pola. Rozmiar każdego pola może być jednakże dowolny, tak aby odpowiadał potrzebom indywidualnego zgłoszenia, jednak nie do takich rozmiarów, które czyniłyby poświadczenie nierozpoznawalnym.

2.2. Poświadczenie musi być w formacie poziomym, a całkowite wymiary poświadczenia mogą być znacznie powiększane lub zmniejszane, o ile poświadczenie pozostaje rozpoznawalne i czytelne. Ewentualne wątpliwości należy konsultować z właściwym organem.

2.3. Oświadczenie o odpowiedzialności użytkownika/instalatora można umieścić na dowolnej stronie formularza.

2.4. Pismo ma być wyraźne i czytelne, aby umożliwić łatwe odczytanie poświadczenia.

2.5. Poświadczenie może być albo wydrukowane wcześniej, albo wygenerowane komputerowo, lecz w każdym przypadku druk linii i znaków musi być wyraźny i czytelny oraz zgodny z określonym formatem.

2.6. Poświadczenie powinno być w języku angielskim oraz, w uzasadnionych przypadkach, w innym języku lub w kilku innych językach.

2.7. Szczegóły wprowadzane do poświadczenia mogą być pisane maszynowo/komputerowo lub ręcznie przy użyciu drukowanych liter i mają umożliwiać łatwe odczytanie.

2.8. Skróty należy ograniczyć do minimum w celu zwiększenia przejrzystości dokumentu.

2.9. Miejsce na odwrotnej stronie poświadczenia może zostać użyte przez wydającego do umieszczenia dodatkowych informacji, lecz nie może zawierać żadnych oświadczeń istotnych dla poświadczenia. Informacja o wykorzystaniu odwrotnej strony poświadczenia musi znaleźć się w odpowiednim polu na przedniej stronie poświadczenia.

3. KOPIE

3.1. Nie ma ograniczeń liczby kopii poświadczenia wysłanych do klienta lub przechowywanych przez wydającego.

4. BŁĘDY NA POŚWIADCZENIU

4.1. Jeżeli użytkownik końcowy stwierdzi błąd lub błędy na poświadczeniu, musi zgłosić go/je na piśmie wydającemu. Wydający może wystawić nowe poświadczenie, jeśli możliwe jest zweryfikowanie i skorygowanie błędu(-ów).

4.2. Nowe poświadczenie musi mieć nadany nowy numer i podpis oraz datę.

4.3. Wniosek o nowe poświadczenie może być przyjęty bez konieczności ponownej weryfikacji stanu elementu(-ów). Nowe poświadczenie nie stanowi oświadczenia o aktualnym stanie i powinno odnosić się do poprzedniego poświadczenia w polu 12 poprzez następujący zapis: „Niniejsze poświadczenie koryguje błąd (błędy) w polu(-ach) [wpisać korygowane pole(-a)] poświadczenia [wpisać pierwotny numer poświadczenia] z dnia [wpisać datę pierwotnego wystawienia] oraz nie dotyczy zgodności/stanu/dopuszczenia do obsługi.” Obydwa poświadczenia należy przechowywać przez okres czasu przechowywania określony dla pierwotnego poświadczenia.

5. WYPEŁNIENIE POŚWIADCZENIE PRZEZ WYDAJĄCEGO

Pole 1

Właściwy organ zatwierdzający/państwo

Podać nazwę i państwo właściwego organu zatwierdzającego, pod nadzorem którego poświadczenie jest wydawane. Jeżeli właściwym organem jest Agencja, wystarczy podać „EASA”.

Pole 2

Nagłówek formularza 1 EASA

„AUTORYZOWANE POŚWIADCZENIE PRODUKCJI/OBSŁUGI FORMULARZ 1 EASA”

Pole 3

Numer formularza

Wpisać niepowtarzalny numer ustalany zgodnie z systemem/procedurą numeracji organizacji podanej w polu 4. Numer ten może zawierać znaki alfanumeryczne.

Pole 4

Nazwa i adres organizacji

Wpisać pełną nazwę i adres organizacji produkującej (zob. formularz 55 EASA arkusz A) lub osoby fizycznej lub prawnej dopuszczającej element(-y) objęty(-e) niniejszym poświadczeniem. Dozwolone są logo i inne podobne elementy dotyczące organizacji, jeżeli zmieszczą się w tym polu.

Pole 5

Zlecenie/umowa/faktura

Wpisać numer zlecenia, umowy, faktury lub podobny numer referencyjny, aby ułatwić konsumentowi odszukanie elementu(-ów).

Pole 6

Pozycja

Wpisać numery linii, jeśli występuje więcej niż jedna linia. Pole to pozwala na łatwe powiązanie danych z uwagami wpisanymi w polu 12.

Pole 7

Wyszczególnienie

Wpisać nazwę lub opis elementu. Pierwszeństwo ma użycie terminu występującego w instrukcjach dla danych o ciągłej zdatności do lotu lub dotyczących obsługi (np. ilustrowany katalog części zamiennych, podręcznik obsługi technicznej statków powietrznych, biuletyn obsługi, podręcznik obsługi technicznej komponentów).

Pole 8

Numer części

Wpisać numer części widniejący na elemencie lub przywieszce/opakowaniu. W przypadku silnika, śmigła lub CMU można zastosować oznaczenie typu.

Pole 9

Liczba

Wpisać liczbę elementów.

Pole 10

Numer serii

Jeśli przepisy prawa wymagają oznaczenia elementu numerem serii, należy wpisać go w tym polu. Ponadto można tu wpisać wszelkie pozostałe numery serii niewymagane przepisami prawa. Jeśli na elemencie brak jest numeru serii, wpisać „nie dotyczy”.

Pole 11

Status/czynność

Wpisać „PROTOTYP” lub „NOWY”.

Wpisać „PROTOTYP” dla:

(i) produkcji nowego elementu zgodnie z niezatwierdzonymi danymi projektowymi;

(ii) produkcji nowego elementu zgodnie z danymi projektowymi, które nie zostały jeszcze zadeklarowane przez deklarującego zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light);

(iii) ponownej certyfikacji przez organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego poświadczenia po przerobieniu lub usprawnieniu elementu, przed jego oddaniem do użytku (np. po wprowadzeniu zmiany projektowej, usunięciu wady, przeglądzie lub próbie lub przedłużeniu okresu składowania). Szczegóły dotyczące pierwotnego dopuszczenia oraz przeróbek lub usprawnień należy wpisać w polu 12;

Wpisać „NOWY” dla:

(i) produkcji nowego elementu zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi;

(ii) produkcji nowego elementu zgodnie z danymi projektowymi, które zostały zadeklarowane przez deklarującego zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light);

(iii) ponownej certyfikacji przez organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego poświadczenia po przerobieniu lub usprawnieniu elementu, przed jego oddaniem do użytku (np. po wprowadzeniu zmiany projektowej, usunięciu wady, przeglądzie lub próbie lub przedłużeniu okresu składowania). Szczegóły dotyczące pierwotnego dopuszczenia oraz przeróbek lub usprawnień należy wpisać w polu 12;

(iv) ponownej certyfikacji, przez producenta wyrobu lub organizację wskazaną w polu 4 poprzedniego certyfikatu, elementów z „prototypu” (zgodność tylko z niezatwierdzonymi danymi) na „nowe” (zgodność z zatwierdzonymi danymi i w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację), w związku z zatwierdzeniem właściwych danych projektowych, pod warunkiem że dane projektowe nie uległy zmianie.

W przypadku wyrobów certyfikowanych następujące oświadczenie należy umieścić w polu 12:

„PONOWNA CERTYFIKACJA ELEMENTÓW Z »PROTOTYPU« NA »NOWE«: NINIEJSZY DOKUMENT POŚWIADCZA ZATWIERDZENIE DANYCH PROJEKTOWYCH [WPISAĆ NUMER TC/STC, POZIOM ZMIAN], Z DNIA [WPISAĆ DATĘ, JEŚLI NIEZBĘDNA DO OKREŚLENIA STATUSU ZMIAN], ZGODNIE Z KTÓRYMI ELEMENT(-Y) ZOSTAŁ(-Y) WYPRODUKOWANY(-E).”

Należy zaznaczyć w polu 13a opcję „zatwierdzonymi danymi projektowymi oraz w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację”;

W przypadku statku powietrznego będącego przedmiotem deklaracji zgodności projektowej zgodnie z sekcją A podczęść C załącznika Ib (część 21 Light) w polu 12 należy zamieścić następujące oświadczenie:

„PONOWNA CERTYFIKACJA ELEMENTÓW Z »PROTOTYPU« NA »NOWE«: NINIEJSZY DOKUMENT POŚWIADCZA DEKLARACJĘ DANYCH PROJEKTOWYCH [WPISAĆ SYGNATURĘ DEKLARACJI, POZIOM ZMIAN], Z DNIA [WPISAĆ DATĘ, JEŚLI NIEZBĘDNA DO OKREŚLENIA STATUSU ZMIAN], ZGODNIE Z KTÓRYMI ELEMENT(-Y) ZOSTAŁ(-Y) WYPRODUKOWANY(-E).”;

(v) oceny poprzednio dopuszczonego nowego elementu, przed jego wejściem do użytku zgodnie z normami lub specyfikacjami właściwymi dla danego klienta (szczegółowe informacje na ten temat należy podać w polu 12) lub przez ustaleniem zdatności do lotu (wyjaśnienie podstawy dopuszczenia i dane dotyczące pierwotnego dopuszczenia należy podać w polu 12).

Pole 12

Uwagi

Należy opisać czynności wymienione w polu 11, bezpośrednio lub poprzez odniesienie się do dokumentacji towarzyszącej, aby użytkownik lub instalator mogli określić zdatność do lotu elementu(-ów) w związku z czynnościami podlegającymi certyfikacji. W razie konieczności można skorzystać z odrębnego arkusza, o którym wzmianka znajdzie się w formularzu 1 EASA. Każde oświadczenie musi wyraźnie wskazywać na element(-y) w polu 6, do którego(-ych) się odnosi. Jeżeli nie ma tego typu informacji, wpisać „brak”.

Wpisać uzasadnienie dopuszczenia zgodnie z niezatwierdzonymi danymi projektowymi w polu 12 (np. certyfikat typu w toku, tylko do badań, proces zatwierdzania danych w toku).

Jeżeli dany element został wyprodukowany zgodnie z danymi projektowymi, które nie zostały jeszcze zadeklarowane przez deklarującego zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light), w polu 12 należy zamieścić następujące oświadczenie:

„DEKLARACJA ZGODNOŚCI PROJEKTOWEJ W TOKU ZGODNIE Z SEKCJĄ A PODCZĘŚĆ C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light)”.

Jeżeli dany element został wyprodukowany zgodnie z danymi projektowymi, które zostały zadeklarowane przez deklarującego zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light), w polu 12 należy zamieścić następujące oświadczenie:

„WYPRODUKOWANO ZGODNIE Z DANYMI PROJEKTOWYMI ZAWARTYMI W DEKLARACJI ZGODNOŚCI PROJEKTOWEJ ZGODNIE Z sekcją A PODCZĘŚĆ C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light)”.

W przypadku drukowania danych z elektronicznego formularza 1 EASA wszelkie dane nieodnoszące się do pozostałych pól powinny być wpisane w tym polu.

Pole 13a

Zaznaczyć tylko jeden kwadrat:

1. Zaznaczyć kwadrat „zatwierdzonymi danymi projektowymi i w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację”, jeśli element(-y) został(-y) wyprodukowany(-e) zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi i stwierdzono, że jest/są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

2. Zaznaczyć kwadrat „niezatwierdzonymi danymi projektowymi wymienionymi w polu 12”, jeśli element(-y) został(-y) wyprodukowany(-e) z zastosowaniem niezatwierdzonych danych projektowych.

Kwadrat ten należy zaznaczyć również wtedy, gdy dany element został wyprodukowany zgodnie z danymi projektowymi, które zostały zadeklarowane zgodnie z sekcją A podczęści C, F i N załącznika Ib (część 21 Light).

Określić dane w polu 12 (np. certyfikat typu w toku, tylko do celów próby, proces zatwierdzania danych w toku, zgodne z danymi projektowymi zawartymi w deklaracji zgodności projektowej zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light).

Nie wolno wpisywać na tym samym certyfikacie elementów dopuszczonych zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi i elementów dopuszczonych zgodnie z niezatwierdzonymi danymi projektowymi.

Pole 13b

Podpis osoby upoważnionej

W polu tym upoważniona osoba składa swój podpis. Jedynie osoby odpowiednio upoważnione zgodnie z zasadami i procedurami właściwego organu uprawnione są do składania podpisu w tym polu. W celu ułatwienia identyfikacji można uzupełnić o niepowtarzalny numer identyfikacyjny upoważnionej osoby.

Pole 13c

Numer zatwierdzenia/autoryzacji

Wpisać numer/sygnaturę zatwierdzenia/autoryzacji. Numer ten lub sygnatura nadawane są przez właściwy organ zatwierdzonym lub zadeklarowanym organizacjom produkującym (w odniesieniu do części produkowanych zgodnie z załącznikiem Ib (część 21 Light). Jeżeli organizacja wyprodukowała część, która jest zgodna z danymi projektowymi zadeklarowanymi przez deklarującego zgodnie z sekcją A podczęść C, F lub N załącznika Ib (część 21 Light), przy czym organizacja ta nie jest zatwierdzoną ani zadeklarowaną organizacją produkującą, wpisuje ona następujące oświadczenie:

„WYPRODUKOWANO ZGODNIE Z sekcją A PODCZĘŚĆ R załącznika Ib (część 21 Light)”.

Pole 13d

Nazwisko

Wpisać w czytelnej formie nazwisko osoby składającej podpis w polu 13b.

Pole 13e

Data

Wpisać datę, w której składany jest podpis w polu 13b. Data musi być w formacie dd = dwucyfrowe oznaczenie dnia, mmm = pierwsze trzy litery nazwy miesiąca, rrrr = czterocyfrowe oznaczenie roku.

Pola 14a–14e

Ogólne wymagania dotyczące pól 14a–14e:

Nie dotyczą dopuszczenia do produkcji. Zacieniować, zaciemnić lub w inny sposób odznaczyć, aby uniemożliwić przypadkowe lub nieupoważnione wykorzystanie.

Obowiązki użytkownika/instalatora

Umieścić następujące oświadczenie na poświadczeniu, aby poinformować użytkowników końcowych o tym, że nie są oni zwolnieni z obowiązków związanych z zainstalowaniem i użytkowaniem wszystkich elementów, dla których poświadczenie wystawiono:

„NINIEJSZE POŚWIADCZENIE NIE STANOWI AUTOMATYCZNEGO ZEZWOLENIA NA ZAINSTALOWANIE ELEMENTU(-ÓW).

JEŻELI UŻYTKOWNIK/INSTALATOR WYKONUJE PRACE ZGODNIE Z PRZEPISAMI ORGANU DS. ZDATNOŚCI DO LOTU INNEGO NIŻ ORGAN DS. ZDATNOŚCI DO LOTU OKREŚLONY W POLU 1, KONIECZNE JEST, ABY UŻYTKOWNIK/INSTALATOR ZAGWARANTOWAŁ, ŻE JEGO ORGAN DS. ZDATNOŚCI DO LOTU AKCEPTUJE ELEMENTY OD ORGANU DS. ZDATNOŚCI DO LOTU WYMIENIONEGO W POLU 1.

OŚWIADCZENIA W POLU 13 A I 14 A NIE STANOWIĄ POŚWIADCZENIA INSTALACJI. W KAŻDYM PRZYPADKU ZAPIS OBSŁUGI TECHNICZNEJ STATKU POWIETRZNEGO MUSI OBEJMOWAĆ CERTYFIKAT INSTALACYJNY WYDANY ZGODNIE Z PRZEPISAMI KRAJOWYMI PRZEZ UŻYTKOWNIKA/INSTALATORA, ZANIM STATEK POWIETRZNY ZOSTANIE DOPUSZCZONY DO LOTU.”

Dodatek III

Zezwolenie na lot – formularz 20a EASA

Logo właściwego organu

ZEZWOLENIE NA LOT

(*1)

Niniejsze zezwolenie na lot wydane jest na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz zaświadcza, że ten statek powietrzny jest zdolny do bezpiecznego lotu w podanym niżej celu i przy wymienionych niżej warunkach, i jest ważne we wszystkich państwach członkowskich.

Niniejsze zezwolenie na lot jest również ważne dla wykonywania lotów do i wewnątrz państw niebędących członkami UE pod warunkiem uzyskania oddzielnego zatwierdzenia od właściwych organów tych państw:

1. Przynależność państwowa i znaki rejestracyjne:

2. Producent statku powietrznego/typ:

[w przypadku bezzałogowych statków powietrznych proszę wstawić model i oznaczenie jednostki sterująco-monitorującej]

3. Numer seryjny:

4. Zezwolenie na lot obejmuje: [cel, zgodnie z pkt 21.A.701 lit. a)]

5. Posiadacz: [w przypadku zezwolenia na lot wydanego w celu jak w pkt 21.A.701 lit. a) ppkt 15): „zarejestrowany posiadacz”]

6. Warunki/uwagi:

7. Okres ważności:

8. Miejsce i data wydania:

9. Podpis przedstawiciela właściwego organu:

(*1)

Wypełnia państwo rejestru.

Formularz 20 a EASA – wydanie 2

Dodatek IV

Zezwolenie na lot (wydawane przez zatwierdzone organizacje) – formularz 20b EASA

Państwo członkowskie właściwego organu wydającego zatwierdzenie organizacji, na podstawie którego wydano niniejsze zezwolenie; lub

„EASA”, jeśli zatwierdzenie zostało wydane przez EASA

ZEZWOLENIE NA LOT

Nazwa i adres organizacji wydającej niniejsze zezwolenie na lot.

(*1)

Niniejsze zezwolenie na lot wydane jest na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz zaświadcza, że ten statek powietrzny jest zdolny do bezpiecznego lotu w podanym niżej celu i przy wymienionych niżej warunkach, i jest ważne we wszystkich państwach członkowskich.

Niniejsze zezwolenie jest również ważne dla wykonywania lotów do i wewnątrz państw niebędących członkami UE/państw trzecich pod warunkiem uzyskania oddzielnego zatwierdzenia od właściwych organów tych państw.

1. Przynależność państwowa i znaki rejestracyjne:

2. Producent statku powietrznego/typ:

[w przypadku bezzałogowych statków powietrznych proszę wstawić model i oznaczenie jednostki sterująco-monitorującej]

3. Numer seryjny:

4. Zezwolenie na lot obejmuje: [cel, zgodnie z pkt 21.A.701 lit. a)]

5. Posiadacz: [organizacja wydająca niniejsze zezwolenie na lot]

6. Warunki/uwagi:

7. Okres ważności:

8. Miejsce i data wydania:

9. Podpis osoby upoważnionej:

Imię i nazwisko:

Numer referencyjny zatwierdzenia:

(*1)

Wypełnia posiadacz zatwierdzenia organizacji.

Formularz 20b EASA – wydanie 2

Dodatek V

Ograniczone świadectwo zdatności do lotu – formularz 24 EASA

LOGO właściwego organu

OGRANICZONE ŚWIADECTWO ZDATNOŚCI DO LOTU

(*1)

[Państwo członkowskie rejestru]

[WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO]

(*1)

1. Przynależność państwowa i znaki rejestracyjne

2. Producent i oznaczenie fabryczne statku powietrznego

3. Numer seryjny statku powietrznego

4. Kategoria

5. Niniejsze ograniczone świadectwo zdatności do lotu wydane jest w oparciu o (*2) [Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym z dnia 7 grudnia 1944 r.] i [rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 w odniesieniu do ww. statku powietrznego, który uznawany jest za zdatny do lotu, jeżeli jest obsługiwany i użytkowany zgodnie z powyższymi i odnośnymi ograniczeniami użytkowymi.]

Dodatkowo mają zastosowanie następujące ograniczenia:

(5) (8) [Statek powietrzny może być użytkowany w żegludze międzynarodowej niezależnie od ww. ograniczeń].

Uwagi: [w przypadku bezzałogowych statków powietrznych proszę wstawić model i oznaczenie jednostki sterująco-monitorującej]

Data wydania:

Podpis:

6. Niniejsze ograniczone świadectwo zdatności do lotu pozostaje ważne do czasu jego cofnięcia przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

Do niniejszego świadectwa dołącza się aktualne poświadczenie przeglądu zdatności do lotu.

(*1)

Wypełnia państwo rejestru.

(*2)

Niepotrzebne skreślić.

Formularz 24 EASA – wydanie 3

Niniejsze ograniczone świadectwo zdatności do lotu musi znajdować się na pokładzie podczas wykonywania wszystkich lotów.

Dodatek VI

Świadectwo zdatności do lotu – formularz 25 EASA

LOGO właściwego organu

ŚWIADECTWO ZDATNOŚCI DO LOTU

(*1)

[Państwo członkowskie rejestru]

[WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO]

(*1)

1. Przynależność państwowa i znaki rejestracyjne

2. Producent i oznaczenie fabryczne statku powietrznego

3. Numer seryjny statku powietrznego

4. Kategoria

5. Niniejsze świadectwo zdatności do lotu wydane jest w oparciu o Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym z dnia 7 grudnia 1944 r. i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 w odniesieniu do ww. statku powietrznego, który uznawany jest za zdatny do lotu, jeżeli jest obsługiwany i użytkowany zgodnie z powyższymi i odnośnymi ograniczeniami użytkowymi.

Ograniczenia/uwagi:

(7) [w przypadku bezzałogowych statków powietrznych proszę wstawić model i oznaczenie jednostki sterująco-monitorującej]

Data wydania:

Podpis:

6. Niniejsze świadectwo zdatności do lotu pozostaje ważne do czasu jego cofnięcia przez właściwy organ państwa członkowskiego rejestru.

Do niniejszego świadectwa dołącza się aktualne poświadczenie przeglądu zdatności do lotu.

(*1)

(*) Wypełnia państwo rejestru.

Formularz 25 EASA – wydanie 3

Niniejsze świadectwo zdatności do lotu musi znajdować się na pokładzie podczas wykonywania wszystkich lotów.

Dodatek VII

Do użytku przez państwo rejestru

1. Państwo rejestru

3. Numer dokumentu:

2. ŚWIADECTWO ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

4. Znaki rejestracyjne:

5. Wytwórca i oznaczenie fabryczne statku powietrznego:

6. Numer seryjny statku powietrznego:

…

…

…

7. Wytwórca i oznaczenie fabryczne silnika(-ów):

8. Wytwórca i oznaczenie fabryczne śmigła(-ieł) (1):

…

…

9. Maksymalna masa startowa (kg):

10. Maksymalna masa do lądowania (kg) (1):

11. Certyfikacyjna norma hałasu:

…

…

…

12. Dodatkowe modyfikacje wprowadzone w celu spełnienia mających zastosowanie norm certyfikacyjnych w zakresie hałasu:

…

13. Poziom hałasu poprzecznego/pełna moc (1):

14. Poziom hałasu na podejściu (1):

15. Poziom hałasu w przelocie (1):

16. Poziom hałasu przy nalocie (1):

17. Poziom hałasu przy starcie (1):

…

…

…

…

…

Uwagi:

18. Niniejsze świadectwo zdatności w zakresie hałasu wydano zgodnie z tomem I załącznika 16 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., oraz z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139 w odniesieniu do ww. statku powietrznego, który uznaje się za spełniający powyższą normę hałasu, jeśli jest obsługiwany i użytkowany zgodnie z odpowiednimi wymaganiami i ograniczeniami użytkowania.

19. Data wydania: …

20. Podpis: …

(1) W zależności od certyfikacyjnej normy hałasu pola te należy pominąć.

Formularz 45 EASA – wydanie 2.

Dodatek VIII

Oświadczenie o zgodności statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego – formularz 52 EASA

OŚWIADCZENIE O ZGODNOŚCI STATKU POWIETRZNEGO/SYSTEMU BEZZAŁOGOWEGO STATKU POWIETRZNEGO

1. Państwo producenta

2. [PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE] (*1) Członek Unii Europejskiej (*2)

3. Numer oświadczenia:

4. Organizacja

5. Typ statku powietrznego

6. Numer referencyjny certyfikatu typu

7. Numer lub znak rejestracyjny statku powietrznego

8. Numer identyfikacyjny organizacji produkującej:

9. Szczegółowe informacje dotyczące silnika/śmigła/jednostki sterująco-monitorującej (*3)

10. Modyfikacje lub biuletyny serwisowe (*3)

11. Dyrektywy zdatności do lotu

12. Ulgi

13. Wyłączenia, zwolnienia lub odstępstwa (*3)

14. Uwagi

15. Świadectwo zdatności do lotu

16. Dodatkowe wymagania

17. Oświadczenie o zgodności

Niniejszym stwierdza się, że statek powietrzny/system bezzałogowego statku powietrznego jest w pełni zgodny z projektem certyfikowanym jako typ i elementami wyszczególnionymi w polach 9, 10, 11, 12 i 13.

Statek powietrzny jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

Statek powietrzny poddany został próbom w locie z wynikiem pozytywnym.

18. Podpisano

19. Imię i nazwisko

20. Data (dd/mm/rrrr)

21. Numer zatwierdzenia organizacji produkującej:

(*1)

Lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.

(*2)

Skreślić w przypadku państwa niebędącego członkiem UE lub EASA.

(*3)

Niepotrzebne skreślić.

Formularz 52 EASA – wydanie 4

Instrukcja wypełniania „Oświadczenia o zgodności statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego – formularz 52 EASA”

1. CEL I ZAKRES

1.1. Zastosowanie oświadczenia o zgodności statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego wydanego przez organizację produkującą, która produkuje według części 21 sekcja A podczęść F, zostało opisane w pkt 21.A.130 i odpowiednich akceptowalnych sposobach spełnienia wymagań (AMC).

1.2. Celem oświadczenia o zgodności statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego (formularz 52 EASA) wydanego na mocy części 21 sekcja A podczęść G jest umożliwienie posiadaczowi odpowiedniego certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej korzystania z przywileju otrzymywania od właściwego organu państwa członkowskiego rejestru świadectw zdatności do lotu oraz, na wniosek, świadectw zdatności w zakresie hałasu dla poszczególnych statków powietrznych.

2. POSTANOWIENIA OGÓLNE

2.1. Oświadczenie o zgodności musi być zgodne ze wzorem, łącznie z numeracją pól i rozmieszczeniem każdego pola. Rozmiar każdego pola może być jednakże dowolny, tak aby odpowiadał potrzebom indywidualnego zgłoszenia, jednak nie do takich rozmiarów, które czyniłyby oświadczenie o zgodności nierozpoznawalnym. Ewentualne wątpliwości należy konsultować z właściwym organem.

2.2. Oświadczenie o zgodności musi być albo wydrukowane wcześniej, albo wygenerowane komputerowo, lecz w każdym przypadku druk linii i znaków musi być wyraźny i czytelny. Sformułowania w formularzu uprzednio wydrukowanym muszą być zgodne z załączonym modelem, lecz w oświadczeniu nie są dozwolone żadne inne sformułowania.

2.3. Wpisy w oświadczeniu mogą być dokonywane maszynowo/komputerowo lub ręcznie przy użyciu wielkich drukowanych liter umożliwiających łatwe odczytanie. Obowiązuje język angielski, ale dopuszcza się, w stosownych przypadkach, język(i) urzędowy(-e) państwa członkowskiego wydającego oświadczenie.

2.4. Zatwierdzona organizacja produkująca zachowuje kopię oświadczenia i wszystkich odnośnych załączników.

3. WYPEŁNIANIE OŚWIADCZENIA O ZGODNOŚCI PRZEZ WYDAJĄCEGO

3.1. Oświadczenie, aby było ważne, musi mieć wypełnione wszystkie pola.

3.2. Oświadczenie o zgodności nie może być wydane właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestru, jeżeli projekt statku powietrznego/systemu bezzałogowego statku powietrznego i zainstalowane w nim wyroby, a w przypadku bezzałogowego statku powietrznego CMU, nie są zatwierdzone.

3.3. Informacje wymagane w polach 9, 10, 11, 12, 13 i 14 mogą mieć postać odniesień do oddzielnych dokumentów oznaczonych i zachowanych w aktach przez organizację produkującą, chyba że właściwy organ wyrazi zgodę na inne rozwiązanie.

3.4 Oświadczenie o zgodności z założenia nie obejmuje tych elementów wyposażenia, których zamontowanie może być wymagane z uwagi na mające zastosowanie zasady eksploatacyjne. Jednakże część z tych pojedynczych elementów może być uwzględniona w polu 10 lub w zatwierdzonym projekcie typu. Dlatego przypomina się użytkownikom o obowiązku zapewnienia zgodności z mającymi zastosowanie zasadami eksploatacyjnymi dla ich własnych, szczególnych operacji.

Pole 1

Wpisać nazwę państwa producenta.

Pole 2

Właściwy organ, pod którego jurysdykcją wydawane jest oświadczenie o zgodności.

Pole 3

W polu tym należy wpisać wcześniej wydrukowany niepowtarzalny numer seryjny w celu zapewnienia kontroli nad oświadczeniem i jego identyfikowalności. Wyjątkiem jest dokument wygenerowany komputerowo, w którym niepowtarzalny numer nie musi być wydrukowany wcześniej, o ile komputer został tak zaprogramowany, aby go wygenerować i nadrukować.

Pole 4

Pełna nazwa i adres siedziby organizacji wydającej oświadczenie. Dane w tym polu mogą być wydrukowane wcześniej. Dozwolone są logo i inne podobne elementy, jeżeli zmieszczą się w tym polu.

Pole 5

Pełna nazwa typu statku powietrznego zgodna z certyfikatem typu i związanym z nim arkuszem danych.

Pole 6

Numery identyfikacyjne i wydanie certyfikatu typu przedmiotowego statku powietrznego.

Pole 7

Jeżeli statek powietrzny jest zarejestrowany to „znakami” są znaki rejestracyjne. Jeżeli statek powietrzny nie jest zarejestrowany, to będą to znaki, które są zaakceptowane przez właściwy organ państwa członkowskiego oraz, jeżeli ma to zastosowanie, właściwy organ kraju trzeciego.

Pole 8

Numer identyfikacyjny nadany przez organizację produkującą na potrzeby zapewnienia kontroli, identyfikowalności i wsparcia technicznego wyrobu. Niekiedy numer ten zwany jest „numerem seryjnym organizacji produkującej” lub „numerem konstruktora”.

Pole 9

Pełna nazwa typu silnika i typu(-ów) śmigła zgodnie z odpowiednim certyfikatem typu i związanym z nim arkuszem danych. Należy również wskazać numer identyfikacyjny organizacji produkującej i jej adres. W przypadku systemów bezzałogowych statków powietrznych – pełny typ CMU, zgodnie z odpowiednim certyfikatem typu, powiązany z nim arkusz danych oraz numer identyfikacyjny organizacji produkującej.

Pole 10

Zatwierdzone zmiany projektowe w stosunku do statku powietrznego.

Pole 11

Wyszczególnienie wszystkich mających zastosowanie dyrektyw zdatności do lotu (lub równoważnych) oraz oświadczenie o zgodności wraz z opisem metody wykazania zgodności w odniesieniu do danego statku powietrznego lub systemu bezzałogowego statku powietrznego, w tym wyrobów oraz zainstalowanych części, akcesoriów i wyposażenia oraz, w przypadku bezzałogowego statku powietrznego, CMU i podzespołów CMU. Należy wskazać ewentualne przyszłe terminy związane z wymaganiami w zakresie zgodności.

Pole 12

Zatwierdzone niezamierzone uchybienia w stosunku do zatwierdzonego projektu typu niekiedy nazywane ulgami, rozbieżnościami lub niezgodnościami.

Pole 13

Można tu zamieścić jedynie uzgodnione wyłączenia, zwolnienia lub odstępstwa.

Pole 14

Uwagi. Wszelkie oświadczenia, informacje, konkretne dane lub ograniczenia, które mogą mieć wpływ na zdatność do lotu przedmiotowego statku powietrznego. Jeżeli nie ma takich informacji, wpisać „BRAK”.

Pole 15

Wpisać „świadectwo zdatności do lotu” lub „ograniczone świadectwo zdatności do lotu”, zgodnie z wnioskiem.

Pole 16

W polu tym należy wpisać dodatkowe wymagania, takie jak np. notyfikowane przez kraj przywozu.

Pole 17

Ważność oświadczenia o zgodności jest uzależniona od wyczerpującego wypełnienia wszystkich pól formularza. Egzemplarz sprawozdania z prób w locie wraz ze wszelkimi odnotowanymi danymi dotyczącymi wad i korekt musi być zachowywany w aktach przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej. Sprawozdanie musi być podpisane jako zadowalające przez właściwy personel poświadczający oraz przez członka załogi latającej, np. pilota doświadczalnego lub inżyniera prób w locie. Wykonane próby w locie to próby określone w ramach procedur kontrolnych elementu zarządzania jakością systemu produkcyjnego, ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.139, a w szczególności lit. d) ppkt 2 ppkt (vi), celem zapewnienia, by statek powietrzny odpowiadał właściwym danym projektowym i był w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

Wyszczególnienie elementów dostarczonych (lub udostępnionych) celem zaspokojenia tych aspektów oświadczenia, które dotyczą bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego, musi być zachowywane w aktach przez posiadacza certyfikatu zatwierdzenia organizacji produkującej.

Pole 18

Oświadczenie o zgodności może być podpisane przez osobę do tego upoważnioną przez posiadacza zatwierdzenia produkcji zgodnie z pkt 21.A.145 lit. d). Nie należy stosować faksymiliów zamiast odręcznego podpisu.

Pole 19

Imię i nazwisko osoby podpisującej oświadczenie należy wydrukować lub napisać na maszynie w czytelny sposób.

Pole 20

Należy podać datę podpisania oświadczenia o zgodności.

Pole 21

Należy podać numer identyfikacyjny zatwierdzenia przez właściwy organ.

Dodatek IX

Tekst z obrazka

POŚWIADCZENIE OBSŁUGI

[NAZWA ZATWIERDZONEJ ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ]

Numer zatwierdzenia organizacji produkującej:

Poświadczenie obsługi zgodnie z pkt 21A.163 lit. d).

Statek powietrzny: …

Typ: …

Nr konstrukcyjny/rejestracji: …

został poddany obsłudze zgodnie ze specyfikacją na zamówieniu: …

Krótki opis wykonanej pracy:

Niniejszym poświadcza się, że praca została wykonana zgodnie z pkt 21A.163 lit. d) i w zakresie tej pracy statek powietrzny jest uznany za gotowy do dopuszczenia do użytkowania, a zatem jest w stanie zapewniają¬cym bezpieczną eksploatację.

Nazwisko pracownika poświadczającego:

(podpis):

Adres:

Data: . . - . . - . . . . (dzień, miesiąc, rok).

Formularz nr 53 EASA

POŚWIADCZENIE OBSŁUGI — FORMULARZ 53 EASA

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA

W polu KRÓTKI OPIS WYKONANEJ PRACY, znajduącej się na formularzu 53 EASA, należy umieścić odniesienia do wykorzystanych przy obsłudze zatwierdzonych danych.

W polu ADRES, znajduzącym się na formularzu 53 EASA, należy podać adres, pod którym wykonano prace obsługowe, a nie adres organizacji (jeżeli są różne).

Dodatek X

Certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej – formularz 55 EASA

Certyfikaty zatwierdzenia organizacji produkującej, o których mowa w podczęści G załącznika I (część 21)

[PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE] (*1)

Członek Unii Europejskiej (*2)

CERTYFIKAT ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

Numer referencyjny: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO].21G.XXXX (*1)

Na mocy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012 oraz na warunkach podanych poniżej, [WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO] niniejszym certyfikuje:

[NAZWA I ADRES PRZEDSIĘBIORSTWA]

jako organizację produkującą zgodnie z sekcją A załącznika I (część 21) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012, upoważnioną do produkcji wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących oraz podzespołów jednostek sterująco-monitorujących wymienionych w załączonym wykazie zatwierdzenia i wydawania odpowiednich certyfikatów z wykorzystaniem powyższych numerów referencyjnych.

WARUNKI:

1. Zatwierdzenie jest ograniczone do załączonej specyfikacji warunków zatwierdzenia.

2. Niniejsze zatwierdzenie musi zachować zgodność z procedurami wyszczególnionymi w charakterystyce organizacji produkującej.

3. Niniejsze zatwierdzenie zachowuje ważność tak długo, jak długo zatwierdzona organizacja produkująca utrzymuje zgodność z przepisami załącznika I (część 21) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012.

4. Z zastrzeżeniem przestrzegania wyżej wymienionych warunków, niniejsze zatwierdzenie zachowuje ważność przez czas nieokreślony, o ile wcześniej nie dojdzie do jego zwrotu, zastąpienia, zawieszenia lub uchylenia.

Data pierwotnego wydania: …

Data niniejszej zmiany: …

Zmiana nr: …

Podpisano: …

W imieniu właściwego organu: [OKREŚLENIE WŁAŚCIWEGO ORGANU] (*2)

(*1)

Lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.

(*2)

Lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.

Formularz 55a EASA – wydanie 4

[PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE] (1)

Członek Unii Europejskiej (2)

Warunki zatwierdzenia

TA: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (1)].21G.XXXX

Niniejszy dokument stanowi część zatwierdzenia organizacji produkującej nr [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (1)].21G.XXXX wydanego dla:

Nazwa przedsiębiorstwa:

Sekcja 1. ZAKRES PRAC:

PRODUKCJA

WYROBY/KATEGORIE

W sprawie szczegółów i ograniczeń zob. charakterystyka organizacji produkującej, sekcja xxx.

Sekcja 2. ADRESY:

Sekcja 3. PRZYWILEJE:

W ramach warunków zatwierdzenia i zgodnie z procedurami wyszczególnionymi w charakterystyce organizacji produkującej, ma ona prawo korzystania z przywilejów wymienionych w pkt 21.A.163 pod następującymi warunkami:

[pozostawić tylko tekst mający zastosowanie]

Przed zatwierdzeniem projektu wyrobu formularz 1 EASA może zostać wydany tylko do celów ustalenia zgodności.

Oświadczenia o zgodności nie wolno wydawać dla niezatwierdzonego statku powietrznego.

Do czasu, gdy wymagana będzie zgodność z przepisami w zakresie obsługi technicznej, obsługę techniczną można prowadzić zgodnie z charakterystyką organizacji produkującej, sekcja xxx.

Zezwolenia na lot mogą być wydawane zgodnie z charakterystyką organizacji produkującej, sekcja yyy.

Data pierwotnego wydania:

Podpisano:

Data niniejszej zmiany:

Zmiana nr:

W imieniu [OKREŚLENIE WŁAŚCIWEGO ORGANU (1)]

Formularz 55b EASA – wydanie 3.

(1) Lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.

(2) Skreślić w przypadku państwa niebędącego członkiem UE.

Dodatek XI

Zezwolenie na produkcję bez zatwierdzenia organizacji produkującej – formularz 65 EASA

Zezwolenie, o którym mowa w podczęści F załącznika I (część 21)

[PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE] (*1)

Członek Unii Europejskiej (*2)

ZEZWOLENIE NA PRODUKCJĘ BEZ ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

[NAZWA WNIOSKODAWCY]

[NAZWA HANDLOWA (jeżeli różni się od nazwy wnioskodawcy)]

[PEŁNY ADRES POCZTOWY WNIOSKODAWCY]

Data (dzień/miesiąc/rok)

Numer referencyjny: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*2) ].21F.XXXX

Szanowni Państwo!

Przeprowadzono ocenę funkcjonowania Waszego systemu inspekcji produkcji i stwierdzono, że spełnia on wymagania sekcji A, podczęść A i podczęść F, załącznika I (część 21) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012.

W związku z tym, z uwzględnieniem niżej wymienionych warunków, zezwalamy na wykazywanie zgodności z sekcją A podczęść F załącznika I (część 21) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012 wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących oraz podzespołów jednostek sterująco-monitorujących, wymienionych poniżej.

Liczba jednostek Numer katalogowy Numer serii

STATEK POWIETRZNY

CZĘŚCI

Do niniejszego zezwolenia mają zastosowanie następujące warunki:

(1) Zachowuje ono ważność tak długo, jak długo [nazwa przedsiębiorstwa] utrzymuje zgodność z sekcją A, podczęść A i podczęść F, załącznika I (część 21) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012.

(2) Konieczne jest utrzymanie zgodności z procedurami wyszczególnionymi w podręczniku znak/data wydania [nazwa przedsiębiorstwa] …

(3) Traci ono ważność dnia …

(4) Oświadczenie o zgodności wydane przez [nazwa przedsiębiorstwa] w oparciu o przepisy pkt 21.A.130 rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012 podlega potwierdzeniu przez organ wydający niniejsze zezwolenie zgodnie z procedurą … zawartą w podręczniku, o którym mowa powyżej.

(5) [Nazwa przedsiębiorstwa] natychmiast informuje organ wydający niniejsze zezwolenie o wszelkich zmianach w systemie inspekcji produkcji, które mogą mieć wpływ na inspekcję, zgodność lub zdatność do lotu wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących oraz podzespołów jednostek sterująco-monitorujących wyszczególnionych w tym zezwoleniu.

W imieniu właściwego organu: [OKREŚLENIE WŁAŚCIWEGO ORGANU (*1) (*2) ]

Data i podpis

(*1)

Lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.

(*2)

Skreślić w przypadku państwa niebędącego członkiem UE.

Formularz 65 EASA wydanie 4

Dodatek XII

Kategorie prób w locie i odnośne kwalifikacje załogi uczestniczącej w próbach w locie

A.

Zagadnienia ogólne

W niniejszym dodatku określono kwalifikacje, które musi posiadać załoga lotnicza uczestnicząca w przeprowadzaniu prób w locie statków powietrznych certyfikowanych lub mających uzyskać certyfikat zgodnie z CS-23 w przypadku statków powietrznych o maksymalnej masie startowej (MTOM) wynoszącej co najmniej 2 000 kg, CS-25, Cs-27, CS-29 lub równoważnymi przepisami w zakresie zdatności do lotu.

B.

Definicje

1. „inżynier prób w locie” oznacza każdego inżyniera uczestniczącego, na ziemi lub w powietrzu, w operacjach prób w locie;

2. „główny inżynier prób w locie” oznacza inżyniera prób w locie wyznaczonego do pełnienia obowiązków na pokładzie statku powietrznego w celu wykonywania prób w locie lub wspierania pilota w obsłudze statku powietrznego i jego systemów podczas wykonywania prób w locie;

3. „próby w locie” oznaczają:

3.1.

loty wykonywane na potrzeby etapu opracowywania nowego projektu (statku powietrznego, układów napędowych, części i akcesoriów);

3.2.

loty wykonywane w celu wykazania spełnienia podstawy certyfikacji lub zgodności z projektem typu;

3.3.

loty wykonywane w celu poddania eksperymentom nowych koncepcji projektowych, wymagających niekonwencjonalnych manewrów lub profili, w przypadku których mogłoby dojść do wykroczenia poza zatwierdzoną obwiednię warunków lotu danego statku powietrznego;

3.4.

loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

C.

Kategorie prób w locie

1. Zagadnienia ogólne

Poniższe opisy odnoszą się do lotów przeprowadzanych przez organizacje projektujące i produkujące zgodnie z załącznikiem I (część 21).

2. Zakres

W przypadku wykorzystywania w próbie więcej niż jednego statku powietrznego dokonuje się oceny każdego poszczególnego lotu statku powietrznego zgodnie z przepisami niniejszego dodatku w celu ustalenia, czy stanowi on próbę w locie i, w stosownych przypadkach, jaka jest kategoria tej próby.

Zakresem niniejszego dodatku objęte są wyłącznie loty, o których mowa w pkt 6 lit. B ppkt 3.

3. Kategorie prób w locie

Próby w locie dzielą się na następujące cztery kategorie:

3.1.

Kategoria pierwsza (1)

a) pierwszy lot (pierwsze loty) nowego typu statku powietrznego lub statku powietrznego, którego właściwości lotne lub właściwości pilotażowe mogły zostać znacząco zmodyfikowane;

b) loty, w przypadku których można przewidzieć, że podczas ich wykonywania mogą zostać stwierdzone właściwości lotne znacznie różniące się od tych, które są już znane;

c) loty wykonywane w celu zbadania nowatorskich lub niekonwencjonalnych cech projektu statku powietrznego lub technik;

d) loty wykonywane w celu określenia lub rozszerzenia obwiedni warunków lotu;

e) loty wykonywane w celu określenia wymaganych osiągów, właściwości lotnych i właściwości pilotażowych, w przypadku osiągnięcia wartości granicznych obwiedni warunków lotu;

f) loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie kategorii 1.

3.2.

Kategoria druga (2)

a) loty niezaklasyfikowane do kategorii 1, wykonywane statkiem powietrznym, dla którego nie został jeszcze wydany certyfikat typu;

b) loty statkiem powietrznym, dla którego wydano już certyfikat typu, niezaklasyfikowane do kategorii 1 i wykonywane po wprowadzeniu w tym statku modyfikacji, która nie została jeszcze zatwierdzona, oraz:

(i) które wymagają dokonania oceny ogólnego zachowania statku powietrznego; lub

(ii) które wymagają dokonania oceny podstawowych procedur załogi, w przypadku korzystania z nowego lub zmodyfikowanego systemu lub potrzeby wprowadzenia takiego systemu; lub

(iii) podczas których wymagane jest celowe wykroczenie poza ograniczenia aktualnej zatwierdzonej obwiedni warunków użytkowania, przy utrzymaniu się jednak w granicach badanej obwiedni warunków lotu;

c) loty szkoleniowe w ramach szkolenia w zakresie prób w locie kategorii 2.

3.3.

Kategoria trzecia (3)

Loty, podczas których nie jest wymagane wykraczanie poza ograniczenia określone w certyfikacie typu lub instrukcji użytkowania w locie statku powietrznego, wykonywane w celu wydania oświadczenia o zgodności dla nowo zbudowanych statków powietrznych.

3.4.

Kategoria czwarta (4)

Loty niezaklasyfikowane do kategorii 1 lub 2, wykonywane statkiem powietrznym, dla którego wydano już certyfikat typu, w przypadku wprowadzenia zmiany projektu, która nie została jeszcze zatwierdzona.

D.

Kwalifikacje i doświadczenie pilotów i głównych inżynierów prób w locie

1. Zagadnienia ogólne

Piloci i główni inżynierowie prób w locie posiadają kwalifikacje i doświadczenie określone w poniższej tabeli.

Kategorie prób w locie

Statek powietrzny

1

2

3

4

Samoloty transportu lokalnego CS-23 lub statki powietrzne CS-23 o projektowej prędkości nurkowania (Md) wyższej niż 0,6 lub pułapie maksymalnym wyższym niż 7 260 m (25 000 stóp), statki powietrzne zgodne z CS-25, CS-27, CS-29 lub równoważnymi przepisami w zakresie zdatności do lotu

Poziom kwalifikacji 1

Poziom kwalifikacji 2

Poziom kwalifikacji 3

Poziom kwalifikacji 4

Inne CS-23 z MTOM równej 2 000 kg lub większej

Poziom kwalifikacji 2

Poziom kwalifikacji 2

Poziom kwalifikacji 3

Poziom kwalifikacji 4

1.1. Poziom kwalifikacji 1:

1.1.1. Piloci spełniają wymagania określone w załączniku I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 (

12

).

1.1.2. Główny inżynier prób w locie:

a) pomyślnie ukończył szkolenie prowadzące do uzyskania poziomu kwalifikacji 1; oraz

b) posiada co najmniej 100 godzin doświadczenia w lotach, w tym w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

1.2. Poziom kwalifikacji 2:

1.2.1. Piloci spełniają wymagania określone w załączniku I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

1.2.2. Główny inżynier prób w locie:

a) pomyślnie ukończył szkolenie prowadzące do uzyskania poziomu kwalifikacji 1 lub 2; oraz

b) posiada co najmniej 50 godzin doświadczenia w lotach, w tym w ramach szkolenia w zakresie prób w locie.

Szkolenia głównych inżynierów prób w locie prowadzące do uzyskania kwalifikacji poziomu 1 lub 2 obejmują przynajmniej następujące przedmioty:

(i) osiągi;

(ii) stateczność i sterowanie/właściwości pilotażowe;

(iii) systemy;

(iv) zarządzanie próbami; oraz

(v) zarządzanie ryzykiem/bezpieczeństwem.

1.3. Poziom kwalifikacji 3:

1.3.1. Pilot (piloci) posiada(-ją) ważną licencję odpowiednią dla kategorii statku powietrznego, który jest przedmiotem próby, wydaną zgodnie z przepisami części FCL, a także posiadają przynajmniej licencję pilota zawodowego (CPL). Dodatkowo pilot dowódca:

a) posiada uprawnienie pilota doświadczalnego; lub

b) posiada co najmniej 1 000 godzin doświadczenia w lotach jako pilot dowódca na statku powietrznym o podobnym stopniu skomplikowania i właściwościach; oraz

c) w odniesieniu do każdej klasy lub typu statku powietrznego, uczestniczył we wszystkich lotach, które stanowią część programu prowadzącego do wydania indywidualnych świadectw zdatności do lotu co najmniej pięciu statków powietrznych.

1.3.2. Główny inżynier prób w locie:

a) posiada kwalifikacje poziomu 1 lub 2; lub

b) posiada znaczne doświadczenie w lotach istotne dla wykonywania przedmiotowego zadania; oraz

c) uczestniczył we wszystkich lotach, które stanowią część programu prowadzącego do wydania indywidualnych świadectw zdatności do lotu co najmniej pięciu statków powietrznych.

1.4. Poziom kwalifikacji 4:

1.4.1. Pilot (piloci) posiada(-ją) ważną licencję odpowiednią dla kategorii statku powietrznego, który jest przedmiotem próby, wydaną zgodnie z przepisami części FCL, a także posiadają przynajmniej licencję pilota zawodowego (CPL). Pilot dowódca posiada uprawnienie pilota doświadczalnego lub co najmniej 1 000 godzin doświadczenia w lotach jako pilot dowódca na statku powietrznym o podobnym stopniu skomplikowania i właściwościach.

1.4.2. Wymagania dotyczące kwalifikacji i doświadczenia głównych inżynierów prób w locie określa się w instrukcji operacyjnej prób w locie.

2. Główni inżynierowie prób w locie

Główni inżynierowie prób w locie otrzymują od organizacji, która ich zatrudnia, upoważnienie określające zakres ich funkcji w organizacji. Upoważnienie to zawiera następujące informacje:

a) imię i nazwisko;

b) datę urodzenia;

c) doświadczenie oraz szkolenia;

d) stanowisko w organizacji;

e) zakres upoważnienia;

f) datę pierwszego wydania upoważnienia;

g) datę wygaśnięcia upoważnienia, w stosownych przypadkach; oraz

h) numer identyfikacyjny upoważnienia.

Główni inżynierowie prób wyznaczani są do wykonywania czynności w ramach konkretnego lotu, wyłącznie jeżeli są fizycznie i psychicznie zdolni do bezpiecznej realizacji powierzonych im zadań i obowiązków.

Organizacja udostępnia posiadaczom upoważnień wszystkie stosowne dokumenty związane z tymi upoważnieniami.

E.

Kwalifikacje i doświadczenie pozostałych inżynierów prób w locie

Pozostali inżynierowie prób w locie znajdujący się na pokładzie statku powietrznego muszą posiadać doświadczenie i wyszkolenie współmierne do przydzielonych im jako członkom załogi zadań oraz zgodne z instrukcją operacyjną prób w locie, w stosownych przypadkach.

Organizacja udostępnia inżynierowi prób w locie, którego to dotyczy, wszelkie stosowne dokumenty związane z czynnościami, które ma on wykonywać w ramach lotu.