Artykuł 30

1. OSP na granicy obszaru rynkowego wydają długoterminowe prawa przesyłowe, chyba że właściwe organy regulacyjne danej granicy obszaru rynkowego przyjęły skoordynowane decyzje o niewydawaniu długoterminowych praw przesyłowych w odniesieniu do tej granicy obszaru rynkowego. Przy przyjmowaniu takich decyzji właściwe organy regulacyjne danej granicy obszaru rynkowego konsultują się z organami regulacyjnymi odpowiedniego regionu wyznaczania zdolności przesyłowych i należycie uwzględniają ich opinie.

2. Jeżeli w momencie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie istnieją długoterminowe prawa przesyłowe na granicy obszaru rynkowego, właściwe organy regulacyjne danej granicy obszaru rynkowego przyjmują – nie później niż sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia – skoordynowane decyzje w sprawie wprowadzenia długoterminowych praw przesyłowych.

3. Decyzje podjęte zgodnie z ust. 1 i 2 muszą być oparte na ocenie przeprowadzonej w celu stwierdzenia, czy na rynku terminowym energii elektrycznej zapewniono dostateczne możliwości zabezpieczenia w odniesieniu do obszarów rynkowych, których to dotyczy. Właściwe organy regulacyjne danej granicy obszaru rynkowego przeprowadzają taką ocenę w sposób skoordynowany, a obejmuje ona przynajmniej:

a) konsultacje z uczestnikami rynku na temat ich potrzeb w zakresie możliwości zabezpieczania przed ryzykiem w przesyle międzyobszarowym przez określone granice obszaru rynkowego;

b) analizę.

4. Analiza, o której mowa w ust. 3 lit. b), polega na zbadaniu funkcjonowania rynków hurtowych energii elektrycznej i musi być oparta na przejrzystych kryteriach, które obejmują przynajmniej:

a) analizę, czy oferowane na rynkach terminowych produkty lub połączenie produktów stanowią zabezpieczenie przed zmiennością cen na rynku dnia następnego danego obszaru rynkowego. Taki produkt lub połączenie produktów uznaje się za odpowiednie zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany ceny na rynku dnia następnego danego obszaru rynkowego, jeżeli cena na rynku dnia następnego danego obszaru rynkowego jest wystarczająco skorelowana z ceną bazową, stanowiącą podstawę rozliczenia za produkt lub połączenie produktów;

b) analizę, czy oferowane na rynkach terminowych produkty lub połączenie produktów są skuteczne. W tym celu należy uwzględnić przynajmniej następujące wskaźniki:

(i) horyzont czasowy obrotu;

(ii) różnica pomiędzy ceną ofertową kupna a ceną sprzedaży (ang. bid-ask spread);

(iii) stosunek wolumenów będących przedmiotem obrotu do fizycznego zużycia energii elektrycznej;

(iv) stosunek otwartych pozycji do fizycznego zużycia energii elektrycznej.

5. Jeżeli ocena, o której mowa w ust. 3, wykaże, że nie ma wystarczających możliwości zabezpieczenia w odniesieniu do jednego obszaru rynkowego lub większej ich liczby, właściwe organy regulacyjne zwracają się do odpowiednich OSP z wnioskiem o:

a) wydanie długoterminowych praw przesyłowych; lub

b) udostępnienie innych produktów umożliwiających długoterminowe zabezpieczenie przed ryzykiem w przesyle międzyobszarowym, w celu wsparcia funkcjonowania hurtowych rynków energii elektrycznej.

6. Jeżeli właściwe organy regulacyjne zwracają się z wnioskiem, o którym mowa w ust. 5 lit. b), odpowiedni OSP opracowują niezbędne uzgodnienia i przedstawiają je właściwym organom regulacyjnym do zatwierdzenia nie później niż sześć miesięcy od daty wniosku złożonego przez właściwe organy regulacyjne. Te niezbędne uzgodnienia zostają wdrożone nie później niż sześć miesięcy po ich zatwierdzeniu przez właściwe organy regulacyjne. Na wniosek odpowiednich OSP właściwe organy regulacyjne mogą przedłużyć termin wdrożenia o okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.

7. Jeżeli organy regulacyjne zdecydują, że odpowiedni OSP nie mogą wydawać długoterminowych praw przesyłowych lub że muszą oni udostępnić inne produkty umożliwiające długoterminowe zabezpieczenie w przesyle międzyobszarowym, art. 16, 28, 29, 31–57, 59 i 61 nie mają zastosowania do OSP na danych granicach obszaru rynkowego.

8. Na wspólny wniosek OSP na granicy obszaru rynkowego lub z własnej inicjatywy i przynajmniej raz na cztery lata właściwe organy regulacyjne granicy obszaru rynkowego dokonują, we współpracy z Agencją, oceny zgodnie z ust. 3–5.