Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1026/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie określonych środków podejmowanych w celu ochrony stad ryb względem państw pozwalających na niezrównoważone połowy
Treść z wersji skonsolidowanej na dzień 3 listopada 2025 — tekst uwzględnia późniejsze zmiany aktu. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1026/2012
z dnia 25 października 2012 r.
w sprawie określonych środków podejmowanych w celu ochrony stad ryb względem państw pozwalających na niezrównoważone połowy
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1. W niniejszym rozporządzeniu określa się ramy dla przyjmowania określonych środków dotyczących związanych z rybołówstwem działań i praktyk państw trzecich w celu zapewnienia długoterminowej ochrony stad ryb będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii i tych państw trzecich.
2. Środki przyjęte zgodnie z niniejszym rozporządzeniem mogą mieć zastosowanie we wszystkich przypadkach, w których wymagana jest współpraca pomiędzy państwami trzecimi a Unią przy wspólnym zarządzaniu stadami będącymi przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym również w przypadku, gdy współpraca ma miejsce w ramach regionalnej organizacji ds. rybołówstwa lub podobnej instytucji.
Artykuł 2
Definicje
Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a) „stado będące przedmiotem wspólnego zainteresowania” oznacza stado ryb, które przez swoje położenie geograficzne jest dostępne zarówno dla Unii, jak i państw trzecich, i zarządzanie którym wymaga dwu- lub wielostronnej współpracy między takimi państwami a Unią;
b) „gatunki powiązane” oznaczają wszelkie ryby należące do tego samego ekosystemu co stado będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które żerują na tym stadzie lub stanowią żer dla tego stada, lub konkurują z nim o żywność i przestrzeń życiową, lub współegzystują na tym samym obszarze połowowym i są eksploatowane lub poławiane przypadkiem, w tym przyławiane, podczas tych samych połowów;
c) „regionalna organizacja ds. rybołówstwa” oznacza organizację subregionalną, regionalną lub podobną, właściwą w rozumieniu prawa międzynarodowego do ustanawiania środków ochrony i zarządzania w odniesieniu do żywych zasobów morskich, za które jest odpowiedzialna na mocy konwencji lub porozumienia, na mocy którego powstała;
d) „przywóz” oznacza wprowadzanie ryb lub produktów rybołówstwa na terytorium Unii, w tym w celu przeładunku w portach znajdujących się na jej terytorium;
e) „przeładunek” oznacza rozładowanie wszystkich lub pewnej części ryb lub produktów rybołówstwa znajdujących się na statku rybackim na inny statek rybacki;
f) „niezrównoważony charakter” oznacza stan, w którym stado nie jest stale utrzymywane na poziomie zapewniającym maksymalny podtrzymywalny połów lub powyżej tego poziomu, lub – jeżeli poziomu tego nie da się oszacować – gdy stado nie jest stale utrzymywane w bezpiecznych granicach biologicznych, zgodnie z podejściem ostrożnościowym do zarządzania rybołówstwem, o którym mowa w art. 6 Umowy Narodów Zjednoczonych o zasobach ryb; liczebność stada decydującą o tym, czy stado ma charakter niezrównoważony, określa się w oparciu o najlepsze dostępne opinie naukowe;
g) „bezpieczne granice biologiczne” oznaczają granice rozmiarów stada, w których obrębie stado to może z dużym prawdopodobieństwem odnowić się, zapewniając jednocześnie wysoki poziom połowów;
h) „państwo” oznacza państwo trzecie, w tym terytoria posiadające status autonomiczny i posiadające uprawnienia w dziedzinie ochrony żywych zasobów morskich i zarządzania nimi;
i) „niepodjęcie współpracy” oznacza brak zaangażowania się w dobrej wierze przez państwa oraz brak przeprowadzenia przez nie konstruktywnych konsultacji, w tym w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem, w ramach których podejmowane są znaczące starania w celu osiągnięcia porozumienia w kwestii przyjęcia niezbędnych środków zarządzania zasobami rybnymi, a przykłady niepodjęcia współpracy obejmują między innymi:
1) odmowę podjęcia konsultacji z wszystkimi zainteresowanymi państwami przybrzeżnymi i państwami prowadzącymi połowy, lub odmowę objęcia ich konsultacjami;
2) bezpodstawne jednostronne przerwanie konsultacji;
3) nieuzasadnione opóźnienia, w tym w odpowiedzi na wnioski lub w prowadzeniu konsultacji;
4) zatajanie informacji istotnych dla konsultacji;
5) zgłaszanie nieuzasadnionych wniosków o udzielenie informacji;
6) nieprzestrzeganie uzgodnionych procedur;
7) systematyczną odmowę rozważenia kontrpropozycji lub interesów innych stron;
8) systematyczne obstawanie przy swoim stanowisku przez dłuższy okres, niezależnie od elastyczności oferowanej przez inne strony w ramach konsultacji;
9) odmowę uwzględnienia najlepszych dostępnych opinii naukowych lub historii działalności połowowej dotyczących danego stada lub stad;
10) podczas gdy konsultacje w sprawie kompleksowych ustaleń dotyczących podziału uprawnień do połowów są w toku – prowadzenie konsultacji z myślą o zawarciu częściowych ustaleń dotyczących podziału uprawnień do połowów lub następnie zawarciu takich częściowych ustaleń dotyczących podziału uprawnień do połowów, z wyłączeniem niektórych zainteresowanych państw przybrzeżnych lub państw prowadzących połowy w odniesieniu do stad będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.
Artykuł 3
Państwa pozwalające na niezrównoważone połowy
Państwo może być uznane za państwo pozwalające na niezrównoważone połowy, jeżeli:
a) nie współpracuje w zarządzaniu stadami będącymi przedmiotem wspólnego zainteresowania przy zachowaniu pełnej zgodności z postanowieniami UNCLOS i Umowy Narodów Zjednoczonych o zasobach ryb lub wszelkich innych umów międzynarodowych lub norm prawa międzynarodowego; oraz
b) państwo to:
(i) nie przyjęło, nie wdrożyło lub nie wyegzekwowało niezbędnych środków zarządzania zasobami rybnymi, w tym środków kontroli zapewniających skuteczną ochronę stad będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i zarządzanie nimi, w tym w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem lub w przypadku gdy środki te uzgodnione są dwustronnie lub wielostronnie; lub
(ii) przyjęło środki zarządzania zasobami rybnymi, takie jak kwoty lub środki dyskryminacyjne, bez należytego uwzględnienia praw, interesów i obowiązków innych państw i Unii, a te środki zarządzania zasobami rybnymi, brane pod uwagę w połączeniu ze środkami podejmowanymi przez inne państwa i Unię, prowadzą do takiej działalności połowowej, która mogłaby spowodować niezrównoważony charakter stada; uznaje się, że warunek ten został spełniony również w przypadku, gdy środki zarządzania zasobami rybnymi przyjęte przez to państwo nie doprowadziły do niezrównoważonego charakteru wyłącznie na skutek środków przyjętych przez innych.
Artykuł 4
Środki wobec państw pozwalających na niezrównoważone połowy
1. Komisja może przyjąć, w drodze aktów wykonawczych, następujące środki wobec państwa pozwalającego na niezrównoważone połowy:
a) uznające to państwo za państwo pozwalające na niezrównoważone połowy;
b) określające, w razie potrzeby, konkretne statki lub floty tego państwa, do których mają zastosowanie dane środki;
c) nakładające ograniczenia ilościowe na przywóz ryb pochodzących ze stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania, których złowienie podlegało kontroli tego państwa, i na przywóz produktów rybołówstwa wytworzonych lub zawierających takie ryby;
d) nakładające ograniczenia ilościowe na przywóz ryb należących do jakiegokolwiek gatunku powiązanego oraz produktów rybołówstwa wytworzonych z takich ryb lub je zawierających, jeżeli ryby te pochodzą z połowów stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania, prowadzonych pod kontrolą tego państwa; podejmując taki środek Komisja określa, zgodnie z art. 5 ust. 4 niniejszego rozporządzenia, stosując zasadę proporcjonalności, które gatunki i ich połowy są objęte zakresem tego środka;
e) nakładające ograniczenia na korzystanie z portów unijnych dla statków pływających pod banderą tego państwa, poławiających stado będące przedmiotem wspólnego zainteresowania lub gatunki powiązane oraz dla statków przewożących ryby i produkty rybołówstwa pochodzące ze stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania lub gatunków powiązanych, złowione przez statki pływające pod banderą tego państwa albo przez statki upoważnione do połowów przez to państwo, a pływające pod inną banderą; ograniczenia te nie mają zastosowania w przypadkach siły wyższej lub niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 18 UNCLOS w zakresie usług niezbędnych w tych sytuacjach;
f) zakazujące kupowania przez unijne podmioty gospodarcze statków rybackich pływających pod banderą tego państwa;
g) zakazujące zmiany bandery statkom rybackim pływającym pod banderą państwa członkowskiego na banderę tego państwa;
h) zakazujące zezwalania przez państwa członkowskie na zawieranie umów czarterowych, na podstawie których unijne podmioty gospodarcze czarterują swe statki podmiotom gospodarczym tego państwa;
i) zakazujące wywozu do tego państwa statków rybackich pływających pod banderą państwa członkowskiego lub narzędzi połowowych i materiałów potrzebnych do połowów stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania;
j) zakazujące zawierania prywatnych umów handlowych między unijnymi podmiotami gospodarczymi a tym państwem, które umożliwiają statkom rybackim pływającym pod banderą państwa członkowskiego wykorzystanie uprawnień do połowów przysługujących temu państwu;
k) zakazujące wspólnych operacji połowowych z udziałem statków rybackich pływających pod banderą państwa członkowskiego i statków rybackich pływających pod banderą tego państwa.
2. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2.
Artykuł 5
Wymogi ogólne dotyczące środków przyjmowanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem
1. Środki, o których mowa w art. 4, muszą być:
a) związane z ochroną stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania;
b) skuteczne w powiązaniu z ograniczeniami dla statków Unii dotyczącymi połowów gatunków, w zakresie których przyjęto środki, lub ograniczeniami dotyczącymi unijnej produkcji lub konsumpcji ryb i produktów rybnych wytworzonych z takich ryb lub je zawierających;
c) proporcjonalne do realizowanych celów i zgodne z zobowiązaniami wynikającymi z umów międzynarodowych, których Unia jest stroną, oraz z innymi odpowiednimi normami prawa międzynarodowego.
2. Środki, o których mowa w art. 4, muszą uwzględniać środki podjęte już zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1005/2008.
3. Środki, o których mowa w art. 4, nie mogą być stosowane w sposób, który prowadziłby do arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji państw, w których panują te same warunki, lub do ukrytych ograniczeń w handlu międzynarodowym.
4. Przyjmując środki, o których mowa w art. 4, Komisja, w celu zapewnienia, by środki te były ekologiczne, skuteczne, proporcjonalne i zgodne z zasadami międzynarodowymi, dokonuje oceny skutków tych środków środowiskowych, handlowych, gospodarczych i społecznych w perspektywie krótko- i długoterminowej oraz obciążeń administracyjnych związanych z ich wdrażaniem.
5. Środki, o których mowa w art. 4, muszą przewidywać odpowiedni system ich egzekwowania przez właściwe organy.
Artykuł 6
Procedury poprzedzające przyjęcie środków względem państw pozwalających na niezrównoważone połowy i następujące po ich przyjęciu
1. W przypadku gdy Komisja uzna za konieczne przyjęcie środków, o których mowa w art. 4, powiadamia zainteresowane państwo o zamiarze uznania je za państwo pozwalające na niezrównoważone połowy. W takich przypadkach natychmiast powiadamia się Parlament Europejski i Radę oraz regularnie przekazuje się im aktualne informacje o wszelkich zmianach i podjętych działaniach.
2. Powiadomienie to zawiera informacje o powodach uznania tego państwa za państwo pozwalające na niezrównoważone połowy oraz opis środków, które zgodnie z niniejszym rozporządzeniem można w związku z tym przyjąć.
2a. W przypadku gdy stado będące przedmiotem wspólnego zainteresowania jest objęte zakresem działania regionalnej organizacji ds. zarządzania rybołówstwem, w celu zaradzenia sytuacji Komisja, w stosownych przypadkach, porusza z organem ds. zgodności z przepisami tej regionalnej organizacji ds. zarządzania rybołówstwem kwestię państwa pozwalającego na niezrównoważone połowy przed przekazaniem powiadomienia przewidzianego w ust. 1.
3. Przed przyjęciem środków zgodnie z art. 4 Komisja zapewnia zainteresowanemu państwu rozsądną możliwość udzielenia pisemnej odpowiedzi na powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz przekazania wszelkich istotnych informacji.
4. Komisja wyznacza zainteresowanemu państwu termin maksymalnie 90 dni na udzielenie odpowiedzi na powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, a także wyznacza mu rozsądny czas na zaradzenie sytuacji.
5. Po przyjęciu środków zgodnie z art. 4 Komisja kontynuuje kontakt i utrzymuje otwarty dialog z zainteresowanym państwem oraz promuje współpracę dwustronną i wielostronną, z myślą o tym, aby państwo to przestało pozwalać na niezrównoważone połowy.
6. W przypadku gdy zainteresowane państwo rozpoczyna konsultacje z Unią w dobrej wierze, Komisja bezzwłocznie przystępuje do takich konsultacji.
Artykuł 7
Okres stosowania środków względem państw pozwalających na niezrównoważone połowy
1. Środki, o których mowa w art. 4, przestają mieć zastosowanie, gdy państwo pozwalające na niezrównoważone połowy przyjmie odpowiednie środki naprawcze niezbędne w celu ochrony stada będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania i zarządzania nim, a te środki naprawcze:
a) zostały przyjęte w sposób niezależny albo zostały uzgodnione w ramach konsultacji z Unią oraz – w stosownych przypadkach – z innymi zainteresowanymi państwami, lub w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem; oraz
b) nie osłabiają skutków środków podjętych przez Unię, samodzielnie, we współpracy z innymi państwami albo w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem, w celu ochrony danych stad ryb.
2. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające, czy warunki określone w ust. 1 zostały spełnione, oraz, w razie potrzeby, przewidujące zaprzestanie stosowania środków przyjętych w stosunku do danego kraju zgodnie z art. 4. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2.
W przypadku należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby związanej z nieprzewidzianymi zakłóceniami gospodarczymi lub społecznymi Komisja przyjmuje akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 8 ust. 3, przewidujące zaprzestanie stosowania środków przyjętych zgodnie z art. 4.
Artykuł 8
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z jego art. 5.
4. Wyniki oceny, o której mowa w art. 5 ust. 4, są udostępniane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 wraz z przewidzianymi w nim dokumentami.
Artykuł 9
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 02012R1026-20251103. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.