Załącznik II

SEKCJA 1

OKOLICZNOŚCI WSKAZUJĄCE NA ZACHOWANIA MANIPULACYJNE ZWIĄZANE Z WPROWADZANIEM W BŁĄD ORAZ UTRZYMANIEM CEN (SEKCJA A ZAŁĄCZNIKA I DO ROZPORZĄDZENIA (UE) NR 596/2014)

1. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. a) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) kupno (również przez strony będące w zmowie) pozycji instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji na rynku wtórnym po alokacji na rynku pierwotnym w celu ustalenia cen na sztucznym poziomie i wywołania zainteresowania innych inwestorów – zazwyczaj znane, np. w kontekście kapitału własnego, jako zmowa na rynku wtórnym pierwszej oferty publicznej (IPO), w przypadku gdy zaangażowane są strony będące w zmowie; Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) nietypowej koncentracji transakcji lub zleceń zawarcia transakcji przeprowadzonej ogólnie lub tylko przez jedną osobę przy wykorzystaniu jednego lub różnych rachunków lub przez ograniczoną liczbę osób;

(ii) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji bez żadnego oczywistego uzasadnienia innego niż zwiększenie ceny lub zwiększenie wolumenu obrotu, a mianowicie dokonanych w okresie zbliżonym do punktu odniesienia w trakcie dnia sesyjnego, np. na otwarciu lub na krótko przed zamknięciem;

b) transakcje lub zlecenia zawarcia transakcji przeprowadzone w sposób stwarzający przeszkody dla instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji powodujące spadek cen poniżej pewnego poziomu lub wzrost tych cen powyżej pewnego poziomu głównie w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji wynikających ze zmian ceny instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji – znane zazwyczaj jako „tworzenie dolnego lub górnego pułapu wzorca ceny”. Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować podwyższeniem, obniżeniem lub utrzymaniem ceny w dni poprzedzające emisję, opcjonalnym wykupem lub utratą ważności powiązanego instrumentu pochodnego lub zamiennego;

(ii) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować podwyższeniem lub obniżeniem średniej ważonej ceny w dniu sesyjnym lub w okresie sesji;

(iii) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować utrzymaniem ceny bazowego instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji poniżej lub powyżej kursu wykonania lub innego poziomu wykorzystywanego w celu określenia wypłaty (np. opcji barierowej) powiązanego instrumentu pochodnego w dniu jego wygaśnięcia;

(iv) transakcji w dowolnym systemie obrotu, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować zmianą ceny bazowego instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji, polegającą na przekroczeniu lub nieosiągnięciu poziomu kursu wykonania, lub na przekroczeniu lub nieosiągnięciu innego poziomu wykorzystywanego w celu określenia wypłaty (np. opcji barierowej) powiązanego instrumentu pochodnego w dniu jego wygaśnięcia;

(v) transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować zmianą kursu rozliczeniowego instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji, w przypadku gdy kurs ten wykorzystuje się jako punkt odniesienia lub wyznacznik, a mianowicie przy obliczaniu wymogów depozytowych;

c) wprowadzanie małych zleceń zawarcia transakcji w celu ustalenia poziomu ukrytych zleceń, a w szczególności w celu dokonania oceny zleceń ukrytej płynności – zazwyczaj znanych jako „zlecenia służące sondowaniu” (ang. ping orders);

d) wykonywanie zleceń zawarcia transakcji lub serii zleceń zawarcia transakcji w celu ujawnienia zleceń innych uczestników, a następnie wprowadzanie zlecenia zawarcia transakcji w celu wykorzystania przewagi z uzyskanych informacji – zazwyczaj znane jako „phishing”.

1a. Przy ocenie, czy składane zlecenia lub zawierane transakcje stanowią znaczną część wolumenu zleceń lub transakcji do celów okoliczności wskazanej w pkt A lit. a) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, uczestnicy rynku i właściwe organy mogą brać pod uwagę okresy dłuższe lub krótsze niż dzień lub sesja. Ponadto, przy stwierdzaniu czy wystąpiła okoliczność wskazana w pkt A lit. a) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, uczestnicy rynku i właściwe organy mogą również brać pod uwagę zlecenia lub transakcje, które prowadzą do znacznej zmiany wolumenu instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji.

2. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. b) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a), zazwyczaj znana, np. w kontekście kapitału własnego, jako zmowa na rynku wtórnym pierwszej oferty publicznej, w przypadku gdy zaangażowane są strony będące w zmowie;

b) wykorzystywanie znacznego wpływu wynikającego z pozycji dominującej na podaż, popyt lub mechanizmy dostarczania w odniesieniu do instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w celu istotnego lub prawdopodobnego zniekształcenia cen, po których inne strony muszą dostarczać, przyjmować dostawy lub je odraczać, aby wypełnić swoje zobowiązania – zazwyczaj znane jako „operacja typu squeeze podlegająca sankcjom prawnym” (ang. abusive squeeze);

c) prowadzenie obrotu lub wprowadzanie zleceń zawarcia transakcji w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu (w tym składanie deklaracji zainteresowania) w celu wywarcia niewłaściwego wpływu na cenę tego samego instrumentu finansowego w innym systemie obrotu lub poza systemem obrotu, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji – zazwyczaj znane jako „manipulacja między systemami obrotu” (ang. inter-trading venues manipulation; obrót w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu w celu niewłaściwego ukształtowania ceny instrumentu finansowego w innym systemie obrotu lub poza systemem obrotu). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) wykonania transakcji, zmiany ceny ofert kupna lub sprzedaży, w przypadku gdy spread między cenami ofert kupna i sprzedaży jest czynnikiem determinującym cenę jakiejkolwiek innej transakcji niezależnie od tego, czy ma to miejsce w tym samym, czy innymi systemie obrotu;

(ii) okoliczności wskazanych w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. b) ppkt (i) i w pkt 1 lit. b) ppkt (iii)–(v);

d) prowadzenie obrotu lub wprowadzanie zleceń zawarcia transakcji w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu (w tym składanie deklaracji zainteresowania) w celu wywarcia niewłaściwego wpływu na cenę powiązanego instrumentu finansowego w innym lub w tym samym systemie obrotu lub poza systemem obrotu, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji – zazwyczaj znane jako „manipulacja międzyproduktowa” (ang. cross-product manipulation; obrót instrumentem finansowym w celu niewłaściwego ukształtowania ceny powiązanego instrumentu finansowego w innym lub w tym samym systemie obrotu lub poza systemem obrotu). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku, o których mowa w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. b) ppkt (i), pkt 1 lit. b) ppkt (iii)–(v) oraz w pkt 2 lit. c) ppkt (i).

2a. Istotna pozycja kupna, o której mowa w okoliczności wskazanej w pkt A lit. b) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, może obejmować zarówno pozycje już zajęte, jak i pozycję potencjalną wynikającą z bieżących zleceń będących w trakcie realizacji. Do celów okoliczności wskazanej w pkt A lit. b) załącznika I rozporządzenia (UE) nr 596/2014 uczestnicy rynku i właściwe organy mogą również brać pod uwagę zlecenia składane lub transakcje zawierane przez osoby, które nie mają istotnej pozycji kupna lub sprzedaży, ale które mają istotny interes w zmianie ceny instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji, lub ekspozycję na taką zmianę, w tym poprzez wezwania do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego lub klauzule zabezpieczające dotyczące zadłużenia (ang. debt covenants).

3. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. c) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) przystępowanie do porozumień sprzedaży lub kupna instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji, w przypadku gdy nie zachodzi żadna zmiana w udziałach w korzyściach lub ryzyku rynkowym, lub w przypadku gdy udział w korzyściach bądź ryzyko rynkowe zostaje przeniesione między stronami, które działają w porozumieniu lub w zmowie – zazwyczaj znane jako „sztuczny obrót” (ang. wash trades). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) nietypowego powtarzania transakcji w nielicznej grupie stron przez pewien okres;

(ii) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które zmieniają lub jest prawdopodobne, że zmienią wycenę pozycji, nie zmniejszając ani nie zwiększając rozmiaru tej pozycji;

(iii) okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a) ppkt (i);

b) przystępowanie do zleceń zawarcia transakcji lub angażowanie się w transakcję lub serie transakcji, które są udostępniane publicznie w miejscu do tego przeznaczonym, aby wywołać wrażenie aktywności lub wahania cen w instrumencie finansowym, powiązanym kontrakcie towarowym na rynku kasowym lub sprzedawanym na aukcji produkcie opartym na uprawnieniach do emisji – zazwyczaj znane jako „zafałszowywanie obrazu” (ang. painting the tape). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą okoliczności, o których mowa w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a) ppkt (i) i pkt 3 lit. a) ppkt (i);

c) transakcje przeprowadzone w wyniku wprowadzenia w tym samym lub prawie tym samym czasie zleceń kupna i sprzedaży o bardzo podobnym wolumenie i podobnej cenie przez tę samą stronę lub przez różne, ale będące w zmowie, strony – zazwyczaj znane jako „niewłaściwe zlecenia dopasowane” (ang. improper matched orders). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować ustaleniem ceny rynkowej, gdy płynność lub głębokość arkusza zleceń nie jest wystarczająca do ustalenia ceny w okresie sesji;

(ii) okoliczności wskazanych w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a) ppkt (i) i pkt 3 lit. a) ppkt (i) i (ii);

d) transakcje lub serie transakcji zaprojektowane w celu ukrycia własności instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji poprzez naruszenie wymogów dotyczących ujawniania informacji w wyniku posiadania instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w imieniu strony lub stron będących w zmowie. Ujawnianie informacji wprowadza w błąd w odniesieniu do prawdziwego podstawowego posiadania instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji – zazwyczaj znane jako „ukrywanie własności” (ang. concealing ownership). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą okoliczności opisanej w niniejszej sekcji w pkt 3 lit. a) ppkt (i).

4. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. d) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 3 lit. b), zazwyczaj znana jako „zafałszowywanie obrazu” (ang. painting the tape);

b) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 3 lit. c), zazwyczaj znana jako „niewłaściwe zlecenia dopasowane” (ang. improper matched orders);

c) zajmowanie pozycji długiej w instrumencie finansowym, powiązanym kontrakcie towarowym na rynku kasowym lub sprzedawanym na aukcji produkcie opartym na uprawnieniach do emisji, a następnie podejmowanie dalszych działań polegających na kupnie lub dalsze szerzenie wprowadzających w błąd informacji pozytywnych na temat instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w celu podwyższenia ceny instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji poprzez przyciągnięcie innych kupujących. W momencie gdy cena znajduje się na sztucznie wysokim poziomie, zajęta pozycja długa jest wyprzedawana – działanie zazwyczaj znane jako zawyżanie ceny instrumentu przeznaczonego do sprzedaży (ang. pump and dump);

d) zajmowanie pozycji krótkiej w instrumencie finansowym, powiązanym kontrakcie towarowym na rynku kasowym lub sprzedawanym na aukcji produkcie opartym na uprawnieniach do emisji, a następnie podejmowanie dalszych działań polegających na sprzedaży lub dalsze szerzenie wprowadzających w błąd informacji negatywnych na temat instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w celu obniżenia ceny instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji poprzez przyciągnięcie innych sprzedających. W momencie gdy cena zostaje obniżona, zamyka się zajętą pozycję krótką – działanie zazwyczaj znane jako

zaniżanie ceny instrumentu przeznaczonego do kupna (ang. trash and cash);

e) wprowadzanie dużej liczby zleceń lub ich anulowanie bądź aktualizowanie zleceń w celu wzbudzenia niepewności wśród innych uczestników, spowolnienia ich procesu lub zakamuflowania własnej strategii – zazwyczaj znane jako markowanie zleceń (praktyka „quote stuffing”);

f) wprowadzanie zleceń lub serii zleceń lub dokonywanie transakcji lub serii transakcji, w przypadku których jest prawdopodobne, że zapoczątkują lub wzmocnią pewną tendencję oraz zachęcą innych uczestników do jej nasilenia lub rozpowszechnienia w celu stworzenia sposobności likwidacji lub otwarcia pozycji w korzystnej cenie – znane zazwyczaj jako inicjowanie tendencji (ang. momentum ignition). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą wysokiej liczby anulowanych zleceń (np. stosunek zamówień do transakcji), która może być powiązana ze stosunkiem wolumenu (np. liczbą instrumentów finansowych na każde zlecenie).

4a. Odwrócenie pozycji, o którym mowa w okoliczności wskazanej w pkt A lit. d) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, obejmuje działania skutkujące faktycznymi lub potencjalnymi zmianami wolumenów referencyjnych lub ryzyka finansowego w odniesieniu do danego instrumentu lub zbioru ściśle powiązanych instrumentów, tj. instrumentów, których cena zależy od innych instrumentów w tym zbiorze lub ma na nie wpływ. Przy ocenie, czy składane zlecenia lub zawierane transakcje stanowią znaczną część wolumenu zleceń lub transakcji do celów okoliczności wskazanej w pkt A lit. d) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, uczestnicy rynku i właściwe organy mogą brać pod uwagę okresy dłuższe lub krótsze niż dzień lub sesja. Ponadto, przy stwierdzaniu czy wystąpiła okoliczność wskazana w pkt A lit. d) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, uczestnicy rynku i właściwe organy mogą również brać pod uwagę złożone zlecenia lub transakcje, które prowadzą do znacznej zmiany wolumenu instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji.

5. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. e) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) praktyka wskazana w niniejszej sekcji pkt 1 lit. b), zazwyczaj znana jako „tworzenie dolnego lub górnego pułapu wzorca ceny” (ang. creation of a floor, or a ceiling in the price pattern);

b) praktyka wskazana niniejszej sekcji w w pkt 2 lit. c), zazwyczaj znana jako „manipulacja między systemami obrotu” (ang. inter-trading venues manipulation; obrót w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu w celu niewłaściwego ukształtowania ceny instrumentu finansowego w innym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

c) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. d), zazwyczaj znana jako „manipulacja międzyproduktowa” (ang. cross-product manipulation; obrót instrumentem finansowym w celu niewłaściwego ukształtowania ceny powiązanego instrumentu finansowego w innym lub w tym samym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

d) kupowanie lub sprzedawanie instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji celowo w momencie odniesienia danej sesji (np. na otwarciu, zamknięciu, przy rozliczeniu) w celu zwiększenia, zmniejszenia lub utrzymania kursu odniesienia (np. kursu otwarcia, kursu zamknięcia, kursu rozliczeniowego) na określonym poziomie – zazwyczaj znane jako „ustalanie ceny zamknięcia” (ang. marking the close). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) wprowadzania zleceń reprezentujących znaczne wolumeny w centralnym arkuszu zleceń systemu obrotu na kilka minut przed fazą aukcji, podczas której określa się cenę, i anulowania tych zleceń na kilka sekund przed zamknięciem arkusza zleceń w celu obliczenia ceny aukcyjnej w taki sposób, że teoretyczny kurs otwarcia mógł wydawać się wyższy/niższy niż miałoby to miejsce w innym przypadku;

(ii) okoliczności wskazanych w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. b) ppkt (i) i pkt 1 lit. b) ppkt (iii)–(v);

(iii) dokonanych transakcji lub złożonych zleceń zawarcia transakcji, a mianowicie dokonanych lub złożonych w okresie zbliżonym do punktu odniesienia w trakcie dnia sesyjnego, które ze względu na swój rozmiar w stosunku do rynku wyraźnie mają znaczny wpływ na podaż lub popyt bądź na cenę lub wartość;

(iv) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji niemających oczywistego uzasadnienia innego niż zwiększenie lub zmniejszenie ceny lub wolumenu obrotu, a konkretnie w momencie zbliżonym do punktu odniesienia w trakcie dnia sesyjnego – np. na otwarciu lub na krótko przed zamknięciem;

e) składanie dużej liczby zleceń lub dużych zleceń często w odosobnieniu po jednej stronie arkusza zleceń w celu wykonania transakcji po drugiej stronie arkusza zleceń. Po realizacji transakcji zlecenia, których w ogóle nie zamierza się wykonać, są usuwane – działanie zazwyczaj znane jako składanie fałszywych zleceń (ang. layering and spoofing). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą okoliczności wskazanej w pkt 4 lit. f);

f) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 4 lit. e), zazwyczaj znana jako markowanie zleceń (praktyka „quote stuffing”);

g) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 4 lit. f), zazwyczaj znana jako inicjowanie tendencji (ang. momentum ignition).

5a. Okres, o którym mowa w okoliczności wskazanej w pkt A lit. e) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014, może się różnić w zależności od płynności i cech rynkowych instrumentów finansowych. Do celów stwierdzania tej okoliczności odwrócenie zmiany ceny może być pełne albo częściowe.

6. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. f) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) wprowadzanie zleceń, które wycofuje się przed ich wykonaniem, co w związku z tym skutkuje lub jest prawdopodobne, że będzie skutkować wywołaniem mylnego wrażenia występowania podaży instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji lub popytu na nie w tej cenie – zazwyczaj znane jako „składanie zleceń bez zamiaru ich wykonania” (ang. placing orders with no intention of executing them). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) zleceń zawarcia transakcji złożonych w takiej cenie, że podwyższają one ofertę kupna lub obniżają ofertę sprzedaży i skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować podwyższeniem lub obniżeniem ceny powiązanego instrumentu finansowego;

(ii) okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 4 lit. f);

b) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. b), zazwyczaj znana jako „tworzenie dolnego lub górnego pułapu wzorca ceny” (ang. creation of a floor, or a ceiling in the price pattern);

c) przesunięcie różnicy między ceną kupna a ceną sprzedaży na sztuczny poziom lub utrzymanie jej na sztucznym poziomie poprzez nadużywanie władzy rynkowej, zazwyczaj znane jako nadmierny spread pomiędzy ceną kupna a ceną sprzedaży. Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) transakcji lub zleceń zawarcia transakcji, które skutkują lub jest prawdopodobne, że będą skutkować obejściem gwarancji obrotu na rynku (np. progów cenowych, progów wolumenów, parametrów spreadu między ceną kupna a ceną sprzedaży itp.);

(ii) okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. c) ppkt (i);

d) wprowadzanie zleceń, które podwyższają ofertę kupna (lub obniżają ofertę sprzedaży) instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w celu podwyższenia (lub obniżenia) jego ceny – zazwyczaj znane jako „podnoszenie oferty” (ang. advancing the bid). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 6 lit. a) ppkt (i);

e) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. c), zazwyczaj znana jako „manipulacja między systemami obrotu” (ang. inter-trading venues manipulation; obrót w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu w celu niewłaściwego ukształtowania ceny instrumentu finansowego w innym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

f) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. d), zazwyczaj znana jako „manipulacja międzyproduktowa” (ang. cross-product manipulation; obrót instrumentem finansowym w celu niewłaściwego ukształtowania ceny powiązanego instrumentu finansowego w innym lub w tym samym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

g) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 5 lit. e), zazwyczaj znana jako

składanie fałszywych zleceń (ang. layering and spoofing);

h) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 4 lit. e), zazwyczaj znana jako markowanie zleceń (praktyka „quote stuffing”);

i) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 4 lit. f), zazwyczaj znana jako inicjowanie tendencji (ang. momentum ignition);

j) składanie zleceń zawarcia transakcji, aby przyciągnąć innych uczestników rynku stosujących tradycyjne techniki obrotu („wolni uczestnicy rynku”, ang. slow traders), których warunki zmienia się potem szybko na mniej korzystne w nadziei wykonania korzystnych zleceń ze szkodą dla przybywających zleceń wolnych uczestników rynku, zazwyczaj znane jako praktyka „smoking”.

7. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji A lit. g) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 5 lit. d), zazwyczaj znana jako „ustalanie ceny zamknięcia” (ang. marking the close);

b) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a) zazwyczaj znana, np. w kontekście kapitału własnego, jako zmowa na rynku wtórnym pierwszej oferty publicznej, w przypadku gdy zaangażowane są strony będące w zmowie;

c) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. b), zazwyczaj znana jako „tworzenie dolnego lub górnego pułapu wzorca ceny” (ang. creation of a floor, or a ceiling in the price pattern);

d) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. c), zazwyczaj znana jako „manipulacja między systemami obrotu” (ang. inter-trading venues manipulation; obrót w jednym systemie obrotu lub poza systemem obrotu w celu niewłaściwego ukształtowania ceny instrumentu finansowego w innym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

e) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. d), zazwyczaj znana jako „manipulacja międzyproduktowa” (ang. cross-product manipulation; obrót instrumentem finansowym w celu niewłaściwego ukształtowania ceny powiązanego instrumentu finansowego w innym lub w tym samym systemie obrotu lub poza systemem obrotu);

f) przystępowanie do porozumień w celu zniekształcenia kosztów związanych z kontraktem towarowym, takich jak koszty ubezpieczenia lub fracht, ze skutkiem polegającym na ustaleniu kursu rozliczeniowego instrumentu finansowego lub powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym na nietypowym lub sztucznym poziomie cenowym.

8. Praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. c) i o której również mowa w niniejszej sekcji w pkt 5 lit. b), pkt 6 lit. e) i pkt 7 lit. d), ma znaczenie w kontekście zakresu stosowania rozporządzenia (UE) nr 596/2014 dotyczącego manipulacji między systemami obrotu.

9. Praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. d) i o której mowa w niniejszej sekcji w pkt 5 lit. c), pkt 6 lit. f) i pkt 7 lit. e) ma znaczenie w kontekście zakresu stosowania rozporządzenia (UE) nr 596/2014 dotyczącego manipulacji między systemami obrotu, biorąc pod uwagę fakt, że cena lub wartość instrumentu finansowego może zależeć od ceny lub wartości innego instrumentu finansowego lub kontraktu towarowego na rynku kasowym lub może na tę cenę wpływać.

10. Okoliczności wymienione w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014 oraz praktyki wymienione w niniejszym załączniku można również oceniać i obliczać w okresach dłuższych lub krótszych niż dzień lub sesja. Ma to szczególne znaczenie przy ocenie manipulacji na rynku dotyczącej mniej płynnych instrumentów finansowych i w kontekście handlu algorytmicznego.

SEKCJA 2

OKOLICZNOŚCI WSKAZUJĄCE NA ZACHOWANIA MANIPULACYJNE ZWIĄZANE ZE STOSOWANIEM FIKCYJNYCH NARZĘDZI LUB INNYCH FORM WPROWADZANIA W BŁĄD LUB PODSTĘPU (SEKCJA B ZAŁĄCZNIKA I DO ROZPORZĄDZENIA (UE) NR 596/2014)

1. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji B lit. a) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) rozpowszechnianie za pośrednictwem mediów, w tym internetu, lub przy użyciu innych środków nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji rynkowych, co skutkuje lub jest prawdopodobne, że będzie skutkować wahaniem ceny instrumentu finansowego, powiązanego kontraktu towarowego na rynku kasowym lub sprzedawanego na aukcji produktu opartego na uprawnieniach do emisji w sposób korzystny dla pozycji zajętej przez osobę lub osoby zainteresowane rozpowszechnianiem tych informacji lub dla transakcji planowej przez tę osobę lub te osoby;

b) otwarcie pozycji w instrumencie finansowym, powiązanym kontrakcie towarowym na rynku kasowym lub sprzedawanym na aukcji produkcie opartym na uprawnieniach do emisji i zamknięcie takiej pozycji natychmiast po podaniu do wiadomości publicznej informacji o długim okresie utrzymywania inwestycji i podkreśleniu długiego okresu utrzymywania inwestycji – zazwyczaj znane jako „otwarcie pozycji i zamknięcie jej natychmiast po wypełnieniu swojego obowiązku informacyjnego”;

c) praktyka wskazana w sekcji 1 pkt 4 lit. c), zazwyczaj znana jako zawyżanie ceny instrumentu przeznaczonego do sprzedaży (ang. pump and dump); Tę praktykę można również zilustrować za pomocą następujących dodatkowych okoliczności wskazujących na manipulację na rynku:

(i) rozpowszechniania za pośrednictwem mediów wiadomości dotyczących zwiększania (lub zmniejszania) znacznego pakietu akcji przed nietypowym wahaniem ceny instrumentu finansowego lub krótko po takim wahaniu;

(ii) okoliczności wskazanej w sekcji 1 pkt 5 lit. d) ppkt (i);

d) praktyka wskazana w sekcji 1 pkt 4 lit. d), zazwyczaj znana jako

zaniżanie ceny instrumentu przeznaczonego do kupna (ang. trash and cash). Tę praktykę można również zilustrować za pomocą okoliczności wskazanych w sekcji 1 w pkt 5 lit. d) ppkt (i) i w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. c) ppkt (i);

e) praktyka wskazana w sekcji 1 w pkt 3 lit. d), zazwyczaj znana jako „ukrywanie własności” (ang. concealing ownership);

f) przesunięcia lub przechowywanie towarów, co może sprawiać mylne wrażenie w zakresie podaży, popytu, ceny lub wartości w odniesieniu do towaru lub jego wymienialności na instrument finansowy lub powiązany kontrakt towarowy na rynku kasowym;

g) przesunięcia pustego statku towarowego, co może tworzyć mylne wrażenie co do podaży, popytu, ceny lub wartości w odniesieniu do towaru lub jego wymienialności na instrument finansowy lub powiązany kontrakt towarowy na rynku kasowym.

2. Praktyki określające okoliczność wskazaną w sekcji B lit. b) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 596/2014:

a) praktyka wskazana w niniejszej sekcji w pkt 1 lit. a). Praktykę tę można również zilustrować poprzez wprowadzanie zleceń zawarcia transakcji lub transakcji przed lub na krótko po tym, jak uczestnik rynku lub osoby publicznie znane jako powiązane z tym uczestnikiem rynku przedstawią lub rozpowszechnią odmienne wyniki badań lub zalecenia co do inwestycji, które zostaną udostępnione publicznie;

b) praktyka wskazana w sekcji 1 pkt 4 lit. c), zazwyczaj znana jako zawyżanie ceny instrumentu przeznaczonego do sprzedaży (ang. pump and dump), którą można również zilustrować za pomocą okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. a);

c) praktyka wskazana w sekcji 1 pkt 4 lit. d), zazwyczaj znana jako zaniżanie ceny instrumentu przeznaczonego do kupna (ang. trash and cash), którą można również zilustrować za pomocą okoliczności wskazanej w niniejszej sekcji w pkt 2 lit. a).