Artykuł 14

1. Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać wymogi określone w art. 13, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 lit. b).

2. Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące stabilności częstotliwościowej:

a) w celu regulacji generowanej mocy czynnej moduł wytwarzania energii musi być wyposażony w interfejs (port wejściowy), aby umożliwić zmniejszenie generowanej mocy czynnej po przyjęciu polecenia w porcie wejściowym; oraz

b) właściwy operator systemu ma prawo określić wymogi dla dodatkowych urządzeń w celu umożliwienia zdalnego sterowania generowaną mocą czynną.

3. Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące odporności:

a) w odniesieniu do zdolności modułów wytwarzania energii do pozostania w pracy podczas zwarcia:

(i) każdy OSP określa przebieg napięcia w czasie zgodnie z rys. 3 w punkcie przyłączenia w warunkach zakłóceniowych, który opisuje warunki, w jakich moduł wytwarzania energii ma zdolność do zachowania połączenia z siecią i utrzymania stabilnej pracy po zakłóceniu systemu przez wyłączone zwarcia w systemie przesyłowym;

(ii) przebieg napięcia w czasie musi wyrażać dolną wartość graniczną rzeczywistego przebiegu napięcia międzyfazowego na poziomie napięcia w sieci w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia symetrycznego, jako funkcję czasu przed zwarciem, w trakcie zwarcia i po zwarciu;

(iii) dolną wartość graniczną, o której mowa w ppkt (ii), określa właściwy OSP przy użyciu parametrów określonych na rys. 3 w zakresach określonych w tabelach 3.1 i 3.2;

(iv) każdy OSP określa i podaje do publicznej wiadomości warunki przedzakłóceniowe i pozakłóceniowe odnośnie do zdolności do pozostania w pracy podczas zwarcia w zakresie:

— obliczenia minimalnej przedzakłóceniowej mocy zwarciowej przed zwarciem w punkcie przyłączenia,

— punktu pracy przedzakłóceniowej mocy czynnej i biernej modułu wytwarzania energii w punkcie przyłączenia i napięcia w punkcie przyłączenia oraz

— obliczenia minimalnej pozakłóceniowej mocy zwarciowej w punkcie przyłączenia;

(v) na wniosek właściciela zakładu wytwarzania energii właściwy operator systemu podaje warunki przedzakłóceniowe i pozakłóceniowe odnośnie do zdolności do pozostania w pracy podczas zwarcia będące wynikiem obliczeń w punkcie przyłączenia, jak określono w ppkt (iv), dotyczących:

— minimalnej przedzakłóceniowej mocy zwarciowej w każdym punkcie przyłączenia, wyrażonej w MVA,

— przedzakłóceniowego punktu pracy modułu wytwarzania energii wyrażonego jako generowana moc czynna i generowana moc bierna w punkcie przyłączenia oraz jako napięcie w punkcie przyłączenia oraz

— minimalnej pozakłóceniowej mocy zwarciowej w każdym punkcie przyłączenia, wyrażonej w MVA.

Właściwy operator systemu może ewentualnie podać ogólne wartości uzyskane na podstawie typowych przypadków.

Rysunek 3

Profil pozostawania w pracy podczas zwarcia dla modułu wytwarzania energii

Wykres przedstawia dolną wartość graniczną przebiegu napięcia w czasie w punkcie przyłączenia, wyrażoną jako stosunek rzeczywistej wartości i napięcia referencyjnego 1 pu przed zwarciem, w trakcie zwarcia oraz po zwarciu. Uret oznacza napięcie utrzymane w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia, tclear oznacza moment usunięcia zwarcia. Urec1, Urec2, trec1, trec2 i trec3 określają pewne punkty dolnych wartości granicznych powrotu napięcia po usunięciu zwarcia.

Tabela 3.1

Parametry dotyczące rys. 3 w zakresie zdolności synchronicznych modułów wytwarzania energii do pozostania w pracy podczas zwarcia

Parametry napięcia [pu]

Parametry czasu [s]

Uret:

0,05 – 0,3

tclear:

0,14–0,15 (lub 0,14–0,25, jeżeli takie są wymagania w zakresie systemu zabezpieczeń i bezpiecznego działania)

Uclear:

0,7 – 0,9

trec1:

tclear

Urec1:

Uclear

trec2:

trec1 – 0,7

Urec2:

0,85 – 0,9 i ≥ Uclear

trec3:

trec2 – 1,5

Tabela 3.2

Parametry dotyczące rys. 3 w zakresie zdolności

modułów parku energii do pozostania w pracy podczas zwarcia

Parametry napięcia [pu]

Parametry czasu [s]

Uret:

0,05 – 0,15

tclear:

0,14–0,15 (lub 0,14–0,25, jeżeli takie są wymagania w zakresie systemu zabezpieczeń i bezpiecznego działania)

Uclear:

Uret – 0,15

trec1:

tclear

Urec1:

Uclear

trec2:

trec1

Urec2:

0,85

trec3:

1,5 – 3,0

(vi) moduł wytwarzania energii musi mieć zdolność do zachowania połączenia z siecią oraz utrzymania stabilnej pracy, gdy rzeczywisty przebieg napięć międzyfazowych na poziomie napięcia sieci w punkcie przyłączenia w trakcie zwarcia symetrycznego, z uwzględnieniem warunków przedzakłóceniowych i pozakłóceniowych określonych w ust. 3 lit. a) ppkt (iv) i (v), utrzymuje się powyżej dolnej wartości granicznej określonej w ust. 3 lit. a) ppkt (ii), chyba że

schemat działania zabezpieczeń przed zwarciami w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych wymaga odłączenia modułu wytwarzania energii od sieci.

Schematy działania zabezpieczeń i ich nastawy w zakresie zwarć w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych nie mogą zagrażać pozostaniu w pracy podczas zwarcia;

(vii) nie naruszając przepisów ust. 3 lit. a) ppkt (vi), zabezpieczenie podnapięciowe (zdolność do pozostania w pracy podczas zwarcia lub minimalne napięcie określone dla napięcia w punkcie przyłączenia) ustawia właściciel zakładu wytwarzania energii zgodnie z jak najszerszą zdolnością modułu wytwarzania energii, chyba że właściwy operator systemu wymaga węższych

nastaw zgodnie z ust. 5 lit. b). Właściciel zakładu wytwarzania energii uzasadnia takie

nastawy zgodnie z powyższą zasadą;

b) zdolność do pozostania w pracy podczas zwarcia w przypadku zwarć niesymetrycznych określa każdy OSP.

4. Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące odbudowy systemu:

a) właściwy OSP określa warunki, na jakich moduł wytwarzania energii ma zdolność do ponownego przyłączenia do sieci po przypadkowym odłączeniu spowodowanym zakłóceniem w sieci; oraz

b) systemy automatycznego ponownego przyłączania podlegają zarówno uprzedniemu zatwierdzeniu przez właściwego operatora systemu, jak i warunkom ponownego przyłączenia określonym przez właściwego OSP.

5. Moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące wymogi dotyczące ogólnego zarządzania systemem:

a) w odniesieniu do schematów działania i nastaw układów sterowania i regulacji:

(i) schematy działania i nastawy rożnych urządzeń sterowania i regulacji modułu wytwarzania energii, które są niezbędne do celów stabilności systemu przesyłowego oraz podejmowania działań nadzwyczajnych, muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym OSP, właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii;

(ii) wszelkie zmiany schematów działania i nastaw, o których mowa w ppkt (i), różnych urządzeń sterowania i regulacji modułu wytwarzania energii muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym OSP, właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii, w szczególności jeżeli mają one zastosowanie w okolicznościach, o których mowa w ust. 5 lit. a) ppkt (i);

b) w odniesieniu do schematów działania zabezpieczeń elektrycznych i ich nastaw:

(i) właściwy operator systemu określa schematy działania i nastawy konieczne do zabezpieczenia sieci, z uwzględnieniem właściwości modułu wytwarzania energii. Schematy działania zabezpieczeń konieczne dla modułu wytwarzania energii i sieci, jak również nastawy istotne dla modułu wytwarzania energii, muszą być skoordynowane i uzgodnione między właściwym operatorem systemu i właścicielem zakładu wytwarzania energii. Schematy działania i nastawy zabezpieczeń dla zwarć w wewnętrznych urządzeniach elektrycznych nie mogą stwarzać zagrożenia dla modułu wytwarzania energii, zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu;.

(ii) zabezpieczenia elektryczne modułu wytwarzania energii mają pierwszeństwo w stosunku do

operacji ruchowych , z uwzględnieniem bezpieczeństwa systemu oraz zdrowia i bezpieczeństwa personelu oraz społeczeństwa, oraz zapobiegania skutkom wszelkich uszkodzeń modułu wytwarzania energii;

(iii) schematy działania zabezpieczeń mogą obejmować następujące aspekty:

— zwarcie zewnętrzne i wewnętrzne,

— obciążenie asymetryczne (przeciwna kolejność faz),

— przeciążenie stojana i wirnika,

— niedowzbudzenie/przewzbudzenie,

— nadnapięcie/podnapięcie w punkcie przyłączenia,

— nadnapięcie/podnapięcie na zaciskach prądnicy,

— oscylacje międzyobszarowe,

— prąd rozruchowy,

— praca asynchroniczna (poślizg bieguna),

— zabezpieczenie przed niedopuszczalnym skrętem wału (na przykład rezonans podsynchroniczny),

— zabezpieczenie linii modułu wytwarzania energii,

— zabezpieczenie transformatora blokowego,

— zabezpieczenie rezerwowe na wypadek nieprawidłowego działania zabezpieczeń i łączników,

— przewzbudzenie (U/f),

— moc zwrotna,

— prędkość zmiany częstotliwości oraz

— napięcie przesunięcia punktu neutralnego;

(iv) zmiany w schematach działania zabezpieczeń niezbędnych dla modułu wytwarzania energii i sieci oraz zmiany w nastawach istotnych dla modułu wytwarzania energii muszą być uzgodnione przez operatora systemu i właściciela zakładu wytwarzania energii, a porozumienie musi zostać osiągnięte przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian;

c) właściciel zakładu wytwarzania energii organizuje swoje

urządzenia zabezpieczeniowe oraz urządzenia sterowania i regulacji zgodnie z następującym wykazem priorytetów (począwszy od najwyższego):

(i) zabezpieczenie sieci i modułu wytwarzania energii;

(ii) inercja syntetyczna, w stosownych przypadkach;

(iii) regulacja częstotliwości (regulacja mocy czynnej)

(iv) ograniczenie mocy; oraz

(v) ograniczenia gradientu mocy;

d) w odniesieniu do wymiany informacji:

(i) zakłady wytwarzania energii muszą mieć zdolność do wymiany informacji z właściwym operatorem systemu lub właściwym OSP w czasie rzeczywistym lub okresowo ze znacznikiem czasu, jak określił właściwy operator systemu lub właściwy OSP;

(ii) właściwy operator systemu, w porozumieniu z właściwym OSP, określa treść wymienianych informacji, z uwzględnieniem precyzyjnego wykazu danych, które ma przekazywać zakład wytwarzania energii.