Załącznik V

Informacje ogólne

Nazwa właściwego organu odpowiedzialnego za przygotowanie niniejszej oceny ryzyka (

13

).

1. Opis systemu

1.1.

Przedstawić krótki skonsolidowany opis regionalnego systemu gazowego dla każdej z grup ryzyka (

14

), do których należy państwo członkowskie, obejmujący:

a) podstawowe dane liczbowe dotyczące zużycia gazu (

15

): roczne ostateczne zużycie gazu (w mld m3 MWh) ogółem oraz w podziale na rodzaje odbiorców (

16

), zapotrzebowanie szczytowe (ogółem i w podziale na kategorie odbiorców, w mln m3/dobę);

b) opis funkcjonowania systemu gazowego lub systemów gazowych w odpowiednich grupach ryzyka: główne przepływy (wejście/wyjście/tranzyt), zdolność punktów wejścia/wyjścia w zakresie przesyłu do i z regionu lub regionów grup ryzyka oraz w podziale na poszczególne państwa członkowskie, w tym wskaźnik wykorzystania, instalacje LNG (maksymalna zdolność dzienna, wskaźnik wykorzystania i sposób dostępu do zdolności instalacji LNG) itp.;

c) podział procentowy, w możliwym zakresie, źródeł importu gazu według państwa pochodzenia (

17

);

d) opis roli instalacji magazynowych istotnych dla grupy ryzyka, w tym dostęp transgraniczny:

(i) pojemność magazynową (całkowitą i czynną) w stosunku do zapotrzebowania w sezonie grzewczym;

(ii) maksymalną dzienną zdolność odbioru przy różnych poziomach napełnienia (najlepiej przy całkowitym napełnieniu i poziomach na końcu sezonu);

e) opis roli produkcji krajowej w grupie lub w grupach ryzyka:

(i) wielkość produkcji w odniesieniu do rocznego ostatecznego zużycia gazu;

(ii) maksymalną dzienną zdolność produkcyjną oraz opis tego, w jaki sposób może ona pokryć maksymalne dzienne zużycie;

f) opis roli gazu w produkcji energii elektrycznej (np. jego znaczenie, rola jako rezerwowe źródło przy korzystaniu z odnawialnych źródeł energii), w tym zdolności wytwórcze instalacji gazowych (ogółem (w MWe) i jako udział procentowy całkowitej zdolności wytwórczej) oraz kogeneracja (ogółem (w MWe) i jako udział procentowy całkowitej zdolności wytwórczej).

1.2.

Przedstawić krótki opis systemu gazowego państwa członkowskiego, obejmujący:

a) podstawowe dane liczbowe dotyczące zużycia gazu: roczne ostateczne zużycie gazu (w mld m3) ogółem oraz w podziale na rodzaje odbiorców, zapotrzebowanie szczytowe (w mln m3/dobę);

b) opis funkcjonowania systemu gazowego na szczeblu krajowym, w tym infrastruktury (w zakresie nieobjętym pkt 1.1 lit. b)). W stosownych przypadkach również opis systemu wykorzystującego gaz L;

c) określenie kluczowej infrastruktury istotnej dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw gazu;

d) podział, w możliwym zakresie, na szczeblu krajowym źródeł importu gazu według państwa pochodzenia;

e) opis roli instalacji magazynowania, w tym:

(i) pojemność magazynową (całkowitą i czynną gazu) w stosunku do zapotrzebowania w sezonie grzewczym;

(ii) maksymalną dzienną zdolność odbioru przy różnych poziomach napełnienia (najlepiej przy całkowitym napełnieniu i poziomie na końcu sezonu);

f) opis roli produkcji krajowej, w tym:

(i) wielkość produkcji w odniesieniu do rocznego ostatecznego zużycia gazu;

(ii) maksymalną dzienną zdolność produkcyjną;

g) opis roli gazu w produkcji energii elektrycznej (np. jego znaczenie, rola jako rezerwowe źródło przy korzystaniu z odnawialnych źródeł energii), w tym zdolności wytwórcze instalacji gazowych (ogółem (w MWe) i jako udział procentowy całkowitej zdolności wytwórczej) oraz kogeneracja (ogółem (w MWe) i jako udział procentowy całkowitej zdolności wytwórczej).

2. Standard w zakresie infrastruktury (art. 5)

Opisać, w jaki sposób zapewnia się zgodność ze standardem w zakresie infrastruktury, w tym najważniejsze wartości stosowane we wzorze na wskaźnik N – 1 i alternatywne możliwości zapewnienia zgodności (współpraca z bezpośrednio połączonymi państwami członkowskimi, środki po stronie popytu) oraz istniejące zdolności przepływu w obu kierunkach, zgodnie z poniższym wzorem:

a) wzór na wskaźnik N – 1

(i) wskazanie największej pojedynczej infrastruktury gazowej;

(ii) obliczenie wskaźnika N – 1 na szczeblu krajowym;

(iii) opis wartości stosowanych do poszczególnych elementów wzoru wskaźnik N – 1, w tym wartości składowych użytych do obliczenia tych elementów (np. w przypadku EPm podać zdolność poszczególnych punktów wejścia uwzględnionych w ramach tego parametru);

(iv) wskazanie ewentualnych metodyk zastosowanych do obliczania parametrów we wzorze na wskaźnik N – 1 (np. Dmax) (szczegółowe wyjaśnienia podać w załącznikach);

(v) wyjaśnienie wyników obliczeń wskaźnika N – 1 z uwzględnieniem poziomu napełnienia magazynów wynoszącego 30 % i 100 % ich maksymalnej pojemności czynnej;

(vi) wyjaśnienie głównych wyników symulacji wskaźnika N – 1 z zastosowaniem modelu hydraulicznego;

(vii) jeżeli tak zadecyduje państwo członkowskie – obliczanie wskaźnika N – 1 przy użyciu środków po stronie popytu:

— obliczenie wskaźnika N – 1 zgodnie z pkt 2 załącznika II,

— opis wartości stosowanych do poszczególnych elementów wzoru na wskaźnik N – 1, w tym składowych danych liczbowych użytych do obliczenia (jeżeli użyto innych danych liczbowych niż te, o których mowa w pkt 2 lit. a) ppkt (iii),

— wskazanie ewentualnych metodyk zastosowanych do obliczania parametrów we wzorze wskaźnik N – 1 (np. Dmax) (szczegółowe wyjaśnienia podać w załącznikach),

— wyjaśnienie rynkowych środków po stronie popytu, które zostały lub mają zostać wprowadzone w celu zrekompensowania zakłócenia dostaw gazu, i oczekiwanego wpływu tych środków (Deff);

(viii) wspólne obliczenie lub obliczenia wskaźnika N – 1, jeżeli tak uzgodniono z właściwymi organami odpowiedniej grupy lub odpowiednich grup ryzyka lub z bezpośrednio połączonymi państwami członkowskimi:

— obliczenie wskaźnika N – 1 zgodnie z załącznikiem II pkt 5,

— opis wartości stosowanych do poszczególnych elementów wzoru wskaźnik N – 1, w tym wartości składowych użytych do obliczenia tych elementów (jeżeli użyto innych danych liczbowych niż te, o których mowa w pkt 2 lit. a) ppkt (iii),

— wskazanie metodyk i ewentualnych założeń przyjętych do obliczania parametrów we wzorze na wskaźnik N – 1 (np. Dmax) (szczegółowe wyjaśnienia podać w załącznikach),

— wyjaśnienie uzgodnień dokonanych w celu zapewnienia zgodności ze wskaźnikiem N – 1;

b) zdolność przepływu w obu kierunkach

(i) wskazanie punktów połączeń międzysystemowych dysponujących zdolnością przepływu w obu kierunkach i maksymalnej zdolności przepływów w obu kierunkach;

(ii) wskazanie uzgodnień dotyczących zasad wykorzystywania zdolności odwróconego przepływu (np. zdolność przerywana);

(iii) wskazanie punktów połączeń międzysystemowych, w odniesieniu do których przyznano odstępstwo zgodnie z art. 5 ust. 4, okresu ważności tego odstępstwa i podstaw, na jakich je przyznano.

3. Identyfikacja ryzyka

Opisać czynniki ryzyka, które mogłyby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo dostaw gazu w państwie członkowskim, prawdopodobieństwo ich wystąpienia i ich konsekwencje.

Niewyczerpujący wykaz rodzajów czynników ryzyka, które muszą zostać uwzględnione w ocenie jedynie wtedy, gdy mają zastosowanie, według odpowiedniego właściwego organu:

a) polityczne

— zakłócenie dostaw gazu z państw trzecich z różnych powodów,

— niepokoje polityczne (w państwie pochodzenia albo w państwie tranzytu),

— wojna/wojna domowa (w państwie pochodzenia albo w państwie tranzytu),

— terroryzm;

b) technologiczne

— wybuch/pożary,

— pożary (wewnątrz danej instalacji),

— wycieki,

— brak utrzymania w odpowiednim stanie,

— awaria urządzeń (awaria przy uruchamianiu, podczas pracy itp.),

— brak energii elektrycznej (lub innego źródła energii),

— awaria ICT (awaria sprzętu lub oprogramowania, internetu, problemy z systemem SCADA itp.),

— cyberatak,

— skutki robót drążeniowych (wykopów, palowania), robót ziemnych itp.;

c) handlowe/rynkowe/finansowe

— umowy z dostawcami z państw trzecich,

— spory handlowe,

— kontrolowanie przez podmioty z państw trzecich infrastruktury istotnej dla bezpieczeństwa dostaw, co może oznaczać m.in. ryzyko niedoinwestowania, naruszenia zasady dywersyfikacji lub nieprzestrzegania prawa Unii,

— wahania cen,

— niedoinwestowanie,

— nagłe, nieoczekiwane zapotrzebowanie szczytowe,

— inne ryzyka, które mogą doprowadzić do strukturalnego pogorszenia funkcjonowania;

d) społeczne

— strajki (w różnych powiązanych sektorach, takich jak sektor gazowy, porty, transport itd.),

— sabotaż,

— wandalizm,

— kradzież;

e) klęski żywiołowe

— trzęsienia ziemi,

— osuwiska,

— powodzie (ulewy, wylanie rzeki),

— sztormy,

— lawiny,

— ekstremalne warunki pogodowe,

— pożary (poza instalacjami, np. w pobliskich lasach, na pobliskich łąkach itp.).

Analiza

a) określić odpowiednie czynniki ryzyka istotne dla danego państwa członkowskiego, w tym prawdopodobieństwo ich pojawienia się i ich skutki;

b) opisać kryteria zastosowane do ustalenia, czy dany system jest narażony na wysokie/niedopuszczalne ryzyko;

c) sporządzić wykaz odpowiednich scenariuszy ryzyka w podziale na czynniki ryzyka i prawdopodobieństwo ich wystąpienia, oraz opisać, na jakiej podstawie dokonano selekcji.

4. Analiza i ocena ryzyka

Przedstawić analizę odpowiednich scenariuszy ryzyka określonych w pkt 3. W symulacji scenariuszy ryzyka uwzględnić istniejące środki w zakresie bezpieczeństwa dostaw gazu, takie jak standard w zakresie infrastruktury obliczany przy użyciu wzoru na wskaźnik N – 1, określonego w załączniku II pkt 2 oraz standard w zakresie dostaw gazu. Dla każdego scenariusza ryzyka:

a) opisać szczegółowo scenariusz ryzyka, włącznie z wszelkimi założeniami i, w stosownych przypadkach, metodykami stosowanymi do ich obliczania;

b) opisać szczegółowo wyniki przeprowadzonej symulacji, w tym ilościową ocenę skutków (np. ilość niedostarczonego gazu, skutki społeczno-gospodarcze, skutki dla systemów ciepłowniczych, skutki dla produkcji energii elektrycznej).

5. Wnioski

Opisać główne wyniki wspólnej oceny ryzyka, w której przygotowaniu uczestniczyło państwo członkowskie, wskazując również scenariusze ryzyka, które wymagają dalszych działań.