Załącznik I

„ZAŁĄCZNIK IV

OGÓLNA WIEDZA ZAWODOWA I WYMOGI DOTYCZĄCE UZYSKANIA LICENCJI

Celem »szkolenia ogólnego« jest zapewnienie »ogólnych« kompetencji w zakresie wszystkich aspektów, które są istotne dla zawodu maszynisty. Szkolenie ogólne w tym zakresie będzie się koncentrować na podstawowej wiedzy i podstawowych zasadach mających zastosowanie niezależnie od rodzaju i charakteru taboru lub infrastruktury. Można je zorganizować bez ćwiczeń praktycznych.

Kompetencje w odniesieniu do określonych rodzajów taboru lub w odniesieniu do bezpieczeństwa i zasad eksploatacji oraz technik dotyczących danej infrastruktury nie wchodzą w skład kompetencji »ogólnych«. Szkolenia mające na celu zapewnienie kompetencji dotyczących określonego taboru lub infrastruktury odnoszą się do certyfikatu maszynisty i zostały określone w załącznikach V i VI.

Szkolenie ogólne obejmuje tematy 1)–7), wyszczególnione poniżej. Nie zostały one wymienione w kolejności pierwszeństwa.

Czasowniki użyte w wykazie wskazują charakter kompetencji, które ma opanować szkolona osoba. Ich znaczenie zostało opisane w poniższej tabeli:

Charakter kompetencji

Opis

wiedzieć, opisać

opisuje nabywanie wiedzy (dane, fakty) potrzebnej do zrozumienia wzajemnych powiązań

rozumieć, rozpoznać

opisuje rozpoznawanie i zapamiętywanie kontekstu, wykonywanie zadań i rozwiązywanie problemów w określonych ramach

1) Praca maszynisty, środowisko pracy, rola i odpowiedzialność maszynisty w procesie ruchu kolejowego, wymagania zawodowe i personalne dotyczące obowiązków maszynisty

a) znać zasadniczy kształt prawodawstwa i przepisy mające zastosowanie do ruchu kolejowego i bezpieczeństwa (wymagania i procedury dotyczące przyznawania uprawnień maszynistom, towarów niebezpiecznych, ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej itp.);

b) rozumieć szczególne wymogi oraz wymagania zawodowe i personalne (głównie praca samodzielna, praca w systemie zmianowym w cyklu 24-godzinnym, indywidualna ochrona i zabezpieczenia, czytanie i aktualizacja dokumentów itp.);

c) rozumieć zachowania zgodne z odpowiedzialnością za kluczowe kwestie bezpieczeństwa (leki, alkohol, narkotyki i inne substancje psychoaktywne, choroby, stres, zmęczenie itp.);

d) potrafić wskazać dokumenty referencyjne i operacyjne (np. zbiór przepisów, opis trasy, podręcznik maszynisty itp.);

e) określić odpowiedzialność i funkcje odpowiednich osób;

f) rozumieć znaczenie dokładności wykonywania zadań i metod pracy;

g) rozumieć bezpieczeństwo i higienę pracy (np. kodeks postępowania na torach i w ich pobliżu, kodeks postępowania w zakresie wsiadania do i wysiadania z pojazdu trakcyjnego, ergonomika, przepisy dotyczące bezpieczeństwa personelu, środki ochrony indywidualnej itp.);

h) znać umiejętności i zasady behawioralne (radzenie sobie ze stresem, sytuacje ekstremalne itp.);

i) znać zasady ochrony środowiska (prowadzenie pojazdu w sposób minimalizujący zanieczyszczenia środowiska itp.).

2) Technologie kolejowe, w tym zasady bezpieczeństwa stanowiące podstawę przepisów eksploatacyjnych

a) znać zasady, regulacje i przepisy dotyczące bezpieczeństwa działalności kolei;

b) określić odpowiedzialność i funkcje odpowiednich osób.

3) Podstawowe zasady dotyczące infrastruktury kolejowej

a) znać zasady i parametry systemowe i strukturalne;

b) znać ogólne charakterystyki torów, stacji, stacji rozrządowych;

c) znać budowle kolejowe (mosty, tunele, zwrotnice itp.);

d) znać tryby pracy (np. ruch na linii jednotorowej, dwutorowej itp.);

e) znać systemy sterowania sygnalizacją i pociągiem;

f) znać urządzenia bezpieczeństwa (wykrywacze zagrzanych łożysk osiowych, wykrywacze dymu w tunelach itp.);

g) znać systemy zasilania trakcji (sieć trakcyjna, trzecia szyna itp.).

4) Podstawowe zasady dotyczące łączności operacyjnej

a) znać znaczenie łączności oraz środków i procedur dotyczących łączności;

b) potrafić wskazać osoby, z którymi maszynista musi się kontaktować oraz ich role i odpowiedzialność (personel zarządcy infrastruktury, obowiązki służbowe pozostałych pracowników obsługi pociągu itp.);

c) identyfikować sytuacje/przyczyny, które wymagają uruchomienia łączności;

d) rozumieć metody łączności.

5) Pociągi, ich skład oraz wymogi techniczne dotyczące pojazdów trakcyjnych, wagonów towarowych i osobowych oraz innego taboru

a) znać ogólne rodzaje trakcji (elektryczna, wysokoprężna, parowa itp.);

b) opisać układ pojazdu (wózki, pudła, kabina maszynisty, systemy ochrony itp.),

c) znać treść i systemy oznakowania;

d) znać dokumentację dotyczącą składu pociągu;

e) rozumieć systemy hamowania i obliczenia dotyczące ich skuteczności;

f) określić prędkość pociągu;

g) potrafić wskazać maksymalne obciążenie i siły na sprzęgu;

h) znać działanie i cel systemu zarządzania pociągiem.

6) Ogólne zagrożenia związane z ruchem kolejowym

a) rozumieć zasady regulujące bezpieczeństwo ruchu;

b) znać zagrożenia związane z ruchem kolejowym oraz różne środki stosowane do ich ograniczania;

c) znać zdarzenia mające znaczenie dla bezpieczeństwa i rozumieć wymagane zachowania/reakcje;

d) znać procedury mające zastosowanie do wypadków z udziałem ludzi (np. ewakuacji).

7) Podstawowe zasady fizyki

a) rozumieć siły działające na koła;

b) określić czynniki wpływające na przyspieszenie i skuteczność hamowania (warunki pogodowe, urządzenia hamulcowe, zmniejszona przyczepność, piaskowanie itp.);

c) rozumieć zasady dotyczące elektryczności (obwody, napięcie pomiarowe itp.).”