Załącznik II

1. Zakres

Wytyczne inwestycyjne służą wraz z niniejszym rozporządzeniem jako podstawa dla komitetu inwestycyjnego przy podejmowaniu w przejrzysty i niezależny sposób decyzji dotyczącej wykorzystania gwarancji UE dla działań EBI, które kwalifikują się do otrzymania wsparcia z EFIS zgodnie z celami i wszelkimi innymi odpowiednimi wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

Wytyczne inwestycyjne opierają się na określonych w rozporządzeniu zasadach odnoszących się do celów ogólnych, kryteriów kwalifikowalności, kwalifikujących się instrumentów i definicji dodatkowości. Wytyczne te uzupełniają niniejsze rozporządzenie, (i) zawierając dalsze wskazówki dotyczące kwalifikowalności, (ii) określając ramy ryzyka dla działań, (iii) definiując progi dywersyfikacji sektorowej i geograficznej oraz (iv) definiując kryteria oceny wkładu w cele EFIS z myślą o ułatwieniu określenia priorytetów.

Wytyczne inwestycyjne mają zastosowanie jedynie do działań EFIS związanych z instrumentami dłużnymi i kapitałowymi, o których mowa w art. 10 ust. 2 lit. a) niniejszego rozporządzenia, a zatem nie mają zastosowania do działań EFIS związanych z instrumentami, o których mowa w art. 10 ust. 2 lit. b).

2. Kwalifikujące się podmioty, rodzaje projektów i instrumenty

a) Z gwarancji UE mogą korzystać następujące podmioty:

— podmioty dowolnej wielkości, w tym podmioty świadczące usługi użyteczności publicznej, spółki celowe lub spółki projektowe;

— MŚP lub spółki o średniej kapitalizacji;

— krajowe banki lub instytucje prorozwojowe lub instytucje finansowe zajmujące się pośrednictwem;

— fundusze kapitałowe/dłużne oraz wszelkie inne formy instrumentów zbiorowego inwestowania;

— platformy inwestycyjne;

— podmioty sektora publicznego (w tym terytorialne, ale z wykluczeniem działań takich podmiotów skutkujących bezpośrednim ryzykiem dla państwa członkowskiego) oraz podmioty mające charakter podmiotów sektora publicznego.

b) Gwarancji UE udziela się w celu bezpośredniego lub pośredniego wsparcia finansowania nowych działań. W zakresie infrastruktury należy wspierać inwestycje od podstaw (tworzenie zasobów). Wsparcie może także obejmować inwestycje na terenach poprzemysłowych (rozbudowa i modernizacja istniejących zasobów). Co do zasady, gwarancji UE nie udziela się w celu wsparcia operacji refinansujących (takich jak zastąpienie istniejących umów pożyczki lub innych form finansowego wsparcia dla projektów, które zostały już częściowo lub w całości zrealizowane) poza wyjątkowymi i należycie uzasadnionymi okolicznościami, kiedy można wykazać, że takie działanie umożliwi nową inwestycję w kwocie co najmniej równoważnej kwocie transakcji, która spełniałaby kryteria kwalifikowalności i cele ogólne EFIS określone odpowiednio w art. 6 i art. 9 ust. 2.

Wsparcie z EFIS dla autostrad jest ograniczone do prywatnych lub publicznych inwestycji, które dotyczą:

— transportu w krajach objętych polityką spójności, w regionach słabiej rozwiniętych lub projektów transportowych o charakterze transgranicznym,

— zwiększenia, utrzymania i poprawy bezpieczeństwa drogowego, rozwoju urządzeń z zakresu inteligentnych systemów transportowych lub zagwarantowania integralności i standardów istniejących autostrad w ramach transeuropejskiej sieci transportowej, w szczególności bezpiecznych parkingów, stacji z alternatywnym czystym paliwem oraz systemów ładowania pojazdów elektrycznych,

— przyczynienia się do ukończenia transeuropejskiej sieci transportowej do 2030 r.

Wsparcie z EFIS musi być również jednoznacznie możliwe na cele utrzymania i modernizacji istniejącej infrastruktury transportowej.

c) Gwarancja UE wspiera szereg produktów, tak aby umożliwić EFIS dostosowanie się do potrzeb rynkowych, zachęcając jednocześnie do prywatnych inwestycji w projekty, jednak nie wypierając przy tym finansowania prywatno-rynkowego.

W związku z tym oczekuje się, że EBI zapewni finansowanie w ramach EFIS, z myślą o osiągnięciu łącznej kwoty docelowej inwestycji publicznych lub prywatnych w wysokości co najmniej 500 000 000 000 EUR, co obejmuje także środki finansowe uruchomione za pośrednictwem EFI w ramach działań EFIS związane z instrumentami, o których mowa w art. 10 ust. 2 lit. b), krajowych banków lub instytucji prorozwojowych i zwiększonego dostępu do finansowania dla podmiotów zatrudniających nie więcej niż 3 000 pracowników. Do kwalifikujących się produktów zalicza się m.in. (

14

) pożyczki, gwarancje/kontrgwarancje, finansowanie typu mezzanine i finansowanie podporządkowane, instrumenty rynku kapitałowego, w tym instrumenty wspierające jakość kredytową, udziały kapitałowe lub quasi-kapitałowe, w tym za pomocą krajowych banków lub instytucji prorozwojowych, platform inwestycyjnych lub funduszy. W tym kontekście, aby umożliwić wielu inwestorom inwestowanie w projekty EFIS, zezwala się EBI na skonstruowanie odpowiednich portfeli.

d) Krajowe banki lub instytucje prorozwojowe i platformy lub fundusze inwestycyjne kwalifikują się do objęcia gwarancją EBI w ramach kontrgwarancji UE zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. c). Decyzja o udzieleniu tej gwarancji EBI ma na celu uruchomienie inwestycji zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym, a także wykorzystanie uzupełniającej wiedzy fachowej, określonej przewagi komparatywnej oraz zakresu takich podmiotów z korzyścią dla inicjatywy EFIS.

3. Zasada dodatkowości

Gwarancji UE udziela się w celu wsparcia działań, które spełniają kryterium zapewnienia dodatkowości określone w art. 5 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Ponadto stosuje się następujące zasady ogólne:

a) w celu uniknięcia powielania istniejących instrumentów finansowych gwarancja UE może uzupełniać, wzmacniać lub rozszerzać istniejące programy unijne bądź inne źródła unijnych środków finansowych lub wspólnych instrumentów, lub też być z nimi połączona;

b) w okresie inwestycyjnym EFIS inwestycje wspierane przez EFIS co do zasady nie powinny wypierać stosowania innych instrumentów finansowych Unii;

c) należy zwrócić uwagę na komplementarność nowej infrastruktury i produktów w ramach obszaru innowacji skoncentrowanych na MŚP i małych spółkach o średniej kapitalizacji z istniejącymi instrumentami finansowymi UE oraz instrumentami finansowymi EFIS w ramach obszaru MŚP, tak aby osiągnąć jak najwyższy poziom skutecznego wykorzystania zasobów finansowych. Niemniej jednak powinna istnieć możliwość łącznego wykorzystania instrumentów zwłaszcza w przypadkach, kiedy zwykłe wsparcie nie jest wystarczające do uruchomienia inwestycji;

d) występowanie co najmniej jednej z następujących cech zazwyczaj pozwala sklasyfikować działania jako działania specjalne EBI:

— podporządkowanie w stosunku do innych pożyczkodawców, w tym krajowych banków lub instytucji prorozwojowych i prywatnych pożyczkodawców,

— udział w instrumentach podziału ryzyka, w których zaangażowanie naraża EBI na wysoki poziom ryzyka,

— ekspozycja na ryzyka szczególne, takie jak ryzyka szczególne dla danego kraju, sektora lub regionu, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych i regionach w okresie przejściowym, lub ryzyka związane z innowacjami, w szczególności w niesprawdzonych jeszcze technologiach sprzyjających wzrostowi, zrównoważoności i wydajności,

— cechy kapitałowe, takie jak płatności zależne od wyników, lub

— inne identyfikowalne aspekty powodujące wyższą ekspozycję na ryzyko zgodnie z wytycznymi EBI w zakresie ryzyka kredytowego, takie jak ryzyko kontrahenta, ograniczone bezpieczeństwo i wykorzystywanie jedynie aktywów projektu do celów spłaty.

4. Wartość dodana: przyczynianie się do celów EFIS

Projekty korzystające z gwarancji UE muszą spełniać kryteria kwalifikowalności i być zgodne z celami ogólnymi określonymi odpowiednio w art. 6 i art. 9 ust. 2.

5. Tabela wskaźników

Z myślą o zapewnieniu niezależnej i przejrzystej oceny możliwego wykorzystania gwarancji UE komitet inwestycyjny korzysta z tabeli wskaźników, o której mowa w art. 7.

Tabela wskaźników podawana jest do wiadomości publicznej bezpośrednio po podpisaniu działania w ramach gwarancji UE, z wyłączeniem szczególnie chronionych informacji handlowych.

6. Obszary inwestycyjne

a) Instrumenty dłużne i kapitałowe, o których mowa w art. 10 ust. 2 lit. a) udostępnia się w ramach obszaru infrastruktury i innowacji, który będzie się składał z podobszaru dłużnego i podobszaru typu kapitałowego. Przydział działań (

15

) do jednego z tych dwóch podobszarów opiera się na systemie klasyfikacji pożyczek EBI i standardowej ocenie ryzyka EBI, z zastrzeżeniem wytycznych rady kierowniczej.

b) Obszar infrastruktury i innowacji – podobszar dłużny

— W przypadku działań typu dłużnego EBI lub EFI przeprowadzają standardową ocenę ryzyka obejmującą obliczenie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania i stopy odzysku. W oparciu o te parametry EBI lub EFI obliczają ryzyko dla każdego działania. Takie obliczenie wykonuje się z pominięciem gwarancji UE, tak aby odzwierciedlić ogólne ryzyko transakcji.

— Każde działanie typu dłużnego otrzymuje klasyfikację ryzyka (klasyfikację pożyczek transakcyjnych) zgodnie z systemem klasyfikacji pożyczek EBI lub EFI. Informację na temat klasyfikacji pożyczek włącza się do dokumentacji projektu w przypadku transakcji komitetu inwestycyjnego z wyższym profilem ryzyka niż projekty wspierane przez zwykłe działania EBI, określanych jako działania specjalne zgodnie z definicją zawartą w art. 16 statutu EBI oraz w wytycznych polityki ryzyka kredytowego EBI. Działania wspierane przez gwarancję UE muszą co do zasady charakteryzować się wyższym profilem ryzyka niż zwykłe działania EBI, dlatego zalicza się je do działań specjalnych. Transakcje z wyższą klasyfikacją pożyczek można zawrzeć w portfelu EFIS, o ile zostanie wyraźnie wykazana wysoka wartość dodana, a ich uwzględnienie będzie zgodne z kryterium zapewnienia dodatkowości.

— Projekty muszą być rentowne i technicznie wykonalne, a finansowanie EBI musi być skonstruowane zgodnie z rzetelnymi zasadami bankowości oraz z zasadami zarządzania wysokim ryzykiem określonymi przez EBI lub EFI w ich wewnętrznych wytycznych. Wszelkie odnośne informacje są udostępniane członkom rady kierowniczej i komitetu inwestycyjnego.

— Produkty typu dłużnego są wyceniane zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. a) ppkt (iv).

c) Obszar infrastruktury i innowacji – podobszar typu kapitałowego

— Ustalenie, czy dane działanie jest obarczone ryzykiem typu kapitałowego niezależnie od jego formy prawnej i nomenklatury, opiera się na standardowej ocenie EBI lub EFI. Ustalenie, czy dane działanie jest obarczone ryzykiem typu kapitałowego niezależnie od jego formy prawnej i nomenklatury, opiera się na standardowej ocenie EBI.

— Działania EBI typu kapitałowego są prowadzone zgodnie z wewnętrznymi zasadami i procedurami EBI lub EFI. Wszelkie odnośne informacje potrzebne do oceny działania są udostępniane członkom rady kierowniczej i komitetu inwestycyjnego.

— Inwestycje typu kapitałowego są wyceniane zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. a) ppkt (iv).

7. Dopuszczalna ekspozycja w zależności od kategorii ryzyka

a) Dopuszczalna ekspozycja w przypadku kategorii działań specjalnych obniża się ze wzrostem ryzyka, co wyrażono w klasyfikacji pożyczek transakcyjnych. W związku z tym dopuszczalna ekspozycja jest ogólnie wyższa w przypadku ryzyka typu dłużnego niż w przypadku ryzyka typu kapitałowego.

b) Odzwierciedlając dostępność wsparcia jakości kredytowej przewidzianego w ramach gwarancji UE, dopuszczalna ekspozycja w ramach EFIS zostaje ustalona przez EBI na poziomie wyższym niż równoważna ekspozycja w ramach działalności EBI obarczonej własnym ryzykiem. Członkowie rady kierowniczej i komitetu inwestycyjnego otrzymują szczegółowy przegląd ekspozycji na ryzyko EBI. Rada kierownicza regularnie nadzoruje rozwój profilu ryzyka portfelu EFIS i przyjmuje odpowiednie środki, jeśli uzna to za konieczne.

c) Portfel EFIS może wyjątkowo obejmować transakcje na wyższą kwotę niż szczegółowe limity EFIS za zgodą rady kierowniczej, jeżeli zostanie wyraźnie wykazana dodatkowość i wartość dodana, oraz jeśli istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że uwzględnienie tych transakcji zagrozi ogólnemu celowi dotyczącemu poziomu ryzyka portfela na zakończenie

————— okresu inwestycyjnego.

8. Dywersyfikacja sektorowa i geograficzna

EFIS kieruje się zapotrzebowaniem, jednak ma na celu wspieranie kwalifikujących się projektów w całej Unii, a także projektów transgranicznych objętych art. 8 niniejszego rozporządzenia, bez wstępnej alokacji sektorowej lub geograficznej. Dąży się do zapewnienia, by na zakończenie

————— okresu inwestycyjnego wsparcie objęło szeroki wachlarz sektorów i regionów oraz aby uniknąć nadmiernej koncentracji sektorowej lub geograficznej.

a) Koncentracja sektorowa

Z myślą o zarządzaniu dywersyfikacją i koncentracją sektorową portfela EFIS rada kierownicza określa orientacyjne limity koncentracji dotyczące zasięgu działań wspieranych w ramach gwarancji UE na zakończenie

————— okresu inwestycyjnego. Orientacyjne limity koncentracji są podawane do publicznej wiadomości.

Rada kierownicza może podjąć decyzję o zmianie tych orientacyjnych limitów po konsultacji z komitetem inwestycyjnym. W takim wypadku rada kierownicza wyjaśnia pisemnie powody swojej decyzji Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

b) Koncentracja geograficzna

Na zakończenie

————— okresu inwestycyjnego działania wspierane z EFIS nie mogą być skoncentrowane na konkretnym terytorium. W tym celu rada kierownicza przyjmuje orientacyjne wytyczne dotyczące dywersyfikacji i koncentracji geograficznej. Rada kierownicza może podjąć decyzję o zmianie tych orientacyjnych limitów po konsultacji z komitetem inwestycyjnym. Rada kierownicza przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie pisemne uzasadnienia swoich decyzji dotyczących orientacyjnych limitów. EFIS powinien dążyć do objęcia wszystkich państw członkowskich.

1. Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie podziału budżetu programu „Horyzont 2020”

„Parlament Europejski, Rada i Komisja uzgadniają, że następujące linie budżetowe nie będą wykorzystywane do finansowania EFIS: »Rozwój badań pionierskich w ramach Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych«, działania »Maria Skłodowska-Curie« oraz »Upowszechnianie doskonałości i zapewnianie szerszego uczestnictwa«. Pozostała kwota pochodząca z dodatkowego wykorzystania marginesu w porównaniu z wnioskiem Komisji zostanie przywrócona do innych linii budżetowych programu „Horyzont 2020” proporcjonalnie do redukcji zaproponowanych przez Komisję. Orientacyjny podział określony jest w załączniku I do rozporządzenia w sprawie EFIS.”

2. Oświadczenie Komisji w sprawie projektu budżetu na rok 2016

„Komisja przeanalizuje ewentualny wpływ wkładów do EFIS z poszczególnych linii budżetowych programu „Horyzont 2020” na skuteczność realizacji odnośnych programów i, w razie potrzeby, zaproponuje pismo w sprawie poprawek do projektu budżetu ogólnego Unii na rok 2016 w celu dostosowania podziału linii budżetowych programu »Horyzont 2020«.”

3. Oświadczenie Komisji w sprawie oceny jednorazowych wkładów w kontekście inicjatywy EFIS w celu realizacji paktu stabilności i wzrostu

„Bez uszczerbku dla prerogatyw Rady we wdrażaniu paktu stabilności i wzrostu, jednorazowe wkłady państw członkowskich, dokonane przez państwo członkowskie lub krajowe banki rozwoju sklasyfikowane w sektorze instytucji rządowych lub działające w imieniu państwa członkowskiego na rzecz EFIS lub tematycznych lub wielokrajowych platform inwestycyjnych ustanowionych w celu realizacji planu inwestycyjnego, powinny co do zasady być uznawane za działania jednorazowe w rozumieniu art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 i art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97”.

(

1

) Zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

(

2

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1295/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2014–2020) i uchylające decyzje nr 1718/2006/WE, nr 1855/2006/WE i nr 1041/2009/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 221).

(

3

) Decyzja wykonawcza Komisji 2014/99/UE z dnia 18 lutego 2014 r. ustanawiająca wykaz regionów kwalifikujących się do finansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego oraz państw członkowskich kwalifikujących się do finansowania z Funduszu Spójności w latach 2014–2020 (Dz.U. L 50 z 20.2.2014, s. 22).

(

4

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 (Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30).

(

5

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1).

(

6

) Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884).

(

7

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(

8

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).

(

9

) Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).

(

10

) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).

(

11

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73).

(

12

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1781/2006 (Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 1).

(

13

) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/ 849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73).

(

*1

) Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884).”;

(

14

) Powyższe wyliczenie stanowi niewyczerpujący wykaz produktów, które mogą być oferowane za pośrednictwem EFIS.

(

15

) Termin „działanie” odnosi się zarówno do bezpośredniej inwestycji w projekt (dłużnej lub kapitałowej), jak i do „działania” (projekty, programy lub instrumenty) z udziałem pośrednika finansowego lub innego, ale nie – by uniknąć wątpliwości – do projektów bazowych wpieranych przez takie działanie przez pośrednika.