Artykuł 9

1. AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych oblicza się na poziomie ekspozycji z tytułu wyceny („indywidualne AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych”).

2. AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych ocenia się jako mającą wartość równą zero, wyłącznie jeżeli spełnione są obydwa następujące warunki:

a) instytucja dysponuje niezbitymi dowodami na cenę transakcyjną w odniesieniu do ekspozycji z tytułu wyceny lub cenę można ustalić za pomocą wiarygodnych danych opartych na płynnym rynku dwustronnym, o którym mowa w art. 338 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

b) źródła danych rynkowych określone w art. 3 ust. 2 nie wskazują na żadną istotną niepewność wyceny.

3. Jeżeli nie można wykazać, że ekspozycja z tytułu wyceny ma zerową AVA, instytucje, oceniając AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych, korzystają ze źródeł danych określonych w art. 3. W tym przypadku obliczanie AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych odbywa się w sposób opisany w ust. 4 i 5.

4. Instytucje obliczają AVA w odniesieniu do ekspozycji z tytułu wyceny związanych z każdym parametrem wejściowym wyceny zastosowanym w odpowiednim modelu wyceny.

a) Poziom szczegółowości, na jakim ocenia się te AVA, jest jednym z poniższych:

(i) w przypadku rozłożenia na pojedyncze parametry – wszystkie parametry wejściowe wyceny wymagane do obliczenia ceny wyjścia w odniesieniu do pozycji podlegającej wycenie;

(ii) cena instrumentu.

b) Każdy z parametrów wejściowych wyceny, o których mowa w lit. a) ppkt (i), traktuje się osobno. W przypadku gdy parametr wejściowy wyceny składa się z macierzy parametrów, AVA oblicza się na podstawie ekspozycji z tytułu wyceny związanych z każdym parametrem w takiej macierzy. W przypadku gdy parametr wejściowy wyceny nie odnosi się do zbywalnych instrumentów, instytucje przyporządkowują parametr wejściowy wyceny i powiązaną ekspozycję z tytułu wyceny do zestawu zbywalnych instrumentów rynkowych. Instytucje mogą ograniczyć liczbę parametrów wejściowych wyceny do celów obliczenia AVA z zastosowaniem dowolnej odpowiedniej metody, pod warunkiem że ograniczone parametry spełniają wszystkie następujące wymogi:

(i) całkowita wartość ograniczonej ekspozycji z tytułu wyceny jest równa całkowitej wartości pierwotnej ekspozycji z tytułu wyceny;

(ii) ograniczony zestaw parametrów można przyporządkować do zestawu zbywalnych instrumentów rynkowych;

(iii) stosunek określonej poniżej miary wariancji 2 do określonej poniżej miary wariancji 1, na podstawie danych historycznych z ostatnich 100 dni sesyjnych, jest mniejszy niż 0,1.

Do celów niniejszego ustępu „miara wariancji 1” oznacza wariancję zysków i strat z ekspozycji z tytułu wyceny opartej na nieograniczonym parametrze wejściowym wyceny, a „miara wariancji 2” oznacza wariancję zysków i strat z ekspozycji z tytułu wyceny opartej na nieograniczonym parametrze wejściowym wyceny pomniejszonej o ekspozycję z tytułu wyceny opartą na ograniczonym parametrze wejściowym wyceny.

c) W przypadku gdy do obliczenia AVA wykorzystuje się ograniczoną liczbę parametrów, stwierdzenie, że kryteria określone w lit. b) są spełnione, podlega co najmniej raz do roku przeglądowi metodyki kompensowania i wewnętrznej walidacji przez niezależną jednostkę kontrolną.

5. AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych wyznacza się w następujący sposób:

a) w przypadku gdy istnieją wystarczające dane, aby stworzyć zakres prawdopodobnych wartości na potrzeby parametru wejściowego wyceny:

(i) dla parametru wejściowego wyceny, w przypadku którego zakres prawdopodobnych wartości opiera się na cenach wyjścia, instytucje określają w przybliżeniu punkt w ramach tego zakresu, w którym mają pewność na poziomie 90 %, że mogłyby zamknąć ekspozycję z tytułu wyceny za tę samą lub wyższą cenę;

(ii) dla parametru wejściowego wyceny, w przypadku którego zakres prawdopodobnych wartości utworzono z cen średnich, instytucje określają w przybliżeniu punkt w ramach tego zakresu, w którym mają pewność na poziomie 90 %, że średnia wartość, jaką mogły uzyskać, zamykając ekspozycję z tytułu wyceny, byłaby równa tej cenie lub wyższa od niej;

b) w przypadku gdy nie istnieją wystarczające dane, aby stworzyć zakres prawdopodobnych wartości na potrzeby parametru wejściowego wyceny, instytucje stosują podejście oparte na wiedzy eksperckiej, wykorzystując dostępne informacje jakościowe i ilościowe w celu osiągnięcia poziomu pewności w zakresie wartości ostrożnościowej parametru wejściowego wyceny, który jest równy poziomowi docelowemu określonemu w lit. a). Instytucje powiadamiają właściwe organy o ekspozycjach z tytułu wyceny, w odniesieniu do których podejście to ma zastosowanie, oraz o metodzie stosowanej do wyznaczania AVA;

c) instytucje obliczają AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych, korzystając z jednej z poniższych metod:

(i) stosują różnicę między wartościami parametrów wejściowych wyceny oszacowanymi zgodnie z lit. a) albo z lit. b) a wartościami parametrów wejściowych wyceny wykorzystanymi do obliczenia wartości godziwej w odniesieniu do ekspozycji z tytułu wyceny każdej pozycji podlegającej wycenie;

(ii) łączą wartości parametrów wejściowych wyceny oszacowane zgodnie z lit. a) albo z lit. b) i aktualizują wartość pozycji podlegających wycenie na podstawie tych wartości. Instytucje uwzględniają następnie różnicę między pozycjami o zaktualizowanej wartości a pozycjami wycenianymi według wartości godziwej.

6. Instytucje obliczają całkowitą AVA na poziomie kategorii z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych, stosując do indywidualnych AVA z tytułu niepewności dotyczącej cen rynkowych określone w załączniku wzory stosowane w ramach metody 1 albo metody 2.