Artykuł 2

Do celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają definicje zawarte w art. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (

1

), w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 714/2009, w art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1222 (

2

), w art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2013 (

3

) oraz w art. 2 dyrektywy 2009/72/WE.

Zastosowanie mają ponadto następujące definicje:

1) „podmiot” oznacza organ regulacyjny, inny organ krajowy, operatora systemu bądź inny podmiot publiczny lub prywatny wyznaczony na podstawie przepisów krajowych;

2) „obszar synchroniczny” oznacza obszar objęty działalnością wzajemnie połączonych synchronicznie OSP, taki jak obszary synchroniczne Europy kontynentalnej, Wielkiej Brytanii, Irlandii/Irlandii Północnej i nordycki oraz systemy energetyczne Litwy, Łotwy i Estonii, zwane razem „obszarem bałtyckim”, które wchodzą w skład większego obszaru synchronicznego;

3) „napięcie” oznacza różnicę potencjału elektrycznego pomiędzy dwoma punktami, mierzoną jako średnia kwadratowa wartość napięć międzyfazowych kolejności zgodnej przy częstotliwości podstawowej;

4) „moc pozorna” oznacza iloczyn napięcia i prądu przy częstotliwości podstawowej oraz – w przypadku systemów trójfazowych – pierwiastka kwadratowego z trzech, wyrażany zazwyczaj w kilowoltoamperach („kVA”) lub megawoltoamperach („MVA”);

5) „moduł wytwarzania energii” oznacza synchroniczny moduł wytwarzania energii albo moduł parku energii;

6) „zakład wytwarzania energii” oznacza zakład, który przekształca energię pierwotną w energię elektryczną i który składa się z jednego modułu wytwarzania energii lub z większej liczby modułów wytwarzania energii przyłączonych do sieci w co najmniej jednym punkcie przyłączenia;

7) „właściciel zakładu wytwarzania energii” oznacza osobę fizyczną lub osobę prawną będącą właścicielem zakładu wytwarzania energii;

8) „podstawowa instalacja wytwórcza” oznacza co najmniej jedno główne urządzenie konieczne do przetworzenia źródła energii pierwotnej na energię elektryczną;

9) „synchroniczny moduł wytwarzania energii” oznacza niepodzielny zestaw instalacji, który może wytwarzać energię elektryczną w taki sposób, że częstotliwość generowanego napięcia, prędkość wirowania generatora oraz częstotliwość napięcia sieciowego pozostają w stałej proporcji i są tym samym zsynchronizowane;

10) „dokument modułu wytwarzania energii” („PGMD”) oznacza dokument przedstawiany przez właściciela zakładu wytwarzania energii właściwemu operatorowi systemu w odniesieniu do modułu wytwarzania energii typu B lub C, potwierdzający, że wykazana została zgodność modułu wytwarzania energii z kryteriami technicznymi określonymi w niniejszym rozporządzeniu, a także dostarczający niezbędnych danych i poświadczeń, w tym poświadczenia zgodności;

11) „właściwy OSP” oznacza operatora systemu przesyłowego, na którego obszarze regulacyjnym moduł wytwarzania energii, instalacja odbiorcza, system dystrybucyjny lub system HVDC jest lub zostanie przyłączony(-a) do sieci pod dowolnym poziomem napięcia;

12) „sieć” oznacza obiekty i urządzenia połączone razem w celu przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej;

13) „właściwy operator systemu” oznacza operatora systemu przesyłowego lub operatora systemu dystrybucyjnego, do którego systemu jest lub zostanie przyłączony(-a) moduł wytwarzania energii, instalacja odbiorcza, system dystrybucyjny lub system HVDC;

14) „umowa przyłączeniowa” oznacza umowę między właściwym operatorem systemu a właścicielem zakładu wytwarzania energii, właścicielem instalacji odbiorczej, operatorem systemu dystrybucyjnego lub właścicielem systemu HVDC, która obejmuje odpowiednie i szczegółowe wymogi techniczne dotyczące zakładu wytwarzania energii, instalacji odbiorczej, systemu dystrybucyjnego, przyłączenia systemu dystrybucyjnego lub systemu HVDC;

15) „punkt przyłączenia” oznacza miejsce, w którym moduł wytwarzania energii, instalacja odbiorcza, system dystrybucyjny lub system HVDC jest przyłączony(-a) do systemu przesyłowego, sieci morskiej, systemu dystrybucyjnego, w tym zamkniętego systemu dystrybucyjnego, lub systemu HVDC, jak określono w umowie przyłączeniowej;

16) „moc maksymalna” („Pmax”) oznacza maksymalną wartość mocy czynnej, którą moduł wytwarzania energii jest w stanie generować w sposób ciągły, pomniejszoną o każde zapotrzebowanie związane wyłącznie z pracą tego modułu wytwarzania energii i niewprowadzane do sieci, jak określono w umowie przyłączeniowej lub jak uzgodnili właściwy operator systemu i właściciel zakładu wytwarzania energii;

17) „moduł parku energii” („PPM”) oznacza jednostkę lub zestaw jednostek wytwarzających energię elektryczną, która(-y) jest przyłączona(-y) do sieci w sposób niesynchroniczny lub poprzez układy energoelektroniki, i która(-y) ma również jeden punkt przyłączenia do systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego, w tym zamkniętego systemu dystrybucyjnego, lub systemu HVDC;

18) „morski moduł parku energii” oznacza moduł parku energii umiejscowiony na morzu i mający punkt przyłączenia na morzu;

19) „synchroniczna praca kompensatorowa” oznacza pracę prądnicy bez źródła napędu w celu dynamicznej regulacji napięcia poprzez produkcję lub absorpcję mocy biernej;

20) „moc czynna” oznacza składową czynną mocy pozornej przy częstotliwości podstawowej, wyrażany w watach lub ich wielokrotnościach, np. w kilowatach („kW”) lub megawatach („MW”);

21) „szczytowo-pompowy” oznacza cechę jednostki wodnej, w której woda może być podnoszona za pomocą pomp i przechowywana na potrzeby wykorzystania do wytwarzania energii elektrycznej;

22) „częstotliwość” oznacza wyrażaną w hercach częstotliwość elektryczną systemu, która jest utrzymywana we wszystkich częściach obszaru synchronicznego przy założeniu spójnej wartości dla systemu w przedziale czasowym rzędu sekund, przy jedynie nieznacznych różnicach między poszczególnymi lokalizacjami pomiarów. Jej wartość znamionowa wynosi 50 Hz;

23) „statyzm” oznacza wyrażany w procentach współczynnik quasi-stacjonarnego odchylenia częstotliwości do wynikającej z tego odchylenia zmiany generowanej mocy czynnej w stanie ustalonym. Zmianę częstotliwości wyraża się jako stosunek do częstotliwości znamionowej, a zmianę mocy czynnej jako stosunek do mocy maksymalnej lub rzeczywistej mocy czynnej w momencie wystąpienia tego odchylenia;

24) „minimalny poziom regulacji” oznacza minimalną wartość mocy czynnej, jaką określono w umowie przyłączeniowej lub jaką uzgodnili właściwy operator systemu i właściciel zakładu wytwarzania energii, do której można regulować moc czynną;

25) „wartość zadana” oznacza wartość docelową dla każdego parametru stosowanego zazwyczaj w schematach działania układów sterowania i regulacji;

26) „polecenie” oznacza dowolną dyspozycję wydawaną przez operatora systemu, w ramach jego uprawnień, właścicielowi zakładu wytwarzania energii, właścicielowi instalacji odbiorczej, operatorowi systemu dystrybucyjnego lub właścicielowi systemu HVDC w celu wykonania danej czynności;

27) „wyłączone zwarcie” oznacza zwarcie, które zostaje pomyślnie usunięte według kryteriów planowania operatora systemu;

28) „moc bierna” oznacza składową bierną mocy pozornej przy częstotliwości podstawowej, wyrażaną zazwyczaj w kilowarach („kvar”) lub megawarach („Mvar”);

29) „pozostanie w pracy podczas zwarcia” oznacza zdolność urządzenia elektrycznego do utrzymania się w pracy w sieci i działania w okresach niskiego napięcia w punkcie przyłączenia spowodowanych występującymi zwarciami;

30) „prądnica” oznacza urządzenie przetwarzające energię mechaniczną na energię elektryczną za pomocą wirującego pola magnetycznego;

31) „prąd” oznacza przepływ ładunku elektrycznego, mierzony jako średnia kwadratowa wartość prądu kolejności zgodnej przy częstotliwości podstawowej;

32) „stojan” oznacza część maszyny wirującej, która obejmuje stacjonarne części magnetyczne z ich odpowiednim uzwojeniem;

33) „inercja” oznacza właściwość wirującego ciała sztywnego, np. wirnika prądnicy, dzięki której utrzymuje ono swój stan jednolitego ruchu obrotowego i moment kątowy, o ile nie zostanie przyłożony zewnętrzny moment obrotowy;

34) „inercja syntetyczna” oznacza zdolność modułu parku energii lub systemu HVDC do imitowania efektu inercji synchronicznego modułu wytwarzania energii do określonego poziomu parametrów pracy;

35) „regulacja częstotliwości” oznacza zdolność modułu wytwarzania energii lub systemu HVDC do regulacji generowanej mocy czynnej w odpowiedzi na zmierzone odchylenie częstotliwości systemu od wartości zadanej w celu utrzymania stabilnej częstotliwości systemu;

36) „tryb FSM” oznacza tryb pracy modułu wytwarzania energii lub systemu HVDC, w którym generowana moc czynna zmienia się w zależności od zmian częstotliwości systemu w sposób wspomagający przywrócenie częstotliwości docelowej;

37) „tryb LFSM-O” oznacza tryb pracy modułu wytwarzania energii lub systemu HVDC, w którym generowana moc czynna zmniejsza się w odpowiedzi na wzrost częstotliwości systemu powyżej określonej wartości;

38) „tryb LFSM-U” oznacza tryb pracy modułu wytwarzania energii lub systemu HVDC, w którym generowana moc czynna zwiększa się w następstwie spadku częstotliwości systemu poniżej określonej wartości;

39) „strefa nieczułości odpowiedzi częstotliwościowej” oznacza stosowany celowo przedział częstotliwości, aby dezaktywować działanie regulacji częstotliwości w tym przedziale;

40) „niewrażliwość odpowiedzi częstotliwościowej” oznacza nieodłączną cechę systemu regulacji określoną jako minimalna wielkość zmiany częstotliwości lub sygnału wejściowego, która powoduje zmianę generowanej mocy lub sygnału wyjściowego;

41) „wykres zdolności P-Q” oznacza wykres przedstawiający zdolność do generacji mocy biernej modułu wytwarzania energii w funkcji zmieniającej się mocy czynnej w punkcie przyłączenia;

42) „stabilność w stanie ustalonym” oznacza zdolność sieciowego lub synchronicznego modułu wytwarzania energii do przywrócenia i utrzymania stabilnej pracy w następstwie niewielkiego zakłócenia;

43) „praca wyspowa” oznacza niezależną pracę całej sieci lub części sieci, która jest oddzielona po odłączeniu od systemu wzajemnie połączonego, mającej co najmniej jeden moduł wytwarzania energii lub system HVDC zasilający taką sieć i regulujące częstotliwość i napięcie;

44) „praca na potrzeby własne” oznacza pracę zapewniającą zdolność zakładów wytwarzania energii do dalszego zasilania odbiorów własnych w przypadku awarii sieci skutkujących odłączeniem modułów wytwarzania energii od sieci i ich przełączeniem na zasilanie potrzeb własnych;

45) „zdolność do rozruchu autonomicznego” oznacza zdolność modułu wytwarzania energii do uruchomienia ze stanu całkowitego wyłączenia za pomocą specjalnie przeznaczonego do tego celu źródła zasilania pomocniczego przy braku zasilania energią elektryczną spoza zakładu wytwarzania energii;

46) „upoważniony podmiot certyfikujący” oznacza podmiot, który wydaje certyfikaty sprzętu i dokumenty modułu wytwarzania energii i który otrzymał akredytację od krajowej jednostki stowarzyszonej w ramach Europejskiej Współpracy w Dziedzinie Akredytacji, ustanowionej zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 (

4

);

47) „certyfikat sprzętu” oznacza dokument wydawany przez upoważniony podmiot certyfikujący dla sprzętu używanego w module wytwarzania energii, jednostce odbiorczej, systemie dystrybucyjnym, instalacji odbiorczej lub systemie HVDC. W certyfikacie sprzętu określa się zakres jego ważności na poziomie krajowym lub na innym poziomie, na którym wybiera się określoną wartość z zakresu dopuszczonego na poziomie europejskim. W celu zastąpienia określonych części procesu weryfikacji spełnienia wymogów certyfikat sprzętu może uwzględniać modele potwierdzone rzeczywistymi wynikami testów;

48) „układ regulacji wzbudzenia” oznacza układ regulacji ze sprzężeniem zwrotnym, który obejmuje maszynę synchroniczną i jej układ wzbudzenia;

49) „profil U-Q/Pmax” oznacza profil przedstawiający zdolność do generacji mocy biernej modułu wytwarzania energii lub stacji przekształtnikowej HVDC w funkcji zmieniającego się napięcia w punkcie przyłączenia;

50) „minimalny poziom mocy do stabilnej pracy” oznacza minimalną wartość mocy czynnej, jak określono w umowie przyłączeniowej lub jak uzgodnili właściwy operator systemu i właściciel zakładu wytwarzania energii, przy której moduł wytwarzania energii może pracować w stabilny sposób przez nieograniczony czas;

51) „ogranicznik maksymalnego prądu wzbudzenia” oznacza

urządzenie sterowania i regulacji w automatycznym regulatorze napięcia, które zapobiega przeciążeniu wirnika prądnicy poprzez ograniczenie prądu wzbudzenia;

52) „ogranicznik niedowzbudzenia” oznacza

urządzenie sterowania i regulacji w automatycznym regulatorze napięcia, które zapobiega utracie przez prądnicę synchronizmu spowodowanej brakiem wzbudzenia;

53) „automatyczny regulator napięcia” („AVR”) oznacza działające w sposób ciągły automatyczne urządzenie regulujące napięcie na zaciskach synchronicznego modułu wytwarzania energii poprzez porównanie rzeczywistego napięcia na zaciskach z wartością odniesienia oraz regulujące wartość wyjściową układu regulacji wzbudzenia;

54) „stabilizator systemu elektroenergetycznego” („PSS”) oznacza dodatkową funkcję AVR synchronicznego modułu wytwarzania energii, której celem jest tłumienie oscylacji mocy;

55) „szybki prąd zwarciowy” oznacza prąd wprowadzany przez moduł parku energii lub system HVDC w trakcie odchylenia napięcia lub po nim, które jest skutkiem zwarcia, w celu identyfikacji takiego zwarcia przez systemy zabezpieczeń sieci w jego wstępnej fazie, wspierania utrzymania napięcia systemu w późniejszej fazie zwarcia i przywrócenia napięcia systemu po usunięciu zwarcia;

56) „współczynnik mocy” oznacza współczynnik bezwzględnej wartości mocy czynnej do mocy pozornej;

57) „zbocze” oznacza stosunek zmiany napięcia, na podstawie napięcia referencyjnego 1 dla jednostek względnych (pu), do zmiany wejściowej wartości mocy biernej od poziomu zerowego do poziomu maksymalnej wartości mocy biernej, określonego na podstawie maksymalnej wartości mocy biernej;

58) „morski system przyłączenia do sieci” oznacza kompletne połączenie międzysystemowe między morskim punktem przyłączenia i systemem lądowym w punkcie połączenia międzysystemowego sieci lądowej;

59) „punkt połączenia międzysystemowego sieci lądowej” oznacza punkt, w którym morski system przyłączenia do sieci jest przyłączony do sieci lądowej właściwego operatora systemu;

60) „dokument instalacji” oznacza dokument o prostej strukturze, zawierający informacje o module wytwarzania energii typu A lub jednostce odbiorczej, dostosowanych do zmiany zapotrzebowania, przyłączonych pod napięciem mniejszym niż 1 000 V, potwierdzający jego/jej zgodność z odpowiednimi wymogami;

61) „poświadczenie zgodności” oznacza dokument dostarczany operatorowi systemu przez właściciela zakładu wytwarzania energii, właściciela instalacji odbiorczej, operatora systemu dystrybucyjnego lub właściciela systemu HVDC, określający aktualny stan w zakresie zgodności z odpowiednimi specyfikacjami i wymogami;

62) „ostateczne pozwolenie na użytkowanie” („FON”) oznacza pozwolenie wydawane przez właściwego operatora systemu dla właściciela zakładu wytwarzania energii, właściciela instalacji odbiorczej, operatora systemu dystrybucyjnego lub właściciela systemu HVDC spełniającego odpowiednie specyfikacje i wymogi, które zezwala im na eksploatację, odpowiednio, modułu wytwarzania energii, instalacji odbiorczej, systemu dystrybucyjnego lub systemu HVDC poprzez wykorzystanie przyłączenia do sieci;

63) „pozwolenie na podanie napięcia” („EON”) oznacza pozwolenie wydawane przez właściwego operatora systemu dla właściciela zakładu wytwarzania energii, właściciela instalacji odbiorczej, operatora systemu dystrybucyjnego lub właściciela systemu HVDC przed podaniem napięcia na jego sieć wewnętrzną;

64) „tymczasowe pozwolenie na użytkowanie” („ION”) oznacza pozwolenie wydawane przez właściwego operatora systemu dla właściciela zakładu wytwarzania energii, właściciela instalacji odbiorczej, operatora systemu dystrybucyjnego lub właściciela systemu HVDC, które zezwala im na eksploatację, odpowiednio, modułu wytwarzania energii, instalacji odbiorczej, systemu dystrybucyjnego lub systemu HVDC poprzez wykorzystanie przyłączenia do sieci przez ograniczony czas, a także na rozpoczęcie testów zgodności w celu zapewnienia zgodności z odpowiednimi specyfikacjami i wymogami;

65) „ograniczone pozwolenie na użytkowanie” („LON”) oznacza pozwolenie wydawane przez właściwego operatora systemu dla właściciela zakładu wytwarzania energii, właściciela instalacji odbiorczej, operatora systemu dystrybucyjnego lub właściciela systemu HVDC, którzy wcześniej uzyskali status FON, ale u których tymczasowo występuje poważna modyfikacja lub utrata zdolności skutkująca brakiem zgodności ze specyfikacjami i wymogami.