Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej Tekst mający znaczenie dla EOG
Treść z wersji skonsolidowanej na dzień 1 września 2025 — tekst uwzględnia późniejsze zmiany aktu. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 549/2013
z dnia 21 maja 2013 r.
w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
Artykuł 1
Przedmiot
1. Niniejszym rozporządzeniem ustanawia się Europejski System Rachunków 2010 („ESA 2010” lub „ESA”).
2. W ESA 2010 określa się:
a) metodykę (załącznik A) dotyczącą wspólnych standardów, definicji, klasyfikacji i zasad zapisów księgowych, które należy stosować do zestawiania rachunków i tablic na porównywalnych podstawach do celów Unii, łącznie z wynikami wymaganymi na podstawie art. 3;
b) program (załącznik B) określający terminy, w których państwa członkowskie przekazują Komisji (Eurostatowi) rachunki i tablice, które należy zestawiać zgodnie z metodyką, o której mowa w lit. a).
3. Bez uszczerbku dla art. 5 i 10 niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich aktów Unii, w których czyni się odniesienie do ESA lub zawartych w ESA definicji.
4. Niniejszym rozporządzeniem nie zobowiązuje się żadnego państwa członkowskiego do stosowania ESA 2010 przy zestawianiu rachunków do jego własnych celów.
Artykuł 2
Metodyka
1. Metodykę ESA 2010, o której mowa w art. 1 ust. 2 lit. a), przedstawiono w załączniku A.
2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 7, dotyczących zmian metodyki ESA 2010 w celu sprecyzowania i udoskonalenia jej treści, aby zapewnić jednolitą interpretację lub międzynarodową porównywalność, pod warunkiem że nie zmieniają one podstawowych koncepcji, ich wykonanie nie wymaga dodatkowych zasobów ze strony producentów w ramach Europejskiego Systemu Statystycznego i nie powodują one zmiany zasobów własnych.
3. W przypadku wątpliwości dotyczących prawidłowego stosowania zasad zapisów księgowych ESA 2010 dane państwo członkowskie zwraca się do Komisji (Eurostatu) z wnioskiem o wyjaśnienie. Komisja (Eurostat) podejmuje bezzwłocznie działanie, badając przedstawiony wniosek i przekazując swoją opinię w sprawie wnioskowanego wyjaśnienia danemu państwu członkowskiemu i wszystkim pozostałym państwom członkowskim.
4. Państwa członkowskie dokonują obliczenia i alokacji usług pośrednictwa finansowego mierzonych pośrednio (FISIM) w rachunkach narodowych zgodnie z metodyką opisaną w załączniku A. Komisja jest uprawniona do przyjęcia przed dniem 17 września 2013 r. zgodnie z art. 7 aktów delegowanych, w których określi zrewidowaną metodykę obliczania i alokacji FISIM. Wykonując swoje uprawnienia zgodnie z niniejszym ustępem, Komisja zapewnia, aby takie akty delegowane nie nakładały znacznego dodatkowego obciążenia administracyjnego na państwa członkowskie lub na respondentów.
5. Wydatki na prace badawczo-rozwojowe rejestrowane są przez państwa członkowskie jako nakłady brutto na środki trwałe. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 7, aby zapewnić wiarygodność i porównywalność danych ESA 2010 państw członkowskich dotyczących badań i rozwoju. Wykonując swoje uprawnienia zgodnie z niniejszym ustępem, Komisja zapewnia, aby takie akty delegowane nie nakładały znacznego dodatkowego obciążenia administracyjnego na państwa członkowskie lub na respondentów.
Artykuł 3
Przekazywanie danych do Komisji
1. Państwa członkowskie przekazują Komisji (Eurostatowi) rachunki i tablice określone w załączniku B w terminach wyznaczonych w nim dla każdej tablicy.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji wymagane niniejszym rozporządzeniem dane i metadane zgodnie z określonym standardem wymiany i innymi ustaleniami praktycznymi.
Dane te są przekazywane lub przesyłane drogą elektroniczną do jednego punktu odbioru danych w Komisji. Komisja określa w drodze aktów wykonawczych standard wymiany i inne ustalenia praktyczne dotyczące przekazywania danych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2.
Artykuł 4
Ocena jakości
1. Do celów niniejszego rozporządzenia do danych, które mają być przekazywane zgodnie z art. 3 niniejszego rozporządzenia, stosuje się kryteria jakości określone w art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 223/2009.
2. Państwa członkowskie przedkładają Komisji (Eurostatowi) sprawozdanie dotyczące jakości danych, które mają być przekazywane zgodnie z art. 3.
3. Przy stosowaniu kryteriów jakości, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do danych objętych niniejszym rozporządzeniem metody, struktura, częstotliwość składania oraz wskaźniki oceny sprawozdań dotyczących jakości są określane przez Komisje w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2.
4. Komisja (Eurostat) ocenia jakość przekazanych danych.
Artykuł 5
Data rozpoczęcia stosowania i data pierwszej transmisji danych
1. ESA 2010 stosuje się po raz pierwszy do danych opracowanych zgodnie z załącznikiem B, które należy przekazać, począwszy od dnia 1 września 2014 r.
2. Dane przekazuje się Komisji (Eurostatowi) w terminach określonych w załączniku B.
3. Zgodnie z ust. 1 do momentu pierwszej transmisji danych na podstawie ESA 2010 państwa członkowskie nadal przesyłają Komisji (Eurostatowi) rachunki i tablice opracowane w drodze zastosowania ESA 95.
4. Bez uszczerbku dla art. 19 rozporządzenia Rady (EWG, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję 2007/436/WE, Euratom w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (
1
), Komisja i dane państwo członkowskie sprawdzają, czy niniejsze rozporządzenie jest prawidłowo stosowane i przekazują wyniki tej kontroli komitetowi, o którym mowa w art. 8 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 6
Odstępstwa
1. W zakresie, w jakim dla stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/734 (
2
) konieczne są poważne dostosowania krajowego systemu statystycznego, Komisja przyznaje państwom członkowskim czasowe odstępstwa od jego stosowania w drodze aktów wykonawczych na maksymalny okres trzech lat. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.
2. Komisja przyznaje odstępstwo zgodnie z ust. 1 tylko na okres wystarczający danemu państwu członkowskiemu na dostosowanie jego systemu statystycznego. Udział PKB danego państwa członkowskiego w obrębie Unii lub strefy euro nie jest sam w sobie uzasadnieniem dla przyznania odstępstwa. W stosownych przypadkach Komisja zapewnia wsparcie danym państwom członkowskim w ich wysiłkach na rzecz zapewnienia wymaganych dostosowań ich systemów statystycznych.
3. Do celów określonych w ust. 1 i 2 zainteresowane państwa członkowskie przedkładają Komisji należycie uzasadniony wniosek nie później niż dnia 26 lipca 2023 r.
Artykuł 7
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 2 ust. 2 i 5, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 16 lipca 2013 r. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 2 ust. 4, powierza się Komisji na okres dwóch miesięcy od dnia 16 lipca 2013 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na okresy o tej samej długości, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego takiego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 2, 4 i 5, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę.
Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 2 ust. 2, 4 i 5 wchodzi w życie tylko jeśli ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie trzech miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten jest przedłużany o trzy miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 8
Komitet
1. Komisję wspomaga Komitet ds. Europejskiego Systemu Statystycznego ustanowiony na mocy rozporządzenia (WE) nr 223/2009. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 9
Współpraca z innymi komitetami
1. We wszystkich sprawach wchodzących w zakres kompetencji Komitetu ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego ustanowionego na mocy decyzji 2006/856/WE Komisja zwraca się do tego komitetu o wydanie opinii zgodnie z art. 2 tej decyzji.
2. Komisja przekazuje Komitetowi ds. Dochodu Narodowego Brutto („Komitetowi DNB”) ustanowionemu na mocy rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1287/2003 wszelkie informacje dotyczące wykonania niniejszego rozporządzenia niezbędne do wykonywania obowiązków Komitetu DNB.
Artykuł 10
Przepisy przejściowe
1. Do celów związanych ze środkami budżetowymi i zasobami własnymi, europejskim systemem rachunków, o którym mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1287/2003 i związanych z nim aktach prawnych, w szczególności w rozporządzeniu (WE, Euratom) nr 1150/2000 i rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom) nr 1553/89 z dnia 29 maja 1989 r. w sprawie ostatecznych jednolitych warunków poboru środków własnych pochodzących z podatku od wartości dodanej (
3
), jest nadal ESA 95, podczas gdy decyzja Rady 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (
4
) pozostaje w mocy.
2. W przypadkach gdy nie są dostępne wymagane dane szczegółowe z systemu ESA 95, do celów ustalania zasobów własnych z tytułu VAT i na zasadzie wyjątku od ust. 1 państwa członkowskie mogą wykorzystywać dane oparte na ESA 2010, podczas gdy decyzja 2007/436/WE, Euratom pozostaje w mocy.
Artykuł 11
Składanie sprawozdań o zobowiązaniach ukrytych
Do 2014 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające dostępne informacje dotyczące partnerstwa publiczno-prywatnego i innych zobowiązań ukrytych, w tym zobowiązań warunkowych, poza sektorem instytucji rządowych i samorządowych.
Do 2018 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie kolejne sprawozdanie oceniające zakres, w jakim informacje o zobowiązaniach opublikowane przez Komisję (Eurostat) stanowią całość zobowiązań ukrytych, w tym zobowiązań warunkowych, poza sektorem instytucji rządowych i samorządowych.
Artykuł 12
Przegląd
Do dnia 1 lipca 2018 r., a następnie co pięć lat Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia.
W sprawozdaniu ocenia się między innymi:
a) jakość danych z rachunków narodowych i regionalnych;
b) skuteczność niniejszego rozporządzenia i proces monitorowania zastosowany do ESA 2010; oraz
c) postępy w zakresie danych o zobowiązaniach warunkowych i dostępności danych ESA 2010.
Artykuł 13
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
ZAŁĄCZNIK A
Rozdział 1 CECHY OGÓLNE I PODSTAWOWE ZASADY
Rozdział 2 JEDNOSTKI I ICH GRUPOWANIE
Rozdział 3 TRANSAKCJE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW I AKTYWÓW NIEPRODUKOWANYCH
Rozdział 4 TRANSAKCJE PODZIAŁU
Rozdział 5 TRANSAKCJE FINANSOWE
Rozdział 6 POZOSTAŁE PRZEPŁYWY
Rozdział 7 BILANSE
Rozdział 8 SEKWENCJA RACHUNKÓW
Rozdział 9 TABLICE PODAŻY I WYKORZYSTANIA ORAZ KOMPLEKS PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH
Rozdział 10 POMIARY CEN I WOLUMENU
Rozdział 11 LUDNOŚĆ I NAKŁADY PRACY
Rozdział 12 KWARTALNE RACHUNKI NARODOWE
Rozdział 13 RACHUNKI REGIONALNE
Rozdział 14 USŁUGI POŚREDNICTWA FINANSOWEGO MIERZONE POŚREDNIO (FISIM)
Rozdział 15 UMOWY, UMOWY LEASINGU I LICENCJE
Rozdział 16 UBEZPIECZENIA
Rozdział 17 UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE WRAZ Z EMERYTURAMI I RENTAMI
Rozdział 18 RACHUNKI ZAGRANICY
Rozdział 19 RACHUNKI EUROPEJSKIE
Rozdział 20 RACHUNKI SEKTORA INSTYTUCJI RZĄDOWYCH I SAMORZĄDOWYCH
Rozdział 21 POWIĄZANIA MIĘDZY RACHUNKOWOŚCIĄ PRZEDSIĘBIORSTW A RACHUNKAMI NARODOWYMI ORAZ POMIAR DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW
Rozdział 22 RACHUNKI SATELITARNE
Rozdział 23 KLASYFIKACJE
Rozdział 24 RACHUNKI
Rozdział 1 CECHY OGÓLNE I PODSTAWOWE ZASADY
Rozdział 2 JEDNOSTKI I ICH GRUPOWANIE
Rozdział 3 TRANSAKCJE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW I AKTYWÓW NIEPRODUKOWANYCH
Rozdział 4 TRANSAKCJE PODZIAŁU
Rozdział 5 TRANSAKCJE FINANSOWE
Rozdział 6 POZOSTAŁE PRZEPŁYWY
Rozdział 7 BILANSE
Rozdział 8 SEKWENCJA RACHUNKÓW
Rozdział 9 TABLICE PODAŻY I WYKORZYSTANIA ORAZ KOMPLEKS PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH
Rozdział 10 POMIARY CEN I WOLUMENU
Rozdział 11 LUDNOŚĆ I NAKŁADY PRACY
Rozdział 12 KWARTALNE RACHUNKI NARODOWE
Rozdział 13 RACHUNKI REGIONALNE
Rozdział 14 USŁUGI POŚREDNICTWA FINANSOWEGO MIERZONE POŚREDNIO (FISIM)
Rozdział 15 UMOWY, UMOWY LEASINGU I LICENCJE
Rozdział 16 UBEZPIECZENIA
Rozdział 17 UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE WRAZ Z EMERYTURAMI I RENTAMI
Rozdział 18 RACHUNKI ZAGRANICY
Rozdział 19 RACHUNKI EUROPEJSKIE
Rozdział 20 RACHUNKI SEKTORA INSTYTUCJI RZĄDOWYCH I SAMORZĄDOWYCH
Rozdział 21 POWIĄZANIA MIĘDZY RACHUNKOWOŚCIĄ PRZEDSIĘBIORSTW A RACHUNKAMI NARODOWYMI ORAZ POMIAR DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW
Rozdział 22 RACHUNKI SATELITARNE
Rozdział 23 KLASYFIKACJE
Rozdział 24 RACHUNKI
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 02013R0549-20250901. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.