Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1321/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zatwierdzeń udzielanych organizacjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania Tekst mający znaczenie dla EOG

Załącznik III

W mocy

(Część 66)

SPIS TREŚCI

66.1.

Właściwy organ

SEKCJA A –

WYMAGANIA TECHNICZNE

PODSEKCJA A —

LICENCJA NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU POWIETRZNEGO

66.A.1

Zakres

66.A.3

Kategorie i podkategorie licencji

66.A.5

Grupy statków powietrznych

66.A.10

Wniosek

66.A.15

Kwalifikowalność

66.A.20

Przywileje

66.A.25

Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy

66.A.30

Wymagania dotyczące doświadczenia

66.A.40

Przedłużona ważność licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

66.A.45

Zatwierdzanie uprawnień dotyczących statków powietrznych

66.A.50

Ograniczenia

66.A.55

Dowód kwalifikacji

66.A.70

Przepisy dotyczące konwersji

SEKCJA B –

PROCEDURA WŁAŚCIWEGO ORGANU

PODSEKCJA A —

PRZEPISY OGÓLNE

66.B.1

Zakres

66.B.2

Sposoby spełnienia wymagań

66.B.10

Właściwy organ

66.B.15

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

66.B.20

Przechowywanie akt

66.B.25

Wzajemna wymiana informacji

66.B.30

Zwolnienia

PODSEKCJA B —

WYDAWANIE LICENCJI NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU POWIETRZNEGO

66.B.100

Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego przez właściwy organ

66.B.105

Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego poprzez zatwierdzoną organizację obsługi technicznej z części 145.

66.B.110

Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku powietrznego w celu włączenia dodatkowej podstawowej kategorii lub podkategorii

66.B.115

Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku powietrznego w celu uwzględnienia uprawnienia dotyczącego statku powietrznego lub wykreślenia ograniczeń

66.B.120

Procedura wznowienia ważności licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

66.B.125

Procedura konwersji licencji z uwzględnieniem uprawnień na grupę

66.B.130

Procedura bezpośredniego zatwierdzania szkolenia na typ statku powietrznego

66.B.135

Procedura zatwierdzania kursów szkoleniowych opartych na multimediach

PODSEKCJA C —

EGZAMINY

66.B.200

Egzaminowanie przez właściwy organ

PODSEKCJA D —

KONWERSJA KWALIFIKACJI PERSONELU POŚWIADCZAJĄCEGO

66.B.300

Przepisy ogólne

66.B.305

Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji

66.B.310

Raport konwersji dla zezwoleń zatwierdzonych organizacji obsługi technicznej

PODSEKCJA E —

ZALICZENIA EGZAMINÓW

66.B.400

Przepisy ogólne

66.B.405

Raport zaliczenia

66.B.410

Okres ważności zaliczenia

PODSEKCJA F —

CIĄGŁY NADZÓR

66.B.500

Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

DODATKI

Dodatek I —

Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy (z wyjątkiem licencji kategorii L)

Dodatek II —

Podstawowy standard egzaminacyjny (z wyjątkiem licencji kategorii L)

Dodatek III —

Szkolenie na typ statku powietrznego i standard ocen dotyczących typu statku powietrznego — szkolenie w miejscu pracy

Dodatek IV —

Moduły lub moduły częściowe doświadczenia i podstawowej wiedzy wymagane do przedłużenia licencji na obsługę techniczną statku powietrznego określonej w części 66

Dodatek V —

Formularz wniosku – Formularz 19 EASA

Dodatek VI —

Licencja obsługi technicznej statku powietrznego, o której mowa w załączniku III (część 66) – Formularz 26 EASA

Dodatek VII —

Wymagania dotyczące podstawowej wiedzy na potrzeby licencji na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L

Dodatek VIII —

Podstawowy standard egzaminacyjny na potrzeby licencji na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L

Dodatek IX —

Metoda oceny szkolenia opartego na multimediach

66.1

Właściwy organ

a) Do celów niniejszego załącznika (część 66), właściwym organem jest:

1. organ wyznaczony przez państwo członkowskie, do którego dana osoba składa wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego; lub

2. organ wyznaczony przez inne państwo członkowskie, w przypadku gdy jest to inne państwo, pod warunkiem zawarcia umowy z organem, o którym mowa w ppkt 1. W takim przypadku licencję, o której mowa w ppkt 1, cofa się, wszystkie akta wymienione w pkt 66.B.20 zostają przekazane, a nowa licencja jest wydawana na podstawie tych akt.

b) Agencja jest odpowiedzialna za:

1. ustalenie wykazu statków powietrznych;

2. określenie, jakie kombinacje płatowców/silników (lub zespołów napędowych) są włączone do poszczególnych uprawnień na typ statku powietrznego;

3. w odniesieniu do statku powietrznego, który nie jest objęty żadną z (pod)kategorii licencji wymienionych w pkt 66.A.3 lit. a), określenie mającej(-ych) zastosowanie (pod)kategorii) licencji, która(-e) uprawnia(ją) posiadacza licencji do korzystania z przywilejów określonych w pkt 66.A.20 na tym statku powietrznym.

SEKCJA A

WYMAGANIA TECHNICZNE

PODSEKCJA A

LICENCJA NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU POWIETRZNEGO

66.A.1

Zakres

Niniejsza sekcja określa licencję na obsługę techniczną statku powietrznego oraz ustanawia wymagania odnoszące się do kwestii składania wniosku o licencję, wydawania licencji i ciągłości jej ważności.

66.A.3

Kategorie i podkategorie licencji

a) Licencje na obsługę techniczną statku powietrznego obejmują następujące kategorie oraz, w stosownych przypadkach, podkategorie i uprawnienia na systemy:

1) Kategoria A:

(i) Kategoria A jest podzielona na następujące podkategorie:

— A1 Samoloty turbinowe;

— A2 Samoloty tłokowe;

— A3 Śmigłowce turbinowe;

— A4 Śmigłowce tłokowe.

(ii) Podkategorie A1 i A3 mogą być również stosowane w przypadku statków powietrznych nieobjętych żadną z podkategorii A.

2) Kategoria B1 podzielona na następujące podkategorie:

— B1.1 Samoloty turbinowe;

— B1.2 Samoloty tłokowe;

— B1.E Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym, o maksymalnej masie startowej poniżej 5 700 kg;

— B1.3 Śmigłowce turbinowe;

— B1.4 Śmigłowce tłokowe.

3) Kategoria B2

Licencja B2 ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych.

4) Kategoria B2L

Licencja B2L ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych oprócz statków powietrznych należących do grupy 1 określonych w pkt 66.A.5 ppkt 1 i dzieli się na następujące „uprawnienia na systemy”:

— łączność/nawigacja (com/nav);

— przyrządy;

— autopilot;

— dozorowanie;

— systemy płatowca.

Licencja B2L obejmuje co najmniej jedno uprawnienie na systemy.

5) Kategoria B3

Licencja B3 ma zastosowanie do samolotów bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i mniejszej.

6) Kategoria L podzielona na następujące podkategorie:

— L1C: szybowce o konstrukcji kompozytowej;

— L1: szybowce;

— L2C: szybowce z napędem o konstrukcji kompozytowej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej;

— L2: szybowce z napędem i samoloty ELA1;

— L3H: balony na ogrzane powietrze;

— L3G: balony gazowe;

— L4H: sterowce na ogrzane powietrze;

— L4G: sterowce gazowe ELA2;

— L5: sterowce gazowe inne niż ELA2.

7) Kategoria C

Licencja C ma zastosowanie do samolotów i śmigłowców.

8) Jeżeli dany statek powietrzny można uznać za należący do więcej niż jednej z powyższych (pod)kategorii, Agencja – w oparciu o charakterystykę statku powietrznego – określa(-e) w swoim arkuszu danych do certyfikatu typu (pod)kategorię(-e) licencji mającą(-e) zastosowanie do tego statku powietrznego.

b) Ponadto, w przypadku statków powietrznych oraz kombinacji statków powietrznych i zespołów napędowych, które nie są wymienione w lit. a), stosuje się odpowiednią(-e) (pod)kategorię(-e) licencji(-e) określoną(-e) przez Agencję.

Agencja określa taką(-e) (pod)kategorię(-e) licencji w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, uwzględniając raport wnioskodawcy ubiegającego się o certyfikat typu statku powietrznego lub posiadacza takiego certyfikatu, w którym to raporcie dokonuje się oceny architektury oraz systemów statku powietrznego (i zespołu napędowego) w odniesieniu do programu modułów wiedzy podstawowej i poziomów wiedzy, stosownie do wyznaczonej (pod)kategorii licencji, oraz przywileje określone w pkt 66.A.20.

66.A.5

Grupy statków powietrznych

Do celów uprawnień w licencjach na obsługę techniczną statku powietrznego, statki powietrzne klasyfikuje się według następujących grup:

1) Grupa 1 obejmuje:

(i) samoloty certyfikowane dla MTOM przekraczającej 5 700 kg; samoloty certyfikowane dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej 19; samoloty certyfikowane do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów; samoloty wyposażone w (jeden) silnik(i) turboodrzutowy(-e) lub więcej niż jeden silnik turbośmigłowy; samoloty o maksymalnej certyfikowanej wysokości operacyjnej przekraczającej FL290 z zespołem napędowym innym niż tłokowy; samoloty z zespołem napędowym, który nie jest tłokowy, turbinowy ani elektryczny;

(ii) śmigłowce certyfikowane dla MTOM przekraczającej 3 175 kg; śmigłowce certyfikowane dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej dziewięciu; śmigłowce certyfikowane do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów; śmigłowce wyposażone w wiele silników; śmigłowce wyposażone w zespół napędowy, który nie jest tłokowy, turbinowy ani elektryczny;

(iii) sterowce gazowe inne niż ELA2;

(iv) niekonwencjonalne statki powietrzne; oraz

(v) statki powietrzne wyposażone w systemy sztucznej stateczności i sterowania „fly-by-wire”.

Niezależnie od akapitu pierwszego Agencja może zdecydować o zaklasyfikowaniu – odpowiednio do jednej z podgrup grupy 2, grupy 3 lub grupy 4 – statku powietrznego, który spełnia warunki określone w akapicie pierwszym, jeżeli uzna, że mniejszy stopień skomplikowania danego statku powietrznego uzasadnia taką decyzję.

2) Grupa 2: statki powietrzne inne niż zaklasyfikowane do grupy 1, należące do następujących podgrup:

(i) podgrupa 2a: samoloty z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym;

(ii) podgrupa 2b: śmigłowce z pojedynczym silnikiem turbinowym;

(iii) podgrupa 2c: śmigłowce z pojedynczym silnikiem tłokowym;

(iv) podgrupa 2E: samoloty z elektrycznym zespołem napędowym.

3) Grupa 3: samoloty z silnikiem tłokowym inne niż zaklasyfikowane do grupy 1.

4) Grupa 4: szybowce,

szybowce z napędem , balony i sterowce inne niż zaklasyfikowane do grupy 1.

66.A.10

Składanie wniosku

a) Wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego lub o zmianę takiej licencji składa się do właściwego organu na formularzu 19 EASA (zob. dodatek V) w sposób ustalony przez ten organ.

b) Wniosek o zmianę licencji na obsługę techniczną statku powietrznego składa się do właściwego organu państwa członkowskiego, który wydał tę licencję.

c) Poza dokumentami wymaganymi odpowiednio w pkt 66.A.10 lit. a), 66.A.10 lit. b) oraz 66.B.105 podmiot wnioskujący o wpis dodatkowych kategorii podstawowych lub podkategorii w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego przekazuje oryginał dotychczasowej licencji właściwemu organowi wraz z formularzem 19 EASA.

d) Jeżeli podmiot wnioskujący o zmianę kategorii podstawowych kwalifikuje się do wprowadzenia takich zmian w drodze procedury, o której mowa w pkt 66.B.100 w innym państwie członkowskim niż to, które wydało licencję, wniosek kieruje się do właściwego organu, o którym mowa w pkt 66.1.

e) Jeżeli podmiot wnioskujący o zmianę kategorii podstawowych kwalifikuje się do wprowadzenia takich zmian w drodze procedury, o której mowa w pkt 66.B.105 w innym państwie członkowskim niż to, które wydało licencję, organizacja obsługi technicznej zatwierdzona zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO) przesyła licencję na obsługę techniczną statku powietrznego wraz z formularzem 19 EASA do właściwego organu, o którym mowa w pkt 66.1 w celu opatrzenia zmiany licencji pieczęcią i podpisem lub ponownego wydania licencji, stosownie do przypadku.

f) Do każdego wniosku załącza się dokumentację potwierdzającą spełnienie w momencie składania wniosku wymagań w zakresie obowiązującej wiedzy teoretycznej, szkolenia praktycznego oraz doświadczenia.

66.A.15

Kwalifikowalność

Składający wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego ma co najmniej 18 lat.

66.A.20

Przywileje

a) Zastosowanie mają następujące przywileje:

1. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii A pozwala posiadaczowi na wydawanie poświadczeń obsługi po dokonaniu nieznacznej liniowej obsługi technicznej i naprawieniu prostych usterek w granicach zadań wyszczególnionych w zezwoleniu na certyfikację, o którym mowa w pkt 145.A.35 załącznika II (część 145). Przywileje certyfikacyjne są ograniczone do prac, które posiadacz licencji wykonywał osobiście w organizacji obsługi technicznej, która wydała zezwolenie na certyfikację.

2. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii B1 pozwala posiadaczowi na wydawanie poświadczeń obsługi oraz działanie w charakterze personelu pomocniczego kategorii B1 w odniesieniu do:

— obsługi technicznej wraz z obsługą konstrukcji statku powietrznego, urządzenia napędowego oraz systemów mechanicznych i elektrycznych,

— zadań związanych z systemami elektroniki lotniczej, wymagającymi jedynie prostych testów do potwierdzenia ich zdatności do lotu i niewymagającymi wykrywania usterek.

Kategoria B1 obejmuje odpowiadającą jej podkategorię A.

3. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii B2 pozwala posiadaczowi na:

(i) wydawanie poświadczeń obsługi oraz działanie w charakterze personelu pomocniczego kategorii B2 w zakresie:

— obsługi technicznej systemów elektroniki lotniczej i elektrycznych, oraz

— zadań elektrycznych i związanych z systemami elektroniki lotniczej na zespole napędowym i systemach mechanicznych, wymagającymi jedynie prostych testów do potwierdzenia ich zdatności do lotu, oraz

(ii) wydawania poświadczeń obsługi po dokonaniu nieznacznej liniowej obsługi technicznej i naprawieniu prostych usterek w granicach zadań wyszczególnionych w zezwoleniu na certyfikację, o którym mowa w pkt 145.A.35 załącznika II (część 145). Ten przywilej certyfikacyjny jest ograniczony do prac, które posiadacz licencji wykonywał osobiście w organizacji obsługi technicznej, która wydała zezwolenie na certyfikację, oraz do uprawnień już wyszczególnionych w licencji B2.

Licencja kategorii B2 nie obejmuje żadnej podkategorii A.

4. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii B2L uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi oraz działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii B2L w zakresie:

— obsługi technicznej systemów elektrycznych;

— obsługi technicznej systemów elektroniki lotniczej w granicach uprawnień na systemy wyszczególnionych na licencji; oraz

— w przypadku posiadania uprawnienia „systemy płatowca”, wykonywania zadań związanych z systemami elektrycznymi i elektroniki lotniczej w zespole napędowym i systemach mechanicznych, wymagającymi jedynie prostych testów w celu sprawdzenia ich sprawności.

5. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii B3 uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi oraz działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii B3 w zakresie:

— obsługi technicznej konstrukcji samolotu, zespołu napędowego oraz systemów mechanicznych i elektrycznych; oraz

— zadań związanych z systemami elektroniki lotniczej wymagającymi jedynie prostych testów w celu sprawdzenia ich sprawności i niewymagającymi usuwania usterek.

6. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi oraz działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii L w zakresie:

— obsługi technicznej konstrukcji statku powietrznego, zespołu napędowego oraz systemów mechanicznych i elektrycznych;

— zadań związanych z systemami radiowymi, awaryjnego nadajnika lokalizacyjnego (ELT) i transpondera; oraz

— zadań związanych z innymi systemami elektroniki lotniczej wymagającymi prostych testów w celu sprawdzenia ich sprawności.

Podkategoria L2 obejmuje podkategorię L1. Wszelkie ograniczenie podkategorii L2 zgodnie z pkt 66.A.45 lit. h) ma również zastosowanie do podkategorii L1.

Podkategoria L2C obejmuje podkategorię L1C.

7. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii C uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi po dokonaniu obsługi hangarowej statku powietrznego. Przywileje mają zastosowanie do statku powietrznego w całości.

Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii C wydana w odniesieniu do skomplikowanych technicznie statków powietrznych z napędem silnikowym obejmuje przywileje wynikające z licencji na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii C również w odniesieniu do statków powietrznych innych niż skomplikowane technicznie statki powietrzne z napędem silnikowym.

8. Przywileje określone w ppkt 1–7 rozszerza się ponadto również na statki powietrzne, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. b), w odniesieniu do odpowiednich (pod)kategorii licencji określonych jako mające zastosowanie w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012 dla tych statków powietrznych.

b) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego może korzystać z przywilejów, jeżeli:

1. istnieje zgodność ze stosownymi wymaganiami załącznika I (część M), załącznika II (część 145), załącznika Vb (część ML) i załącznika Vd (część CAO); oraz

2. w okresie poprzednich dwóch latach zdobył sześciomiesięczne doświadczenie w zakresie obsługi technicznej zgodnie z przywilejami przyznanymi na mocy licencji na obsługę techniczną statku powietrznego lub spełnił wymagania dotyczące wydania właściwych przywilejów; oraz

3. posiada odpowiednie kompetencje, aby certyfikować obsługę techniczną odpowiednich statków powietrznych; oraz

4. potrafi czytać, pisać i porozumiewać się na zrozumiałym poziomie w języku(-ach), w których sporządzone są dokumentacja techniczna i procedury niezbędne do wydania poświadczenia obsługi.

66.A.25

Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy

a) Składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego wykazuje, w drodze egzaminu, poziom wiedzy w zakresie powiązanych modułów tematycznych zgodnie z dodatkiem I (mającym zastosowanie do licencji kategorii A, B1, B2, B2L, B3 i C) lub dodatkiem VII (mającym zastosowanie do licencji kategorii L).

b) Egzaminy z zakresu podstawowej wiedzy są zgodne ze standardem określonym w dodatku II (mającym zastosowanie do licencji kategorii A, B1, B2, B2L, B3 i C) lub w dodatku VIII (mającym zastosowanie do licencji kategorii L) do niniejszego załącznika i są przeprowadzane przez jeden z następujących podmiotów:

1) organizację szkoleniową zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147);

2) właściwy organ;

3) w przypadku licencji kategorii L – inną organizację, w odniesieniu do której właściwy organ wyrazi zgodę.

c) Egzaminy z zakresu podstawowej wiedzy zalicza się w ciągu 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego lub dodanie kategorii lub podkategorii do takiej licencji. W przypadku niezaliczenia egzaminów z zakresu podstawowej wiedzy w tym dziesięcioletnim okresie składający wniosek może alternatywnie uzyskać zaliczenie egzaminów z zakresu podstawowej wiedzy zgodnie z lit. d).

Wymóg dziesięcioletniego okresu ważności ma zastosowanie do każdego pojedynczego modułu egzaminu, z wyjątkiem tych modułów egzaminu, które zostały już zaliczone jako część egzaminu na licencję innej kategorii, a licencja ta została już wydana.

d) Wnioskodawca może wystąpić do właściwego organu o pełne lub częściowe zaliczenie dotyczące wymagań z zakresu podstawowej wiedzy w odniesieniu do:

1) egzaminów z zakresu podstawowej wiedzy, które zaliczono ponad 10 lat przed złożeniem wniosku o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego (zob. lit. c));

2) wszelkich innych krajowych szkoleń i egzaminów technicznych uznawanych przez właściwy organ za równoważne z odpowiednimi wymaganiami dotyczącymi podstawowej wiedzy określonymi w niniejszym załączniku.

Wnioskodawca przedstawia dowód uzyskanego zaliczenia w postaci odniesienia do zatwierdzonego przez właściwy organ zgodnie z sekcją B podczęść E niniejszego załącznika III (część 66) raportu zaliczenia.

e) Podstawowy kurs szkoleniowy bez modułów 1 i 2 dodatku I do niniejszego załącznika uznaje się za pełny podstawowy kurs szkoleniowy zatwierdzony zgodnie z załącznikiem IV (część 147) tylko wtedy, gdy składający wniosek wykaże następnie znajomość tych modułów w drodze egzaminu, którego zaliczenie uzna właściwy organ.

f) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego ubiegający się o dodanie innej kategorii lub podkategorii uzupełnia w drodze egzaminu poziom wiedzy odpowiednio do powiązanych modułów tematycznych zgodnie z dodatkiem I (w przypadku licencji kategorii A, B1, B2, B2L, B3 i C) lub dodatkiem VII (w przypadku licencji kategorii L).

W dodatku IV wyszczególniono moduły dodatku I (w odniesieniu do licencji kategorii B1, B2, B2L, B3 i C) lub dodatku VII (w odniesieniu do licencji kategorii L) wymagane do dodania nowej kategorii lub podkategorii do istniejącej licencji wydanej zgodnie z niniejszym załącznikiem.

66.A.30

Wymagania dotyczące doświadczenia

a) Składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego posiada:

1. dla kategorii A, podkategorii B1.2, B1.E i B1.4 oraz kategorii B3:

(i) trzy lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, jeżeli wnioskodawca nie przeszedł wcześniej odpowiedniego szkolenia technicznego; lub

(ii) dwa lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone szkolenie uznane za odpowiednie przez właściwy organ w charakterze robotnika wykwalifikowanego, w zakresie zajęć technicznych; lub

(iii) jeden rok praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone podstawowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z załącznikiem IV (część 147);

2. dla kategorii B2 i podkategorii B1.1 i B1.3:

(i) pięć lat praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, jeżeli wnioskodawca nie posiada uprzedniego odpowiedniego szkolenia technicznego; lub

(ii) trzy lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji oraz ukończenie szkolenia uznanego za odpowiednie przez właściwy organ w charakterze robotnika wykwalifikowanego, w zakresie zajęć technicznych; lub

(iii) dwa lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone podstawowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z załącznikiem IV (część 147);

2a. dla kategorii B2L:

(i) 3 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpowiednie uprawnienia na systemy, jeżeli wnioskodawca nie przeszedł wcześniej odpowiedniego szkolenia technicznego; lub

(ii) 2 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpowiednie uprawnienia na systemy, i ukończone szkolenie, uznane za odpowiednie przez właściwy organ, w charakterze robotnika wykwalifikowanego w zakresie zajęć technicznych; lub

(iii) 1 rok praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpowiednie uprawnienia na systemy oraz ukończone podstawowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z częścią 147.

W przypadku dodania nowego uprawnienia na systemy do istniejącej licencji B2L, dla każdego dodanego uprawnienia na systemy wymaga się 3 miesięcy praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej w zakresie tego nowego uprawnienia na systemy.

2b. dla kategorii L:

(i) 2 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje reprezentatywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej właściwych dla danej podkategorii;

(ii) w drodze odstępstwa od ppkt (i), 1 rok praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje reprezentatywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej właściwych dla danej podkategorii, pod warunkiem wprowadzenia ograniczenia określonego w pkt 66.A.45 lit. h) ppkt (ii) pkt 3.

3. dla kategorii C w odniesieniu do skomplikowanych technicznie statków powietrznych z napędem silnikowym (CMPA):

(i) trzy lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1.1, B1.3 lub B2 jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający, jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej zajmującej się CMPA, w tym 12 miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub

(ii) pięć lat doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1.2, B1.E, B1.4 lub L5 jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej zajmującej się CMPA, w tym 12 miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub

(iii) w przypadku składających wniosek posiadających stopień akademicki – trzy lata doświadczenia w pracy w środowisku obsługi technicznej statku powietrznego przy reprezentatywnym zespole prac bezpośrednio związanych z obsługą techniczną statku powietrznego, w tym sześć miesięcy wykonywania zadań z zakresu obsługi hangarowej w ramach obsługi CMPA;

(iv) w celu rozszerzenia zatwierdzonej kategorii C dotyczącej statków powietrznych innych niż CMPA na CMPA:

a) dwa lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1.1, B1.2, B1.E, B1.3, B1.4, B2 i L5 jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej zajmującej się CMPA, w tym sześć miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub

b) w przypadku posiadania licencji kategorii C na podstawie stopnia akademickiego – dwa lata doświadczenia w pracy w środowisku obsługi technicznej statku powietrznego przy reprezentatywnym zespole prac bezpośrednio związanych z obsługą techniczną statku powietrznego, w tym trzy miesiące wykonywania zadań z zakresu obsługi hangarowej w ramach obsługi CMPA;

4. dla kategorii C w odniesieniu do statków powietrznych innych niż CMPA:

(i) trzy lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1, B2, B2L, B3 lub L jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający, jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej w ramach obsługi statku powietrznego innego niż CMPA, w tym sześć miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub

(ii) w przypadku posiadaczy stopnia akademickiego – trzy lata doświadczenia w pracy w środowisku obsługi technicznej statku powietrznego przy reprezentatywnym zespole prac bezpośrednio związanych z obsługą techniczną statku powietrznego, w tym sześć miesięcy wykonywania zadań z zakresu obsługi hangarowej w ramach obsługi statku powietrznego innego niż CMPA;

5. stopień akademicki musi być uzyskany w odpowiedniej dziedzinie technicznej i wydany przez szkołę wyższą lub inną instytucję szkolnictwa wyższego uznaną przez właściwy organ.

b) Składający wniosek o rozszerzenie licencji na obsługę techniczną na statek powietrzny posiada co najmniej takie doświadczenie w obsłudze technicznej cywilnego statku powietrznego, jakie jest wymagane dla dodatkowej kategorii lub podkategorii licencji, o którą składany jest wniosek według definicji z dodatku IV do niniejszego załącznika (część 66).

c) Doświadczenie ma charakter praktyczny i obejmuje reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej statku powietrznego.

d) Co najmniej jeden rok wymaganego doświadczenia obejmuje ostatnie doświadczenie w obsłudze technicznej statku powietrznego kategorii/podkategorii, dla której ubiega się o pierwotną licencję na obsługę techniczną statku powietrznego.

Dla następnych kategorii/podkategorii dodawanych do istniejącej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego dodatkowe wymagane ostatnie doświadczenie w obsłudze technicznej może być krótsze niż rok, lecz wynosi co najmniej trzy miesiące. Wymagane doświadczenie jest zależne od różnicy między kategorią/podkategorią posiadanej licencji i licencji, o którą wnioskodawca się ubiega. Dodatkowe doświadczenie jest typowe dla nowej kategorii/podkategorii licencji.

da) Niezależnie od lit. a), b) i d) praktyczne doświadczenie w obsłudze technicznej i niedawne doświadczenie w obsłudze technicznej uzyskane na statkach powietrznych, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. b), stanowią maksymalnie 50 % praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej i niedawnego doświadczenia w obsłudze technicznej wymaganych zgodnie z lit. a), b) lub d) w odniesieniu do (pod)kategorii licencji, dla której(-ych) statek powietrzny może zostać zatwierdzony.

e) Niezależnie od przepisów lit. a) możliwe jest uznanie doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego uzyskanego w organizacjach niezatwierdzonych zgodnie z załącznikami II (część 145) lub Vd (część CAO), jeżeli taka obsługa techniczna jest równoważna z wymaganą na mocy niniejszego załącznika, zgodnie z ustaleniami właściwego organu.

Wymagane jest jednak wykazanie dodatkowego doświadczenia uzyskanego w organizacjach zatwierdzonych zgodnie z załącznikami II lub Vd lub pod nadzorem niezależnego personelu poświadczającego.

f) Doświadczenie zostało zdobyte w ciągu dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego lub dodanie kategorii lub podkategorii do licencji na obsługę techniczną.

66.A.40

Przedłużona ważność licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

a) Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego traci ważność pięć lat po jej ostatnim wydaniu lub zmianie, chyba że posiadacz przedłoży swoją licencję na obsługę techniczną statku powietrznego właściwemu organowi, który ją wydał, w celu sprawdzenia, czy informacje zawarte w licencji są zgodne z informacjami zawartymi w aktach właściwego organu, zgodnie z pkt 66.B.120.

b) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego wypełnia odpowiednie części formularza 19 EASA (zob. dodatek V) i przedkłada go wraz ze swoim egzemplarzem licencji właściwemu organowi, który wydał pierwotną licencję na obsługę techniczną statku powietrznego, chyba że posiadacz licencji jest pracownikiem organizacji obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO), która przewiduje w swojej specyfikacji procedurę, według której taka organizacja może przedłożyć niezbędną dokumentację w imieniu posiadacza licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

c) Wszystkie uprawnienia do certyfikacji wynikające z licencji na obsługę techniczną statku powietrznego tracą ważność w momencie utraty ważności licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

d) Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego jest ważna tylko wtedy, gdy (i) została wydana i/lub zmieniona przez właściwy organ; oraz (ii) została podpisana przez posiadacza.

66.A.45

Zatwierdzanie uprawnień dotyczących statku powietrznego

a) Aby uzyskać prawo korzystania z przywilejów związanych z poświadczaniem obsługi konkretnego typu statku powietrznego, posiadacz licencji na obsługę techniczną musi posiadać w swojej licencji odpowiednie uprawnienia dotyczące statku powietrznego:

— Dla kategorii B1, B2 lub C odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi statku powietrznego są:

(i) w przypadku statków powietrznych grupy 1, odpowiednie uprawnienie na typ statku powietrznego;

(ii) w przypadku statków powietrznych grupy 2, odpowiednie uprawnienie na typ statku powietrznego, uprawnienie na podgrupę producenta lub uprawnienie na pełną podgrupę;

(iii) w przypadku statków powietrznych grupy 3, odpowiednie uprawnienie na typ statku powietrznego lub uprawnienie na pełną grupę;

(iv) w przypadku statków powietrznych grupy 4, dla licencji kategorii B2, uprawnienie na pełną grupę.

— Dla kategorii B2L odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi statku powietrznego są:

(i) w przypadku statków powietrznych grupy 2, odpowiednie uprawnienie na podgrupę producenta lub uprawnienie na pełną grupę;

(ii) w przypadku statków powietrznych grupy 3, uprawnienie na pełną grupę;

(iii) w przypadku statków powietrznych grupy 4, uprawnienie na pełną grupę.

— Dla kategorii B3 odpowiednie uprawnienie to „samoloty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i poniżej”.

— Dla kategorii L odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi statku powietrznego są:

(i) dla podkategorii L1C, uprawnienie „szybowce o konstrukcji kompozytowej”;

(ii) dla podkategorii L1, uprawnienie „szybowce”;

(iii) dla podkategorii L2C, uprawnienie „

szybowce z napędem o konstrukcji kompozytowej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej”;

(iv) dla podkategorii L2, uprawnienie „

szybowce z napędem i samoloty ELA1”;

(v) dla podkategorii L3H, uprawnienie „balony na ogrzane powietrze”;

(vi) dla podkategorii L3G, uprawnienie „balony gazowe”;

(vii) dla podkategorii L4H, uprawnienie „sterowce na ogrzane powietrze”;

(viii) dla podkategorii L4G, uprawnienie „sterowce gazowe ELA2”;

(ix) dla podkategorii L5, odpowiednie uprawnienie na typ sterowca.

— Dla kategorii A nie jest wymagane żadne uprawnienie, pod warunkiem spełnienia wymagań pkt 145.A.35 załącznika II (część 145).

b) Zatwierdzenie uprawnień na typ statku powietrznego wymaga pozytywnego zaliczenia jednego z poniższych:

— odpowiedniego szkolenia na typ statku powietrznego kategorii B1, B2 lub C zgodnie z dodatkiem III do załącznika III (część 66);

— w przypadku uprawnień na typ sterowców gazowych objętych licencją B2 lub L5, szkolenia na typ zatwierdzonego przez właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.130.

c) W przypadku licencji innych niż licencje kategorii C, oprócz wymagań lit. b) zatwierdzenie pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego w danej kategorii/podkategorii wymaga pozytywnego zaliczenia odpowiedniego szkolenia w miejscu pracy. Szkolenie w miejscu pracy jest zgodne z dodatkiem III do załącznika III (część 66), z wyjątkiem sterowców gazowych, w którym to przypadku jest ono zatwierdzane bezpośrednio przez właściwy organ.

Szkolenie w miejscu pracy na statku powietrznym, o którym mowa w pkt 66.A.3 lit. b), może być brane pod uwagę do celów wpisania do licencji pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego w ramach danej (pod)kategorii, jak opisano w poprzednim akapicie, tylko wtedy, gdy zostanie to ustalone w danych dotyczących zgodności operacyjnej statku powietrznego.

W przeciwnym razie statek powietrzny, o którym mowa w pkt 66.A.3 lit. b), można wpisać jako pierwsze uprawnienie na typ statku powietrznego w ramach danej (pod)kategorii po pomyślnym ukończeniu odpowiedniego szkolenia w miejscu pracy, ale w takim przypadku wymagane będzie dodatkowe szkolenie w miejscu pracy w celu wpisania w licencji w ramach tej (pod)kategorii pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego należącego do kategorii, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. a).

d) Na zasadzie odstępstwa od przepisów lit. b) i c), w przypadku statków powietrznych grup 2 i 3, uprawnienia na typ statku powietrznego mogą także zostać zatwierdzone w licencji po wykonaniu następujących kroków:

— pozytywnym zaliczeniem oceny dotyczącej typu statku powietrznego odpowiedniego dla kategorii B1, B2 lub C, zgodnie z dodatkiem III do niniejszego załącznika (część 66);

— w przypadku kategorii B1 i B2, wykazaniu praktycznego doświadczenia w zakresie typu statku powietrznego. W takim przypadku praktyczne doświadczenie obejmuje reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej, odpowiadające danej kategorii licencji.

W przypadku uprawnienia kategorii C dla osoby, która uzyskała kwalifikacje w ramach ścieżki akademickiej, jak określono w pkt 66.A.30 lit. a) ppkt 5, pierwsza ocena dotycząca odpowiedniego typu statku powietrznego odbywa się na poziomie kategorii B1 lub B2.

da) Na zasadzie odstępstwa od lit. b) i d) i wyłącznie w ciągu pierwszych 30 miesięcy po otrzymaniu certyfikatu typu dla nowego typu statku powietrznego, do licencji AML można wpisać odpowiednie uprawnienie na typ statku powietrznego dla danej (pod)kategorii na podstawie pełnego szkolenia przeprowadzonego przez producenta, w tym elementu szkolenia praktycznego na miejscu, pod warunkiem że uprawnienie na typ statku powietrznego nie dotyczy pierwszego statku powietrznego wpisanego w ramach tej (pod)kategorii.

Sposób przeprowadzania takiego szkolenia odpowiada, jeśli chodzi o poziom i czas trwania, celom określonym w dodatku III pkt 5 lit. a), b) i c), i obejmuje wymagany poziom znajomości i zakres odpowiednich danych obsługowych dla (pod)kategorii AML.

Osoba odpowiedzialna ze strony producenta statku powietrznego sporządza raport końcowy stwierdzający spełnienie wymogów niniejszego pkt 66.A.45 lit. da).

e) Dla statków powietrznych grupy 2:

(i) zatwierdzenie uprawnień na podgrupę producenta dla posiadaczy licencji B1 i C wymaga spełnienia wymagań dotyczących uprawnień na typ statku powietrznego dla co najmniej dwóch typów statków powietrznych tego samego producenta, które razem są reprezentatywne dla właściwej podgrupy producenta;

(ii) zatwierdzenie uprawnień na pełną podgrupę dla posiadaczy licencji B1 i C wymaga spełnienia wymagań dotyczących uprawnień na typ statku powietrznego dla co najmniej trzech typów statków powietrznych różnych producentów, które razem są reprezentatywne dla właściwej podgrupy;

(iii) zatwierdzenie uprawnień na podgrupę producenta i pełną podgrupę dla posiadaczy licencji B2 i B2L wymaga wykazania praktycznego doświadczenia, które obejmuje reprezentatywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej, właściwych dla danej kategorii licencji i odpowiedniej podgrupy statków powietrznych oraz, w przypadku licencji B2L, właściwych dla danego uprawnienia na systemy;

(iv) w drodze odstępstwa od lit. e) ppkt (iii), posiadacz licencji B2 lub B2L, posiadający zatwierdzenie uprawnienia na pełną podgrupę 2b, ma prawo do zatwierdzenia uprawnienia na pełną podgrupę 2c.

f) Dla statków powietrznych grupy 3 i 4:

(i) zatwierdzenie uprawnień na pełną grupę 3 dla posiadaczy licencji B1, B2, B2L i C oraz zatwierdzenie uprawnień na pełną grupę 4 dla posiadaczy licencji B2 i B2L wymaga wykazania praktycznego doświadczenia, które obejmuje reprezentatywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej, właściwych dla danej kategorii licencji i dla grupy 3 i 4 w stosownych przypadkach;

(ii) dla kategorii B1, o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających odpowiednie doświadczenie, uprawnienie na grupę 3 podlega następującym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:

— samoloty z kabiną ciśnieniową,

— samoloty o konstrukcji metalowej,

— samoloty o konstrukcji kompozytowej,

— samoloty o konstrukcji drewnianej,

— samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

(iii) w drodze odstępstwa od lit. f) ppkt (i), posiadacz licencji B2L, posiadający zatwierdzenie uprawnienia na pełną podgrupę 2a lub 2b, ma prawo do zatwierdzenia uprawnienia na grupę 3 i 4.

g) Dla licencji kategorii B3:

(i) zatwierdzenie uprawnienia na „samoloty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i poniżej” wymaga wykazania praktycznego doświadczenia obejmującego reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej, odpowiadające danej kategorii licencji;

(ii) o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających odpowiednie doświadczenie, uprawnienie, o którym mowa w ppkt (i), podlega następującym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:

— samoloty o konstrukcji drewnianej,

— samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną,

— samoloty o konstrukcji metalowej,

— samoloty o konstrukcji kompozytowej.

h) Dla wszystkich podkategorii licencji L, z wyjątkiem L5:

(i) zatwierdzenie uprawnień wymaga wykazania praktycznego doświadczenia obejmującego reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej, odpowiadające danej kategorii licencji;

(ii) o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających odpowiednie doświadczenie, uprawnienia podlegają następującym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:

1) dla uprawnień „szybowce z napędem” oraz „szybowce z napędem i samoloty ELA1”:

— statki powietrzne o konstrukcji drewnianej pokrytej tkaniną,

— statki powietrzne o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną,

— statki powietrzne o konstrukcji metalowej,

— statki powietrzne o konstrukcji kompozytowej;

2) dla uprawnienia „balony gazowe”:

— inne niż balony gazowe ELA1; oraz

3) jeżeli wnioskodawca przedstawił jedynie dowód rocznego doświadczenia zgodnie z odstępstwem przewidzianym w pkt 66.A.30 lit. a) ppkt 2b ppkt (ii), uprawnienia podlegają następującym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:

„złożone zadania obsługi technicznej przewidziane w dodatku VII do załącznika I (część M), standardowe zmiany przewidziane w pkt 21.A.90B załącznika I (część 21) oraz pkt 21L.A.62 i 21L.A.102 załącznika Ib (część 21 Light) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012 oraz standardowe naprawy przewidziane w pkt 21.A.431B załącznika I (część 21) oraz w pkt 21L.A.202 lub pkt 21L.A.222 załącznika Ib (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012”.

66.A.50

Ograniczenia

a) Ograniczenia wprowadzone do licencji na obsługę techniczną statku powietrznego stanowią wykluczenia z przywilejów certyfikacyjnych oraz, w przypadku ograniczeń określonych w pkt 66.A.45, dotyczą statków powietrznych w całości.

b) Jeśli chodzi o ograniczenia wymienione w pkt 66.A.45, usuwa się je po:

1. wykazaniu odpowiedniego doświadczenia; lub

2. po pozytywnej ocenie praktycznej przeprowadzonej przez właściwy organ.

c) Jeśli chodzi o ograniczenia wymienione w pkt 66.A.70, usuwa się je po pozytywnym zaliczeniu egzaminu z tych modułów/przedmiotów, określonych w odpowiednim raporcie konwersji, o którym mowa w pkt 66.B.300.

66.A.55

Dowód kwalifikacji

Członkowie personelu korzystającego z przywilejów certyfikacyjnych, a także członkowie personelu pomocniczego, okazują licencję na dowód posiadanych kwalifikacji, w ciągu 24 godzin na żądanie upoważnionej osoby.

66.A.70

Przepisy dotyczące konwersji

a) Posiadaczowi kwalifikacji dla personelu poświadczającego ważnych w jednym państwie członkowskim, uzyskanych przed datą wejścia w życie załącznika III (część 66), właściwy organ tego państwa członkowskiego wydaje licencję na obsługę techniczną statku powietrznego bez uprzedniego egzaminu, z zastrzeżeniem warunków określonych w sekcji B podsekcja D.

b) Osoba przechodząca proces certyfikacji personelu poświadczającego obowiązujący w danym państwie członkowskim przed datą wejścia w życie załącznika III (część 66) może kontynuować zdobywanie kwalifikacji. Posiadaczowi kwalifikacji personelu poświadczającego uzyskanych w wyniku takiego procesu kwalifikacyjnego właściwy organ tego państwa członkowskiego wydaje licencję na obsługę techniczną statku powietrznego bez dalszego egzaminowania, z zastrzeżeniem warunków określonych w sekcji B podsekcja D.

c) W stosownych przypadkach licencja na obsługę techniczną statku powietrznego zawiera ograniczenia zgodnie z pkt 66.A.50, tak aby uwzględnić różnice między:

(i) zakresem kwalifikacji personelu poświadczającego obowiązujących w państwie członkowskim przed wejściem w życie odpowiedniej kategorii lub podkategorii licencji przewidzianej w niniejszym załączniku (część 66);

(ii) wymaganiami dotyczącymi podstawowej wiedzy i podstawowych standardów egzaminacyjnych określonymi w dodatkach I i II do niniejszego załącznika (część 66).

d) W drodze odstępstwa od przepisów lit. c), w przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym, oraz w przypadku balonów, szybowców,

szybowców z napędem i sterowców, licencja na obsługę techniczną statku powietrznego zawiera ograniczenia zgodnie z pkt 66.A.50, aby zagwarantować, że przywileje personelu poświadczającego obowiązujące w danym państwie członkowskim przed wejściem w życie odpowiedniej kategorii/podkategorii licencji określonej w części 66 oraz przywileje wynikające z poddanej konwersji licencji na obsługę techniczną statku powietrznego określonej w części 66 pozostają niezmienione.

SEKCJA B

PROCEDURA WŁAŚCIWEGO ORGANU

PODSEKCJA A

PRZEPISY OGÓLNE

66.B.1

Zakres

Niniejsza sekcja ustanawia procedury obejmujące wymagania administracyjne, których muszą przestrzegać właściwe organy odpowiedzialne za stosowanie i wykonanie sekcji A niniejszego załącznika (część 66).

66.B.2

Sposoby spełnienia wymagań

a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (AMC), które można wykorzystywać do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego.

b) W celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem można stosować alternatywne sposoby spełnienia wymagań.

c) Właściwe organy informują Agencję o wszelkich alternatywnych sposobach spełnienia wymagań stosowanych przez osoby podlegające ich nadzorowi lub przez nie same w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

66.B.10

Właściwy organ

a) Przepisy ogólne

Państwo członkowskie wyznacza właściwy organ, któremu przydziela obowiązki w zakresie wydawania, przedłużania, zmiany, zawieszania lub cofania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

Ten właściwy organ ustala odpowiednią strukturę organizacyjną dla zapewnienia zgodności z przepisami załącznika (część 66).

b) Zasoby

Właściwy organ posiada odpowiedni personel, aby zapewnić wdrożenie wymagań określonych w niniejszym załączniku (część 66).

c) Procedury

Właściwy organ ustanawia udokumentowane procedury określające sposób zapewnienia zgodności z przepisami niniejszego załącznika (część 66). Procedury te podlegają przeglądowi i zmianie w celu zapewnienia trwałej zgodności.

66.B.15

System zarządzania bezpieczeństwem informacji

Właściwy organ ustanawia, wdraża i utrzymuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnie z załącznikiem I (część IS.AR) do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/203 w celu zapewnienia prawidłowego zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji, które to ryzyko może mieć wpływ na bezpieczeństwo lotnicze.

66.B.20

Przechowywanie akt

a) Właściwy organ ustala system prowadzenia dokumentacji zapewniający w wystarczającym stopniu możliwość prześledzenia procesu wydania, wznowienia, zmiany, zawieszenia lub cofnięcia dowolnej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

b) Dla każdej licencji akta te obejmują:

1. wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego lub zmianę tej licencji, wraz z całą dokumentacją wspierającą;

2. kopię licencji na obsługę techniczną statku powietrznego wraz ze wszystkimi zmianami;

3. kopię wszelkiej powiązanej korespondencji;

4. szczegóły wszystkich wyłączeń oraz działań wdrażających;

5. sprawozdania pochodzące od innych właściwych organów odnoszące się do posiadacza licencji na obsługę techniczną statku powietrznego;

6. akta z egzaminów prowadzonych przez właściwy organ;

7. odpowiedni raport konwersji wykorzystany do konwersji;

8. odpowiedni raport zaliczenia wykorzystany do przyznania zaliczenia.

c) Akta określone w lit. b) ppkt 1–5 przechowuje się przez co najmniej pięć lat po upływie ważności licencji.

d) Akta określone w lit. b) ppkt 6, 7 i 8 przechowuje się przez czas nieograniczony.

66.B.25

Wzajemna wymiana informacji

a) Właściwe organy uczestniczą we wzajemnej wymianie informacji zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139.

b) Bez uszczerbku dla uprawnień państw członkowskich, w przypadku potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa dotyczącego kilku państw członkowskich, zainteresowane właściwe organy pomagają sobie wzajemnie w wykonywaniu niezbędnych działań nadzoru.

66.B.30

Zwolnienia

Wszystkie zwolnienia przyznane zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139 są zapisywane i przechowywane przez właściwy organ.

PODSEKCJA B

WYDAWANIE LICENCJI NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU POWIETRZNEGO

Niniejsza podsekcja określa procedury, które mają być przeprowadzone przez właściwy organ w celu wydania, zmiany lub przedłużenia licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

66.B.100

Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego przez właściwy organ

a) Z otrzymaniem formularza 19 EASA i dokumentacji wspierającej właściwy organ sprawdza formularz 19 EASA pod kątem kompletności i zapewnienia, że wskazane doświadczenie spełnia wymagania niniejszego załącznika (część 66).

b) Właściwy organ sprawdza status egzaminacyjny wnioskodawcy i/lub potwierdza ważność zaliczeń w celu upewnienia się, że spełniono wszystkie wymagania dotyczące modułów określone odpowiednio w dodatku I lub dodatku VII zgodnie z wymaganiami niniejszego załącznika (część 66).

c) Po sprawdzeniu tożsamości i daty urodzenia wnioskodawcy oraz sprawdzeniu, czy spełnia on standardy wiedzy i doświadczenia wymagane na mocy niniejszego załącznika (część 66), właściwy organ wydaje wnioskodawcy odpowiednią licencję na obsługę techniczną statku powietrznego. Tę samą informację przechowuje się w aktach właściwego organu.

d) W przypadku gdy typy lub grupy statków powietrznych są wyszczególniane z chwilą wydania pierwszej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, właściwy organ sprawdza zgodność z pkt 66.B.115.

66.B.105

Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego poprzez zatwierdzoną organizację obsługi technicznej zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO).

a) Organizacja obsługi technicznej zatwierdzona zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO), jeśli została upoważniona do prowadzenia tej działalności przez odpowiedni organ, może (i) przygotować licencję na obsługę techniczną statku powietrznego w imieniu właściwego organu lub (ii) kierować zalecenia do właściwego organu dotyczące wniosku od danej osoby o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego tak, aby właściwy organ mógł przygotować i wydać taką licencję.

b) Organizacja obsługi technicznej, o której mowa w lit. a), zapewnia zgodność z pkt 66.B.100 lit. a) i b).

c) We wszystkich przypadkach jedynie właściwy organ może wydać wnioskodawcy licencję na obsługę techniczną statku powietrznego.

66.B.110

Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku powietrznego w celu włączenia dodatkowej podstawowej kategorii lub podkategorii.

a) Po zakończeniu procedur określonych w pkt 66.B.100 lub 66.B.105, właściwy organ potwierdza wprowadzenie dodatkowej kategorii podstawowej, podkategorii lub – w przypadku kategorii B2L – uprawnień na systemy do licencji na obsługę techniczną statku powietrznego poprzez opatrzenie jej pieczęcią i podpisem lub ponowne wydanie licencji.

b) W rejestrach właściwego organu wprowadza się odpowiednie zmiany.

c) Na wniosek wnioskodawcy właściwy organ zastępuje licencję kategorii B2L licencją kategorii B2 zawierającą te same uprawnienia dotyczące typu statku powietrznego, jeżeli posiadacz spełnił oba poniższe warunki, wykazując:

(i) w drodze egzaminu – różnice między podstawową wiedzą wymaganą dla posiadanej licencji B2L a podstawową wiedzą wymaganą dla licencji B2, zgodnie z dodatkiem I;

(ii) doświadczenie praktyczne wymagane zgodnie z dodatkiem IV.

d) Moduły lub moduły częściowe doświadczenia i podstawowej wiedzy wymagane do dodania nowej kategorii lub podkategorii licencji do istniejącej licencji wydanej zgodnie z niniejszym załącznikiem wyszczególniono w tabelach w dodatku IV.

66.B.115

Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku powietrznego w celu włączenia uprawnienia dotyczącego statku powietrznego lub wykreślenia ograniczeń

a) Z chwilą pozytywnego uzyskania formularza 19 EASA i dokumentacji wspierającej wykazującej zgodność z wymaganiami dotyczącymi stosownego uprawnienia oraz towarzyszącej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, właściwy organ:

1. uzupełnia licencję wnioskodawcy na obsługę techniczną statku powietrznego o stosowne uprawnienie dotyczące statku powietrznego; lub

2. ponownie wydaje daną licencję w celu włączenia do niej stosownego uprawnienia dotyczącego statku powietrznego; lub

3. wykreśla obowiązujące ograniczenia zgodnie z pkt 66.A.50.

Akta właściwego organu zmienia się odpowiednio.

b) W przypadku gdy całość szkolenia na typ nie jest prowadzona przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej odpowiednio zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147), przed wydaniem uprawnienia na typ właściwy organ sprawdza zgodność ze wszystkimi wymaganiami dotyczącymi szkolenia na typ.

c) W przypadku gdy nie jest wymagane szkolenie w miejscu pracy, uprawnienie na typ statku powietrznego zatwierdza się na podstawie certyfikatu uznania wydanego przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147).

d) W przypadku gdy szkolenie na typ statku powietrznego obejmuje więcej niż jeden kurs, przed zatwierdzeniem uprawnienia na typ właściwy organ sprawdza, czy treść i czas trwania kursów są w pełni zgodne z zakresem kategorii licencji oraz czy uwzględniono obszary współpracy podzespołów.

e) W przypadku szkolenia w zakresie różnic, właściwy organ sprawdza, czy (i) poprzednie kwalifikacje wnioskodawcy, uzupełnione (ii) kursem zgodnym z załącznikiem IV (część 147) lub kursem bezpośrednio zatwierdzonym przez właściwy organ, są akceptowalne do celów zatwierdzenia uprawnienia na typ.

f) Właściwy organ zapewnia wykazanie zgodności z praktycznymi elementami szkolenia na typ w jeden z poniższych sposobów:

(i) przedstawienie szczegółowej dokumentacji szkolenia praktycznego lub rejestru pracy dostarczonego przez organizację, która przeprowadziła szkolenie bezpośrednio zatwierdzone przez właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.130;

(ii) jeśli jest dostępny, certyfikat szkolenia obejmujący część praktyczną, wydany przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej, odpowiednio zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147).

g) W przypadku wyszczególniania typu statku powietrznego używa się uprawnień na typy statków powietrznych określonych przez Agencję.

66.B.120

Procedura wznowienia ważności licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

a) Właściwy organ porównuje licencję posiadacza na obsługę techniczną statku powietrznego z aktami właściwego organu i dokonuje weryfikacji wszelkich rozpoczętych działań zmierzających do cofnięcia, zawieszenia lub zmiany licencji na mocy pkt 66.B.500. Jeżeli dokumenty są identyczne i nie mają miejsca żadne działania w trybie pkt 66.B.500, ważność kopii może zostać wznowiona na okres pięciu lat, a akta odpowiednio uzupełnione.

b) Jeżeli dane w aktach właściwego organu różnią się od danych w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego posiadacza:

1. właściwy organ bada przyczyny takich rozbieżności i może odmówić wznowienia ważności licencji na obsługę techniczną statku powietrznego;

2. właściwy organ informuje o tym fakcie posiadacza licencji oraz każdą organizację obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem I (część M) podsekcja F, załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO), której może bezpośrednio dotyczyć ten fakt;

3. w razie potrzeby, właściwy organ może podjąć działania zgodnie z pkt 66.B.500 w celu cofnięcia, zawieszenia lub zmiany przedmiotowej licencji.

66.B.125

Procedura konwersji licencji z uwzględnieniem uprawnień na grupę

a) Poszczególne uprawnienia na typ statku powietrznego zatwierdzone w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, o których mowa w art. 5 ust. 4, pozostają w licencji i nie podlegają konwersji na nowe uprawnienia, chyba że posiadacz licencji w pełni spełnia wymagania odnoszące się do zatwierdzania uprawnień określone w pkt 66.A.45 niniejszego załącznika (część 66) dla odpowiednich uprawnień na grupę/podgrupę.

b) Konwersji dokonuje się zgodnie z następującą tabelą konwersji:

1. dla kategorii B1 lub C:

— śmigłowiec z silnikiem tłokowym, pełna grupa: konwersja do „pełnej podgrupy 2c” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców z pojedynczym silnikiem tłokowym należących do grupy 1;

— śmigłowiec z silnikiem tłokowym, grupa producenta: konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2c” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców tego producenta z pojedynczym silnikiem tłokowym należących do grupy 1;

— śmigłowiec z silnikiem turbinowym, pełna grupa: konwersja do „pełnej podgrupy 2b” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców z pojedynczym silnikiem turbinowym należących do grupy 1;

— śmigłowiec z silnikiem turbinowym, grupa producenta: konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2b” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców tego producenta z pojedynczym silnikiem turbinowym należących do grupy 1;

— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja metalowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty o konstrukcji kompozytowej, samoloty o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — konstrukcja metalowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samolotów z więcej niż jednym silnikiem tłokowy należących do odpowiedniej pełnej grupy/grupy producenta należących do grupy 1; Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty o konstrukcji kompozytowej, samoloty o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja drewniana, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji kompozytowej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — konstrukcja drewniana, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji kompozytowej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja kompozytowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — konstrukcja kompozytowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;

— samolot z pojedynczym silnikiem turbinowym, pełna grupa: konwersja do „pełnej podgrupy 2a” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samolotów z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym niewymagających uprawnienia na typ statku powietrznego w poprzednim systemie i należących do grupy 1;

— samolot z pojedynczym silnikiem turbinowym, grupa producenta: konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2a” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samolotów z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym producenta niewymagających uprawnienia na typ statku powietrznego w poprzednim systemie i należących do grupy 1;

— samolot z więcej niż jednym silnikiem turbinowym, pełna grupa: konwersja do uprawnienia na typ statku powietrznego dla samolotów z więcej niż jednym silnikiem turbośmigłowym niewymagających uprawnienia na typ statku powietrznego w poprzednim systemie.

2. dla kategorii B2:

— samolot: konwersja do „pełnej podgrupy 2a” i „pełnej grupy 3” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samolotów niewymagających uprawnienie na typ statku powietrznego w poprzednim systemie i należących do grupy 1,

— śmigłowiec: konwersja do „pełnych podgrup 2b i 2c” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców niewymagających uprawnienie na typ statku powietrznego w poprzednim systemie i należących do grupy 1;

3. do kategorii C:

c) Jeśli po procesie konwersji zgodnym z pkt 66.A.70 licencja podlegała ograniczeniom, takie ograniczenia pozostają w licencji, o ile nie zostaną wykreślone zgodnie z warunkami określonymi w raporcie konwersji, o którym mowa w pkt 66.B.300.

66.B.130

Procedura bezpośredniego zatwierdzania szkolenia na typ statku powietrznego

a) W przypadku szkolenia na typ statku powietrznego innego niż sterowce, właściwy organ może zatwierdzić szkolenie na typ statku powietrznego nieprowadzone przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147), na podstawie pkt 1 dodatku III do niniejszego załącznika (część 66). W takim przypadku właściwy organ stosuje procedurę zapewniającą zgodność szkolenia na typ statku powietrznego z dodatkiem III do niniejszego załącznika (część 66).

b) We wszystkich przypadkach szkolenia na typ sterowców należących do grupy 1 są zatwierdzane bezpośrednio przez właściwy organ. Właściwy organ musi posiadać procedurę zapewniającą, aby program szkolenia na typ sterowca obejmował wszystkie elementy zawarte w danych obsługowych posiadacza zatwierdzenia projektu (DAH) lub składającego deklarację zgodności projektowej.

c) Certyfikat uznania (formularz 149b EASA) w dodatku III do załącznika IV (część 147) stosuje się do uznania ukończenia elementów teoretycznych, elementów praktycznych, albo zarówno teoretycznych, jak i praktycznych elementów szkolenia z zakresu uprawnień na typ.

66.B.135

Procedura zatwierdzania kursów szkoleniowych opartych na multimediach

Właściwy organ, za każdym razem, gdy zatwierdza kursy, w tym szkolenia oparte na multimediach, które są prowadzone w środowisku fizycznym lub w środowisku wirtualnym, lub w obu tych środowiskach, sprawdza, czy szkolenie podstawowe dotyczące statku powietrznego i szkolenie na typ statku powietrznego spełniają wymogi, odpowiednio, dodatku I i dodatku III.

Procedura zatwierdzania obejmuje zasady i kryteria określone w dodatku IX.

PODSEKCJA C

EGZAMINY

Niniejsza podsekcja określa procedury egzaminowania prowadzonego przez właściwy organ.

66.B. 200

Egzaminowanie przez właściwy organ

a) Wszystkie pytania egzaminacyjne przechowuje się przed egzaminem w bezpieczny sposób w celu zapewnienia, że kandydaci nie będą wiedzieć, które pytania stanowią podstawę egzaminu.

b) Właściwy organ wyznacza:

1. osoby sprawdzające pytania do wykorzystania w czasie każdego egzaminu;

2. egzaminatorów, którzy są obecni podczas całego egzaminu w celu zapewnienia jego integralności.

c) Podstawowe egzaminy odbywają się zgodnie ze standardem określonym odpowiednio w dodatkach I i II lub w dodatkach VII i VIII.

Do poświadczenia zaliczenia podstawowych egzaminów stosuje się certyfikat uznania (formularz 148b EASA) zawarty w dodatku III do załącznika IV (część 147).

d) Egzaminy po szkoleniu na typ i oceny dotyczące typu muszą być zgodne z normą określoną w dodatku III.

Do poświadczenia ukończenia szkolenia na typ statku powietrznego lub ocen dotyczących typu stosuje się certyfikat uznania (formularz 149b EASA) zawarty w dodatku III do załącznika IV (część 147).

e) Co najmniej co sześć miesięcy wprowadza się nowe pytania, a pytania już wykorzystane wycofuje się. Zapis używanych pytań przechowuje się w aktach, tak, aby można było się do nich odwołać.

f) Egzaminator wręcza wszystkie dokumenty egzaminacyjne kandydatowi na początku egzaminu i odbiera na końcu wyznaczonego czasu egzaminowania. Z pomieszczenia, w którym odbywa się egzamin, nie można wynosić żadnych dokumentów egzaminacyjnych podczas wyznaczonego czasu egzaminowania.

g) Poza specyficzną dokumentacją niezbędną do ocen dotyczących typu kandydat może mieć dostęp podczas ocen wyłącznie do dokumentów egzaminacyjnych.

h) Kandydatów oddziela się od siebie tak, aby nie mogli czytać nawzajem swoich dokumentów egzaminacyjnych. Nie mogą rozmawiać z nikim z wyjątkiem egzaminatora.

i) Kandydaci, którym zostanie udowodnione ściąganie, nie mogą podchodzić do żadnych egzaminów w ciągu 12 miesięcy od daty egzaminu, na którym udowodniono im ściąganie.

PODSEKCJA D

KONWERSJA KWALIFIKACJI PERSONELU POŚWIADCZAJĄCEGO

Niniejsza podsekcja określa procedury konwersji kwalifikacji personelu poświadczającego, o których mowa w pkt 66.A.70, na licencję na obsługę techniczną statku powietrznego.

66.B.300

Przepisy ogólne

a) Właściwy organ może dokonać wyłącznie konwersji kwalifikacji (i) uzyskanych w państwie członkowskim, w odniesieniu do którego jest on kompetentny, bez uszczerbku dla umów dwustronnych, oraz (ii) ważnych przed wejściem w życie stosownych wymagań określonych w niniejszym załączniku (część 66).

b) Właściwy organ może dokonać wyłącznie konwersji zgodnie z raportem konwersji przygotowanym na podstawie pkt 66.B.305 lub 66.B.310, stosownie do przypadku.

c) Raporty konwersji są albo (i) przygotowywane przez właściwy organ albo (ii) zatwierdzane przez właściwy organ w celu zapewnienia zgodności z niniejszym załącznikiem (część 66).

d) Raporty konwersji wraz z wszelkimi zmianami w tych raportach są przechowywane przez właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.20.

66.B.305

Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji

a) Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji personelu poświadczającego opisuje zakres każdego typu kwalifikacji, w tym związaną z nimi krajową licencję, jeśli takowa występuje, związane z nimi przywileje, a także zawiera kopię określających je odpowiednich uregulowań krajowych.

b) Raport konwersji dla każdego typu kwalifikacji, o którym mowa w lit. a), wskazuje:

1. na jaką licencję na obsługę techniczną statku powietrznego nastąpi konwersja; oraz

2. jakie ograniczenia zostaną dodane zgodnie z pkt 66.A.70 lit. c) lub d), stosownie do przypadku; oraz

3. warunki usunięcia ograniczeń, ze wskazaniem modułów/przedmiotów, dla których konieczny jest egzamin w celu usunięcia ograniczeń i uzyskania pełnej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, lub włączenia dodatkowej (pod-)kategorii. Powyższe obejmuje moduły określone w

dodatku I do niniejszego załącznika (część 66) nieobjęte krajowymi kwalifikacjami.

66.B.310

Raport konwersji dla zezwoleń zatwierdzonych organizacji obsługi technicznej

a) W odniesieniu do każdej zainteresowanej zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej raport konwersji opisuje zakres każdego typu zezwolenia wydanego przez organizację obsługi technicznej i zawiera kopię odpowiednich procedur zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej w zakresie kwalifikacji, a także upoważnienie personelu poświadczającego, na którym opiera się proces certyfikacji.

b) Raport konwersji dla każdego typu upoważnienia, o którym mowa w lit. a), wskazuje:

1. na jaką licencję na obsługę techniczną statku powietrznego nastąpi konwersja; oraz

2. jakie ograniczenia zostaną dodane zgodnie z pkt 66.A.70 lit. c) lub d), stosownie do przypadku; oraz

PODSEKCJA E

ZALICZENIA EGZAMINÓW

Niniejsza podsekcja określa procedury przyznawania zaliczeń egzaminów, o których mowa w pkt 66.A.25 lit. d).

66.B.400

Przepisy ogólne

a) Właściwy organ może przyznać zaliczenie wyłącznie na podstawie raportu zaliczenia przygotowanego zgodnie z pkt 66.B.405.

b) Raporty zaliczenia są albo (i) przygotowywane przez właściwy organ albo (ii) zatwierdzane przez właściwy organ w celu zapewnienia zgodności z niniejszym załącznikiem (część 66).

c) Raporty zaliczenia, wraz ze wszelkimi zmianami w tych raportach, są opatrywane datą i przechowywane przez właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.20.

d) W przypadku gdy składający wniosek odwołuje się do raportu zaliczenia egzaminu zatwierdzonego przez inny właściwy organ, organ wydający licencję uwzględnia taki raport zaliczenia egzaminu i zwraca się o poradę do tego drugiego organu w zakresie wykorzystania tego raportu.

66.B.405

Raport zaliczenia egzaminu

a) Raport zaliczenia zawiera porównanie między następującymi elementami:

(i) modułami, podmodułami, przedmiotami i poziomami wiedzy wymienionymi w dodatku I lub dodatku VII do niniejszego załącznika (część 66), stosownie do przypadku;

(ii) programem szkolenia dla danych kwalifikacji technicznych odpowiednich dla określonej kategorii, o którą ubiega się wnioskodawca.

Porównanie zawiera deklarację wykazania zgodności oraz uzasadnienie dla każdej deklaracji, a także możliwe warunki lub dodatkowe kwestie do uwzględnienia, lub oba te elementy.

b) Zaliczenia dotyczące egzaminów, innych niż egzaminy sprawdzające podstawową wiedzę przeprowadzone w organizacjach szkoleniowych w zakresie obsługi technicznej zatwierdzonych zgodnie z załącznikiem IV (część 147), mogą być przyznawane wyłącznie przez właściwy organ państwa członkowskiego, w którym uzyskano kwalifikacje, chyba że zawarto formalną umowę z danym właściwym organem, w której zaznaczono inaczej.

c) Nie przyznaje się zaliczenia, jeśli nie ma deklaracji zgodności dla każdego modułu i podmodułu określającej gdzie znajduje się równoważny standard w kwalifikacjach technicznych.

d) Właściwy organ regularnie sprawdza, czy poniższe elementy uległy zmianie:

(i) krajowy standard kwalifikacyjny;

(ii) odpowiednio dodatek I lub VII do niniejszego załącznika (część 66).

Właściwy organ ocenia również, czy wymagane są zmiany raportu zaliczenia. Zmiany te dokumentuje się, opatruje datą i archiwizuje.

66.B.410

Okres ważności zaliczenia

a) Właściwy organ zawiadamia wnioskodawcę na piśmie o przyznanych zaliczeniach wraz z podaniem odniesienia do wykorzystanego raportu zaliczenia.

b) Zaliczenia tracą ważność po upływie dziesięciu lat od nich przyznania.

c) Po upływie okresu ważności zaliczeń wnioskodawca może wystąpić o nowe zaliczenia. Właściwy organ przedłuża okres ważności zaliczeń o kolejnych 10 lat bez dodatkowych formalności, jeśli wymagania z zakresu podstawowej wiedzy określone odpowiednio w dodatku I lub VII do niniejszego załącznika (część 66) nie uległy zmianie.

PODSEKCJA F

CIĄGŁY NADZÓR

W niniejszej podsekcji opisano procedury w zakresie ciągłego nadzoru nad licencją na obsługę techniczną statku powietrznego, a w szczególności dotyczące cofnięcia, zawieszenia lub ograniczenia licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

66.B.500

Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

Właściwy organ zawiesza, ogranicza lub cofa licencję na obsługę techniczną statku powietrznego, jeżeli stwierdzi istnienie problemu bezpieczeństwa lub jeżeli ma jednoznaczne dowody, że dana osoba prowadziła jedno lub więcej następujących działań albo była w nie zaangażowana:

1. uzyskanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego i/lub przywilejów certyfikacyjnych poprzez sfałszowanie dokumentów dowodowych;

2. nieprzeprowadzenie wymaganej obsługi technicznej wraz z niezgłoszeniem takiego faktu organizacji lub osobie, która zamawiała obsługę techniczną;

3. nieprzeprowadzenie wymaganej obsługi technicznej wynikającej z inspekcji własnej wraz z niezgłoszeniem takiego faktu organizacji lub osobie, dla której miała być wykonana obsługa techniczna;

4. niedbała obsługa techniczna;

5. sfałszowanie aktów obsługi technicznej;

6. wydanie poświadczenia obsługi przy posiadaniu wiedzy, że nie wykonano obsługi technicznej określonej w poświadczeniu obsługi lub bez sprawdzenia, czy została przeprowadzona taka obsługa techniczna;

7. wykonanie obsługi technicznej lub wydanie poświadczenia obsługi pod wpływem alkoholu lub narkotyków;

8. wydanie poświadczenia obsługi przy braku zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

Dodatek I

Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy

(z wyjątkiem licencji kategorii L)

1. Poziomy wiedzy – kategorie A, B1, B2, B2L, B3 i C licencji na obsługę techniczną statku powietrznego

Podstawową wiedzę dla kategorii A, B1, B2, B2L i B3 wskazuje się poprzez wskaźniki poziomu wiedzy (1, 2 lub 3) dla każdego odpowiedniego przedmiotu. Składający wniosek o kategorię C spełniają wymagania dotyczące poziomów podstawowej wiedzy dla kategorii B1 albo B2.

Wskaźniki poziomu wiedzy określa się na 3 poziomach:

— POZIOM 1: Zapoznanie się z głównymi elementami przedmiotu.

Cele:

a) Wnioskodawca powinien zapoznać się z podstawowymi elementami przedmiotu.

b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać prosty opis całego przedmiotu, przy użyciu powszechnie stosowanych słów i przykładów.

c) Wnioskodawca powinien być w stanie używać typowych terminów.

— POZIOM 2: Ogólna znajomość teoretycznych i praktycznych aspektów przedmiotu oraz umiejętność zastosowania posiadanej wiedzy.

Cele:

a) Wnioskodawca powinien być w stanie rozumieć teoretyczne podstawy przedmiotu.

b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać ogólny opis przedmiotu przy użyciu, gdzie właściwe, typowych przykładów.

c) Wnioskodawca powinien być w stanie użyć formuł matematycznych w związku z prawami fizycznymi, opisując przedmiot.

d) Wnioskodawca powinien być w stanie czytać i rozumieć szkice, rysunki oraz schematy opisujące przedmiot.

e) Wnioskodawca powinien być w stanie stosować wiedzę w sposób praktyczny używając szczegółowych procedur.

— POZIOM 3: Szczegółowa znajomość teoretycznych i praktycznych aspektów przedmiotu oraz zdolność łączenia i stosowania pojedynczych elementów wiedzy w sposób logiczny i spójny.

Cele:

a) Wnioskodawca powinien znać teorię przedmiotu oraz wzajemne powiązania z innymi przedmiotami.

b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać szczegółowy opis przedmiotu przy użyciu podstaw teoretycznych oraz konkretnych przykładów.

c) Wnioskodawca powinien rozumieć i być w stanie używać formuł matematycznych powiązanych z przedmiotem.

d) Wnioskodawca powinien być w stanie czytać, rozumieć i przygotowywać szkice, rysunki i schematy opisujące przedmiot.

e) Wnioskodawca powinien być w stanie stosować wiedzę w sposób praktyczny przy użyciu instrukcji producenta.

f) Wnioskodawca powinien być w stanie interpretować wyniki pochodzące z różnych źródeł i pomiarów oraz wykonywać działania korekcyjne, gdzie sytuacja tego wymaga.

2. Modularyzacja

Kwalifikacja w zakresie podstawowych przedmiotów dla każdej kategorii lub podkategorii licencji na obsługę techniczną statku powietrznego jest zgodna z następującą matrycą, gdzie odpowiednie przedmioty zaznaczono znakiem „X”, a zwrot „nie dotyczy” oznacza, że dany moduł tematyczny nie ma zastosowania ani nie jest wymagany.

Moduł tematyczny

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2L

Silnik turbinowy

Silnik tłokowy

Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym, o maksymalnej masie startowej poniżej 5 700 kg

Silnik turbinowy

Silnik tłokowy

Samoloty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym

(MTOM ≤ 2 t)

1. MATEMATYKA

2. FIZYKA

3. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRYKI

4. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRONIKI

(nie dotyczy A1)

(nie dotyczy A2)

(nie dotyczy A3)

(nie dotyczy A4)

5. SYSTEMY INSTRUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH TECHNIK CYFROWYCH

6. MATERIAŁY I SPRZĘT

7. DZIAŁANIA Z ZAKRESU OBSŁUGI TECHNICZNEJ

8. PODSTAWY AERODYNAMIKI

9. CZYNNIKI LUDZKIE

10. PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA

11. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU

nie dotyczy

11, 15 i 17

jako B1.1

lub

11, 16 i 17

jako B1.2

lub

11, 17 i 18

jako B1.E

lub

12 i 15

jako B1.3

lub

12 i 16

jako B1.4

lub

13 i 14

jako B2

12. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIGŁOWCA

nie dotyczy

13. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO

nie dotyczy

14. NAPĘD

nie dotyczy

15. SILNIK GAZOWY TURBINOWY

nie dotyczy

16. SILNIK TŁOKOWY

nie dotyczy

17. ŚMIGŁO

nie dotyczy

18. ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY

nie dotyczy

MODUŁ 1. MATEMATYKA

POZIOM

B2L

1.1 Arytmetyka

1.2 Algebra

a) Proste wyrażenia algebraiczne;

b) Równania.

— 1

1.3 Geometria

a) proste konstrukcje geometryczne;

— 1

b) Odwzorowanie graficzne;

c) Trygonometria.

— 2

MODUŁ 2. FIZYKA

POZIOM

B2L

2.1 Materia

2.2 Mechanika

2.2.1 Statyka

2.2.2 Kinetyka

2.2.3 Dynamika

a) Masa, siła i energia;

b) Pęd i zachowanie pędu.

2.2.4 Dynamika płynów

a) Grawitacja i gęstość;

b) Lepkość; ściśliwość płynów; ciśnienie statyczne, dynamiczne i całkowite.

2.3 Termodynamika

a) Temperatura;

b) Ciepło.

2.4 Optyka (światło)

— 2

2.5 Ruch i dźwięk falowy

— 2

MODUŁ 3. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRYKI

POZIOM

B2L

3.1 Teoria elektronu

3.2 Statyczna energia elektryczna i przewodnictwo

3.3 Terminologia elektryczna

3.4 Wytwarzanie energii elektrycznej

3.5 Źródła energii elektrycznej prądu stałego

3.6 Obwody prądu stałego

3.7 Opór/opornik

a) Wytrzymałość;

— 2

b) Oporniki.

— 1

— 3.8 Moc

— 2

3.9 Pojemność elektryczna/kondensator

— 2

3.10 Magnetyzm

a) Teoria magnetyzmu;

— 2

b) Siła magnetomotoryczna.

— 2

3.11 Indukcyjność/cewka indukcyjna

— 2

3.12 Silnik prądu stałego/teoria prądnic

— 2

3.13 Teoria prądu przemiennego

3.14 Obwody rezystancyjne (R), pojemnościowe (C) i indukcyjne (L)

— 2

3.15 Transformatory

— 2

3.16 Filtry

— 1

— 3.17 Prądnice prądu przemiennego

— 2

3.18 Silniki prądu przemiennego

— 2

MODUŁ 4. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRONIKI

POZIOM

B2L

4.1 Półprzewodniki

4.1.1 Diody

a) Opis i właściwości;

— 2

b) Działanie i funkcja.

— —

4.1.2 Tranzystory

a) Opis i właściwości;

— 1

b) Konstrukcja i działanie.

— —

4.1.3 Układy scalone

a) Podstawowy opis i działanie;

— 1

b) Opis i działanie.

— —

4.2. Płytki obwodów drukowanych

— 1

4.3 Serwomechanizmy

a) Zasady;

— 1

b) Konstrukcja, działanie i wykorzystanie.

— —

MODUŁ 5. SYSTEMY INSTRUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH TECHNIK CYFROWYCH

POZIOM

B2L

5.1 Systemy instrumentów elektronicznych

5.2 Systemy numerowania

— —

5.3 Przekształcanie danych

— —

5.4 Magistrale danych

— —

5.5 Obwody logiczne

a) Identyfikacja i zastosowania;

— —

b) Interpretacja schematów logicznych.

— —

— 2

5.6 Podstawowa struktura komputera

a) Terminologia i technologia komputerowa;

b) Działanie komputera.

— —

— 2

5.7 Mikroprocesory

— —

— 2

5.8 Układy scalone

— —

— 2

5.9 Multipleksowanie

— —

— 2

5.10 Technika światłowodowa

— —

5.11 Wyświetlacze elektroniczne

5.12 Urządzenia wrażliwe elektrostatycznie

5.13 Kontrola zarządzania oprogramowaniem

— 1

5.14 Środowisko elektromagnetyczne

— 1

5.15 Typowe elektroniczne/cyfrowe systemy na statkach powietrznych

MODUŁ 6. MATERIAŁY I SPRZĘT

POZIOM

B2L

6.1 Materiały budowy statku powietrznego zawierające żelazo

a) Stale stopowe wykorzystywane w statkach powietrznych;

b) Testowanie materiałów zawierających żelazo;

— 1

c) Procedury naprawy i inspekcji.

— 2

6.2 Materiały budowy statku powietrznego niezawierające żelaza

a) właściwości;

b) Testowanie materiałów niezawierających żelaza;

— 1

c) Procedury naprawy i inspekcji.

— 2

6.3 Materiały do budowy statku powietrznego — kompozyty i niemetale

6.3.1 Kompozyty i niemetale inne niż drewno i tkanina

a) właściwości;

b) Wykrywanie wad;

— c) Procedury naprawy i inspekcji.

— 2

6.3.2 Struktury drewniane

— 6.3.3 Pokrycia tkaninowe

— 1

— 6.4 Korozja

a) Podstawy chemiczne;

b) Rodzaje korozji.

6.5 Elementy złączne

6.5.1 Gwinty

6.5.2 Śruby, śruby dwustronne, wkręty

6.5.3 Zatrzaski

6.5.4 Nity na statkach powietrznych

6.6 Rury i złącza

a) Identyfikacja;

b) Standardowe złącza.

6.7 Sprężyny

— 2

6.8 Łożyska

6.9 Skrzynie biegów

6.10 Linki sterownicze

6.11 Przewody i połączenia elektryczne

MODUŁ 7. DZIAŁANIA Z ZAKRESU OBSŁUGI TECHNICZNEJ

POZIOM

B2L

7.1 Środki bezpieczeństwa — statek powietrzny i warsztat

7.2 Działania w warsztacie

7.3 Narzędzia

7.4 Potencjalne zagrożenia bezpieczeństwa podczas pracy z systemami elektrycznymi i sprzętem ochronnym

7.5 Rysunki techniczne maszynowe, wykresy i normy

7.6 Pasowanie i tolerancje

7.7 System połączeń elektrycznych (EWIS)

7.8 Nitowanie

— 7.9 Rury i przewody

— 7.10 Sprężyny

— 7.11 Łożyska

— 7.12 Skrzynie biegów

— 7.13 Linki sterownicze

— 7.14 Postępowanie z materiałami

7.14.1 Blacha cienka

— 2

— 7.14.2 Kompozyty i niemetale

— 2

— 7.14.3 Obróbka przyrostowa

7.15 (Zarezerwowane)

— —

— 7.16 Waga i równowaga statku powietrznego

a) Obliczanie środka ciężkości;

— 2

b) Ważenie statku powietrznego.

— 2

— 7.17 Obsługa i przechowywanie statku powietrznego

7.18 Techniki demontażu, badania, naprawy i montażu

a) Rodzaje uszkodzeń i techniki kontroli wzrokowej;

b) Metody naprawy generalnej, podręcznik naprawy konstrukcji;

— 2

— c) Nieniszczące techniki kontroli;

— 2

d) Techniki demontażu i ponownego montażu;

e) Techniki wykrywania i usuwania usterek.

— 2

7.19 Zdarzenia nadzwyczajne

a) Badanie po uderzeniu pioruna oraz penetracja HIRF.

b) Badanie po zdarzeniach nadzwyczajnych takich jak twarde lądowanie oraz lot przez turbulencje.

— 7.20 Procedury obsługi technicznej

7.21 Dokumentacja i komunikacja

MODUŁ 8. PODSTAWY AERODYNAMIKI

POZIOM

B2L

8.1 Fizyka atmosfery

Zastosowanie International Standard Atmosphere (ISA) do aerodynamiki.

8.2 Aerodynamika

8.3 Teoria lotu

8.4 Przepływ powietrza podczas lotu z dużymi prędkościami

8.5 Stateczność i dynamika lotu

MODUŁ 9. CZYNNIKI LUDZKIE

POZIOM

WSZYSTKO

9.1 Ogólne

9.2 Ludzkie możliwości i ograniczenia

9.3 Psychologia społeczna

9.4 Czynniki wpływające na wyniki działania

9.5 Środowisko fizyczne

9.6 Zadania

9.7 Komunikacja

9.8 Błąd ludzki

9.9 Zarządzanie bezpieczeństwem

9.10 „Parszywa dwunastka” i ograniczanie ryzyka

MODUŁ 10. PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA

POZIOM

B2L

10.1 Ramy prawne

10.2 Personel poświadczający — obsługa techniczna

10.3 Zatwierdzone organizacje obsługi technicznej

10.4 Niezależny personel poświadczający

- 3

10.5 Operacje lotnicze

10.6 Certyfikacja statków powietrznych, części i wyposażenia

10.7 Ciągła zdatność do lotu

10.8 Zasady nadzoru nad ciągłą zdatnością do lotu

10.9 Obsługa techniczna i certyfikacja wykraczające poza zakres obecnych przepisów UE (jeżeli nie zostaną zastąpione wymaganiami UE)

- 1

10.10 Cyberbezpieczeństwo w obsłudze technicznej w lotnictwie

MODUŁ 11. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU

POZIOM

B1.1

B1.2 / B1.E

11.1 Teoria lotu

a) Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem;

b) Samolot, inne urządzenia aerodynamiczne.

11.2 Struktury płatowca

(ATA 51)

a) Pojęcia ogólne;

b) Wymagania dotyczące zdatności do lotu dla wytrzymałości konstrukcyjnej;

c) Metody konstrukcyjne.

11.3 Struktury płatowca — samoloty

11.3.1 Kadłub, drzwi, okna (

ATA 52/53/56)

a) Zasady budowy;

b) Urządzenia do holowania powietrznego;

c) Drzwi.

- 11.3.2 Skrzydła (

ATA 57)

11.3.3 Stateczniki (

ATA 55)

11.3.4 Powierzchnie sterowe lotu (

ATA 55/57)

11.3.5 Gondole/Wsporniki (

ATA 54)

11.4 Klimatyzacja i zwiększanie ciśnienia w kabinie (

ATA 21)

a) Zwiększanie ciśnienia;

— b) Dopływ powietrza;

— 3

— —

c) Klimatyzacja;

— 3

— —

d) Urządzenia zabezpieczające i ostrzegawcze

— e) System grzewczy i wentylacyjny.

— 1

— 3

11.5 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej

11.5.1 Systemy instrumentowe (

ATA 31)

11.5.2 Systemy elektroniki lotniczej

Podstawy układu systemu i działanie;

Autopilot (ATA 22)

Komunikacja (ATA 23);

Systemy nawigacji (ATA 34).

11.6 Energia elektryczna (

ATA 24)

11.7 Sprzęt i wyposażenie

(ATA 25)

a) Sprzęt awaryjny;

b) Układ kabiny i rozmieszczenie ładunku.

— 11.8 Ochrona przeciwpożarowa

(ATA 26)

a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy gaszące pożar;

— b) Przenośna gaśnica.

11.9 Sterowanie lotem

(ATA 27)

a) Podstawowe i wtórne sterowanie lotem;

b) Aktywacja i ochrona;

— 3

— —

c) Funkcjonowanie systemu;

— 3

— —

d) Równoważenie i ustawienie.

11.10 Systemy paliwowe

(ATA 28, ATA 47)

a) Układ systemu;

3/-

b) Postępowanie z paliwem;

3/-

c) Wskazania i ostrzeżenia;

3/-

d) Systemy specjalne;

— 3

— —

e) Wyważenie.

— 3

— —

11.11 Zasilanie hydrauliczne

(ATA 29)

a) Opis systemu;

b) Działanie systemu (1);

c) Działanie systemu (2);

— 3

— —

11.12 Osłona przed lodem i deszczem

(ATA 30)

a) Zasady;

b) Odladzanie;

c) Przeciwdziałanie oblodzeniu;

— 3

— —

d) Wycieraczki;

e) Systemy hydrofobowe

— 3

— —

11.13 Podwozie samolotu

(ATA 32)

a) Opis;

b) Działanie systemu;

c) Czujniki powietrze-ziemia;

— 3

— —

d) Zabezpieczenie ogona.

11.14 Światła

(ATA 33)

11.15 Tlen

(ATA 35)

11.16 Zasilanie pneumatyczne/próżniowe

(ATA 36)

(a) Systemy;

(b) Pompy.

11.17 Woda/odpady

(ATA 38)

(a) Systemy;

(b) Korozja.

11.18 Systemy obsługi technicznej na pokładzie

(ATA 45)

— 2

— —

11.19 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej

(ATA 42)

(a) Ogólny opis i teoria systemów;

— 2

— —

(b) Typowe układy systemów.

— 2

— —

11.20 Systemy kabinowe

(ATA 44)

— 2

— —

11.21 Systemy informatyczne

(ATA 46)

— 2

— —

MODUŁ 12. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIGŁOWCA

POZIOM

B1.3

B1.4

12.1 Teoria lotu — aerodynamika obrotowego skrzydła

12.2 Systemy sterowania lotem

(ATA 67)

12.3 Wytyczanie drogi łopaty i analiza wibracji

(ATA 18)

12.4 Transmisje

12.5 Struktury płatowca

(ATA 51)

a) Koncepcja ogólna;

b) Metody konstrukcji podstawowych elementów.

12.6 Klimatyzacja

(ATA 21)

12.6.1 Dopływ powietrza

12.6.2 Klimatyzacja

12.7 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej

12.7.1 Systemy instrumentowe

(ATA 31)

12.7.2 Systemy elektroniki lotniczej

Podstawy układu systemu i działanie;

Autopilot (ATA 22)

Komunikacja (ATA 23);

Systemy nawigacji (ATA 34).

12.8 Energia elektryczna

(ATA 24)

12.9 Sprzęt i wyposażenie

(ATA 25)

a) Sprzęt awaryjny;

Siedzenia, taśmy i pasy;

Systemy podnoszenia.

b) Awaryjne systemy unoszenia na powierzchni;

Układ kabiny, zatrzymanie ładunku;

Rozmieszczenie wyposażenia;

Montaż wyposażenia kabiny.

12.10 Ochrona przeciwpożarowa

(ATA 26)

a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz Systemy gaszące pożar;

b) Gaśnice przenośne.

12.11 Systemy paliwowe

(ATA 28)

12.12 Zasilanie hydrauliczne

(ATA 29)

12.13 Osłona przed lodem i deszczem

(ATA 30)

12.14 Podwozie samolotu

(ATA 32)

a) Opis i działanie systemu;

b) Czujniki.

12.15 Światła

(ATA 33)

12.16 (Zarezerwowane)

12.17 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej

(ATA 42)

(a) Ogólny opis i teoria systemów

(b) Typowe układy systemów

12.18 Systemy obsługi technicznej na pokładzie

(ATA 45)

Centralne komputery obsługi technicznej;

System ładowania danych;

System biblioteki elektronicznej.

12.19 Systemy informatyczne

(ATA 46)

MODUŁ 13. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO

C/N: Komunikacja i nawigacja; Ins.: Instrumenty; A/F: Autopilot; Sur.: Dozorowanie; A/S: Płatowiec i systemy

MODUŁ 13. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO

POZIOM

B2L Podstawowy

B2L

C/N

B2L

Ins.

B2L

A/F

B2L

Sur.

B2L

A/S

13.1 Teoria lotu

a) Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem;

— —

— b) Aerodynamika obrotowego skrzydła.

— —

— 13.2 Struktury – koncepcje ogólne

(ATA 51)

a) Koncepcja ogólna;

— —

— b) Podstawy systemu strukturalnego;

— —

— 13.3 Autopilot

(ATA 22)

a) Podstawy automatycznego sterowania lotem;

— —

— 3

— —

b) Systemy automatycznej regulacji mocy silników samolotu przy podchodzeniu do lądowania i systemy automatycznego lądowania.

— —

— 3

— —

13.4 Komunikacja/nawigacja

(ATA 23/34)

a) Podstawy systemów komunikacji i nawigacji;

— 3

— —

b) Podstawy systemów dozorowania statku powietrznego.

— —

— 13.5 Moc elektryczna

(ATA 24)

— —

— 13.6 Sprzęt i wyposażenie

(ATA 25)

— —

13.7 Sterowanie lotem

a) Podstawowe i wtórne sterowanie lotem (ATA 27);

— —

— 2

— —

b) Aktywacja i ochrona;

— —

— 2

— —

c) Funkcjonowanie systemu;

— —

— 3

— —

d) Sterowanie lotem wiropłatu (ATA 67).

— —

— 2

— —

13.8 Przyrządy

(ATA 31)

— —

— 13.9 Światła

(ATA 33)

— —

— 13.10 Systemy obsługi technicznej na pokładzie

(ATA 45)

— —

13.11 Klimatyzacja i zwiększanie ciśnienia w kabinie

(ATA 21)

(a) Zwiększanie ciśnienia;

— —

— 3

(b) Dopływ powietrza;

— —

— 1

— —

— 3

(d) Urządzenia zabezpieczające i ostrzegawcze.

— —

— 3

13.12 Ochrona przeciwpożarowa

(ATA 26)

a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy gaszące pożar;

— —

— 3

b) Przenośna gaśnica.

— —

— 1

13.13 Systemy paliwowe

(ATA 28, ATA 47)

(a) Układ systemu;

— —

— 1

(b) Postępowanie z paliwem;

— —

— 2

— —

— 3

(d) Systemy specjalne;

— —

— 1

(e) wyważenie.

— —

— 3

13.14 Zasilanie hydrauliczne

(ATA 29)

(a) Układ systemu;

— —

— 1

(b) Działanie systemu (1);

— —

— 3

— —

— 3

13.15 Osłona przed lodem i deszczem

(ATA 30)

(a) Zasady;

— —

— 2

(b) Odladzanie;

— —

— 3

— —

— 2

(d) Systemy wycieraczek;

— —

— 1

(e) Środek hydrofobowy.

— —

— 1

13.16 Podwozie samolotu

(ATA 32)

(a) Opis;

— —

— 1

(b) System;

— —

— 3

— —

— 3

13.17 Tlen

(ATA 35)

- —

— —

— 3

13.18 Zasilanie pneumatyczne/próżniowe

(ATA 36)

— —

13.19 Woda/odpady

(ATA 38)

- —

— —

— 2

13.20 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej

(ATA 42)

— —

— (a) Ogólny opis i teoria systemów;

- —

— —

(b) Typowe układy systemów.

- —

— —

13.21 Systemy kabinowe

(ATA 44)

- —

— —

13.22 Systemy informatyczne

(ATA 46)

- —

— —

MODUŁ 14. NAPĘD

POZIOM

B2L Przyrządy

B2L Płatowiec i systemy

14.1 Silniki

a) Silniki turbinowe;

b) Pomocnicze źródła zasilania (APU);

c) Silniki tłokowe;

d) Elektryczne i hybrydowe zespoły napędowe oraz systemy pomocnicze;

e) Sterowanie silnikiem.

14.2 Elektryczne/elektroniczne silnikowe systemy wskazań

14.3 Systemy śmigła

14.4 Układ startowy i zapłonowy

MODUŁ 15. SILNIK GAZOWY TURBINOWY

POZIOM

B1.1

B1.3

15.1 Podstawy

15.2 Osiągi silnika

— 2

15.3 Otwór wlotowy

15.4 Kompresory

15.5 Sekcja spalania

15.6 Sekcja turbinowa

15.7 Układ wylotowy

15.8 Łożyska i uszczelki

— 2

15.9 Smary i paliwa

15.10 Systemy smarowania

15.11 Systemy paliwowe

15.12 Systemy lotnicze

15.13 Układ startowy i zapłonowy

15.14 Silnikowe systemy wskazań

15.15 Alternatywne konstrukcje turbin

— 1

15.16 – Silniki turbośmigłowe

15.17 Silniki turboshaft

15.18 Pomocnicze źródła zasilania (APU):

15.19 Zabudowa zespołu napędowego

15.20 Systemy ochrony przeciwpożarowej.

15.21 Monitorowanie silnika i operacje naziemne

15.22 Przechowywanie i konserwacja silnika

— 2

MODUŁ 16. SILNIK TŁOKOWY

POZIOM

B1.2

B1.4

16.1 Podstawy

16.2 Osiągi silnika

16.3 Konstrukcja silnika

16.4 Systemy paliwowe silnika

16.4.1 Gaźniki

16.4.2 Systemy wtrysku paliwa

16.4.3 Elektroniczne sterowanie silnikiem

16.5 Układ startowy i zapłonowy

16.6 Układ ssania, układ wydechowy i układ chłodzenia

16.7 Doładowanie/turbodoładowanie

16.8 Smary i paliwa

16.9 Systemy smarowania

16.10 Silnikowe systemy wskazań

16.11 Zabudowa zespołu napędowego

16.12 Monitorowanie silnika i operacje naziemne

16.13 Przechowywanie i konserwacja silnika

— 2

16.14 Alternatywne konstrukcje silników tłokowych

MODUŁ 17. ŚMIGŁO

POZIOM

B1.1

B1.2

B1.E

17.1 Podstawy

17.2 Konstrukcja śmigła

17.3 Sterowanie skoku śmigła

17.4 Synchronizacja śmigła

— 2

17.5 Ochrona przed oblodzeniem śmigła

17.6 Obsługa techniczna śmigła

17.7 Przechowywanie i konserwacja śmigła

MODUŁ 18. ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY

POZIOM

B1.E

18.1 Podstawy

18.2 Osiągi silnika

18.3 Konstrukcja silnika

18.4 System elektroenergetyczny

18.4.1 Baterie i akcesoria

18.4.2 Ogniwa paliwowe i akcesoria

18.4.3 Systemy dystrybucji energii

18.4.4 Elektroniczne sterowanie silnikiem

18.5 Silnikowe systemy wskazań

18.6 Zabudowa zespołu napędowego

18.7 Monitorowanie silnika i operacje naziemne

18.8 Przechowywanie i konserwacja silnika

3. Metody szkolenia podstawowego

W odniesieniu do całego kursu lub każdego z jego modułów lub podmodułów określa się odpowiednią metodę szkolenia lub połączenie metod z uwzględnieniem zakresu i celów każdej fazy szkolenia oraz korzyści i ograniczeń wynikających z dostępnych metod szkolenia.

Metody szkoleniowe oparte na multimediach można wykorzystać do realizacji celów szkolenia w środowisku fizycznym albo w środowisku wirtualnym.

Dodatek II

Podstawowy standard egzaminacyjny

(z wyjątkiem licencji kategorii L)

1. Warunki ogólne

1.1.

Wszystkie podstawowe egzaminy przeprowadza się z wykorzystaniem określonego poniżej formatu pytań testowych oraz pytań opisowych. Odpowiedzi nieprawidłowe wydają się równie prawdopodobne osobie niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowiedzi są wyraźnie związane z pytaniem oraz cechują się podobnym słownictwem, budową gramatyczną i długością W pytaniach liczbowych nieprawidłowe odpowiedzi odpowiadają błędom proceduralnym, takim jak nieodpowiednio stosowane korekty lub nieprawidłowe jednostki przeliczeniowe: nie mogą być one po prostu przypadkowymi liczbami.

1.2.

Każde pytanie testowe ma trzy różne odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna, a w ramach danego modułu kandydat ma średnio 75 sekund na rozwiązanie każdego pytania.

1.3.

Każde pytanie opisowe wymaga przygotowania pisemnej odpowiedzi, a kandydat ma 20 minut na udzielenie odpowiedzi na każde takie pytanie.

1.4.

Pytania opisowe przygotowuje się i ocenia na podstawie zakresu materiału określonego w dodatku I, moduł 7.

1.5.

Każde pytanie powinno zawierać przygotowany wzór odpowiedzi obejmujący wszelkie możliwe odpowiedzi, które mogą być właściwe w przypadku innych podpunktów.

1.6.

Wzór odpowiedzi rozbija się również na wykaz istotnych punktów określanych mianem punktów kluczowych.

1.7.

Warunkiem zaliczenia każdego z modułów oraz podmodułów zawartych w części testowej egzaminu jest udzielenie co najmniej 75 % poprawnych odpowiedzi.

1.8.

Granicą zaliczenia każdego pytania opisowego jest również 75 %. Oznacza to, że odpowiedzi kandydatów zawierają 75 % wymaganych punktów kluczowych odnoszących się do pytania, przy czym w odpowiedzi nie może pojawić się żaden istotny błąd dotyczący jakiegokolwiek wymaganego punktu kluczowego.

1.9.

W przypadku niezaliczenia tylko części testowej lub tylko części opisowej, ponownie podchodzi się jedynie do niezaliczonej części egzaminu.

1.10.

Do celów oceny kandydata nie stosuje się punktów ujemnych.

1.11.

Kolejną próbę zaliczenia egzaminu w ramach modułu można podjąć dopiero po upływie 90 dni od dnia, w którym odbywał się niezaliczony egzamin w ramach tego modułu, z wyjątkiem organizacji szkoleniowej z zakresu obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z załącznikiem IV (część 147), która prowadzi kurs doszkalania w zakresie niezaliczonych obszarów z danego modułu; próbę zaliczenia niezdanego modułu można podjąć po upływie 30 dni.

1.12.

Egzaminy z zakresu podstawowej wiedzy o maksymalnym dopuszczalnym czasie dłuższym niż 90 minut lub dłuższym niż 180 minut można podzielić, odpowiednio, na dwa lub trzy egzaminy częściowe.

Każdy egzamin częściowy:

a) stanowi uzupełnienie pozostałych egzaminów częściowych, do których przystępuje kandydat, a połączenie egzaminów częściowych musi spełniać wymagania egzaminacyjne przewidziane dla modułu tematycznego;

b) odbywa się przez podobny dopuszczalny czas;

c) jest zaliczony w przypadku udzielenia prawidłowych odpowiedzi na co najmniej 75 % pytań;

d) zawiera liczbę pytań będącą wielokrotnością czterech;

e) wymienia się w tym samym certyfikacie uznania, który wydano po zaliczeniu ostatniego egzaminu częściowego. Certyfikat uznania zawiera daty i wyniki egzaminów częściowych – bez uśredniania wyników;

f) przystępuje się do niego w ramach tej samej organizacji, zgodnie z przepisami dotyczącymi ponownych prób zaliczenia zwykłych egzaminów.

1.13.

Maksymalna liczba prób zaliczenia każdego egzaminu wynosi trzy w okresie 12 miesięcy.

Składający wniosek przedstawia pisemne oświadczenie zatwierdzonej organizacji szkoleniowej z zakresu obsługi technicznej lub właściwemu organowi, do których występuje o przeprowadzenie egzaminu, zawierające informacje na temat liczby i terminów podejść do egzaminu w ciągu ostatnich 12 miesięcy oraz nazwę organizacji lub właściwego organu, gdzie podejścia te miały miejsce. Zatwierdzona organizacja szkoleniowa z zakresu obsługi technicznej lub właściwy organ odpowiadają za sprawdzenie liczby podejść w danym przedziale czasu.

1.14.

Przyjmuje się, że pytania wykorzystane w ramach programu uczenia się opartego na multimediach nie mogą pojawić się na egzaminach, chociaż zakres tematyczny tych pytań może być taki sam.

2. Liczba pytań dla modułów

2.1.

MODUŁ 1 — MATEMATYKA

Kategoria A: 16 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 20 minut.

Kategoria B1, B2, B2L i B3: 32 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.

2.2.

MODUŁ 2 — FIZYKA

Kategoria A i B3: 32 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.

Kategoria B1, B2 i B2L: 52 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.

2.3.

MODUŁ 3 — PODSTAWOWE WIADOMOŚCI DOTYCZĄCE ELEKTRYKI

Kategoria A: 20 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.

Kategoria B3: 24 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 30 minut.

Kategoria B1, B2 i B2L: 52 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.

2.4.

MODUŁ 4 — PODSTAWOWE WIADOMOŚCI DOTYCZĄCE ELEKTRONIKI

Kategoria B1 i B3: 20 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.

Kategoria B2 i B2L: 40 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut.

2.5.

MODUŁ 5 — TECHNIKI CYFROWE/SYSTEMY INSTRUMENTÓW ELEKTRYCZNYCH

Kategoria A i B3: 20 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.

Kategoria B1: 40 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut.

Kategoria B2 i B2L: 72 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 90 minut.

2.6.

MODUŁ 6 — MATERIAŁY I SPRZĘT

Kategoria A: 52 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.

Kategoria B1 i B3: 80 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 100 minut.

Kategoria B2 i B2L: 60 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut.

2.7.

MODUŁ 7 — PRAKTYKI OBSŁUGI TECHNICZNEJ

Kategoria A: 76 pytań wielokrotnego wyboru i 2 pytania opisowe.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 95 minut plus 40 minut.

Kategoria B1 i B3: 80 pytań wielokrotnego wyboru i 2 pytania opisowe.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 100 minut plus 40 minut.

Kategoria B2 i B2L: 60 pytań wielokrotnego wyboru i 2 pytania opisowe.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut plus 40 minut.

2.8.

MODUŁ TEMATYCZNY 8 — PODSTAWY AERODYNAMIKI

Kategoria A, B3, B1, B2 i B2L: 24 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 30 minut.

2.9.

MODUŁ 9 — CZYNNIKI LUDZKIE

Kategoria A, B1, B3, B2 i B2L: 28 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 35 minut.

2.10.

MODUŁ 10 — LEGISLACJA DOTYCZĄCA LOTNICTWA

Kategoria A: 32 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.

Kategoria B1, B3, B2 i B2L: 44 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 55 minut.

2.11.

MODUŁ 11 – AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU

Kategoria A1: 108 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 135 minut.

Kategoria A2: 72 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 90 minut.

Kategoria B1.1: 140 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 175 minut.

Kategoria B1.2 i B1.E: 100 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 125 minut.

Kategoria B3: 60 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut.

2.12.

MODUŁ 12 — AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIGŁOWCA

Kategoria A: 100 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 125 minut.

Kategoria B1.3 i B1.4: 128 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 160 minut.

2.13.

MODUŁ 13 – AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO

Kategoria B2: 188 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 235 minut.

Kategoria B2L:

Uprawnienie na systemy

Liczba pytań wielokrotnego wyboru

Czas przeznaczony na rozwiązanie (w minutach)

Podstawowe wymagania

(podmoduły 13.1, 13.2, 13.5 i 13.9)

KOMUNIKACJA/NAWIGACJA

(podmoduł 13.4 lit. a))

PRZYRZĄDY

(podmoduł 13.8)

AUTOPILOT

(podmoduły13.3 i 13.7)

DOZOROWANIE

(podmoduł 13.4 lit. b))

SYSTEMY PŁATOWCA

(podmoduły 13.11–13.19)

2.14.

MODUŁ 14 – NAPĘD

Kategoria B2 i B2L: 32 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.

UWAGA: Egzamin dla kategorii B2L dotyczący modułu 14 ma zastosowanie wyłącznie do uprawnień „Przyrządy” i „Systemy płatowca”.

2.15.

MODUŁ 15 — SILNIK GAZOWY TURBINOWY

Kategoria A1 i A3: 60 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut.

Kategoria B1.1 i B1.3: 92 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 115 minut.

2.16.

MODUŁ 16 — SILNIK TŁOKOWY

Kategoria A2 i A4: 52 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.

Kategoria B3, B1.2 i B1.4: 76 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 95 minut.

2.17.

MODUŁ 17 – ŚMIGŁO

Kategoria A1 i A2: 20 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.

Kategoria B3, B1.1 i B1.2: 32 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.

2.18.

MODUŁ 18 – ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY

Kategoria B1.E: 76 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 95 minut.

Dodatek III

Szkolenie na typ statku powietrznego i standard ocen dotyczących typu statku powietrznego — szkolenie w miejscu pracy

Szkolenie w miejscu pracy

1. Warunki ogólne

Szkolenie na typ statku powietrznego składa się ze szkolenia teoretycznego i egzaminu oraz, z wyjątkiem uprawnień kategorii C, szkolenia praktycznego i oceny.

a) Szkolenie teoretyczne i egzamin spełniają następujące wymagania:

(i) są przeprowadzane przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej odpowiednio zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147) bądź, w przypadku ich przeprowadzania przez inne organizacje, po bezpośrednim zatwierdzeniu przez właściwy organ;

(ii) odpowiadają standardowi określonemu w pkt 3.1 niniejszego dodatku oraz elementom określonym w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, jeżeli są one dostępne;

(iii) w przypadku osoby kategorii C wykwalifikowanej poprzez posiadanie stopnia akademickiego, jak wyszczególniono w pkt 66.A.30 lit. a) ppkt 5, pierwsze teoretyczne szkolenie na typ statku powietrznego odbywa się na poziomie kategorii B1 lub B2;

(iv) rozpoczynają się i kończą w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o zatwierdzenie uprawnienia na typ.

b) Szkolenie praktyczne i ocena spełniają następujące wymagania:

(ii) odpowiadają standardowi określonemu w pkt 3.2 niniejszego dodatku oraz elementom określonym w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, jeżeli są one dostępne;

(iii) obejmują reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej, odpowiadające typowi statku powietrznego;

(iv) obejmują prezentacje przy użyciu sprzętu, podzespołów, szkoleniowych symulatorów obsługi technicznej, urządzeń szkoleniowych do obsługi technicznej, lub rzeczywistych statków powietrznych;

(v) rozpoczynają się i kończą w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o zatwierdzenie uprawnienia na typ.

c) Szkolenie w zakresie różnic:

(i) szkolenie w zakresie różnic jest szkoleniem wymaganym w celu zapoznania się z różnicami w szkoleniu pomiędzy:

a) dwoma różnymi uprawnieniami na typ statku powietrznego tego samego producenta, zgodnie z decyzją Agencji; lub

b) dwoma różnymi kategoriami licencji w odniesieniu do tego samego uprawnienia na typ statku powietrznego;

(ii) szkolenie w zakresie różnic musi być ustalone indywidualnie dla każdego przypadku z uwzględnieniem wymagań zawartych w niniejszym dodatku III w odniesieniu do zarówno do elementów teoretycznych, jak i elementów praktycznych szkolenia do uprawnienia na typ;

(iii) uprawnienie na typ wpisuje się do licencji dopiero po ukończeniu szkolenia w zakresie różnic oraz gdy wnioskodawca spełnia ponadto jeden z poniższych warunków:

— posiada wpisane do licencji uprawnienie na typ statku powietrznego, w ramach którego ustala się różnice, lub

— spełnia wymagania szkolenia na typ dla statku powietrznego, w ramach którego ustala się różnice.

(iv) szkolenie w zakresie różnic rozpoczyna się i kończy w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o nowe uprawnienie na typ w tej samej kategorii (przypadek a)) lub w innej kategorii (przypadek b)).

2. Poziomy szkolenia na typ statku powietrznego

Przedstawione poniżej trzy poziomy określają cele, zakres szkolenia i poziom wiedzy, jakie mają zostać osiągnięte na danym poziomie szkolenia.

— Poziom 1: Krótki przegląd płatowca, systemów i

zespołów napędowych określonych w sekcji dotyczącej opisu systemów podręcznika obsługi technicznej statku powietrznego/instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu.

Cele kursu: Po ukończeniu poziomu 1 szkolenia, słuchacz potrafi:

a) przedstawić prosty opis całego tematu, z użyciem pospolitych wyrazów i przykładów oraz typowych terminów, a także wskazać środki ostrożności dotyczące płatowca, jego systemów i

zespołu napędowego ;

b) wskazać podręczniki dotyczące statku powietrznego, praktyki obsługi technicznej istotne dla płatowca, jego systemów i

zespołu napędowego ;

c) określić ogólny układ głównych systemów statku powietrznego;

d) określić ogólny układ i charakterystykę

zespołu napędowego ;

e) określić specjalistyczne oprzyrządowanie i aparaturę badawczą wykorzystywaną na statku powietrznym.

— Poziom 2: Przegląd podstawowych systemów sterowania, wskaźników, głównych komponentów, włącznie z ich umiejscowieniem i celem, obsługa techniczna oraz wykrywanie i usuwanie drobnych usterek. Ogólna znajomość teoretycznych i praktycznych aspektów przedmiotu.

Cele kursu: Oprócz informacji zawartych w kursie poziomu 1, po ukończeniu kursu poziomu 2 słuchacz potrafi:

a) zrozumieć podstawy teoretyczne; stosować wiedzę w praktyce z wykorzystaniem szczegółowych procedur;

b) wymienić środki ostrożności, których należy przestrzegać pracując nad statkiem powietrznym,

zespołem napędowym i systemami lub w ich pobliżu;

c) opisać systemy i obsługę statku powietrznego, w szczególności dostęp, dostępność mocy i źródła;

d) określić lokalizację głównych elementów;

e) wyjaśnić zwykłe funkcjonowanie każdego głównego systemu, stosując terminologię i nomenklaturę;

f) wykonać procedury obsługi technicznej związane ze statkiem powietrznym, dotyczące następujących systemów: układu paliwowego,

zespołu napędowego , hydrauliki, podwozia samolotu, wody/odpadów, tlenu;

g) wykazać biegłość w korzystaniu z raportów załogi i pokładowych systemów raportowania (drobne wykrywanie i usuwanie usterek) oraz określić zdatność do lotu statku powietrznego dla MEL/CDL;

h) wykazać umiejętność użycia, interpretacji i zastosowania odpowiedniej dokumentacji, włącznie z instrukcjami zapewniania ciągłej zdatności do lotu, podręcznikiem obsługi technicznej, ilustrowanym katalogiem części zamiennych itd.

— Poziom 3: Szczegółowy opis, działanie, lokalizacja elementów, usunięcie/montaż i procedury wykrywania i usuwania usterek do poziomu podręcznika obsługi technicznej.

Cele kursu: Oprócz informacji zawartych w kursie poziomu 1 i poziomie 2, po ukończeniu kursu poziomu 3 słuchacz potrafi:

a) wykazać się teoretyczną wiedzą o systemach i strukturach statku powietrznego oraz ich powiązaniach z innymi systemami, przedstawić szczegółowy opis tematu z wykorzystaniem podstawowej wiedzy teoretycznej i konkretnych przykładów, a także interpretować wyniki z różnych źródeł i pomiary oraz podejmować w razie potrzeby odpowiednie działania naprawcze;

b) przeprowadzać kontrole systemów,

zespołu napędowego i elementów oraz kontrole funkcjonalne określone w podręczniku obsługi technicznej statku powietrznego;

c) wykazać się umiejętnością użycia, interpretacji i zastosowania odpowiedniej dokumentacji, włącznie z podręcznikiem napraw konstrukcyjnych, podręcznikiem wykrywania i usuwania usterek itd.;

d) skorelować informacje w celu podejmowania decyzji w odniesieniu do błędnej diagnozy i skorygowania do poziomu podręcznika obsługi technicznej.

e) opisać procedury wymiany elementów zgodnie z typem statku powietrznego.

3. Standard szkolenia na typ statku powietrznego

Chociaż szkolenie na typ statku powietrznego obejmuje zarówno część teoretyczną jak i praktyczną, kursy można zatwierdzać w odniesieniu do części teoretycznej, części praktycznej oraz kombinacji obu tych części.

W odniesieniu do całego kursu lub każdej z jego części określa się odpowiednią metodę szkolenia lub połączenie metod szkolenia z uwzględnieniem zakresu i celów każdej fazy szkolenia oraz korzyści i ograniczeń wynikających z dostępnych metod szkolenia.

Metody szkoleniowe oparte na multimediach można wykorzystać do realizacji celów szkolenia w środowisku fizycznym albo w środowisku wirtualnym.

3.1. Elementy teoretyczne

a) Cel:

Po ukończeniu szkolenia teoretycznego słuchacz jest w stanie wykazać, odpowiednio do poziomów wskazanych w programie szkolenia w dodatku III, szczegółową wiedzę teoretyczną w zakresie odpowiednich systemów, struktur, działania, obsługi technicznej, napraw oraz wykrywania i usuwania usterek zgodnie z danymi dotyczącymi obsługi technicznej. Słuchacz potrafi wykazać się umiejętnością korzystania z podręczników i zatwierdzonych procedur, w tym znajomością odpowiednich kontroli i ograniczeń.

b) Poziom szkolenia:

Poziomami szkolenia są poziomy określone w pkt 2 powyżej.

Po pierwszym kursie szkoleniowym na typ dla personelu poświadczającego kategorii C wystarczy, że wszystkie kolejne kursy będą na poziomie 1.

Podczas szkolenia teoretycznego dla poziomu 3 można, w razie potrzeby, korzystać z materiałów szkoleniowych poziomu 1 i 2 w celu uwzględnienia w szkoleniu pełnego zakresu danego rozdziału. Jednak podczas szkolenia większa część materiału szkoleniowego oraz czas szkolenia muszą odpowiadać wyższemu poziomowi.

c) Czas trwania:

Minimalną liczbę godzin szkolenia teoretycznego podano w poniższej tabeli:

Kategoria

Liczba godzin

Samoloty (*1) o maksymalnej masie startowej powyżej 30 000 kg:

B1.1

150

B1.2

120

100

Samoloty (*1) o maksymalnej masie startowej równej 30 000 kg lub mniejszej, lecz większej niż 5 700 kg:

B1.1

120

B1.2

100

Samoloty (*1) o maksymalnej masie startowej równej 5 700 kg i mniejszej (*2)

B1.1

B1.2

B1.E

Śmigłowce (*1) (*3)

B1.3

120

B1.4

100

Samoloty i śmigłowce niewymienione wyżej oraz niekonwencjonalne statki powietrzne

B1, B2 i C

OSD

(*1)

Samolot z silnikiem tłokowym lub turbinowym lub z elektrycznym zespołem napędowym bądź śmigłowiec z silnikiem tłokowym lub turbinowym.

(*2)

W przypadku samolotów bez hermetyzacji o maksymalnej masie startowej poniżej 2 000 kg, z silnikiem tłokowym lub elektrycznym zespołem napędowym, minimalny czas trwania można ograniczyć o 50 %.

(*3)

W przypadku śmigłowców należących do grupy 2 (zdefiniowanych w pkt 66.A.5) minimalny czas trwania można ograniczyć o 30 %.

W powyższej tabeli „OSD” oznacza liczby określone w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, z uwzględnieniem raportu wnioskodawcy ubiegającego się o certyfikat typu statku powietrznego lub posiadacza tego certyfikatu, który zawiera ocenę wymaganych elementów teoretycznych znajomości statku powietrznego, biorąc pod uwagę mającą zastosowanie (pod)kategorię licencji, w odniesieniu do której dany typ statku powietrznego miałby zostać dopuszczony do zatwierdzenia zgodnie z pkt 66.A.3.

Do celów powyższej tabeli godzina szkolenia oznacza 60 minut nauki i nie obejmuje przerw, egzaminów, powtórek, przygotowania i oględzin statku powietrznego.

Te godziny mają zastosowanie tylko do kursów teoretycznych dotyczących kompletnych kombinacji silników/statków powietrznych zgodnie z uprawnieniem na typ zdefiniowanym przez Agencję.

d) Uzasadnienie czasu trwania kursu:

W przypadku kursów przeprowadzanych w organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z załącznikiem IV (część 147) oraz kursów bezpośrednio zatwierdzonych przez właściwy organ, konieczne jest uzasadnienie ich czasu trwania i uwzględnienie pełnego programu szkolenia w drodze analizy potrzeb szkoleniowych na podstawie:

— projektu statku powietrznego, jego potrzeb w zakresie obsługi technicznej i rodzajów eksploatacji,

— szczegółowej analizy odpowiednich rozdziałów — zob. spis treści w ppkt 3.1 lit. e) poniżej,

— szczegółowej analizy kompetencji, potwierdzającej pełne osiągnięcie celów podanych w ppkt 3.1 lit. a) powyżej.

Jeśli analiza potrzeb szkoleniowych wykaże, że potrzebnych jest więcej godzin, kursy mogą być dłuższe niż minimum określone w tabeli.

Podobnie liczbę godzin szkoleń w zakresie różnic lub innych kombinacji kursów szkoleniowych (takich jak połączone kursy B1/B2), oraz, w przypadku kursów teoretycznego szkolenia na typ, liczbę godzin mniejszą od podanej w ppkt 3.1 lit. c) powyżej, należy uzasadnić wobec właściwego organu w drodze analizy potrzeb szkoleniowych opisanej powyżej.

Ponadto kurs musi określać i uzasadniać następujące kwestie:

— minimalną fizyczną lub wirtualną obecność słuchacza w klasie wymaganą do osiągnięcia celów kursu;

— maksymalną liczbę godzin fizycznego lub wirtualnego szkolenia w klasie dziennie uwzględniającą aspekty czynnika pedagogicznego i ludzkiego.

Jeśli nie zostanie spełnione wymaganie minimalnej obecności słuchacza, nie wydaje się certyfikatu uznania. Organizacja szkoleniowa może przeprowadzić dodatkowe szkolenie, aby spełnione zostało wymaganie minimalnej obecności.

e) Treść:

Uwzględnia się co najmniej elementy poniższego programu szkolenia na typ statku powietrznego. Można także wprowadzić dodatkowe elementy ze względu na odmiany typu, zmiany technologiczne itd.

Plan tematyczny szkolenia skupia się na aspektach mechanicznych i elektrycznych w przypadku personelu B1 oraz na aspektach elektrycznych i elektroniki lotniczej w przypadku personelu B2.

Uwzględnia się minimalny program szkolenia z zakresu danych dotyczących zgodności operacyjnej, ustanowiony zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, jeżeli taki program jest dostępny.

Poziom

Rozdziały

Samoloty turbinowe

Samoloty tłokowe

Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym

Śmigłowce turbinowe

Śmigłowce tłokowe

Elektronika lotnicza

Kategoria licencji

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

Moduł wprowadzający:

05 Terminy obsługi technicznej/przeglądy

06 Rozmiary/powierzchnie (maksymalna masa startowa itd.)

07 Podnoszenie i podpory

08 Poziomowanie i ważenie

09 Holowanie i kołowanie

10 Parkowanie/cumowanie, przechowywanie i powrót do eksploatacji

11 Plakietki i oznaczenia

12 Obsługa techniczna

20 Praktyki standardowe — tylko dla danego typu

Śmigłowiec

18 Analiza wibracji i hałasu (wytyczanie drogi łopaty)

— —

— 60 Praktyki standardowe – wirnik

— —

— 62 Wirnik

— —

62A Wirniki – monitorowanie i wskazania

— —

63 Napęd wirnika

— —

63A Napęd wirnika – monitorowanie i wskazania

— —

64 Śmigło ogonowe

— —

64A Śmigło ogonowe – monitorowanie i wskazania

— —

65 Napęd śmigła ogonowego

— —

65A Napęd śmigła ogonowego – monitorowanie i wskazania

— —

66 Składane łopatki/wspornik

— —

— 67 Kontrola wirnika w czasie lotu

— —

— 53 Struktura płatowca (śmigłowiec)

— —

— 25 Awaryjne wyposażenie do utrzymywania się na wodzie

— —

Struktury płatowca

51 Standardowe praktyki i struktury (klasyfikacja uszkodzeń, ocena i naprawa)

— —

53 Kadłub

— —

54 Gondole/wsporniki

— —

55 Stabilizatory

— —

56 Okna

— —

57 Skrzydła

— —

52 Drzwi

— —

Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji

Systemy płatowca

21 Klimatyzacja

21A Dopływ powietrza

21B Zwiększanie ciśnienia

21C Urządzenia zabezpieczające i ostrzegawcze

22 Autopilot

23 Komunikacja

24 Energia elektryczna

25 Sprzęt i wyposażenie

25A Wyposażenie elektroniczne, w tym wykorzystywane w nagłych wypadkach

26 Ochrona przeciwpożarowa

27 Sterowanie lotem

27A Działanie systemu: elektryczne, sztuczna stateczność i sterowanie „fly-by-wire”

— —

28 Systemy paliwowe

— —

28A Systemy paliwowe – monitorowanie i wskazania

— —

29 Siła hydrauliczna

29A Siła hydrauliczna – monitorowanie i wskazania

30 Ochrona przed zamarzaniem i deszczem

31 Systemy rejestracji/wskazań

31A Systemy instrumentowe

32 Podwozie samolotu

32A Podwozie samolotu – monitorowanie i wskazania

33 Światła

34 Nawigacja

35 Tlen

— —

36 Pneumatyka

36A Pneumatyka – monitorowanie i wskazania

37 Próżnia

38 Woda/odpady

— —

41 Balast wodny

— —

42 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej

44 Systemy kabinowe

45 Systemy obsługi technicznej na pokładzie (lub uwzględnione w pkt 31)

— —

46 Systemy informatyczne

47 System wytwarzania azotu

— —

50 Przedziały ładunkowe i dodatkowe

55/57 Powierzchnie sterowe lotu (wszystkie)

— —

Silnik turbinowy

70 Praktyki standardowe – silniki

— —

70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (wlot instalacyjny, kompresory, sekcja spalania, sekcja turbinowa, łożyska i uszczelki, systemy smarowania)

— —

70B Osiągi silnika

— —

71 Zespół napędowy

— —

72 Silnik turbinowy/turbośmigłowy/turbowentylatorowy/śmigłowo-wentylatorowy

— —

73 Paliwo silnikowe i sterowanie

— —

75 Powietrze

— —

76 Sterowanie silnikiem

— —

78 Wydech

— —

79 Olej

— —

80 Rozruch

— —

82 Wtrysk wody

— —

83 Pomocnicze skrzynie przekładniowe

— —

84 Wspomaganie napędu

— —

73A FADEC

— —

74 Zapłon

— —

77 Silnikowe systemy wskazań

— —

49 Pomocnicze źródła zasilania (APU)

— —

Silnik tłokowy

70 Praktyki standardowe – silniki

— —

70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (instalacja, gaźniki, systemy wtrysku paliwa, zasysanie, systemy wydechu i chłodzenia, doładowanie/turbodoładowanie, systemy smarowania)

— —

70B Osiągi silnika

— —

71 Zespół napędowy

— —

73 Paliwo silnikowe i sterowanie

— —

76 Sterowanie silnikiem

— —

79 Olej

— —

80 Rozruch

— —

81 Turbiny

— —

82 Wtrysk wody

— —

83 Pomocnicze skrzynie przekładniowe

— —

84 Wspomaganie napędu

— —

73A FADEC

— —

74 Zapłon

— —

77 Silnikowe systemy wskazań

— —

Elektryczny zespół napędowy

Silniki elektryczne

— —

Ogniwo paliwowe i powiązane układy

— —

Baterie

— —

Układy pomocnicze elektrycznego zespołu napędowego

— —

Śmigła

60A Praktyki standardowe – śmigło

— —

61 Śmigła/napęd

— —

61A Konstrukcja śmigła

— —

— 61B Sterowanie skoku śmigła

— —

— 61C Synchronizacja śmigła

— —

61D Elektroniczne sterowanie śmigła

— —

61E Ochrona przed oblodzeniem śmigła

— —

— 61F Obsługa techniczna śmigła

— —

Rozdziały specjalne dotyczące samolotów z zespołem napędowym innym niż tłokowy/turbinowy/elektryczny oraz śmigłowców innych niż śmigłowce tłokowe/turbinowe

Definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012. W przypadku tych statków powietrznych EASA może również uznać za „niewymagane” niektóre rozdziały zawarte w powyższej tabeli.

Specjalne rozdziały dotyczące niekonwencjonalnych statków powietrznych

3.2. Elementy praktyczne

a) Cel:

Celem szkolenia praktycznego jest uzyskanie wymaganych kompetencji w zakresie zapewnienia bezpiecznej obsługi technicznej, inspekcji i rutynowej pracy zgodnie z podręcznikiem obsługi technicznej i innymi odnośnymi instrukcjami i zadaniami odpowiednimi dla określonego typu statku powietrznego, np. wykrywania i usuwania usterek, napraw, regulacji, wymian, ustawień i kontroli funkcjonalnych. Obejmuje ono umiejętność korzystania z całej literatury technicznej i dokumentacji statku powietrznego oraz użycia specjalistycznego oprzyrządowania i aparatury badawczej do celów demontażu i wymiany elementów i modułów właściwych dla danego typu, włącznie z wszelkimi działaniami w zakresie obsługi technicznej dokonywanymi podczas lotu.

b) Treść:

W ramach szkolenia praktycznego należy zaliczyć co najmniej 50 % pozycji zaznaczonych w tabeli poniżej, odnoszących się do danego typu statku powietrznego

Zaznaczone zadania oznaczają tematy istotne do celów szkolenia praktycznego ze względu na należyte uwzględnienie działania, funkcji, instalacji oraz bezpieczeństwa głównych zadań z zakresu obsługi technicznej, zwłaszcza w przypadku gdy takich aspektów nie można całkowicie wyjaśnić w ramach samego szkolenia teoretycznego. Lista obejmuje minimum tematów szkolenia praktycznego, można jednak dodawać inne pozycje właściwe dla konkretnego typu statku powietrznego.

Zadania, które należy zaliczyć, muszą być reprezentatywne dla statków powietrznych i systemów, zarówno pod względem złożoności technicznej, jak i wiedzy technicznej niezbędnej do wykonania takich zadań. Szkolenie może obejmować względnie proste zadania, ale w jego zakres musi również wchodzić wykonywanie innych, bardziej złożonych zadań, właściwych dla danego typu statku powietrznego.

W elementach praktycznych do wyboru uwzględnia się minimalny wykaz zadań praktycznych z zakresu danych dotyczących zgodności operacyjnej, ustanowiony zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, jeżeli taki wykaz jest dostępny.

Słownik skrótów użytych w tabeli: LOK: Lokalizacja; TFO: test funkcjonalny/operacyjny; SON: serwis i obsługa naziemna; D/M: demontaż/montaż; WMW: wykaz minimalnego wyposażenia; WUU: wykrywanie i usuwanie usterek.

Rozdziały

B1/B2

LOK

TFO

SON

D/M

WMW

WUU

TFO

SON

D/M

WMW

WUU

Moduł wprowadzający:

5 Terminy obsługi technicznej/przeglądy

X/X

— —

6 Rozmiary/powierzchnie (maksymalna masa startowa itd.)

X/X

— —

7 Podnoszenie i podpory

X/X

— —

8 Poziomowanie i ważenie

X/X

— X

— —

— 9 Holowanie i kołowanie

X/X

— X

— —

— 10 Parkowanie/cumowanie, przechowywanie i powrót do eksploatacji

X/X

— X

— —

— 11 Plakietki i oznaczenia

X/X

— —

12 Obsługa techniczna

X/X

— X

— —

— 20 Praktyki standardowe — tylko dla danego typu

X/X

— X

— —

— Śmigłowce:

18 Analiza wibracji i hałasu (wytyczanie drogi łopaty)

X/—

— —

— 60 Praktyki standardowe — wirnik — tylko dla danego typu

X/X

— X

— —

— 62 Wirnik

X/—

— X

— —

— 62A Wirniki — monitorowanie i wskazania

X/X

— —

— X

63 Napęd wirnika

X/—

— —

— X

— —

— 63A Napęd wirnika — monitorowanie i wskazania

X/X

— X

— —

— X

64 Śmigło ogonowe

X/—

— X

— —

— 64A Śmigło ogonowe — monitorowanie i wskazania

X/X

— X

— —

— X

65 Napęd śmigła ogonowego

X/—

— —

— X

— —

— 65A Napęd śmigła ogonowego — monitorowanie i wskazania

X/X

— X

— —

— X

66 Składane łopatki/wspornik

X/—

— —

— 67 Kontrola wirnika w czasie lotu

X/—

— X

— —

— 53 Struktura płatowca (śmigłowiec)

Uwaga: uwzględnione w strukturach płatowca

25 Awaryjne wyposażenie do utrzymywania się na wodzie

X/X

— —

— Struktury płatowca:

51 Standardowe praktyki i struktury (klasyfikacja uszkodzeń, ocena i naprawa)

53 Kadłub

X/—

— —

— 54 Gondole/wsporniki

X/—

— —

55 Stabilizatory

X/—

— —

56 Okna

X/—

— —

— 57 Skrzydła

X/—

— —

52 Drzwi

X/X

— —

— Systemy płatowca:

21 Klimatyzacja

X/X

— X

21A Dopływ powietrza

X/X

— —

21B Zwiększanie ciśnienia

X/X

— —

21C Urządzenia zabezpieczające i ostrzegawcze

X/X

— X

— —

— 22 Autopilot

X/X

— —

— X

23 Komunikacja

X/X

— X

24 Energia elektryczna

X/X

25 Sprzęt i wyposażenie

X/X

— —

25A Wyposażenie elektroniczne, w tym wykorzystywane w nagłych wypadkach

X/X

— —

26 Ochrona przeciwpożarowa

X/X

27 Sterowanie lotem

X/X

— —

27A Działanie systemu: elektryczne, sztuczna stateczność i sterowanie „fly-by-wire”

X/X

— X

28 Systemy paliwowe

X/X

— X

— 28A Systemy paliwowe — monitorowanie i wskazania

X/X

— —

— X

29 Siła hydrauliczna

X/X

— X

— 29A Siła hydrauliczna — monitorowanie i wskazania

X/X

— X

30 Ochrona przed zamarzaniem i deszczem

X/X

— X

31 Systemy rejestracji/wskazań

X/X

31A Systemy instrumentowe

X/X

32 Podwozie samolotu

X/X

— 32A Podwozie samolotu — monitorowanie i wskazania

X/X

— X

33 Światła

X/X

— X

— 34 Nawigacja

X/X

— X

35 Tlen

X/—

— —

— 36 Pneumatyka

X/—

— X

36A Pneumatyka — monitorowanie i wskazania

X/X

37 Próżnia

X/—

— X

— —

— 38 Woda/odpady

X/—

— —

— X

— —

— 41 Balast wodny

X/—

— —

Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej

X/X

— —

— X

44 Systemy kabinowe

X/X

— —

— X

45 Systemy obsługi technicznej na pokładzie (lub uwzględnione w pkt 31)

X/X

46 Systemy informatyczne

X/X

— —

— X

47 System wytwarzania azotu

X/X

— —

— X

50 Przedziały ładunkowe i dodatkowe

X/X

— X

— —

55/57 Powierzchnie sterowe lotu

X/—

— —

— Moduł silnika turbinowego/tłokowego:

70 Praktyki standardowe — silniki — tylko dla danego typu

— —

— 70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (wlot instalacyjny, kompresory, sekcja spalania, sekcja turbinowa, łożyska i uszczelki, systemy smarowania)

X/X

— —

Silniki turbinowe:

70B Osiągi silnika

— —

— X

— —

— 71

Zespół napędowy

X/—

— —

— 72 Silnik turbinowy/turbośmigłowy/turbowentylatorowy/śmigłowo-wentylatorowy

X/—

— —

73 Paliwo silnikowe i sterowanie

X/X

— —

— 73A Systemy FADEC

X/X

— X

74 Zapłon

X/X

— —

75 Powietrze

X/—

— —

— X

— —

— 76 Sterowanie silnikiem

X/—

— —

— X

— —

— 77 Silnikowe systemy wskazań

X/X

— —

78 Wydech

X/—

— —

79 Olej

X/—

— X

— —

— 80 Rozruch

X/—

— —

— 82 Wtrysk wody

X/—

— —

— 83 Pomocnicza skrzynia przekładniowa

X/—

— X

— —

84 Wspomaganie napędu

X/—

— —

— Pomocnicze zespoły zasilania (APU):

Pomocnicze źródła zasilania (APU)

X/—

— —

— Silniki tłokowe:

70 Praktyki standardowe — silniki — tylko dla danego typu

— —

— 70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (wlot instalacyjny, kompresory, sekcja spalania, sekcja turbinowa, łożyska i uszczelki, systemy smarowania)

X/X

— —

70B Osiągi silnika

— —

— X

— —

— 71

Zespół napędowy

X/—

— —

— 73 Paliwo silnikowe i sterowanie

X/X

— —

— 73A Systemy FADEC

X/X

— X

74 Zapłon

X/X

— —

76 Sterowanie silnikiem

X/—

— —

— X

— —

— 77 Silnikowe systemy wskazań

X/X

— —

78 Wydech

X/—

— —

— 79 Olej

X/—

— X

— —

— 80 Rozruch

X/—

— —

— 81 Turbiny

X/—

— X

— —

— 82 Wtrysk wody

X/—

— —

— 83 Pomocnicza skrzynia przekładniowa

X/—

— X

— —

— 84 Wspomaganie napędu

X/—

— —

— Elektryczny zespół napędowy

Silniki elektryczne

X/X

— —

— Ogniwo paliwowe i powiązane układy

X/X

— —

— Baterie

X/X

— —

— Układy pomocnicze elektrycznego zespołu napędowego

X/X

— X

Śmigła:

60A Praktyki standardowe — śmigło

— —

— X

— —

— 61 Śmigła/napęd

X/X

— X

— —

— 61A Konstrukcja śmigła

X/X

— X

— —

61B Sterowanie skoku śmigła

X/—

— X

— —

— 61C Synchronizacja śmigła

X/—

— —

— X

— —

— X

— 61D Elektroniczne sterowanie śmigła

X/X

61E Ochrona przed oblodzeniem śmigła

X/—

— X

— —

— 61F Obsługa techniczna śmigła

X/X

Rozdziały specjalne dotyczące samolotów z zespołem napędowym innym niż tłokowy/turbinowy/elektryczny oraz śmigłowców innych niż śmigłowce tłokowe/turbinowe

W odniesieniu do odpowiedniego typu statku powietrznego definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012.

Specjalne rozdziały dotyczące niekonwencjonalnych statków powietrznych

4. Standard egzaminacyjny i standard oceny dla szkolenia na typ

4.1. Standard egzaminacyjny dla elementu teoretycznego

Po zakończeniu części teoretycznej szkolenia na typ statku powietrznego przeprowadza się egzamin pisemny spełniający następujące kryteria:

a) Egzamin ma formę testu. Każde pytanie testowe ma trzy możliwe odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna. Łączny czas ustala się odpowiednio do łącznej liczby pytań, a czas na odpowiedzi odpowiada nominalnej średniej 90 sekund na pytanie.

b) Odpowiedzi nieprawidłowe wydają się równie prawdopodobne osobie niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowiedzi są wyraźnie związane z pytaniem oraz cechują się podobnym słownictwem, budową gramatyczną i długością.

c) W pytaniach liczbowych nieprawidłowe odpowiedzi odpowiadają błędom proceduralnym, takim jak zastosowanie nieprawidłowego oznaczenia (+ lub –) lub nieprawidłowych jednostek miary. Nie mogą być one po prostu przypadkowymi liczbami.

d) Poziom egzaminu dla każdego rozdziału (

) odpowiada poziomowi zdefiniowanemu w pkt 2 „Poziomy szkolenia na typ statku powietrznego”. Dopuszczalna jest jednak ograniczona liczba pytań niższego poziomu.

e) Podczas egzaminu nie wolno korzystać z żadnych podręczników. Nie są dozwolone żadne pomoce. Wyjątkiem jest weryfikacja umiejętności kandydata na licencję B1 lub B2 w zakresie interpretacji dokumentów technicznych.

f) Liczba pytań musi wynosić co najmniej jedno pytanie na godzinę szkolenia. Liczba pytań przypadająca na każdy rozdział i poziom jest proporcjonalna do:

— rzeczywistej liczby godzin szkolenia poświęconej danemu rozdziałowi na danym poziomie; lub

— w przypadku metod ukierunkowanych na słuchacza – przewidywanego średniego czasu na ukończenie szkolenia; oraz

— celów szkolenia wynikających z analizy potrzeb szkoleniowych.

Zatwierdzając kurs, właściwy organ ocenia liczbę i poziom pytań.

g) Minimalny wynik umożliwiający zaliczenie egzaminu to 75 %. Jeśli egzamin po szkoleniu na typ podzielony jest na kilka części, w każdej z nich na zaliczenie należy uzyskać co najmniej 75 %. Aby możliwe było uzyskanie wyniku wynoszącego dokładnie 75 %, liczba pytań w ramach egzaminu musi być podzielna przez 4.

h) Nie stosuje się punktów karnych (odejmowanie punktów za błędne odpowiedzi).

i) Egzaminy kończące dany moduł nie mogą być traktowane jako część egzaminu końcowego, chyba że zawierają właściwą liczbę wymaganych pytań na odpowiednim poziomie.

j) Przyjmuje się, że pytania wykorzystane w ramach programu uczenia się opartego na multimediach nie mogą pojawić się na egzaminach w ramach kursu szkoleniowego lub fazy szkolenia, chociaż zakres tematyczny tych pytań może być taki sam.

4.2. Standard oceny dla elementu praktycznego

Po zakończeniu części praktycznej szkolenia na typ statku powietrznego należy dokonać oceny spełniającej następujące kryteria:

a) Oceny dokonuje wyznaczony oceniający posiadający odpowiednie kwalifikacje.

b) Ocenie podlega wiedza oraz umiejętności słuchacza.

5. Standard ocen dotyczących typu dla statków powietrznych grupy 2 i grupy 3

Ocenę dotyczącą typu statku powietrznego z grupy 2 lub grupy 3 przeprowadzają organizacje szkoleniowe odpowiednio zatwierdzone zgodnie z załącznikiem IV (część 147) lub właściwy organ.

Ocena ma formę oceny praktycznej i egzaminu ustnego oraz spełnia następujące wymagania:

a) Ocena praktyczna umożliwia ustalenie kompetencji kandydata do wykonywania zadań z zakresu obsługi technicznej mających zastosowanie do danego typu statku powietrznego.

b) Egzamin ustny przeprowadza się na próbie rozdziałów wybranych z pkt 3 „Standard szkolenia na typ statku powietrznego”, na poziomie wskazanym w pkt 3.1 lit. e).

c) Zarówno egzaminy ustne, jak i oceny praktyczne zapewniają osiągnięcie następujących celów:

1. należyte i pewne omówienie typu statku powietrznego i jego systemów;

2. zapewnienie bezpiecznej obsługi technicznej, inspekcji i rutynowej pracy zgodnie z podręcznikiem obsługi technicznej i innymi odnośnymi instrukcjami i zadaniami odpowiednimi dla określonego rodzaju statku powietrznego, jak na przykład wykrywanie i usuwanie usterek, naprawy, regulacje, wymiany, ustawienia i kontrole funkcjonalne, takie jak, w miarę potrzeby, praca silnika itp.;

3. właściwe wykorzystanie całej technicznej literatury i dokumentacji dla statku powietrznego;

4. właściwe wykorzystanie specjalistycznego/specjalnego oprzyrządowania i aparatury badawczej, usuwanie i wymiana elementów i modułów właściwych dla danego typu, włącznie z wszelkimi działaniami zadaniami w zakresie obsługi technicznej podczas lotu.

d) Do celów oceny dotyczącej typu zastosowanie mają następujące warunki:

1. Maksymalna liczba prób zaliczenia każdego egzaminu wynosi trzy w okresie 12 miesięcy. Wymagany jest trzydziestodniowy okres przerwy po pierwszym nieudanym podejściu w ramach jednego cyklu oraz sześćdziesięciodniowy okres przerwy po drugim nieudanym podejściu.

Wnioskodawca potwierdza na piśmie organizacji szkoleniowej z zakresu obsługi technicznej lub właściwemu organowi, do których występuje o przeprowadzenie egzaminu, liczbę i terminy podejść do egzaminu w okresie ostatnich 12 miesięcy oraz nazwę organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej lub właściwego organu, gdzie podejścia te miały miejsce. Organizacja szkoleniowa z zakresu obsługi technicznej lub właściwy organ odpowiadają za sprawdzenie liczby podejść w danych przedziałach czasowych.

2. Ocenę dotyczącą typu zalicza się i zdobywa się wymagane doświadczenie praktyczne w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o zatwierdzenie uprawnienia w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.

3. Ocenę dotyczącą typu przeprowadza się w obecności co najmniej jednego egzaminatora. Egzaminator lub egzaminatorzy nie są zaangażowani w szkolenie wnioskodawcy.

e) Egzaminator lub egzaminatorzy sporządzają, podpisują i udostępniają kandydatowi pisemne sprawozdanie wyjaśniające, dlaczego kandydat zaliczył ocenę dotyczącą typu lub jej nie zaliczył.

6. Szkolenie w miejscu pracy

6.1

Ogólne

Szkolenie w miejscu pracy to szkolenie z zakresu konkretnego typu statku powietrznego zapewniane składającemu wniosek w rzeczywistym miejscu pracy, dające możliwość zapoznania się z najlepszymi praktykami w dziedzinie obsługi technicznej i prawidłowymi procedurami poświadczenia obsługi. Szkolenie w miejscu pracy musi spełniać następujące wymagania:

a) wykaz zadań przewidzianych w szkoleniu w miejscu pracy i jego program podlegają akceptacji przez właściwy organ, który wydał licencję na obsługę techniczną, przed rozpoczęciem szkolenia w miejscu pracy;

b) szkolenie w miejscu pracy przeprowadza się w jednej lub kilku organizacjach obsługi technicznej odpowiednio zatwierdzonych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem do celów obsługi technicznej danego typu statku powietrznego. Jedna z tych organizacji kontroluje szkolenie w miejscu pracy;

c) przed odbyciem szkolenia w miejscu pracy składający wniosek musi posiadać licencję kategorii A, B lub L5 lub ukończyć szkolenie teoretyczne na typ i spełnić wymagania dotyczące podstawowego doświadczenia w co najmniej 50 % (pkt 66.A.30) w odniesieniu do kategorii statku powietrznego, w związku z którym ma odbyć szkolenie;

d) składający wniosek rozpoczyna i kończy szkolenie w miejscu pracy w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o pierwsze zatwierdzenie uprawnienia na typ. Co najmniej 50 % zadań w ramach szkolenia w miejscu pracy odbywa się po ukończeniu odpowiedniego teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego;

e) składający wniosek przechodzi szkolenie w miejscu pracy pod opieką wykwalifikowanego mentora lub mentorów, prowadzoną na zasadzie indywidualnego nadzoru, w ramach której mentorzy weryfikują wiedzę techniczną, umiejętności i obowiązki typowego personelu poświadczającego. Podczas szkolenia w miejscu pracy mentorzy przekazują również składającemu wniosek wiedzę i doświadczenie, udzielając niezbędnych porad, wsparcia i wskazówek;

f) każde zadanie podpisywane jest przez składającego wniosek i odnosi się do rzeczywistej karty pracy/formularza pracy itd. Mentorzy weryfikują i kontrasygnują zadania wykonywane podczas szkolenia w miejscu pracy, ponieważ ponoszą odpowiedzialność za zadania na poziomie personelu wspomagającego lub personelu poświadczającego, w stosownych przypadkach, w zależności od procedury poświadczenia obsługi;

g) po zadowalającym ukończeniu programu szkolenia w miejscu pracy mentorzy wydają zalecenie dotyczące przeprowadzenia przez wyznaczonych oceniających ostatecznej oceny składającego wniosek.

6.2

Treść szkolenia w miejscu pracy i rejestr pracy dotyczący szkolenia w miejscu pracy

Szkolenie w miejscu pracy obejmuje szereg działań i zadań reprezentatywnych dla uprawnień na typ statku powietrznego, systemów i kategorii licencji, o które złożono wniosek, i może obejmować więcej niż jedną kategorię licencji.

Szkolenie w miejscu pracy dokumentuje się w rejestrze pracy dotyczącym szkolenia w miejscu pracy, w którym zapisuje się następujące dane:

a) imię i nazwisko składającego wniosek;

b) datę urodzenia składającego wniosek;

c) zatwierdzoną organizację lub zatwierdzone organizacje obsługi technicznej, w której (których) przeprowadzono szkolenie w miejscu pracy;

d) uprawnienia na typ statku powietrznego i kategorie licencji, o które wystąpiono;

e) wykaz zadań, w tym:

(i) opis zadania;

(ii) odniesienie do karty pracy/zlecenia na wykonanie prac/rejestru technicznego statku powietrznego itd.;

(iii) lokalizację ukończenia zadania;

(iv) datę ukończenie zadania;

(v) znak rejestracyjny (znaki rejestracyjne) statku powietrznego

f) imiona i nazwiska mentorów (w tym, w stosownych przypadkach, numer licencji);

g) podpisane zalecenie mentorów dotyczące późniejszej ostatecznej oceny składającego wniosek.

6.3

Ostateczna ocena składającego wniosek

Ostatecznej oceny składającego wniosek można dokonać dopiero po wypełnieniu rejestru pracy dotyczącego szkolenia w miejscu pracy i podpisaniu odnośnego zalecenia przez mentorów.

Wyznaczeni oceniający przeprowadzający ocenę końcową powiadamiają organ wydający licencję o terminie oceny z dużym wyprzedzeniem, aby umożliwić ewentualny udział w niej tego organu.

Celem ostatecznej oceny jest sprawdzenie, czy składający wniosek posiada wystarczającą wiedzę techniczną, a także odpowiednie umiejętności i postawę oraz czy jest kompetentny, by pracować samodzielnie jako członek wykwalifikowanego personelu poświadczającego w odniesieniu do statku powietrznego danego typu.

Ocena końcowa trwa co najmniej jeden dzień roboczy.

a) W ramach oceny sprawdza się wyrywkowo:

1) ogólną wiedzę techniczną wymaganą w przypadku danej kategorii licencji;

2) wiedzę i umiejętności na określony typ statku powietrznego w odniesieniu do danej kategorii licencji;

3) zrozumienie wynikających z licencji przywilejów odnoszących się do statku powietrznego i kategorii licencji;

4) odpowiednie zachowanie i podejście składającego wniosek do bezpieczeństwa w odniesieniu do środowiska obsługi technicznej.

b) Ocenę odnotowuje się w sprawozdaniu zawierającym następujące informacje:

1) dane identyfikacyjne składającego wniosek;

2) dane identyfikacyjne oceniających;

3) datę i przedział godzinowy oceny;

4) treść oceny;

5) wynik oceny: zaliczona lub niezaliczona.

6) podpis osoby oceniającej (osób oceniających), kandydata oraz, w stosownych przypadkach, niezależnego obserwatora (niezależnych obserwatorów).

c) Kolejną próbę zaliczenia oceny można podjąć po 3 miesiącach lub, jeżeli kandydat odbył dodatkowe szkolenie i mentorzy wydali nowe zalecenie, w terminie wcześniejszym niż 3 miesiące, jeżeli oceniający wyrażą na to zgodę. Po trzech nieudanych próbach należy powtórzyć pełne szkolenie w miejscu pracy.

6.4

Wymagania dotyczące mentorów i oceniających

Mentorzy i oceniający to pracownicy obsługi technicznej posiadający następujące kwalifikacje:

(i) Mentorzy:

— posiadają ważną licencję na obsługę techniczną statku powietrznego wydaną zgodnie z niniejszym załącznikiem lub ważną licencję na obsługę techniczną statku powietrznego w pełni zgodną z załącznikiem 1 ICAO, zgodnie z dodatkiem IV do załącznika II (część 145), która jest możliwa do zaakceptowania przez właściwy organ;

— od co najmniej jednego roku posiadają licencję na obsługę techniczną statku powietrznego w tej samej kategorii, co ta, w odniesieniu do której zapewniają w ramach szkolenia w miejscu pracy opieką mentorską, zatwierdzoną z uprawnieniem na typ odpowiednim do korzystania z przywilejów na odnośnym statku powietrznym;

— posiadają niezbędne przywileje związane z poświadczeniem obsługi lub podpisywaniem w organizacji obsługi technicznej, w której prowadzone jest szkolenie w miejscu pracy;

— posiadają doświadczenie w szkoleniu innych osób (są np. instruktorami przygotowania zawodowego, instruktorami zgodnie z załącznikiem IV (część 147), odbyli kursy szkoleniowe dla instruktorów lub posiadają jakiekolwiek inne porównywalne kwalifikacje krajowe lub odbyli szkolenie w tym zakresie, które jest możliwe do zaakceptowania przez właściwy organ).

(ii) Oceniający przeprowadzający ocenę końcową:

— od co najmniej trzech lat posiadają licencję na obsługę techniczną statku powietrznego w tej samej kategorii, co ta, w odniesieniu do której przeprowadzają ocenę w ramach szkolenia w miejscu pracy, zatwierdzoną z tym samym lub podobnym uprawnieniem na typ statku powietrznego;

— posiadają doświadczenie lub odbyli szkolenie w dziedzinie przeprowadzania oceny innych osób (są np. instruktorami przygotowania zawodowego, egzaminatorami zgodnie z załącznikiem IV (część 147), odbyli kursy szkoleniowe dla instruktorów lub posiadają jakiekolwiek inne porównywalne kwalifikacje krajowe lub odbyli szkolenie w tym zakresie, które jest możliwe do zaakceptowania przez właściwy organ);

— nie brali udziału w szkoleniu w miejscu pracy jako mentorzy składającego wniosek; jeżeli oceniający brał udział w przeprowadzeniu szkolenia w miejscu pracy, podczas oceny tego szkolenia musi być obecny niezależny obserwator.

6.5

Dokumentacja i rejestry szkolenia w miejscu pracy

Zadowalające ukończenie szkolenia w miejscu pracy jest poświadczane składającemu wniosek w formie sprawozdania z oceny końcowej i rejestru pracy dotyczącego tego szkolenia.

Dokumentację szkolenia w miejscu pracy przekazuje się właściwemu organowi na poparcie wniosku o wydanie lub zmianę licencji, jak określono w sekcji B podczęść B niniejszego załącznika.

Dokumentacja szkolenia w miejscu pracy jest przechowywana przez organizację obsługi technicznej, w której prowadzone jest to szkolenie, zgodnie z procedurami uzgodnionymi z właściwym organem organizacji obsługi technicznej.

Dodatek IV

Moduły lub moduły częściowe doświadczenia i podstawowej wiedzy wymagane do przedłużenia licencji na obsługę techniczną statku powietrznego określonej w części 66

A. Wymagania dotyczące doświadczenia

Tabela A zawiera wymagania dotyczące doświadczenia, wyrażone w miesiącach, do celów dodania nowej kategorii lub podkategorii do istniejącej licencji określonej w części 66.

Wymagania dotyczące doświadczenia mogą zostać zmniejszone o 50 %, jeżeli składający wniosek ukończył zatwierdzony podstawowy kurs szkoleniowy, określony w części 147, odpowiedni dla danej podkategorii.

Tabela A

Do:

Od:

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2L

— 6

— 24

B1.1

— 6

B1.2

— 6

— —

— 12

B1.E

— 24

B1.3

— 6

B1.4

— 24

— —

B2L

— 12

— 6

— —

— 12

— 6 (*1)

12 (*1)

— —

12 (*1)

— 6 (*1)

12 (*1)

— —

12 (*1)

— —

(*1)

Doświadczenie można zmniejszyć o 50 %, dopuszczając uzyskanie licencji z ograniczeniami zgodnie z pkt 66.A.45 lit. h) ppkt (ii) ppkt 3.

B. Wymagane moduły lub moduły częściowe podstawowej wiedzy

Celem niniejszej tabeli jest przedstawienie egzaminów wymaganych do dodania nowej podstawowej (pod)kategorii do licencji na obsługę techniczną statku powietrznego wydanej zgodnie z niniejszym załącznikiem.

Programy szkoleń przygotowane zgodnie z dodatkiem I i dodatkiem VII wymagają różnych poziomów wiedzy dla różnych kategorii licencji w ramach modułu; przewidziano w związku z tym dodatkowe egzaminy mające zastosowanie do niektórych modułów dla posiadaczy licencji chcących rozszerzyć licencję na obsługę techniczną statku powietrznego przyznaną zgodnie z niniejszym załącznikiem w celu włączenia do niej innej (pod)kategorii; ponadto przeprowadza się analizę modułu w celu określenia brakujących tematów lub tematów zaliczonych na niższym poziomie.

Tabela B

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2L

L1C

L2C

L3H

L3G

L4H

L4G

Brak

16. 12.

12, 16.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

11, 15.

Brak

12, 15.

12. Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

11, 17.

11, 16, 17.

Brak

16. Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

11, 15, 17.

11, 17.

15. Brak

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

B1.1

Brak

16. 12.

12, 16.

Brak

16. 18.

12. 12, 16.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

16. 12L.

12L.

8L2, 12L.

9L.

10L.

8L2, 9L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

B1.2

11, 15.

Brak

12, 15.

12. 11, 15.

Brak

18. 12, 15.

12. 4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ. 14SQ

Brak

12L.

8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1, 9L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

B1.E

11, 15.

114, 16

12, 15.

12, 16.

11, 15.

114, 16

Brak

12, 15.

12, 16.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

114, 16.

12L.

8L3, 12L.

9L.

10L.

8L3, 9L, 11L, 12L.

8L3, 10L, 11L, 12L.

B1.3

11, 17.

11, 16, 17.

Brak

16. 11, 17.

11, 16, 17.

11, 17, 18.

Brak

16. 4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

11, 16, 17.

7L, 12L.

7L, 8L2, 12L.

9L.

10L.

8L2, 9L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

B1.4

11, 15, 17.

11, 17.

15. Brak

11, 15, 17.

11, 17.

11, 17, 18.

15. Brak

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

11, 17.

7L, 12L.

7L, 8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1, 9L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

7, 11, 15, 17.

7, 11, 16, 17.

7, 12, 15.

7, 12, 16.

6, 7, 11, 15, 17.

6, 7, 11, 16, 17.

6, 7, 11, 17, 18.

6, 7, 12, 15.

6, 7, 12, 16.

Brak

6, 7, 11, 16, 17.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L, 8L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

6, 7, [11 lub 127], [15, 16 lub 18], 17, 8L8, 10L, 11L

B2L

7, 11, 15, 17.

7, 11, 16, 17.

7, 12, 15.

7, 12, 16.

6, 7, 11, 15, 17.

6, 7, 11, 16, 17.

6, 7, 11, 17, 18.

6, 7, 12, 15.

6, 7, 12, 16.

13SQ, 14SQ.

Brak

6, 7, 11, 16, 17.

5L, 7L, 12LSQ.

4L, 5L, 6L, 7L, 12LSQ.

5L, 7L, 8L, 12LSQ.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12LSQ.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L,12LSQ.

8L, 10L, 11L, 12LSQ.

6, 7, [11 lub 127], [15, 16 lub 18], 17, 8L8, 10L, 11L, 12LSQ

11, 15.

12, 15.

12. 2, 3, 5, 8, 11, 15.

2, 3, 5, 8, 11.

2, 3, 5, 8, 11, 18.

2, 3, 5, 8, 12, 15.

2, 3, 5, 8, 12.

2, 3, 4, 5, 8, 13, 14.

2, 3, 4, 5, 8, 13SQ, 14SQ.

Brak

12L.

8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1,9L, 11L, 12L.

8L1,10L, 11L, 12L.

2, 3, 5, 8, [11 lub 12], 8L1, 10L, 11L, 12L.

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2L

L1C

L2C

L3H

L3G

L4H

L4G

L1C

Wszystkie

Brak

4L, 6L.

8L.

4L, 6L, 8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 12L.

Wszystkie

Brak

8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 12L.

L2C

Wszystkie

Brak

4L, 6L.

Brak

4L, 6L.

9L.

10L.

9L, 11L.

10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L i 12L.

Wszystkie

Brak

9L.

10L.

9L, 11L.

10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L i 12L.

L3H

Wszystkie

5L, 7L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 12L.

5L, 7L, 8L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12L.

Brak

10L.

8L, 11L, 12L.

8L, 10L, 11L, 12L.

Wszystkie.

L3G

Wszystkie

5L, 7L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 12L.

5L, 7L, 8L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12L.

9L.

Brak

8L, 9L, 11L, 12L.

8L, 11L, 12L.

Wszystkie z wyjątkiem 10L.

L4H

Wszystkie

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

Brak

10L.

Brak

10L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L, 11L i 12L.

L4G

Wszystkie

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

Wszystkie z wyjątkiem 8L, 10L, 11L i 12L.

B1.1

Brak

12. 12.

Brak

166. 18.

12. 12, 166.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

166. Brak

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

B1.2

11. Brak

12. 12.

11, 15.

Brak

18. 12, 15.

12. 4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

B1.E

11. Brak

12. 12.

11, 15.

114, 166.

Brak

12, 15.

12, 166.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

114, 166.

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

B1.3

11. 11.

Brak

11, 175.

11, 166, 175.

11, 175, 18.

Brak

166. 4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

11, 166, 175.

7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

B1.4

11. 11.

Brak

11, 15, 175.

11, 175.

11, 175, 18.

15. Brak

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

11, 175.

7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

Uwaga:

„Wszystkie” oznacza wszystkie istotne elementy modułów określonych w pkt „2. Modularyzacja” w dodatku I lub w pkt „1. Modularyzacja” w dodatku VII dla docelowej (pod)kategorii (tj. (pod)kategorii wymienionej w wierszu „Do”).

SQ = zależy od kwalifikacji systemu.

Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami tłokowymi, a w przypadku „Od: B1.2” lub „Od: B3” z wyłączeniem również tematów związanych ze śmigłem.

Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami turbinowymi, a w przypadku „Od: B1.1” z wyłączeniem również tematów związanych ze śmigłem.

Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami elektrycznymi i śmigłem.

Tylko podmoduł „11.10”.

Tylko podmoduł „17.4”.

Tylko podmoduł „16.12”.

Modułów 12 i 18 nie można wybrać razem.

W zależności od wybranego modułu [11 lub 12] i [15, 16 lub 18] wymagane są tylko niektóre mające zastosowanie tematy modułu 8L.

(Pod)moduł lub (pod)moduły wskazane w każdej komórce muszą być nauczane do poziomu znajomości określonego w pkt „2. Modularyzacja” w dodatku I lub w pkt „1. Modularyzacja” w dodatku VII dla docelowej (pod)kategorii (tj. (pod)kategorii wymienionej w wierszu „Do”).

Należy użyć wiersza podrzędnego B1.x w oparciu o podkategorię B1, która zapewniła dostęp do licencji L5 (zob. pkt „1. Modularyzacja” w dodatku VII).

Dodatek V

Formularz wniosku – Formularz 19 EASA

1. Niniejszy dodatek zawiera przykładowy formularz stosowany do składania wniosków o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego, o której mowa w załączniku III (część 66).

2. Właściwy organ państwa członkowskiego może wprowadzić zmiany w formularzu 19 EASA wyłącznie w celu uwzględnienia dodatkowych informacji niezbędnych w przypadkach, gdy w wymogach krajowych dopuszczono lub nakazano, by licencja na obsługę techniczną statku powietrznego, wydana zgodnie z załącznikiem III (część 66), była wykorzystywana z pominięciem wymogów niniejszego rozporządzenia.

Tekst z obrazka

Ubiegam się o wydanie/zmianę/przedłużenie ważności licencji AML określonej w części 66 zgodnie z powyższymi wskazaniami i potwierdzam, że informacje zawarte w niniejszym formularzu są zgodne z prawdą na dzień złożenia wniosku.

Niniejszym potwierdzam, że:

1. Nie posiadam żadnej licencji AML określonej w części 66 wydanej w innym państwie członkowskim;

2. Nie złożyłem(-am) wniosku o wydanie licencji AML określonej w części 66 w innym państwie członkowskim; oraz

3. Nigdy nie wydano mi licencji AML określonej w części 66 w innym państwie członkowskim, która zostałaby unieważniona lub zawieszona w jakimkolwiek innym państwie członkowskim.

Przyjmuję do wiadomości, że podanie jakichkolwiek nieprawdziwych informacji może uniemożliwić mi uzyskanie licencji AML określonej w części 66.

Podpisano: Imię i nazwisko:

Data:

Ubiegam się o uznanie następujących zaliczeń (w stosownych przypadkach):

Doświadczenia zdobytego podczas szkolenia, o którym mowa w części 147

Równoważnych egzaminów zgodnie z posiadanymi świadectwami

Należy załączyć odpowiednie świadectwa.

Rekomendacja (w stosownych przypadkach): Niniejszym zaświadcza się, że wnioskodawca spełnia wymagania dotyczące wiedzy i doświadczenia w zakresie obsługi technicznej określone w części 66 i zaleca się, aby właściwy organ wydał lub zatwierdził licencję AML określoną w części 66.

Podpisano: Imię i nazwisko:

Stanowisko: Data:

FORMULARZ 19 EASA, wydanie 5

(1) M18

Dodatek VI

Licencja obsługi technicznej statku powietrznego, o której mowa w załączniku III (część 66) – Formularz 26 EASA

1. Na kolejnych stronach przedstawiono przykład licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, o której mowa w załączniku III (część 66).

2. Dokument drukuje się w formie przedstawionego standardowego formularza, można jednak zmniejszyć jego wymiary, aby mógł zostać wygenerowany przez komputer. W przypadku zmniejszenia wymiarów dokumentu należy pozostawić odpowiednio dużo przestrzeni w miejscach, w których wymagane jest umieszczenie urzędowych pieczęci/stempli. Dokumenty wygenerowane komputerowo nie muszą zawierać wszystkich pól w przypadku gdy pola te mają pozostać puste, pod warunkiem że dokument ten można jednoznacznie rozpoznać jako licencję na obsługę techniczną statku powietrznego wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 66).

3. Dokument można wypełnić w języku angielskim lub w języku urzędowym państwa członkowskiego danego właściwego organu. W tym ostatnim przypadku w odniesieniu do każdego posiadacza licencji, który potrzebuje korzystać z niej poza terytorium tego państwa członkowskiego, do dokumentu załącza się drugi egzemplarz w języku angielskim, aby zapewnić zrozumiałość dokumentu na potrzeby wzajemnego uznawania.

4. Każdemu posiadaczowi licencji nadaje się niepowtarzalny numer posiadacza licencji, ustanowiony w oparciu o krajowy identyfikator i oznaczenie alfanumeryczne.

5. Kolejność stron może różnić się od kolejności stron poniższego przykładowego formularza, a dokument może być pozbawiony niektórych lub wszystkich linii podziału, o ile informacje w nim zawarte są rozmieszczone w taki sposób, że układ każdej strony może być w sposób jednoznaczny utożsamiony z formatem przykładowej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego przedstawionej w niniejszym dodatku.

6. Dokument przygotowywany jest przez właściwy organ. Może on jednak zostać przygotowany przez dowolną instytucję obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem II (część 145), pod warunkiem że właściwy organ wyrazi na to zgodę, a przygotowanie odbywa się zgodnie z procedurą określoną w charakterystyce organizacji obsługi technicznej, o której mowa w załączniku II (część 145) pkt 145.A.70. W każdym przypadku dokument wydaje właściwy organ.

7. Przygotowywaniem zmian do istniejącej licencji na obsługę techniczną statku powietrznego zajmuje się właściwy organ. Zmiany te może jednak przygotować także dowolna instytucja obsługi technicznej zatwierdzona zgodnie z załącznikiem II (część 145), pod warunkiem że właściwy organ wyrazi na to zgodę, a przygotowanie odbywa się zgodnie z procedurą określoną w charakterystyce organizacji obsługi technicznej, o której mowa w załączniku II (część 145) pkt 145.A.70. W każdym przypadku zmiany do dokumentu wprowadza właściwy organ.

8. Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego przechowuje tę licencję w dobrym stanie i zapewnia niedokonywanie w niej nieuprawnionych wpisów. Nieprzestrzeganie tego przepisu może spowodować utratę ważności licencji lub nałożenie na posiadacza licencji zakazu posiadania jakiegokolwiek przywileju certyfikacyjnego. Może to również prowadzić do pociągnięcia do odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa krajowego.

9. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego wydana zgodnie z załącznikiem III (część 66) jest uznawana we wszystkich państwach członkowskich, a w przypadku podjęcia pracy w innym państwie członkowskim wymiana tego dokumentu nie jest wymagana.

10. Załącznik do formularza 26 EASA jest fakultatywny i może zostać wykorzystany jedynie do uwzględnienia przywilejów krajowych, w przypadku gdy przywileje te objęte są przepisami prawa krajowego wykraczającymi poza zakres załącznika III (część 66).

11. Właściwy organ może nie wydawać strony dotyczącej uprawnienia na typ statku powietrznego, zawartej w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, do czasu, kiedy po raz pierwszy konieczne będzie wpisanie do licencji uprawnienia na typ statku powietrznego, przy czym może zajść potrzeba wydania przez ten organ więcej niż jednej strony dotyczącej uprawnienia na typ statku powietrznego, w zależności od liczby uprawnień na typ, jakie mają zostać wpisane do licencji.

12. Niezależnie od przepisów pkt 11 każdą stronę wydaje się zgodnie z formatem przedstawionym na poniższym przykładzie i zamieszcza na niej informacje przewidziane do zawarcia na tej stronie.

13. W licencji na obsługę techniczną statku powietrznego zaznacza się wyraźnie, że ograniczenia stanowią wykluczenia z przywilejów certyfikacyjnych. Jeżeli ograniczenia nie mają zastosowania, na stronie zatytułowanej OGRANICZENIA umieszcza się adnotację „Brak ograniczeń”.

14. W przypadku gdy do wydania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego korzysta się z wydrukowanego wcześniej formularza, każdą rubrykę dotyczącą kategorii, podkategorii lub uprawnienia na typ, która nie zawiera wpisu o uprawnieniu, oznacza się tak, aby wskazać brak posiadania danego uprawnienia.

Tekst z obrazka

WNIOSEK O WYDANIE/ZMIANĘ/PRZEDŁUŻENIE WAŻNOŚCI LICENCJI NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU POWIETRZNEGO (AML) OKREŚLONEJ W CZĘŚCI 66

FORMU-LARZ 19 EASA

INFORMACJE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY:

Imię i nazwisko:

Adres:

Nr telefonu: E-mail:

Obywatelstwo: Data i miejsce urodzenia:

INFORMACJE DOTYCZĄCE LICENCJI AML określonej w części 66 (w stosownych przypadkach):

Numer licencji: Data wydania:

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRACODAWCY:

Imię i nazwisko:

Adres:

Numer zatwierdzenia organizacji obsługi technicznej:

Nr telefonu: Nr faksu:

WNIOSEK DOTYCZY: (Zaznaczyć odpowiednie pola)

Wydania AML Zmiany AML Przedłużenia ważności AML

(Pod)kategorie A B1 B2 B2L B3 C L (zob. poniżej)

Samolot turbinowy

Samolot tłokowy

Śmigłowiec turbinowy

Śmigłowiec tłokowy

Elektronika lotnicza Zob. uprawnienia na systemy poniżej

Samoloty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej2 000 kg i poniżej

Skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym

Statki powietrzne inne niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym

Uprawnienia na systemy dla licencji B2L:

1. autopilot

2. przyrządy

3. com/nav

4. dozorowanie

5. systemy płatowca

Podkategorie licencji L:

L1C: Szybowce o konstrukcji kompozytowej.

L1: Szybowce.

L2C: Motoszybowce o konstrukcji kompozytowej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej

L2: Motoszybowce i samoloty ELA1

L3H: Balony na ogrzane powietrze

L3G: Balony gazowe

L4H: Sterowce na ogrzane powietrze

L4G: Sterowce gazowe ELA2

L5: Sterowce gazowe inne niż ELA2.

Zatwierdzenie na typ/zatwierdzenie uprawnienia/zniesienie ograniczenia (w stosownych przypadkach):

(1) M16

(2)(3) M18

Tekst z obrazka

Niniejszym potwierdzam, że:

1. Nie posiadam żadnej licencji AML określonej w części 66 wydanej w innym państwie członkowskim;

2. Nie złożyłem(-am) wniosku o wydanie licencji AML określonej w części 66 w innym państwie członkowskim; oraz

3. Nigdy nie wydano mi licencji AML określonej w części 66 w innym państwie członkowskim, która zostałaby unieważniona lub zawieszona w jakimkolwiek innym państwie członkowskim.

Przyjmuję do wiadomości, że podanie jakichkolwiek nieprawdziwych informacji może uniemożliwić mi uzyskanie licencji AML określonej w części 66.

Podpisano: Imię i nazwisko:

Data:

Ubiegam się o uznanie następujących zaliczeń (w stosownych przypadkach):

Doświadczenia zdobytego podczas szkolenia, o którym mowa w części 147

Równoważnych egzaminów zgodnie z posiadanymi świadectwami

Należy załączyć odpowiednie świadectwa.

Podpisano: Imię i nazwisko:

Stanowisko: Data:

FORMULARZ 19 EASA, wydanie 5

(1) M16

(2) M18

Dodatek VII

Wymagania dotyczące podstawowej wiedzy na potrzeby licencji na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L

Definicje różnych poziomów wiedzy wymaganych w niniejszym dodatku są takie same, jak definicje określone w pkt 1 dodatku I.

1. Modularyzacja

Moduły wymagane dla każdej podkategorii/kategorii licencji statku powietrznego są zgodne z następującą matrycą. W stosownych przypadkach odpowiednie moduły tematyczne zaznaczono „X”, a zwrot „nie dotyczy” oznacza, że dany moduł tematyczny nie ma zastosowania ani nie jest wymagany.

Wymóg dotyczący podstawowej wiedzy dla L5 jest taki sam jak w przypadku każdej podkategorii B1 (jak wskazano w dodatku I) oraz innych modułów, jak pokazano w matrycy.

Podkategorie licencji

Szybowce o konstrukcji kompozytowej

Szybowce

Szybowce z napędem o konstrukcji kompozytowej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej

Szybowce z napędem i samoloty ELA1

Balony na ogrzane powietrze

Balony gazowe

Sterowce na ogrzane powietrze

sterowce gazowe ELA2

Sterowce gazowe powyżej ELA2

Moduły tematyczne

L1C

L2C

L3H

L3G

L4H

L4G

1L „Wiedza podstawowa”

Nie dotyczy

2L „Czynniki ludzkie”

Nie dotyczy

3L „Przepisy dotyczące lotnictwa”

Nie dotyczy

4L „Konstrukcja drewniana lub z rur metalowych pokrytych tkaniną”

Nie dotyczy

5L „Konstrukcja kompozytowa”

Nie dotyczy

6L „Konstrukcja metalowa”

Nie dotyczy

7L „Płatowiec – systemy ogólne, mechaniczne i elektryczne”

Nie dotyczy

8L „Zespół napędowy”

Nie dotyczy

X (*1)

9L „Balony – balony na ogrzane powietrze”

Nie dotyczy

10L „Balony – balony gazowe (wolne/na uwięzi)”

Nie dotyczy

11L „Sterowce – STEROWCE na ogrzane powietrze/gazowe”

Nie dotyczy

12L „Łączność radiowa/ELT/Transponder/Przyrządy”

Nie dotyczy

(*1)

Wymagane są wyłącznie mające zastosowanie tematy dotyczące napędu w ramach modułu 8L; zależą one od podkategorii B1, do której należy składający wniosek.

MODUŁ 1L – WIEDZA PODSTAWOWA

Poziom

1L.1 Matematyka

— Arytmetyka

— Algebra

— Geometria

1L.2 Fizyka

— Materia

— Mechanika

— Temperatura

1L.3 Elektryka

— Obwody prądu przemiennego i stałego

1L.4 Aerodynamika/aerostatyka

1L.5 BHP i ochrona środowiska

MODUŁ 2L – CZYNNIKI LUDZKIE

Poziom

2L.1 Ogólne

2L.2 Ludzkie możliwości i ograniczenia

2L.3 Psychologia społeczna

2L.4 Czynniki wpływające na wyniki działania

2L.5 Środowisko fizyczne

2L.6 „Parszywa dwunastka” i ograniczanie ryzyka

MODUŁ 3L – PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA

MODUŁ 3 – PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA

Poziom

3L.1 Ramy regulacyjne

3L.2 Regulacje z zakresu ciągłej zdatności do lotu

3L.3 Naprawy i modyfikacje (część ML)

3L.4 Dane dotyczące obsługi technicznej (część ML)

3L.5 Przywileje wynikające z licencji i sposób ich prawidłowego wykonywania (część 66, część ML)

MODUŁ 4L – KONSTRUKCJA DREWNIANA LUB Z RUR METALOWYCH POKRYTYCH TKANINĄ

Poziom

4L.1 Płatowiec o konstrukcji drewnianej/z rur metalowych pokrytych tkaniną

4L.2 Materiały

4L.3 Rozpoznawanie szkód i usterek

4L.4 Standardowe procedury naprawy i obsługi technicznej

MODUŁ 5L – KONSTRUKCJA KOMPOZYTOWA

Poziom

5L.1 Płatowiec z tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szklanym (FRP)

5L.2 Materiały

5L.3 Rozpoznawanie szkód i usterek

5L.4 Standardowe procedury naprawy i obsługi technicznej

MODUŁ 6L – KONSTRUKCJA METALOWA

Poziom

6L.1 Płatowiec metalowy

6L.2 Materiały

6L.3 Rozpoznawanie szkód i usterek

6L.4 Standardowe procedury naprawy i obsługi technicznej

MODUŁ 7L – PŁATOWIEC – SYSTEMY OGÓLNE, MECHANICZNE I ELEKTRYCZNE

Poziom

7L.1 Teoria lotu – szybowce i samoloty

7L.2 Struktura płatowca – szybowce i samoloty

7L.3 Klimatyzacja (ATA 21)

7L.4 Energia elektryczna, przewody i połączenia elektryczne (ATA 24)

7L.5 Sprzęt i wyposażenie (ATA 25)

7L.6 Systemy ochrony przeciwpożarowej i inne systemy bezpieczeństwa (ATA 26)

7L.7 Sterowanie lotem (ATA 27)

7L.8 System paliwowy (ATA 28)

7L.9 Zasilanie hydrauliczne (ATA 29)

7L.10 Osłona przed lodem i deszczem (ATA 30)

7L.11 Podwozie samolotu (ATA 32)

7L.12 Światła (ATA 33)

7L.13 Tlen (ATA 35)

7L.14 Zasilanie pneumatyczne/próżniowe (ATA 36)

7L.15 Balast wodny (ATA 41)

7L.16 Zaczepy

7L.17 Rury, przewody i połączenia elektryczne

7L.18 Sprężyny

7L.19 Łożyska

7L.20 Skrzynie biegów

7L.21 Linki sterownicze

7L.22 Pasowanie i tolerancje

7L.23 Waga i równowaga statku powietrznego

7L.24 Działania w warsztacie i narzędzia warsztatowe

7L.25 Techniki demontażu, badania, naprawy i montażu

7L.26 Zdarzenia nadzwyczajne

7L.27 Procedury obsługi technicznej

MODUŁ 8L – ZESPÓŁ NAPĘDOWY

tłokowe

turbinowe

Elektryczne

Poziom

8L.1 Ogólne zasady działania silnika

8L.2 Zasady działania i parametry silnika tłokowego

8L.3 Konstrukcja silnika tłokowego

8L.4 System paliwowy silnika tłokowego (inny niż elektroniczny)

8L.5 Układ startowy i zapłonowy

8L.6 Układ wlotu powietrza, układ wydechowy i układ chłodzenia

8L.7 Doładowanie/turbodoładowanie

8L.8 Systemy smarowania silników tłokowych

8L.9 Silnikowe systemy wskazań

8L.10 Elektryczne silniki statków powietrznych

8L.11 Podstawowe zasady działania i parametry silnika turbinowego

8L.12 Wlot powietrza i kompresor

8L.13 Komora spalania, układ startowy i zapłonowy

8L.14 Sekcja turbiny i układ wydechowy

8L.15 Pozostałe części i układy silników turbinowych

8L.16 Przeglądy silników turbinowych i operacje naziemne

8L.17 Śmigło

8L.18 Całkowicie autonomiczne systemy cyfrowego sterowania silnikami (FADEC)

8L.19 Smary i paliwa

8L.20 Instalacja silnika i śmigła

8L.21 Monitorowanie silnika i operacje naziemne

8L.22 Przechowywanie i konserwacja silnika/śmigła

MODUŁ 9L – BALONY – BALONY NA OGRZANE POWIETRZE

Poziom

9L.1 Teoria lotu – balony na ogrzane powietrze

9L.2 Ogólny płatowiec balonów na ogrzane powietrze

9L.3 Powłoka

9L.4 Układ grzewczy/palnik

9L.5 Kosz i zawieszenie kosza (w tym urządzenia alternatywne)

9L.6 Przyrządy

9L.7 Urządzenia

9L.8 Obsługa i przechowywanie balonów na ogrzane powietrze

9L.9 Techniki demontażu, badania, naprawy i montażu

MODUŁ 10L – BALONY – BALONY GAZOWE (WOLNE/NA UWIĘZI)

Poziom

10L.1 Teoria lotu – balony gazowe

10L.2 Ogólny płatowiec balonów gazowych

10L.3 Powłoka

10L.4 Sieć nośna

10L.5 Zawory, spadochrony i inne powiązane systemy

10L.6 Obręcz nośna

10L.7 Kosz (w tym urządzenia alternatywne)

10L.8 Sznury i liny

10L.9 Przyrządy

10L.10 Systemy balonów gazowych na uwięzi

10L.11 Urządzenia

10L.12 Obsługa i przechowywanie balonów gazowych

10L.13 Techniki demontażu, badania, naprawy i montażu

MODUŁ 11L – STEROWCE – STEROWCE NA OGRZANE POWIETRZE/GAZOWE

Poziom

11L.1 Teoria lotu i sterowania sterowcami

11L.2 Struktura płatowca sterowca – koncepcje ogólne

11L.3 Powłoka sterowca

11L.4 Gondola

11L.5 Sterowanie lotem sterowca (ATA 27/55)

11L.6 Energia elektryczna (ATA 24)

11L.7 Światła (ATA 33)

11L.8 Ochrona przed zamarzaniem i deszczem

11L.9 Systemy paliwowe (ATA 28)

11L.10 Silnik i śmigła w sterowcach

11L.11 Obsługa i przechowywanie sterowców

11L.12 Techniki demontażu, badania, naprawy i montażu

MODUŁ 12L – ŁĄCZNOŚĆ RADIOWA/ELT/TRANSPONDER/PRZYRZĄDY

Poziom

12L.1 Łączność radiowa/ELT

12L.2 Transponder i FLARM

12L.3 Przyrządy

12L.4 Awioniczne urządzenia testowe ogólnego przeznaczenia

Dodatek VIII

Podstawowy standard egzaminacyjny na potrzeby licencji na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L

a) Podstawa standaryzacji dla egzaminów w zakresie wymagań dotyczących podstawowej wiedzy określonych w dodatku VII jest następująca:

(i) wszystkie egzaminy przeprowadza się z wykorzystaniem określonego w ppkt (ii) formatu pytań wielokrotnego wyboru. Odpowiedzi nieprawidłowe muszą wydawać się równie prawdopodobne osobie niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowiedzi powinny być wyraźnie związane z pytaniem oraz cechować się podobnym słownictwem, budową gramatyczną i długością W pytaniach liczbowych nieprawidłowe odpowiedzi powinny odpowiadać błędom proceduralnym, takim jak nieodpowiednio stosowane korekty lub nieprawidłowe przeliczenie na inne jednostki: nie mogą być one po prostu przypadkowymi liczbami;

(ii) każde pytanie wielokrotnego wyboru musi mieć trzy różne odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna, a kandydat na rozwiązanie danego modułu ma średnio 75 sekund na rozwiązanie każdego pytania;

(iii) warunkiem zaliczenia każdego z modułów jest udzielenie co najmniej 75 % poprawnych odpowiedzi;

(iv) nie stosuje się punktów karnych (odejmowanie punktów za błędne odpowiedzi);

(v) poziom wiedzy wymaganej w pytaniach musi być proporcjonalny do poziomu technologii kategorii statku powietrznego;

(vi) w przypadku niezaliczenia danego modułu, można podjąć kolejną próbę zaliczenia tego modułu dopiero po upływie 90 dni od dnia, w którym odbywał się egzamin;

(vii) maksymalna liczba podejść do każdego egzaminu wynosi trzy w okresie 12 miesięcy.

b) Liczba pytań w poszczególnych modułach jest następująca:

(i) moduł 1L „WIEDZA PODSTAWOWA”: 20 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut;

(ii) moduł 2L „CZYNNIKI LUDZKIE”: 20 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut;

(iii) moduł 3L „PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA”: 28 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 35 minut;

(iv) moduł 4L „KONSTRUKCJA DREWNIANA LUB Z RUR METALOWYCH POKRYTYCH TKANINĄ”: 40 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut;

(v) moduł 5L „KONSTRUKCJA KOMPOZYTOWA”: 32 pytania.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut;

(vi) moduł 6L „KONSTRUKCJA METALOWA”: 32 pytania.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut;

(vii) moduł 7L „PŁATOWIEC – SYSTEMY OGÓLNE, MECHANICZNE I ELEKTRYCZNE”: 60 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut;

(viii) moduł 8L „ZESPÓŁ NAPĘDOWY”: 64 pytania.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 80 minut;

(ix) moduł 9L „BALONY – BALONY NA OGRZANE POWIETRZE”: 36 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 45 minut;

(x) moduł 10L „BALONY – BALONY GAZOWE (WOLNE/NA UWIĘZI)”: 44 pytania.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 55 minut;

(xi) moduł 11L „STEROWCE – STEROWCE NA OGRZANE POWIETRZE/GAZOWE”: 40 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut;

(xii) moduł 12L „ŁĄCZNOŚĆ RADIOWA/ELT/TRANSPONDER/PRZYRZĄDY”: 20 pytań.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.

Dodatek IX

Metoda oceny szkolenia opartego na multimediach

1. Celem niniejszego dodatku jest ustanowienie wymogów dotyczących oceny i zatwierdzania przez właściwy organ każdego kursu obejmującego szkolenie oparte na multimediach zgodnie z pkt 66.B.135.

Niniejszy dodatek można wykorzystywać do oceny innych kursów szkoleniowych, jeżeli właściwy organ zdecyduje, że metody oceny określone w niniejszym dodatku są odpowiednie dla innych kursów.

Właściwy organ przeprowadza ocenę pod kątem wszystkich kryteriów określonych w tabeli (A), pogrupowanych w cztery kategorie a)–d). Właściwy organ wyraźnie określa w tabeli podlegający ocenie produkt szkolenia opartego na multimediach oraz jego wersje produkcyjne i aktualizacyjne.

2. Właściwy organ przeprowadzający ocenę stawia się w sytuacji słuchacza lub użytkownika końcowego i ocenia indywidualnie każde kryterium wymienione w tabeli (A) w skali ocen od 1 do 5, w następujący sposób:

Niedopuszczalne. Nie spełnia wymaganych kryteriów.

Częściowo dopuszczalne, ale w celu spełnienia wymaganych kryteriów konieczna jest poprawa.

Dopuszczalne. Spełnia wymagane kryteria.

Dobre. Spełnia wymagane kryteria dzięki wprowadzonym ulepszeniom.

Doskonałe. Przewyższa wymagane kryteria.

3. Jeżeli co najmniej jedno kryterium oceniono na mniej niż 3, właściwy organ zwraca się o zastosowanie alternatywnego procesu uczenia się w celu uzyskania akceptowalnego poziomu odpowiedniości produktu.

4. Po dokonaniu przez właściwy organ oceny każdego z poszczególnych kryteriów wymienionych w tabeli (A) w celu określenia ogólnego poziomu odpowiedniości poszczególnych zasobów dydaktycznych szkolenia opartego na multimediach właściwy organ stosuje następującą łączną skalę ocen:

— 100–80: Doskonałe zasoby dydaktyczne. Oferują różne funkcje i spełniają wymagane kryteria odpowiedniości.

— 79–60: Zasoby dydaktyczne spełniają wymagane kryteria odpowiedniości.

— 59–40: Zasoby dydaktyczne nie pozwalają na odpowiednie zastosowanie edukacyjne. Można je wykorzystywać jedynie w szkoleniach

„

nieformalnych

”

— 39–20: Zasoby dydaktyczne są poniżej średniej. Nie spełniają szeregu wymaganych kryteriów odpowiedniości.

Przed zatwierdzeniem produktu właściwy organ sprawdza, czy końcowy wynik uzyskany przez szkolenie oparte na multimediach wynosi co najmniej 60 i czy żadnego kryterium nie oceniono poniżej 3.

Tabela (A): Ocena szkolenia opartego na multimediach

Tabela oceny szkolenia opartego na multimediach

Identyfikator produktu:

Nazwa:

Wersja:

WYNIKI (1–5)

Kategoria a) „jakość akademicka”

Wiarygodność informacji

1. Informacje są wiarygodne.

Adekwatność informacji

2. Informacje są adekwatne.

Kategoria b) „jakość pedagogiczna”

Formuła/konstrukcja pedagogiczna

3. Jakość uproszczenia zasobów jest odpowiednia.

4. Zasoby dydaktyczne zawierają odpowiednią liczbę streszczeń i podsumowań.

5. Zasoby mają przejrzystą strukturę (podsumowania, plany).

6. Struktura sprzyja jej wykorzystaniu w kontekście pedagogicznym.

Strategie pedagogiczne

7. Określono cele szkolenia.

8. Zasoby zawierają zachęty do nauki.

9. Zasoby umożliwiają interakcję między słuchaczem a instruktorem.

10. Zachęca się słuchacza do aktywnego angażowania się.

11. Stosuje się uczenie się ukierunkowane na słuchacza.

12. Zadania polegające na rozwiązywaniu problemów zachęcają do nauki.

13. Zasoby umożliwiają komunikację między słuchaczami.

14. Słuchacz może zobaczyć postępy w nauce.

Metody oceny słuchaczy

15. Zasoby obejmują procedurę samooceny.

Kategoria c) „jakość dydaktyczna”

Zajęcia dydaktyczne

16. Treść odnosi się do rzeczywistych sytuacji, z którymi słuchacz może mieć do czynienia w rzeczywistym środowisku obsługi technicznej.

Treści dydaktyczne

17. Treści są adekwatne do celów szkolenia.

Kategoria d) „jakość techniczna”

Projekt

18. Treść i organizacja zasobów dydaktycznych obejmuje odpowiednie wykorzystanie kolorów, interaktywności, jakości graficznej, animacji i ilustracji.

Przeglądanie

19. Metody nawigacji są jasne, spójne i intuicyjne.

Aspekty technologiczne

20. Techniki multimedialne sprzyjają przekazywaniu informacji.

Wynik końcowy:

Uwagi:

Przy ocenie szkolenia opartego na multimediach pod kątem poszczególnych kryteriów wymienionych w tabeli (A) właściwy organ uwzględnia:

Kategorie:

a) Jakość akademicka

Informacje przedstawione w zasobach multimedialnych muszą mieć dwie cechy:

Wiarygodność:

informacje są wiarygodne, aktualne i względnie wolne od błędów. Informacje są zgodne z aktualnymi wymogami regulacyjnymi.

ii.

Adekwatność:

informacje są adekwatne do celów szkolenia określonych dla kursu. Wspierają uczniów w osiąganiu celów szkolenia.

b) Jakość pedagogiczna

W szkoleniu opartym na multimediach kładzie się nacisk na działania wspierające rozwój wymaganej wiedzy i umiejętności.

Główne kryteria dotyczące każdego produktu mają związek z trzema aspektami:

Formuła/konstrukcja pedagogiczna:

charakteryzuje się jakością uproszczeń, obecnością podsumowań, a także wykorzystaniem diagramów, cyfr, animacji i ilustracji. Pozwala ocenić, czy struktura zasobów dydaktycznych sprzyja ich wykorzystaniu w kontekście pedagogicznym. Odnosi się to do łatwości orientacji (podsumowanie, plan lekcji), obecności odpowiednich interakcji, użyteczności (wstecz, dalej, pola przewijania itp.) oraz zasobów komunikacyjnych (pytania i odpowiedzi, FAQ, forum itp.).

ii.

Strategie pedagogiczne:

style nauczania i uczenia się powinny opierać się na aktywnych podejściach do nauczania, aby tworzyć rzeczywiste sytuacje związane z celami szkolenia i motywacją osoby uczącej się.

iii.

Metody oceny słuchaczy:

wykorzystuje się metody pomiaru stopnia osiągnięcia celów szkolenia.

c) Jakość dydaktyczna

Zajęcia dydaktyczne:

treść odnosi się do rzeczywistych sytuacji, z którymi słuchacz może mieć do czynienia w rzeczywistym środowisku obsługi technicznej.

ii.

Treści dydaktyczne:

treści są adekwatne do celów szkolenia.

d) Jakość techniczna

W tej części ocenia się projekt, przeglądanie i aspekty technologiczne zasobów dydaktycznych:

Projekt:

treść i organizacja zasobów dydaktycznych wspiera odpowiednie wykorzystanie kolorów, interaktywności, jakości graficznej wybranych obrazów, animacji i ilustracji.

ii.

Przeglądanie

: podczas nawigacji słuchacz powinien być w stanie znaleźć plan, indeks lub szczegółowy spis treści. Sugerowane wybory lub wytyczne są jasne, a grupowanie w obrębie menu spójne.

iii.

Aspekty technologiczne:

techniki multimedialne służą połączeniu i wykorzystaniu możliwości każdej nowej technologii w kształceniu, aby zwiększyć transfer wiedzy. W związku z tym w systemie preferuje się stosowanie animacji, symulacji lub wszelkich innych elementów interaktywnych.

Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.