Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/40 z dnia 3 listopada 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do pomocy unijnej na dostarczanie owoców i warzyw, bananów oraz mleka do placówek oświatowych oraz zmieniające rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014

Artykuł 1

Zakres i definicje

1. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy uzupełniające rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do pomocy unijnej na dostarczanie i dystrybucję owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw, świeżych produktów sektora bananów („Owoce i warzywa w szkole”) oraz na dostarczanie i dystrybucję mleka i przetworów mlecznych („Mleko w szkole”) dzieciom w placówkach oświatowych, na środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym i niektóre związane z tym koszty w ramach programu, o którym mowa w art. 23 tego rozporządzenia („program dla szkół”).

2. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicję roku szkolnego określoną w art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/39 (

1

).

Artykuł 2

Strategia państw członkowskich

1. Przy opracowywaniu strategii, o których mowa w art. 23 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, państwa członkowskie mogą zadecydować, na jakim poziomie administracyjnym będą wdrażać program dla szkół. Jeżeli państwo członkowskie zdecyduje się na wdrażanie programu dla szkół na poziomie regionalnym, opracowuje strategię dla każdego regionu oraz ustanawia towarzyszące jej ramy koordynacji na poziomie państwa członkowskiego. Państwo członkowskie ustanawia pojedynczy punkt kontaktowy do celów wymiany informacji z Komisją.

2. Jeżeli państwo członkowskie nie przewiduje bezpłatnego udostępniania produktów w ramach programu dla szkół, wyjaśnia ono w swojej strategii ustalenia zapewniające, że pomoc unijna w ramach programu dla szkół została odzwierciedlona w cenach, po których produkty te są udostępniane.

3. Państwa członkowskie, które pragną uczestniczyć w programie dla szkół, zgłaszają Komisji swoje strategie w terminie do dnia 30 kwietnia roku, który poprzedza pierwszy rok szkolny objęty strategią. Jednakże państwa członkowskie zgłaszają Komisji swoje strategie obejmujące okres sześciu lat rozpoczynający się od roku szkolnego 2017/2018 w terminie do dnia 1 sierpnia 2017 r.

4. Państwo członkowskie może zmienić swoją strategię. Państwo członkowskie powiadamia Komisję o zmienionej strategii w terminie dwóch miesięcy od wprowadzenia zmiany.

Artykuł 3

Środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym

1. Środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym, o których mowa w art. 23 ust. 10 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, są bezpośrednio powiązane z celami programu dla szkół polegającymi na zwiększeniu spożycia wybranych produktów rolnych przez dzieci oraz na upowszechnianiu wśród nich zdrowych nawyków żywieniowych.

Mają one na celu przywrócenie więzi między dziećmi a rolnictwem i różnorodnością unijnych produktów rolnych, w szczególności produkowanych w ich regionie, oraz edukowanie dzieci w powiązanych kwestiach, takich jak zdrowe nawyki żywieniowe i ich wpływ na zdrowie publiczne, krajowe zalecenia dotyczące żywienia, lokalne łańcuchy żywnościowe, rolnictwo ekologiczne, zrównoważona produkcja i konsumpcja żywności oraz zwalczanie marnotrawienia żywności, i mogą obejmować takie działania jak:

a) wizyty w gospodarstwach rolnych, sieciach sadów, organizacjach producentów, zakładach mleczarskich, na targach rolnych, w magazynach, w których sortuje się i pakuje owoce i warzywa, muzeach rolniczych i innych podobnych miejscach;

b) zakładanie i utrzymywanie ogrodów i sadów szkolnych;

c) zajęcia związane z przygotowywaniem żywności, gotowaniem i degustacją, warsztaty, laboratoria i inne podobne działania;

d) lekcje, seminaria, konferencje, warsztaty i inne podobne działania;

e) materiały dydaktyczne, konkursy, gry, quizy edukacyjne, dni lub tygodnie tematyczne oraz inne podobne działania.

W przypadku gdy środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym obejmują produkty rolne inne niż te, o których mowa w art. 23 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, środki te przewidują degustację tych innych produktów.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie dzieci objęte programem dla szkół mogły uczestniczyć w środkach towarzyszących o charakterze edukacyjnym.

W przypadku gdy środki edukacyjne bezpośrednio związane z celami programu dla szkół są przewidziane w placówkach oświatowych jako część regularnego programu nauczania lub innych polityk lub programów, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o ich uwzględnieniu do celów ust. 1.

Środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym mogą być opracowywane i wdrażane na poziomie krajowym, regionalnym, lokalnym lub na poziomie placówki oświatowej, zgodnie z podziałem kompetencji i strategii w zakresie wdrażania programu dla szkół w danych państwach członkowskich. Państwa członkowskie zapewniają, aby placówki edukacyjne uczestniczące w programie były należycie informowane o istniejącym systemie towarzyszących środków o charakterze edukacyjnym oraz dostępnych materiałach i narzędziach.

3. Środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym mogą obejmować również udział rodziców i nauczycieli.

Artykuł 4

Koszty kwalifikowalne

1. Następujące koszty kwalifikują się do objęcia pomocą unijną:

a) koszty produktów dostarczanych w ramach programu dla szkół oraz dystrybuowanych wśród dzieci w placówkach oświatowych, o których mowa w art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, które mogą obejmować koszty zakupu, dzierżawy, wynajmu lub leasingu wyposażenia stosowanego przy dostarczaniu i dystrybucji produktów, jak przewidziano w strategii danego państwa członkowskiego;

b) koszty środków towarzyszących o charakterze edukacyjnym, w tym:

(i) koszty organizowania degustacji, zakładania i prowadzenia ogródków szkolnych, organizowania wizyt w gospodarstwach i podobnych działań służących zainteresowaniu dzieci rolnictwem;

(ii) koszty środków służących kształceniu dzieci w zakresie rolnictwa, zdrowych nawyków żywieniowych, lokalnych łańcuchów żywnościowych, produkcji ekologicznej, zrównoważonej produkcji oraz zwalczania marnotrawienia żywności;

c) koszty promocji programu dla szkół, która ma bezpośrednio służyć informowaniu społeczeństwa o programie dla szkół, w tym:

(i) koszty plakatu, o którym mowa w art. 12 niniejszego rozporządzenia;

(ii) koszty kampanii informacyjnych polegających na transmisji w mediach, za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, gazet i podobnych środków komunikacji;

(iii) koszty sesji informacyjnych, konferencji, seminariów i warsztatów poświęconych informowaniu społeczeństwa o programie dla szkół i podobnych imprez;

(iv) koszty materiałów informacyjnych i promocyjnych, takich jak: listy, ulotki, broszury, drobne upominki i tym podobne;

d) koszty networkingu w celu wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie wdrażania programu dla szkół;

e) koszty wynikające z obowiązku państw członkowskich w zakresie monitorowania i oceny skuteczności ich programów dla szkół;

f) koszty transportu i dystrybucji produktów dostarczanych w ramach programu dla szkół, o ile nie są one objęte lit. a) niniejszego ustępu.

2. Koszty, o których mowa w ust. 1, nie mogą być finansowane w ramach innych unijnych programów pomocy, systemów, środków lub działań.

3. Podatek od wartości dodanej (VAT) nie kwalifikuje się do pomocy unijnej.

4. Wydatki odnoszące się do kosztów personelu nie kwalifikują się do pomocy unijnej, jeżeli są one finansowane ze środków publicznych państwa członkowskiego.

Artykuł 5

Ogólne warunki przyznawania pomocy i wyboru wnioskodawców występujących o pomoc

1. Pomoc przyznana państwu członkowskiemu w ramach programu dla szkół jest przekazywana wnioskodawcom występującym o pomoc, którzy zostali zatwierdzeni przez właściwy organ państwa członkowskiego zgodnie z art. 6 i których wniosek odnosi się do realizacji jednego lub więcej z poniższych działań:

a) dostarczanie produktów dzieciom uczęszczającym do placówek oświatowych objętych programem dla szkół lub ich dystrybucja wśród tych dzieci;

b) środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym;

c) monitorowanie lub ocena;

d) promocja.

2. Państwa członkowskie mogą wybierać wnioskodawców występujących o pomoc spośród:

a) placówek oświatowych;

b) organów odpowiedzialnych za edukację;

c) dostawców lub dystrybutorów produktów;

d) organizacji występujących w imieniu przynajmniej jednej placówki oświatowej lub organu odpowiedzialnego za edukację, które zostały powołane do zarządzania i realizacji działań, o których mowa w ust. 1;

e) wszelkich innych jednostek publicznych lub prywatnych, które są zaangażowane w zarządzanie i realizację jakichkolwiek działań, o których mowa w ust. 1.

Przy wyborze wnioskodawców występujących o pomoc państwa członkowskie zapewniają zgodność z mającym zastosowanie prawem, w tym z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.

Artykuł 6

Warunki zatwierdzania wnioskodawców występujących o pomoc

1. Wnioskodawcy występujący o pomoc muszą być zatwierdzeni przez właściwy organ państwa członkowskiego, w którym znajduje się placówka oświatowa, do której dostarczane są produkty lub w której są one dystrybuowane. Zatwierdzenie jest uzależnione od złożenia przez wnioskodawców pisemnych zobowiązań obejmujących:

a) zagwarantowanie, że produkty finansowane przez Unię w ramach programu dla szkół są udostępniane do spożycia dzieciom w placówce oświatowej lub placówkach oświatowych, w odniesieniu do których występuje on o pomoc;

b) wykorzystanie pomocy przyznanej na środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym, monitorowanie, ocenę i reklamę zgodnie z celami programu dla szkół oraz, w przypadku gdy środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym dotyczą zagadnień związanych ze zdrowiem i żywieniem, zgodnie z krajowymi zaleceniami w zakresie zdrowia i żywienia dla danej grupy wiekowej;

c) zwrot wszelkiej nienależnie wypłaconej pomocy w odniesieniu do danych ilości produktów, jeżeli ustalono, że produkty nie zostały rozdystrybuowane wśród dzieci lub nie kwalifikują się do objęcia pomocą unijną;

d) zwrot wszelkiej nienależnie wypłaconej pomocy w odniesieniu do środków towarzyszących o charakterze edukacyjnym, monitorowania, oceny i reklamy, jeżeli ustalono, że takie środki lub działania nie zostały właściwie zrealizowane;

e) udostępnienie (na żądanie) właściwym organom dokumentów potwierdzających;

f) poddanie się wszelkim niezbędnym kontrolom prowadzonym przez właściwy organ, w szczególności kontroli rejestrów oraz kontroli fizycznej;

g) prowadzenie rejestru nazw i adresów placówek oświatowych lub organów odpowiedzialnych za edukację otrzymujących ich produkty oraz rejestru sprzedanych lub dostarczonych ilości poszczególnych produktów, jeśli wnioskodawca nie jest placówką oświatową.

Właściwy organ może określić wszelkie dodatkowe zobowiązania, które wnioskodawcy mają podjąć.

Jeżeli wnioski o przyznanie pomocy dotyczą działań podlegających procedurom udzielania zamówień publicznych, państwa członkowskie mogą uznać, że udzielono zatwierdzenia, jeżeli zobowiązania określone w akapicie pierwszym i drugim są włączone do warunków udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych.

2. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy dotyczących wyłącznie dostarczania lub dystrybucji produktów, nie stosuje się ust. 1 lit. b) i d).

3. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy dotyczących wyłącznie środków towarzyszących o charakterze edukacyjnym nie stosuje się ust. 1 lit. a), c) i g).

4. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy dotyczących wyłącznie środków w zakresie monitorowania, oceny i reklamy nie stosuje się ust. 1 lit. a), c) i g).

5. Państwa członkowskie mogą uznawać zatwierdzenia przyznane w ramach programu „Owoce i warzywa w szkole” zgodnie z rozporządzeniem delegowanym (UE) 2016/247 lub w ramach programu „Mleko w szkole” zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 657/2008 za ważne, jeżeli kryteria i warunki nie zostały zmienione.

Artykuł 7

Zawieszenie i wycofanie zatwierdzenia

1. Jeżeli zatwierdzony wnioskodawca nie wypełnia zobowiązań przewidzianych w programie dla szkół, właściwy organ zawiesza zatwierdzenie wnioskodawcy na okres od jednego do dwunastu miesięcy lub je wycofuje, w zależności od wagi naruszenia i zgodnie z zasadą proporcjonalności.

2. Zawieszenia i wycofania nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 64 ust. 2 lit. a)–d) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, lub jeżeli niewypełnienie zobowiązań jest mało istotne.

3. Na prośbę wnioskodawcy oraz jeżeli powody wycofania zostały usunięte, właściwy organ może przywrócić zatwierdzenie wnioskodawcy po upływie co najmniej 12 miesięcy od dnia, w którym powody wycofania zostały usunięte.

Artykuł 8

Kary administracyjne

W przypadku niezgodności ze zobowiązaniami ustanowionymi w ramach programu dla szkół, z wyjątkiem niezgodności określonych w art. 64 ust. 2 lit. a)–d) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, wnioskodawca, oprócz zwrotu nienależnie wypłaconych kwot, płaci karę administracyjną w wysokości równej różnicy między kwotą pierwotnie wnioskowaną, a kwotą do której jest uprawniony.

Artykuł 9

Monitorowanie i ocena

1. Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie struktury i formularze w celu zagwarantowania corocznego monitorowania wdrażania programu dla szkół.

2. Państwa członkowskie dokonują oceny realizacji programu dla szkół w celu oceny jego skuteczności pod kątem jego celów polegających na zwiększeniu spożycia owoców, warzyw, mleka i przetworów mlecznych przez dzieci oraz na upowszechnieniu wśród nich zdrowych nawyków żywieniowych. Wyniki tej oceny są przekazywane Komisji w formie sprawozdania z oceny. Państwo członkowskie, które wdraża program dla szkół na szczeblu regionalnym, może przedstawić odpowiednią liczbę sprawozdań z oceny.

3. Roczne sprawozdania z monitorowania przez państwa członkowskie zawierają: informacje na temat środków finansowych wykorzystanych na dostarczanie i dystrybucję każdej z grup produktów wymienionych w art. 23 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz na środki towarzyszące o charakterze edukacyjnym; liczbę placówek oświatowych oraz liczbę dzieci uczestniczących w programie dla szkół; średnią wielkość porcji i liczbę dostarczonych porcji; ilości dostarczonych produktów w podziale według grup produktów oraz, w stosownych przypadkach, innych produktów niż te wymienione w art. 23 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, które zostały uwzględnione w ramach środków towarzyszących o charakterze edukacyjnym zgodnie z art. 23 ust. 7 tego rozporządzenia; oraz rodzaje wdrożonych działań promocyjnych i środków towarzyszących.

4. Roczne sprawozdania kontrolne państw członkowskich dotyczące przeprowadzonych kontroli na miejscu i związanych z nimi ustaleń zawierają informacje na temat: kwot pomocy objętej wnioskami, wypłaconej i podlegającej kontroli na miejscu; zmniejszeń pomocy w następstwie kontroli administracyjnych; zmniejszeń pomocy z uwagi na opóźnione złożenie wniosku; kwot pomocy odzyskanych w wyniku kontroli na miejscu; oraz nałożonych kar administracyjnych.

5. Jeżeli państwo członkowskie nie przedstawi Komisji swojego sprawozdania z oceny zawierającego wyniki oceny, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w terminach określonych w art. 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/39, kwotę kolejnego przysługującego ostatecznego przydziału zmniejsza się w następujący sposób:

a) o 5 %, jeżeli termin został przekroczony o 1 do 30 dni;

b) o 10 %, jeżeli termin został przekroczony o 31 do 60 dni.

Jeżeli termin został przekroczony o ponad 60 dni, ostateczny przydział zmniejsza się o 1 % za każdy następny dzień, obliczając w stosunku do pozostałej kwoty.

Artykuł 10

Maksymalne poziomy składników dodatkowych

1. Maksymalny poziom dodatku cukru, jaki państwa członkowskie mogą dopuścić zgodnie z art. 23 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w produktach, o których mowa w art. 23 ust. 4 tego rozporządzenia, jest równy zero.

2. Maksymalny poziom dodatku cukru lub miodu, jaki państwa członkowskie mogą dopuścić zgodnie z art. 23 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w produktach wymienionych w załączniku V do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, jest równy 7 %. Do celów tego ustępu cukier oznacza pozycje objęte kodami CN 1701 i 1702 . Cukier dodany do owoców wlicza się do maksymalnego poziomu 7 % dodatku cukru.

3. Ser może zawierać maksymalnie 10 % składników niemlekowych.

Artykuł 11

Dystrybucja produktów w połączeniu z regularnymi posiłkami szkolnymi

W należycie uzasadnionych przypadkach, jeżeli państwa członkowskie uznają to za skuteczniejsze dla realizacji celów swoich strategii, mogą one zezwolić szkołom na dystrybucję produktów, na które przyznano pomoc unijną w ramach programu dla szkół, w połączeniu z regularnymi posiłkami szkolnymi.

W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, aby produkty te:

a) nie były wykorzystywane do przygotowywania regularnych posiłków szkolnych;

b) nie były wykorzystywane do zastępowania produktów, które są częścią regularnych posiłków szkolnych, poprzez wkład finansowy od podmiotów publicznych lub prywatnych;

c) pozostawały przez cały czas wyraźnie rozpoznawalne jako część programu dla szkół, dzięki odpowiednim środkom komunikacji i promocji.

Lit. b) nie ma zastosowania, w przypadku gdy placówki oświatowe zapewniają dystrybucję regularnych posiłków szkolnych bezpłatnie.

Artykuł 12

Promocja

Do celów art. 23a ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 państwa członkowskie mogą wykorzystać plakat spełniający minimalne wymogi określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia, umieszczając go na stałe w sposób widoczny i czytelny przy głównym wejściu do uczestniczących placówek oświatowych.

Artykuł 13

Zmiany w rozporządzeniu delegowanym (UE) nr 907/2014

W rozporządzeniu delegowanym (UE) nr 907/2014 dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 32a

Kwoty i płatności pomocy związane z wdrażaniem programu dla szkół

W odniesieniu do pomocy przyznanej na wdrożenie programu dla szkół, o którym mowa w części II tytuł I rozdział II sekcja 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, terminem operacyjnym kursu walutowego jest dzień 1 stycznia poprzedzający dany rok szkolny.”.

Artykuł 14

Przepisy uchylające

Rozporządzenie (WE) nr 657/2008, rozporządzenia delegowane (UE) nr 1047/2014 i (UE) 2016/247 oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/248 tracą moc. Jednakże rozporządzenia te mają nadal zastosowanie do programu „Mleko w szkole” oraz „Owoce i warzywa w szkole” w latach szkolnych poprzedzających rok szkolny 2017/2018 aż do wygaśnięcia tych programów.

Artykuł 15

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy na rok szkolny 2017/2018 i kolejne lata szkolne.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Załącznik

Minimalne wymogi dotyczące plakatu, o którym mowa w art. 12

Rozmiar plakatu:

A3 lub większy

Litery:

1 cm lub większe

Tytuł:

Program Unii Europejskiej dla szkół

Treść:

co najmniej następujące sformułowanie:

„Nasz(-a) [rodzaj placówki oświatowej (np. żłobek/przedszkole/szkoła podstawowa lub średnia)] bierze udział w unijnym programie dla szkół, wspieranym finansowo przez Unię Europejską”.

Plakat powinien być opatrzony symbolem Unii Europejskiej.

(

1

) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/39 z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do pomocy unijnej na dostarczanie owoców i warzyw, bananów oraz mleka do placówek oświatowych (zob. s. 1 niniejszego Dziennika Urzędowego).