Załącznik I

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (Acceptable Means of Compliance, AMC)” oznaczają niewiążące normy przyjęte przez Agencję w celu przedstawienia sposobów spełnienia wymagań przedstawionych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008 i jego przepisach wykonawczych;

2) „rozporządzalna długość przerwanego startu (accelerate-stop distance available, ASDA)” oznacza rozporządzalną długość rozbiegu przy starcie powiększoną o długość zabezpieczenia przerwanego startu, o ile zabezpieczenie to jest dostępne;

3) „służba kontroli lotniska” oznacza służbę kontroli ruchu lotniczego (ATC) dla ruchu lotniskowego;

4) „wyposażenie lotniska” oznacza wszelkie wyposażenie, aparaturę, podzespoły, oprogramowanie lub urządzenia dodatkowe, które są używane lub mają zostać użyte na potrzeby operacji statków powietrznych na lotnisku;

4a) „poziom natężenia ruchu [na lotnisku]” oznacza liczbę operacji podczas przeciętnej godziny największego ruchu i stanowi średnią arytmetyczną liczby operacji w ciągu godziny największego ruchu w poszczególne dni dla wszystkich dni roku;

5) „dane lotnicze” oznaczają fakty, pojęcia lub instrukcje lotnicze przedstawione w sposób sformalizowany, dostosowany do potrzeb komunikowania się, interpretowania lub przetwarzania;

6) „służba informacji lotniczej” oznacza służbę utworzoną w określonym obszarze, odpowiedzialną za zapewnienie informacji i danych lotniczych niezbędnych dla bezpieczeństwa, regularności i efektywności żeglugi powietrznej;

6a) „biuletyn informacji lotniczej (ang. aeronautical information circular, AIC)” oznacza zawiadomienie zawierające informacje o charakterze niekwalifikującym ich do sporządzenia NOTAM lub włączenia do AIP, lecz dotyczące bezpieczeństwa lotów, żeglugi powietrznej lub zagadnień natury technicznej, administracyjnej lub prawnej;

6b) „produkt informacji lotniczej (ang. aeronautical information product)” oznacza dane i informacje lotnicze dostarczane albo jako cyfrowe zbiory danych, albo w ustandaryzowanej formie prezentacji na papierze bądź na nośnikach elektronicznych. Produktami informacji lotniczej są:

— AIP, wraz ze zmianami i suplementami,

— AIC,

— mapy lotnicze,

— NOTAM,

— cyfrowe zbiory danych;

6c) „zbiór informacji lotniczych (ang. aeronautical information publication, AIP)” oznacza publikację wydawaną przez organ państwa członkowskiego lub wraz z nim, zawierającą informacje lotnicze o charakterze trwałym, które mają istotne znaczenie dla żeglugi powietrznej;

7) „służby żeglugi powietrznej” oznaczają służby ruchu lotniczego; służby łączności, nawigacyjne i dozorowania; służby meteorologiczne dla żeglugi powietrznej; oraz służby informacji lotniczej;

8) „służby ruchu lotniczego” oznaczają różne służby informacji powietrznej, służby alarmowe, służby doradcze ruchu lotniczego i służby kontroli ruchu lotniczego (służby kontroli obszaru, zbliżania i lotniska);

9) „służba kontroli ruchu lotniczego (ATC)” oznacza służbę zapewnianą w celu:

1. zapobiegania kolizjom:

— między statkami powietrznymi, oraz

— między statkami powietrznymi i przeszkodami na polu manewrowym; oraz

2. usprawniania i utrzymywania uporządkowanego przepływu ruchu lotniczego;

10) „stanowisko postojowe” oznacza wyznaczony obszar na płycie postojowej przeznaczony do wykorzystania jako miejsce postojowe dla statku powietrznego;

11) „droga kołowania na stanowisko postojowe” oznacza część płyty postojowej wyznaczoną jako droga kołowania i przeznaczoną wyłącznie do zapewnienia dostępu do stanowisk postojowych;

12) „alternatywne sposoby spełnienia wymagań” oznaczają sposoby spełnienia wymagań, które są alternatywne w stosunku do istniejących akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań (Acceptable Means of Compliance, AMC) lub proponują nowe sposoby spełnienia wymagań rozporządzenia (WE) nr 216/2008 i jego przepisów wykonawczych, dla których Agencja nie przyjęła jeszcze odpowiednich akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań (AMC);

13) „służba alarmowa” oznacza służbę zapewnianą w celu powiadamiania właściwych organizacji o statkach powietrznych potrzebujących pomocy w zakresie poszukiwania i ratownictwa oraz w celu współdziałania z tymi organizacjami stosownie do potrzeb;

14) „płytowa droga kołowania” oznacza część systemu dróg kołowania zlokalizowaną na płycie postojowej i przeznaczoną do zapewnienia trasy kołowania przez tę płytę;

15) „zabezpieczenie wydłużonego startu” oznacza określony prostokątny obszar na lądzie lub na wodzie, pozostający pod kontrolą właściwego podmiotu, wybrany lub przygotowany jako odpowiedni obszar, nad którym samolot może wykonać część fazy początkowego wznoszenia do określonej wysokości względnej;

15a) „zanieczyszczona droga startowa (ang. contaminated runway)” oznacza drogę startową, której nawierzchnia (niezależnie od tego, czy znajduje się na obszarach izolowanych czy też nie) w granicach wykorzystywanej długości i szerokości jest pokryta w znacznej części co najmniej jedną z substancji wymienionych w elementach opisowych warunków na nawierzchni drogi startowej;

16) „materiały niebezpieczne” oznaczają wyroby lub substancje, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa, mienia lub środowiska naturalnego, figurujące na liście materiałów niebezpiecznych w Instrukcjach Technicznych lub sklasyfikowane zgodnie z tymi instrukcjami;

16a) „wysokość bezwzględna decyzji” („DA”) lub „wysokość względna decyzji” („DH”) oznacza określoną wysokość bezwzględną lub wysokość względną podczas trójwymiarowej operacji podejścia do lądowania według wskazań przyrządów, na której należy zainicjować procedurę po nieudanym podejściu, jeżeli nie ustalono wymaganego wzrokowego punktu odniesienia do kontynuacji podejścia;

17) „jakość danych” oznacza stopień lub poziom pewności, że dostarczane dane spełniają wymagania ich użytkownika pod względem dokładności, rozdzielczości i integralności;

17a) „zbiór danych (ang. data set)” oznacza identyfikowalny zbiór danych;

18) „długości deklarowane” oznaczają:

— „rozporządzalną długość rozbiegu przy starcie (take-off run available – TORA)”,

— „rozporządzalną długość startu (take-off distance available – TODA)”,

— „rozporządzalną długość przerwanego startu (accelerate-stop distance available – ASDA)”,

— „rozporządzalną długość lądowania (landing distance available – LDA)”;

18a) „sucho (ang. dry)” w odniesieniu do warunków na drodze startowej oznacza, że nawierzchnia drogi startowej w obrębie powierzchni przeznaczonej do użycia jest wolna od widocznej wilgoci i nie jest zanieczyszczona;

19) „służba informacji powietrznej” oznacza służbę ustanowioną w celu udzielania wskazówek i informacji użytecznych dla bezpiecznego i sprawnego wykonywania lotów;

19a) „fragmenty przedmiotów obcych (ang. foreign object debris, FOD)” oznaczają obiekty nieożywione znajdujące się w polu ruchu naziemnego, które nie pełnią żadnej funkcji operacyjnej ani lotniczej i mogą potencjalnie stanowić zagrożenie dla operacji statków powietrznych;

19b) „punkt niebezpieczny” oznacza miejsce na polu ruchu naziemnego lotniska, w którym w przeszłości miała miejsce kolizja lub wtargnięcie na drogę startową lub gdzie istnieje potencjalne ryzyko ich wystąpienia i w którym konieczna jest zwiększona uwaga pilotów lub kierowców;

20) „zasady czynnika ludzkiego” oznaczają zasady, które mają zastosowanie do projektowania, certyfikacji, szkoleń, operacji i obsługi w dziedzinie lotnictwa, a których zadaniem jest znalezienie bezpiecznego sposobu współdziałania elementów ludzkich z innymi elementami systemu poprzez odpowiednie uwzględnienie wydolności ludzkiej;

21) „wydolność ludzka” oznacza możliwości i ograniczenia ludzkie, które mają wpływ na bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych;

22) „droga startowa przyrządowa” oznacza jeden z następujących rodzajów dróg startowych przeznaczonych dla statków powietrznych wykonujących operacje z wykorzystaniem procedur podejścia według wskazań przyrządów:

1. „droga startowa z podejściem nieprecyzyjnym”: droga startowa obsługiwana przez pomoce wzrokowe i przynajmniej jedną pomoc niewzrokową, przeznaczona do operacji lądowania po operacji podejścia według wskazań przyrządów typu A;

2. „droga startowa z podejściem precyzyjnym kategorii I”: droga startowa obsługiwana przez pomoce wzrokowe i przynajmniej jedną pomoc niewzrokową, przeznaczona do operacji lądowania po operacji podejścia według wskazań przyrządów typu B CAT I;

3. „droga startowa z podejściem precyzyjnym kategorii II”: droga startowa obsługiwana przez pomoce wzrokowe i przynajmniej jedną pomoc niewzrokową, przeznaczona do operacji lądowania po operacji podejścia według wskazań przyrządów typu B CAT II;

4. „droga startowa z podejściem precyzyjnym kategorii III”: droga startowa obsługiwana przez pomoce wzrokowe i przynajmniej jedną pomoc niewzrokową, przeznaczona do operacji lądowania po operacji podejścia według wskazań przyrządów typu B CAT III;

23) „integralność” oznacza stopień pewności, że dane lotnicze i ich wartości nie zostały utracone bądź zmienione od czasu ich przekazania lub autoryzowanej zmiany;

24) „rozporządzalna długość lądowania (landing distance available, LDA)” oznacza długość drogi startowej deklarowanej jako dostępna oraz odpowiednia dla dobiegu lądującego samolotu;

24a) „niezawodność systemu świetlnego (ang. lighting system reliability)” oznacza prawdopodobieństwo funkcjonowania wszystkich urządzeń w granicach określonej tolerancji i gotowość operacyjną całego systemu;

24b) „wskaźniki lokalizacji (ang. Location Indicators)” oznaczają ostatnie obowiązujące wydanie dokumentu Doc 7910 („Location Indicators”) zatwierdzone i opublikowane przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego;

24c) „operacje przy ograniczonej widzialności (LVO)” oznaczają operacje podejścia lub startu na drodze startowej o zasięgu widzialności wzdłuż drogi startowej mniejszym niż 550 m lub o wysokości względnej decyzji mniejszej niż 200 stóp;

25) „procedury ograniczonej widzialności” oznaczają procedury stosowane na lotnisku w celu zapewnienia bezpieczeństwa podczas operacji przy ograniczonej widzialności;

26) „start przy ograniczonej widzialności (LVTO)” oznacza start przy zasięgu widzialności wzdłuż drogi startowej mniejszym niż 550 m;

28) „pole manewrowe” oznacza część lotniska, z wyłączeniem płyt postojowych, przeznaczoną do startów, lądowań i kołowania statków powietrznych;

29) „służby meteorologiczne” oznaczają

urządzenia i usługi , które zapewniają statkowi powietrznemu prognozy, odprawy i obserwacje meteorologiczne, jak również wszelkie inne informacje i dane meteorologiczne zapewniane przez państwa do wykorzystania lotniczego;

30) „oznacznik” oznacza obiekt umieszczony w widocznym miejscu powyżej poziomu terenu w celu oznaczenia przeszkody lub wskazania granicy;

31) „oznakowanie poziome” oznacza symbol lub grupę symboli umieszczonych w widoczny sposób na powierzchni pola ruchu naziemnego w celu przekazania informacji lotniczych;

32) „pole ruchu naziemnego” oznacza część lotniska przeznaczoną do startów, lądowań i kołowania statków powietrznych, składającą się z pola manewrowego i płyty postojowej (płyt postojowych);

33) „służby nawigacyjne” oznaczają

urządzenia i usługi , które zapewniają statkowi powietrznemu informacje o pozycji i czasie;

34) „droga startowa nieprzyrządowa” oznacza drogę startową przeznaczoną dla statków powietrznych wykonujących operacje z wykorzystaniem procedur podejścia z widocznością;

34a) „NOTAM (ang. notice to airmen)” oznacza wiadomość rozpowszechnianą za pomocą środków telekomunikacyjnych, zawierającą informacje o ustanowieniu, stanie lub zmianach urządzeń lotniczych, służbach, procedurach, a także o niebezpieczeństwie, których znajomość we właściwym czasie jest istotna dla personelu związanego z operacjami lotniczymi;

34b) „kod NOTAM (ang. NOTAM code)” oznacza kod zawarty w ostatnim obowiązującym wydaniu dokumentu ICAO Doc 8400 „Procedury dla służb żeglugi powietrznej – Kody i skróty stosowane w międzynarodowym lotnictwie cywilnym” [Procedures for Air Navigation Services – ICAO Abbreviations and Codes (PANS ABC)] zatwierdzonym i opublikowanym przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego;

34c) „operacja z kredytem zaufania do działań operacyjnych” oznacza operację z wykorzystaniem określonego statku powietrznego lub sprzętu naziemnego lub kombinacji statku powietrznego i sprzętu naziemnego, która dopuszcza zastosowanie któregokolwiek z następujących rozwiązań:

a) stosowanie mniej rygorystycznych niż standardowe minimów operacyjnych lotniska w odniesieniu do konkretnej klasyfikacji operacji;

b) możliwość spełnienia lub ograniczenia wymogów dotyczących widzialności;

c) zmniejszenie wymaganej liczby urządzeń naziemnych;

36) „cykl planowania nadzoru” oznacza okres czasu, w trakcie którego weryfikuje się ciągłą zgodność z wymaganiami;

37) „droga kołowania szybkiego zjazdu” oznacza drogę kołowania połączoną pod kątem ostrym z drogą startową, tak aby umożliwić lądującym samolotom opuszczenie drogi startowej przy prędkościach większych niż osiągane na innych drogach kołowania przeznaczonych do zjazdu, zmniejszając dzięki temu do minimum czas zajmowania drogi startowej;

38) „droga startowa” oznacza określony prostokątny obszar wyznaczony na lotnisku lądowym, przygotowany do startów i lądowań statków powietrznych;

38a) „matryca oceny warunków na drodze startowej (ang. runway condition assessment matrix, RCAM)” oznacza matrycę umożliwiającą dokonanie oceny kodu określającego warunki na drodze startowej (kodu RWYCC) przy użyciu powiązanych procedur, na podstawie zaobserwowanych elementów warunków na nawierzchni drogi startowej i meldunku pilota dotyczącego siły hamowania;

38b) „kod określający warunki na drodze startowej (ang. runway condition code, RWYCC)” oznacza liczbę, którą należy wpisać w raporcie o warunkach na drodze startowej (RCR), odpowiadającą wpływowi warunków na nawierzchni drogi startowej na osiągi samolotu podczas hamowania i sterowanie w osi poprzecznej;

38c) „raport o warunkach na drodze startowej (ang. runway condition report, RCR)” oznacza wyczerpujący znormalizowany raport dotyczący warunków na nawierzchni drogi startowej i ich wpływu na osiągi samolotu podczas startu i lądowania, sporządzony przy użyciu kodów określających warunki na drodze startowej;

38d) „strefa bezpieczeństwa końca drogi startowej (ang. runway end safety area, RESA)” powierzchnia symetryczna w stosunku do linii centralnej drogi startowej i przylegająca do końca pasa drogi startowej, zmniejszająca ryzyko uszkodzenia samolotu, który przyziemił zbyt krótko lub przekroczył koniec drogi startowej;

38e) „miejsce oczekiwania przy drodze startowej (ang. runway holding position)” oznacza miejsce wyznaczone w celu ochrony drogi startowej, powierzchni ograniczającej przeszkody lub strefy ochronnej systemu lądowania według wskazań przyrządów (ILS) lub mikrofalowego systemu lądowania (MLS), gdzie kołujący statek powietrzny lub poruszający się pojazd musi się zatrzymać, chyba że organ kontroli lotniska wyda inne polecenie;

38f) „pas drogi startowej (ang. runway strip)” oznacza wyznaczoną powierzchnię (jeśli jest ona dostępna) obejmującą drogę startową oraz zabezpieczenie przerwanego startu, przeznaczoną do:

a) zmniejszenia ryzyka uszkodzenia statku powietrznego w przypadku zjechania z drogi startowej;

b) zapewnienia bezpieczeństwa statku powietrznego przelatującego nad tą powierzchnią w trakcie operacji startu lub lądowania;

38g) „warunki na nawierzchni drogi startowej (ang. runway surface condition)” oznaczają opis warunków na nawierzchni drogi startowej wykorzystany w RCR, który stanowi podstawę określenia kodu RWYCC na potrzeby osiągów samolotu;

38h) „elementy opisowe warunków na nawierzchni drogi startowej (ang. runway surface condition descriptors)” oznaczają jedną z następujących substancji występującą na nawierzchni drogi startowej:

a) ubity śnieg – śnieg, który został ubity w stałą masę, w której opony przejeżdżającego samolotu, przy ciśnieniu i obciążeniu eksploatacyjnym, nie spowodują znaczącego dalszego ubicia ani wgłębienia;

b) suchy śnieg – śnieg, z którego nie da się łatwo uformować kuli śniegowej;

c) szron – kryształki lodu powstałe z wilgoci zawartej w powietrzu na powierzchni, której temperatura jest równa temperaturze zamarzania lub jest od niej niższa; szron różni się od lodu tym, że jego kryształki tworzą się niezależnie i w związku z tym mają bardziej ziarnistą strukturę;

d) lód – woda, która zamarzła, lub ubity śnieg, który przekształcił się w lód w zimnych i suchych warunkach;

e) topniejący śnieg – śnieg nasycony wodą do tego stopnia, że woda wypływa z podniesionej garstki lub rozpryskuje się po mocnym nadepnięciu;

f) stojąca woda – woda o głębokości ponad 3 mm;

g) mokry lód – lód, na którego powierzchni występuje woda, lub topiący się lód;

h) mokry śnieg – śnieg, który zawiera wystarczającą ilość wody, aby uformować zbitą, twardą kulę śniegową, z której jednak nie będzie wyciekać woda;

39) „rodzaj drogi startowej” oznacza drogę startową przyrządową lub drogę startową nieprzyrządową;

40) „widzialność wzdłuż drogi startowej (Runway Visual Range, RVR)” oznacza odległość, do której pilot statku powietrznego znajdującego się na linii centralnej drogi startowej może dostrzec oznakowanie poziome na powierzchni drogi startowej lub światła wytyczające tę drogę albo wskazujące jej linię centralną;

41) „system zarządzania bezpieczeństwem” oznacza systematyczne podejście do zarządzania bezpieczeństwem, obejmujące niezbędne struktury organizacyjne, zakresy odpowiedzialności, strategie i procedury;

41a) „śliska mokra droga startowa (ang. slippery wet runway)” oznacza mokrą drogę startową, na znacznej części której stwierdzono pogorszenie charakterystyki tarcia nawierzchni;

41b) „SNOWTAM” oznacza NOTAM oddzielnej serii, zawiadamiający przy użyciu standardowego formularza do podawania warunków panujących na nawierzchni, o zaistnieniu lub ustaniu istnienia warunków niebezpiecznych w obrębie pola naziemnego ruchu lotniczego, spowodowanych przez: śnieg, lód, topniejący śnieg, szadź, stojącą wodę lub wodę powiązaną ze śniegiem, topniejącym śniegiem, lodem lub szadzią;

41c) „droga startowa specjalnie przygotowana do warunków zimowych (ang. specially prepared winter runway)” oznacza drogę startową charakteryzującą się suchą zmrożoną warstwą ubitego śniegu lub lodu, lub zarówno śniegu, jak i lodu, której nawierzchnię posypano piaskiem lub żwirem lub poddano nawierzchniowej obróbce mechanicznej w celu poprawy charakterystyki tarcia;

42) „zabezpieczenie przerwanego startu” oznacza określony prostokątny obszar na lądzie na końcu rozporządzalnej długości rozbiegu przy starcie, przygotowany jako odpowiedni obszar, na którym statek powietrzny może się zatrzymać w przypadku przerwanego startu;

43) „rozporządzalna długość startu (take-off distance available, TODA)” oznacza rozporządzalną długość rozbiegu przy starcie powiększoną o długość zabezpieczenia wydłużonego startu, o ile zabezpieczenie to jest dostępne;

44) „rozporządzalna długość rozbiegu przy starcie (take-off run available, TORA)” oznacza długość drogi startowej deklarowanej jako dostępna oraz odpowiednia dla rozbiegu startującego samolotu;

45) „droga kołowania” oznacza określoną drogę na lotnisku lądowym, wyznaczoną do kołowania statków powietrznych i zapewniającą połączenie między poszczególnymi częściami lotniska, obejmującą:

— drogę kołowania na stanowisko postojowe,

— płytową drogę kołowania,

— drogę kołowania szybkiego zjazdu;

46) „Instrukcje Techniczne” oznaczają ostatnie obowiązujące wydanie „Instrukcji technicznych dla bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną” (Doc 9284-AN/905), łącznie z suplementem oraz wszelkimi dodatkami, zatwierdzone i opublikowane przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego;

47) „warunki certyfikatu” oznaczają wszystkie następujące informacje:

— wskaźniki lokalizacji ICAO;

— warunki eksploatacji (VFR/IFR, w dzień/w nocy);

— operacje wykonywane przez samoloty na drogach startowych specjalnie przygotowanych do warunków zimowych;

— droga startowa – długości deklarowane;

— rodzaje dróg startowych i zapewniane podejścia;

— kod referencyjny lotniska;

— zakres operacji statków powietrznych wykraczających poza certyfikowaną charakterystykę konstrukcyjną lotniska;

— zapewnienie służb zarządzania płytą postojową (tak/nie);

— poziom ochrony w zakresie służby ratowniczo-gaśniczej;

47a) „operacja podejścia według wskazań przyrządów typu A” oznacza operację podejścia według wskazań przyrządów przy minimalnej wysokości względnej zniżania lub wysokości względnej decyzji nie mniejszej niż 75 m (250 stóp);

47b) „operacja podejścia według wskazań przyrządów typu B” oznacza operację podejścia według wskazań przyrządów przy wysokości względnej decyzji mniejszej niż 75 m (250 stóp), w przypadku której wyróżnia się następujące kategorie:

1. kategoria I (CAT I): wysokość względna decyzji nie mniejsza niż 60 m (200 stóp) przy widzialności nie mniejszej niż 800 m albo zasięgu widzialności wzdłuż drogi startowej nie mniejszym niż 550 m;

2. kategoria II (CAT II): wysokość względna decyzji mniejsza niż 60 m (200 stóp), ale nie mniejsza niż 30 m (100 stóp), przy zasięgu widzialności wzdłuż drogi startowej nie mniejszym niż 300 m;

3. kategoria III (CAT III): wysokość względna decyzji mniejsza niż 30 m (100 stóp) bądź bez wysokości względnej decyzji i przy zasięgu widzialności wzdłuż drogi startowej mniejszym niż 300 m lub bez ograniczeń dotyczących widzialności wzdłuż drogi startowej;

48) „pomoce wzrokowe (ang. visual aids)” oznaczają wskaźniki i urządzenia sygnalizacyjne, oznakowanie poziome, światła, znaki pionowe i oznaczniki lub ich połączenie;

49) „mokra droga startowa (ang. wet runway)” oznacza drogę startową, której nawierzchnia w obrębie powierzchni przeznaczonej do użycia jest w jakimkolwiek widocznym miejscu wilgotna lub pokryta do 3 mm wody.