Załącznik IV

Wymagania określone w niniejszym załączniku mają zastosowanie w przypadku gdy środki spożywcze są poddawane analizie do celów kontroli urzędowej poziomów niedioksynopodobnych PCB, a także w odniesieniu do przygotowania próbek oraz wymogów dotyczących analiz do innych celów regulacyjnych, w tym kontroli przeprowadzanych przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze w celu zapewnienia zgodności z przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 852/2004.

Przepisy dotyczące przygotowania próbek określone w pkt 3 załącznika III do niniejszego rozporządzenia mają również zastosowanie do celów kontroli poziomów niedioksynopodobnych PCB w żywności.

1. Możliwe metody oznaczania

Chromatografia gazowa/detekcja wychwytu elektronów (GC-ECD), GC-LMRS, GC-MS/MS, GC-HRMS lub metody równoważne.

2. Identyfikacja i potwierdzenie analitów będących przedmiotem zainteresowania

— Względny czas retencji w stosunku do wzorców wewnętrznych lub referencyjnych (dopuszczalne odchylenia +/– 0,25 %).

— Rozdzielenie metodą chromatografii gazowej niedioksynopodobnych PCB (od substancji interferujących, przede wszystkim wymywających PCB, w szczególności jeżeli poziomy próbek mieszczą się w zakresie granic ustanowionych w przepisach i jeżeli należy potwierdzić niezgodność (1)).

— Dla technik GC-MS:

— Monitorowanie co najmniej następującej liczby jonów molekularnych lub jonów charakterystycznych w klastrze molekularnym:

— dwóch jonów o specyficznej wartości dla HRMS,

— trzech jonów o specyficznej wartości dla LRMS,

— dwóch określonych jonów macierzystych, z których każdy posiada jeden określony odpowiadający mu przejściowy jon potomny dla MS-MS.

— Najwyższa dopuszczalna tolerancja dla stosunków nadmiaru dla wybranych fragmentów mas:

Względne odchylenie stosunku nadmiaru wybranych fragmentów mas z teoretycznego nadmiaru lub wzorca kalibracji dla jonu docelowego (monitorowany najbardziej nadmiarowy jon) i jonów pomocniczych: ± 15 %.

— Dla GC-ECD:

Potwierdzenie wyników przekraczających najwyższy dopuszczalny poziom przy pomocy dwóch kolumn GC z fazami stacjonarnymi o różnej polarności.

3. Wykazanie zdolności metody

Walidacja w zakresie najwyższego dopuszczalnego poziomu (0,5- do 2-krotności najwyższego dopuszczalnego poziomu) przy akceptowalnym współczynniku zmienności dla powtarzanej analizy (zob. wymagania dotyczące precyzji pośredniej w pkt 8).

4. Granica oznaczalności

Suma LOQ (2) niedioksynopodobnych PCB nie może być wyższa niż jedna trzecia najwyższego dopuszczalnego poziomu (3).

5. Kontrola jakości

Regularne analizy próbki ślepej, analiza próbek wzbogaconych, próbki do kontroli jakości, uczestnictwo w międzylaboratoryjnych badaniach odpowiednich matryc.

6. Kontrola poziomów odzysku

— Stosowanie właściwych wzorców wewnętrznych o właściwościach fizycznych i chemicznych porównywalnych z właściwościami analitów będących przedmiotem zainteresowania.

— Dodanie wzorców wewnętrznych:

— dodanie do produktów (przed ekstrakcją i oczyszczaniem),

— możliwe także dodanie do ekstrahowanego tłuszczu (przed oczyszczaniem), jeżeli najwyższe dopuszczalne poziomy określane są w odniesieniu do tłuszczu.

— Wymagania dla metod z wykorzystaniem wszystkich sześciu kongenerów niedioksynopodobnych PCB znakowanych izotopowo:

— korekta wyników dla poziomów odzysku wzorców wewnętrznych,

— ogólnie akceptowalne poziomy odzysku wzorców wewnętrznych znakowanych izotopowo wynoszą między 60 a 120 %,

— akceptuje się niższe lub wyższe poziomy odzysku dla poszczególnych kongenerów, których udział w sumie niedioksynopodobnych PCB wynosi poniżej 10 %.

— Wymagania dla metod niewykorzystujących wszystkich sześciu wzorców wewnętrznych znakowanych izotopowo lub wykorzystujących inne wzorce wewnętrzne:

— kontrola odzysku wzorców wewnętrznych dla każdej próbki,

— akceptowalne poziomy odzysku wzorców wewnętrznych między 60 a 120 %,

— korekta wyników dla poziomów odzysku wzorców wewnętrznych.

— Poziomy odzysku kongenerów nieznakowanych należy sprawdzić przez próbki wzbogacone lub kontrolę jakości próbek o stężeniach w zakresie najwyższego dopuszczalnego poziomu. Akceptowalne poziomy odzysku dla tych kongenerów wynoszą między 60 a 120 %.

7. Wymagania dotyczące laboratoriów

Zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 882/2004 laboratoria muszą być akredytowane przez uznany organ działający zgodnie z przewodnikiem ISO 58, aby zagwarantować, że stosują system zapewniania jakości analitycznej. Laboratoria muszą posiadać akredytację zgodną z normą EN ISO/IEC 17025. Ponadto w stosownych przypadkach korzysta się z zasad opisanych w dokumencie „Technical Guidelines for the estimation of measurement uncertainty and limits of quantification for PCB analysis”

(4).

8. Parametry zdolności: kryteria dla sumy niedioksynopodobnych PCB na najwyższym dopuszczalnym poziomie

Rozcieńczanie izotopowe przy użyciu spektrometrii mas (*1)

Inne techniki

Poprawność

– 20 do + 20 %

– 30 do + 30 %

Precyzja pośrednia (RSDR)

≤ 15 %

≤ 20 %

Różnica między obliczeniem metodą granicy oznaczalności a metodą zerową

≤ 20 %

≤ 20 %

9. Przedstawianie wyników

— Wyniki analiz muszą zawierać poziomy poszczególnych kongenerów niedioksynopodobnych PCB oraz sumy niedioksynopodobnych PCB, przy czym podaje się wartości zgodnie z metodą zerową, metodą granicy oznaczalności i metodą połowy granicy oznaczalności, aby zawrzeć w sprawozdaniu na temat wyników maksymalną ilość informacji i umożliwić tym samym dokonanie interpretacji wyników zgodnie z konkretnymi wymaganiami.

— Sprawozdanie musi także zawierać opis metody zastosowanej do ekstrakcji PCB i tłuszczów. W sprawozdaniu należy oznaczyć i podać zawartość tłuszczu w próbce dla matryc żywności o najwyższym dopuszczalnym poziomie ustalonym w odniesieniu do tłuszczu i oczekiwanym stężeniu tłuszczu w zakresie 0–2 % (zgodnie z obowiązującym prawodawstwem). W przypadku pozostałych próbek oznaczenie zawartości tłuszczu jest opcjonalne.

— Należy udostępnić poziomy odzysku poszczególnych wzorców wewnętrznych, jeżeli te poziomy odzysku znajdują się poza zakresem, o którym mowa w pkt 6, w przypadku gdy przekroczono najwyższy dopuszczalny poziom, a w pozostałych przypadkach na żądanie.

— Ponieważ przy ustalaniu zgodności próbki uwzględnia się niepewność rozszerzoną pomiaru, należy podać również ten parametr. W związku z powyższym wyniki badań należy podawać jako x +/– U, gdzie x oznacza wynik analizy, a U niepewność rozszerzoną pomiaru, przy zastosowaniu współczynnika rozszerzenia 2, co daje przedział ufności na poziomie około 95 %.

— Wyniki należy wyrażać w tych samych jednostkach i przy użyciu takiej samej liczby cyfr znaczących co najwyższe dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniu (WE) nr 1881/2006.

(1) Kongenery, które są często wymywane, to np. PCB 28/31, PCB 52/69 oraz PCB 138/163/164. W przypadku GC-MS należy rozważyć także ewentualne interferencje z fragmentów wyżej chlorowanych kongenerów.

(2) W stosownych przypadkach korzysta się z zasad opisanych w dokumencie „Guidance Document on the Estimation of LOD and LOQ for Measurements in the Field of Contaminants in Feed and Food” [link do strony internetowej].

(3) Zaleca się, aby w próbce znajdował się niższy poziom odczynnika próbki ślepej względem poziomu zanieczyszczenia. Laboratorium odpowiada za kontrolowanie zróżnicowania poziomów próbki ślepej, w szczególności, jeżeli poziomy próbki ślepej są odejmowane.

(4) „Guidance Document on Measurement Uncertainty for Laboratories performing PCDD/F and PCB Analysis using Isotope Dilution Mass Spectrometry” [link do strony internetowej], „Guidance Document on the Estimation of LOD and LOQ for Measurements in the Field of Contaminants in Feed and Food” [link do strony internetowej].

(*1) Wymagane jest stosowanie jako wzorców wewnętrznych wszystkich sześciu analogów znakowanych izotopem węgla 13C.