Załącznik XVI

1. Wymogi ogólne

1.1.

„Typ pojazdu w odniesieniu do podpórek” oznacza kategorię pojazdów, które nie różnią się między sobą pod takimi zasadniczymi względami, jak masa pojazdu, rozkład masy pomiędzy osie, rozmiary opon i wymiary kół oraz cechy konstrukcyjne i materiał konstrukcyjny podpórki pojazdu.

1.2.

Pojazdy kategorii L1e i L3e muszą być wyposażone w co najmniej jedną podpórkę.

1.2.1. Każda przymocowana do pojazdu podpórka musi umożliwiać spełnianie przez pojazd wymogów eksploatacyjnych określonych w pkt 2–2.5.2 bez trzymania lub podpierania przez osobę lub w jakikolwiek inny sposób.

1.2.2. Pojazdy wyposażone w koła bliźniacze nie muszą być wyposażone w podpórkę pod warunkiem, że zostały spełnione wymogi eksploatacyjne określone w pkt 3–3.2.5 i 3.4–3.4.3.4.

1.2.3. Podpórki boczne zamontowane w pojazdach kategorii L1e o masie w stanie gotowym do jazdy mniejszej niż 35 kg nie podlegają wymogom określonym w pkt 2.3.3–2.3.4 i 2.5.2.

1.3.

Pojazdy kategorii L4e wyposaża się w co najmniej jedną podpórkę pod następującymi warunkami:

1.3.1. Jeżeli wózek boczny można odłączyć od motocykla w taki sposób, że motocykl może być używany bez niego, motocykl ten musi sam spełniać wymagania dotyczące motocykli bez wózka bocznego zawarte w pkt 1.2–1.2.2.

2. Wymogi szczegółowe

2.1.

Podpórka jest wykonana jako podpórka boczna lub podpórka centralna.

2.2.

Jeżeli podpórka obraca się wokół dolnej części pojazdu lub pod nią, jej wolny koniec musi się składać w kierunku tyłu pojazdu do pozycji złożonej.

2.3.

Szczegółowe wymogi dotyczące podpórek bocznych

2.3.1. Podpórka boczna musi być w stanie podeprzeć pojazd, tak aby zapewnić jego stateczność boczną, niezależnie od tego, czy pojazd znajduje się na powierzchni poziomej, czy na pochyłości. Musi również zapobiegać większemu pochyleniu pojazdu nieruchomego lub jego zbyt łatwemu ustawianiu się w pozycji pionowej w stopniu powodującym jego niestabilność i możliwość przewrócenia.

2.3.2. Podpórka boczna musi być w stanie podeprzeć pojazd, tak aby zapewnić jego pełną stateczność przy parkowaniu na pochyłości. Wymóg ten sprawdza się zgodnie z procedurami i wymogami eksploatacyjnymi określonymi w pkt 3–3.2.5 i 3.4–3.4.3.4.

2.3.3. Podpórka boczna musi być w stanie powrócić automatycznie do pozycji złożonej w następujących warunkach:

— kiedy pojazd powraca do normalnej pionowej pozycji jazdy, lub

— kiedy pojazd rusza do przodu w wyniku celowego działania kierowcy, będąc w normalnej pionowej pozycji jazdy.

2.3.4. Wymagania określone w pkt 2.3.3 nie dotyczą pojazdu zaprojektowanego w taki sposób, by przy podpórce bocznej w pozycji użytkowej nie mógł być wprawiony w ruch.

2.3.5. Podpórka boczna musi być tak zaprojektowana i wykonana, aby nie mogła się automatycznie złożyć, kiedy pojazd jest przechylany, aby oprzeć wolny koniec podpórki bocznej o nawierzchnię.

2.3.5.1. Jednak w drodze odstępstwa od pkt 1.2.1 i 2.3.5 podpórka boczna zamontowana w pojeździe kategorii L3e-A1E, L3e-A2E, L3e-A3E, L3e-A1T, L3e-A2T lub L3e-A3T może powracać automatycznie do pozycji złożonej, jeżeli nie jest trzymana lub podpierana przez osobę.

2.3.6. Podpórka boczna musi być tak zaprojektowana i wykonana, by nie zamykała się automatycznie, jeżeli niespodziewanie lub nieumyślnie zostanie zmieniony kąt pochylenia (na przykład wskutek delikatnego popchnięcia w efekcie działania osób trzecich lub wskutek podmuchu wytworzonego przez przejeżdżający duży pojazd) w następujących warunkach:

— kiedy pojazd zostawiono bez dozoru w położeniu parkowania, oraz

— kiedy podpórka boczna znajduje się w pozycji użytkowej.

Zgodność z tym wymogiem sprawdza się zgodnie z procedurą określoną w pkt 3.3, 3.3.1 oraz 3.3.2.

2.4.

Szczegółowe wymogi dotyczące podpórek centralnych

2.4.1. Podpórka centralna musi być w stanie podeprzeć pojazd, niezależnie od tego, czy w kontakcie z podłożem pozostaje jedno koło czy oba koła, tak aby zapewnić jego stateczność boczną, niezależnie od tego, czy pojazd znajduje się na powierzchni poziomej, czy na pochyłości.

2.4.2. Podpórka centralna musi być w stanie podeprzeć pojazd, tak aby zapewnić jego pełną stateczność kiedy pojazd jest zaparkowany na pochyłości. Wymóg ten sprawdza się zgodnie z procedurami i wymogami eksploatacyjnymi określonymi w pkt 3–3.2.5 i 3.4–3.4.3.4.

2.4.3. Podpórka centralna musi być w stanie powrócić automatycznie do tyłu do pozycji złożonej, gdy pojazd jest przesuwany celowo do przodu, aby podnieść podpórkę centralną z podłoża.

2.4.4. Wymóg określony w pkt 2.4.3 nie dotyczy pojazdu zaprojektowanego w taki sposób, by przy podpórce centralnej w pozycji użytkowej nie mógł być wprawiony w ruch.

2.5.

Mechanizm podtrzymywania podpórek

2.5.1. Podpórki muszą być wyposażone w mechanizm, który utrzymuje je w pozycji złożonej.

2.5.2. Mechanizm podtrzymywania podpórek składa się z:

— dwóch niezależnych urządzeń, takich jak dwie oddzielne sprężyny lub jedna sprężyna i jedno inne urządzenie przytrzymujące, lub

— pojedynczego urządzenia, które musi działać niezawodnie przez co najmniej 10 000 cykli normalnego używania, jeżeli pojazd jest wyposażony w dwie podpórki; lub 15 000 cykli normalnego używania, jeżeli pojazd jest wyposażony tylko w jedną podpórkę.

3. Procedura badania

3.1. Specyfikacje nawierzchni badawczej

3.1.1.

Do prowadzenia badań wykorzystuje się platformę badawczą zaprojektowaną w taki sposób, by mogła znaleźć się w położeniu symulującym przechyły wzdłużne i poprzeczne.

3.1.2.

Platforma badawcza musi być płaska, prostokątna i musi mieć odpowiednie wymiary, aby podczas symulowania przechyłów wzdłużnych i poprzecznych w pełni mieścił się na niej pojazd w położeniu parkowania. Podczas badania nie może ona ulegać żadnym zauważalnym ugięciom ani odkształceniu.

3.1.3.

Nawierzchnia platformy badawczej musi być czysta, sucha, chropowata i zapewniać wystarczające tarcie, aby zapobiec ślizganiu się po niej opon pojazdu podczas badań.

3.2. Przygotowanie pojazdu (ważne dla wszystkich badań)

3.2.1.

Masę pojazdu dostosowuje się do podanej przez producenta masy pojazdu gotowego do jazdy, bez kierowcy, powiększonej o masę ewentualnych akumulatorów napędowych.

3.2.2.

Ciśnienie w oponach pojazdu należy dostosować do wartości określonych przez producenta.

3.2.3.

Przełożenie pojazdu należy ustawić w położeniu „parkowanie”, jeżeli istnieje, w przypadku przekładni automatycznej lub w położeniu „neutralnym” we wszystkich innych przypadkach.

3.2.4.

Jeżeli pojazd jest wyposażony w hamulec postojowy, należy go użyć.

3.2.5.

Układ kierowniczy pojazdu należy zablokować. Jeżeli układ kierowniczy można zablokować w więcej niż jednym położeniu pojazd poddaje się następującym badaniom z układem kierowniczym zablokowanym w każdym dostępnym położeniu:

3.3. Badanie stateczności pojazdu wyposażonego w podpórkę boczną na podłożu poziomym

3.3.1.

Pojazd z podpórką boczną w pozycji użytkowej parkuje się na poziomej platformie badawczej.

3.3.2.

Pojazd ustawia się w taki sposób, aby zwiększyć o 3,0° kąt między przesuniętą wzdłużną płaszczyzną symetrii pojazdu (ponieważ pojazd jest zaparkowany i przechylony jego wzdłużna płaszczyzna symetrii jest przemieszczona, a zatem nie jest już od pionowa) a powierzchnią poziomą, popychając i przemieszczając pojazd do pozycji bardziej pionowej.

3.4. Badanie stateczności pojazdu zaparkowanego na powierzchni pochyłej.

3.4.1.

Pojazd parkuje się na poziomej platformie badawczej.

3.4.1.1.

Podpórka pojazdu musi się znajdować w pozycji użytkowej. Jeżeli pojazd jest wyposażony w więcej niż jedną podpórkę, każdą podpórkę oceniania się oddzielnie, powtarzając wszystkie wymagane badania.

3.4.1.2.

Jeżeli pojazd jest wyposażony w koła bliźniacze i nie jest wyposażony w podpórkę, zgodność z pkt 1.2.2 można wykazać przeprowadzając badania bez podpórki w pozycji użytkowej.

3.4.2.

Platformę badawczą należy przesunąć lub obrócić, aby osiągnąć najmniejsze wymagane nachylenie w odniesieniu do przechyłu poprzecznego na lewą i na prawą stronę pojazdu oraz przechyłu wzdłużnego do przodu i do tyłu pojazdu. Przechył w tych czterech kierunkach przeprowadza się oddzielnie, zaczynając zawsze od położenia poziomego. Pojazd musi pozostać stabilny podczas przechylania platformy badawczej lub można go umieścić w odpowiedniej pozycji po przechyleniu platformy.

3.4.3.

Tabela 14-1

Wymogi w zakresie przechyłu dotyczące podpórek bocznych i centralnych (zob. także rys. od 14-1 do 14-3)

Przechył

Podpórka boczna

Podpórka centralna

Motorower

Motocykl

Motorower

Motocykl

Przechył poprzeczny

(w lewo)

5 %

6 %

6 %

8 %

Przechył poprzeczny

(w prawo)

5 %

6 %

6 %

8 %

Przechył wzdłużny

(w dół)

5 %

6 %

6 %

8 %

Przechył wzdłużny

(w górę)

6 %

8 %

12 %

14 %

3.4.3.1.

Rysunek 14-1

Przechył poprzeczny w lewo i w prawo (podpórka boczna)

3.4.3.2.

Rysunek 14-2

Przechył poprzeczny w lewo i w prawo (podpórka centralna)

3.4.3.3.

Rysunek 14-3

Przechył wzdłużny w dół

Rysunek 14-4

Przechył wzdłużny w górę

3.4.3.4.

Jeżeli pojazd na przechylonej platformie badawczej opiera się na podpórce centralnej i tylko na jednym kole i jeżeli można go utrzymać w tym położeniu z podpórką centralną i przednim albo tylnym kołem pozostającym w kontakcie z nawierzchnią nośną, to badania opisane w pkt 3.4.2–3.4.3.3 należy przeprowadzić wyłącznie z pojazdem opartym na podpórce centralnej i tylnym kole pozostającym w kontakcie z platformą badawczą.