Artykuł 4

1. Europol wykonuje następujące zadania, aby zrealizować cele określone w art. 3:

a) zbiera, przechowuje, przetwarza i analizuje informacje oraz prowadzi wymianę informacji, także w zakresie danych o charakterze operacyjnym;

b) niezwłocznie powiadamia państwa członkowskie za pośrednictwem jednostek krajowych ustanowionych lub wyznaczonych zgodnie z art. 7 ust. 2 o wszelkich informacjach i powiązaniach między przestępstwami, które ich dotyczą;

c) koordynuje, organizuje i prowadzi czynności procesowe i operacyjne mające na celu wspieranie i wzmocnienie działań właściwych organów państw członkowskich realizowanych:

(i) wspólnie z właściwymi organami państw członkowskich;

(ii) w ramach wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych, zgodnie z art. 5, w stosownych przypadkach w porozumieniu z Eurojustem;

(iii) w ramach operacyjnych grup zadaniowych; lub

(iv) w związku z oddelegowaniem pracowników Europolu w ramach wsparcia operacyjnego;

d) uczestniczy we wspólnych zespołach dochodzeniowo-śledczych, a także proponuje ich utworzenie zgodnie z art. 5;

e) zapewnia państwom członkowskim informacje i wsparcie analityczne w związku z ważnymi wydarzeniami międzynarodowymi;

f) przygotowuje oceny zagrożenia, analizy strategiczne i operacyjne oraz ogólne sprawozdania sytuacyjne;

g) rozwija, udostępnia i propaguje wiedzę specjalistyczną w zakresie metod zapobiegania przestępczości, czynności w ramach postępowania przygotowawczego oraz metod technicznych i kryminalistycznych, a także zapewnia doradztwo państwom członkowskim;

h) wspiera prowadzone przez państwa członkowskie transgraniczne działania w zakresie wymiany informacji, transgraniczne operacje i postępowania przygotowawcze, a także wspólne zespoły dochodzeniowo-śledcze, między innymi udzielając wsparcia analitycznego, operacyjnego, technicznego, finansowego oraz w zakresie badań kryminalistycznych;

ha) zapewnia wsparcie administracyjne i finansowe specjalnych jednostek interwencyjnych państw członkowskich, o których mowa w decyzji Rady 2008/617/WSiSW (

5

);

i) zapewnia specjalistyczne szkolenia i pomaga państwom członkowskim w organizowaniu szkoleń – w tym poprzez udzielenie wsparcia finansowego, zgodnie z zakresem swoich celów i stosownie do dostępnych mu zasobów kadrowych i budżetowych – w koordynacji z Agencją Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL);

j) współpracuje z organami Unii ustanowionymi na podstawie tytułu V TFUE, z OLAF, Agencją Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) ustanowionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/881 (

6

), w szczególności przez wymianę informacji i zapewnianie im wsparcia analitycznego w obszarach wchodzących w zakres ich odpowiednich kompetencji;

k) dostarcza unijnym strukturom zarządzania kryzysowego i misjom ustanowionym na podstawie TUE informacji i wsparcia mieszczących się w zakresie celów Europolu określonych w art. 3;

l) rozwija ośrodki Unii dysponujące specjalistyczną wiedzą fachową w zakresie zwalczania niektórych rodzajów przestępstw objętych celami Europolu, w tym Europejskie Centrum Zwalczania Przemytu Migrantów ustanowione na podstawie art. 9a oraz Europejskie Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością;

m) wspiera działania państw członkowskich służące zapobieganiu formom przestępczości wymienionym w załączniku I, ułatwianym, propagowanym lub popełnianym z wykorzystaniem internetu, oraz zwalczaniu tych form przestępczości, w tym poprzez:

(i) zapewnianie właściwym organom państw członkowskich, na ich wniosek, pomocy w podejmowaniu działań w odpowiedzi na podejrzenie popełnienia przestępstwa cyberataku;

(ii) współpracę z właściwymi organami państw członkowskich w odniesieniu do nakazów usunięcia, zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2021/784; oraz

(iii) zgłaszanie odnośnym dostawcom usług internetowych treści internetowych po to, by na zasadzie dobrowolności rozpatrzyli, czy treści te są zgodne z ich warunkami umownymi;

q) przedstawia opinię w odpowiedzi na wniosek o zasięgnięcie opinii, o której mowa w art. 9e ust. 4, art. 9g ust. 4 oraz art. 22b ust. 14 i 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 (

7

).

r) wspiera państwa członkowskie w identyfikowaniu osób, których działania przestępcze należą do form przestępczości, wymienionych w załączniku I, i którzy stanowią duże zagrożenie dla bezpieczeństwa;

s) ułatwia prowadzenie wspólnych, skoordynowanych i ukierunkowanych działań w zakresie wymiany informacji o charakterze operacyjnym i w zakresie postępowań przygotowawczych, między innymi w odniesieniu do osób, o których mowa w lit. r);

t) wspiera państwa członkowskie w przetwarzaniu danych, które są dostarczane Europolowi przez państwa trzecie lub organizacje międzynarodowe i które dotyczą osób zaangażowanych w działalność terrorystyczną lub poważną przestępczość oraz proponuje ewentualne wprowadzenie do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) przez państwa członkowskie, według ich uznania i z zastrzeżeniem przeprowadzenia przez nie weryfikacji i analizy tych danych, wpisów informacyjnych dotyczących obywateli państw trzecich, wprowadzanych w interesie Unii (zwanych dalej „wpisami informacyjnymi”), zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1862 (

8

);

u) wspiera wdrażanie mechanizmu oceny i monitorowania, w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1053/2013 w zakresie celów Europolu, udostępniając w stosownych przypadkach wiedzę fachową i analizy;

v) aktywnie monitoruje działania w dziedzinie badań naukowych i innowacji istotne dla realizacji celów Europolu oraz wnosi wkład w takie działania poprzez wspieranie powiązanych działań państw członkowskich oraz realizowanie swoich działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji, w tym projektów dotyczących rozwoju, trenowania, testowania i walidacji algorytmów na potrzeby opracowywania konkretnych narzędzi, które mogą być wykorzystywane przez organy ścigania, i udostępnianie wyników tych działań państwom członkowskim zgodnie z art. 67;

w) przyczynia się do tworzenia synergii między działaniami w dziedzinie badań naukowych i innowacji prowadzonymi przez organy Unii, które są istotne dla realizacji celów Europolu, w tym za pośrednictwem unijnego centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego, i w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi;

x) wspiera, na wniosek państw członkowskich, ich działania w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe wywołane publikacją w internecie, w szczególności poprzez dostarczanie podmiotom prywatnym informacji niezbędnych do zidentyfikowania odpowiednich treści internetowych;

y) wspiera działania państw członkowskich na rzecz zwalczania rozpowszechniania materiałów internetowych przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych;

ya) zwraca szczególną uwagę przy wspieraniu właściwych organów państw członkowskich w związku z postępowaniami przygotowawczymi na przemyt migrantów i handel ludźmi, w tym w przypadkach gdy przestępstwa te są związane z działaniami prowadzonymi za pośrednictwem internetu;

z) współpracuje, zgodnie z art. 12 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1153 (

9

), z jednostkami analityki finansowej (FIU) ustanowionymi na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 (

10

), za pośrednictwem odpowiedniej jednostki krajowej Europolu lub, jeśli dane państwo członkowskie dopuszcza taką możliwość, w drodze bezpośrednich kontaktów między jednostkami analityki finansowej a Europolem, w szczególności poprzez wymianę informacji i przekazywanie państwom członkowskim analiz w celu wsparcia transgranicznych postępowań przygotowawczych dotyczących prania pieniędzy przez międzynarodowe organizacje przestępcze i finansowania terroryzmu;

za) wspiera państwa członkowskie, w tym poprzez opracowywanie specjalnych narzędzi, w skutecznym i sprawnym przetwarzaniu danych biometrycznych, aby zapobiegać przestępstwom objętym celami Europolu określonymi w art. 3 lub zwalczać te przestępstwa; przetwarzanie danych biometrycznych musi spełniać obowiązujące minimalne normy jakości, odbywać się zgodnie z art. 18 i 18a oraz przy zapewnieniu zabezpieczeń określonych w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności z zachowaniem zasad ścisłej konieczności i proporcjonalności określonych w art. 30.

Aby państwo członkowskie informowało w terminie 12 miesięcy od zaproponowania przez Europol możliwości dokonania wpisu informacyjnego, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. t), inne państwa członkowskie i Europol o wynikach weryfikacji i analizy danych oraz ustalenia czy wpis został dokonany w SIS, należy wprowadzić mechanizm okresowych sprawozdań.

Państwa członkowskie informują Europol o dokonanych wpisach informacyjnych w SIS i o trafieniach dotyczących takich wpisów informacyjnych oraz mogą, za pośrednictwem Europolu, informować państwo trzecie lub organizację międzynarodową, które dostarczyły dane będące podstawą danego wpisu informacyjnego, o trafieniach dotyczących takiego wpisu informacyjnego, zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu (UE) 2018/1862

2. Europol sporządza analizy strategiczne i oceny zagrożenia, aby pomóc Radzie i Komisji w określaniu priorytetów strategicznych i operacyjnych Unii w zakresie zwalczania przestępczości. Europol pomaga również we wdrażaniu tych priorytetów pod kątem operacyjnym, w szczególności poprzez udzielanie wsparcia właściwym organom państw członkowskich w dalszym wzmacnianiu europejskiej multidyscyplinarnej platformy przeciwko zagrożeniom kryminalnym (EMPACT) jako spójnych służących zapobieganiu zagrożeniom stwarzanym przez siatki przestępcze i eliminowaniu tych zagrożeń, w tym poprzez ułatwianie realizacji operacyjnych i strategicznych działań oraz zapewnianie wsparcia administracyjnego, logistycznego, finansowego i operacyjnego w związku z tymi działaniami prowadzonymi przez państwa członkowskie, co obejmuje również wymianę informacji.

3. Europol dostarcza analizy strategiczne i oceny zagrożenia w celu wspierania sprawnego i skutecznego wykorzystywania zasobów dostępnych na poziomie krajowym i na poziomie Unii do celów działań operacyjnych i zapewnia wsparcie tych działań.

Europol opracowuje również analizę ocen zagrożenia, na podstawie posiadanych przez siebie informacji dotyczących zjawisk i tendencji w zakresie przestępczości, wspierając w ten sposób Komisję i państwa członkowskie w przeprowadzaniu ich ocen ryzyka.

4. Europol pełni funkcję biura centralnego ds. zwalczania fałszowania euro zgodnie z decyzją Rady 2005/511/WSiSW (

11

). Europol zachęca również do koordynacji działań podejmowanych przez właściwe organy państw członkowskich w walce z fałszowaniem euro lub w ramach wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych, w stosownych przypadkach w porozumieniu z organami Unii lub organami państw trzecich.

4a. Europol wspiera państwa członkowskie i Komisję w identyfikowaniu kluczowych zagadnień badawczych.

Europol wspiera Komisję w opracowywaniu i realizacji unijnych programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji celów Europolu.

W stosownych przypadkach Europol może rozpowszechniać wyniki swoich działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji w ramach wnoszenia wkładu w tworzenie synergii między działaniami w dziedzinie badań naukowych i innowacji podejmowanymi przez odpowiednie organy Unii zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy lit. w).

Europol podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby uniknąć konfliktu interesów. Europol nie może otrzymywać finansowania w ramach tego programu, w przypadku gdy wspiera Komisję w identyfikowaniu kluczowych zagadnień badawczych oraz przy opracowywaniu i realizacji tego programu.

Przy opracowywaniu i konceptualizacji działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji w odniesieniu do kwestii objętych niniejszym rozporządzeniem, Europol może, w stosownych przypadkach konsultować się ze Wspólnym Centrum Badawczym Komisji.

4b. Europol wspiera państwa członkowskie w monitorowaniu pod kątem spodziewanych skutków dla bezpieczeństwa – na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452 (

12

) – szczególnych przypadków bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Unii, które dotyczą przedsiębiorstw, które dostarczają technologie, w tym oprogramowanie, wykorzystywane przez Europol w celu zapobiegania przestępstwom, które nie są objęte zakresem celów Europolu i prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych.

5. Realizując swoje zadania, Europol nie stosuje środków przymusu.

Pracownicy Europolu mogą udzielać właściwym organom państw członkowskich wsparcia operacyjnego podczas wykonywania przez te organy czynności w ramach postępowania przygotowawczego – na ich wniosek i zgodnie z ich prawem krajowym – w szczególności przez ułatwianie transgranicznej wymiany informacji i innych sposobów przetwarzania danych, udzielanie wsparcia analitycznego, operacyjnego, technicznego i w zakresie badań kryminalistycznych oraz poprzez obecność podczas wykonywania tych czynności. Pracownicy Europolu sami nie są uprawnieni do wykonywania czynności w ramach postępowania przygotowawczego.

5a. Wykonując swoje zadania, Europol przestrzega podstawowych praw i wolności zapisanych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).