Załącznik III

[CZĘŚĆ SFCL]

PODCZĘŚĆ GEN

WYMAGANIA OGÓLNE

SFCL.001

Zakres

Niniejszy załącznik ustanawia wymagania dotyczące wydawania licencji pilota szybowcowego (SPL) oraz towarzyszących przywilejów, uprawnień i certyfikatów, a także warunków ich ważności i wykorzystania.

SFCL.005

Właściwy organ

Do celów niniejszego załącznika za właściwy organ uważa się organ wyznaczony przez państwo członkowskie, do którego dana osoba zwraca się o wydanie licencji SPL lub towarzyszących przywilejów, uprawnień lub certyfikatów.

SFCL.015

Występowanie z wnioskiem o licencję SPL oraz towarzyszące przywileje, uprawnienia i certyfikaty, a także ich wydawanie, przedłużanie i wznawianie

a) Właściwy organ określa wzór oraz sposób, w jaki składa się mu:

1) wnioski dotyczące:

(i) wydania licencji SPL oraz towarzyszących uprawnień;

(ii) rozszerzenia przywilejów wynikających z licencji SPL, z wyjątkiem przywilejów określonych w pkt SFCL.115 lit. a) pkt 2 i lit. a) pkt 3, pkt SFCL.155, pkt SFCL.200 oraz pkt SFCL.215;

(iii) wydania certyfikatu instruktora szybowcowego szkolenia praktycznego (FI(S));

(iv) wydania oraz przedłużenia i wznowienia ważności upoważnienia pilota egzaminatora szybowcowego (FE(S));

(v) wszelkich zmian w licencji SPL i towarzyszących przywilejach, uprawnieniach i certyfikatach, z wyjątkiem przywilejów, o których mowa w ppkt (ii); oraz

2) na polecenie właściwego organu, kopię odpowiednich wpisów w książce pilota określonych w pkt SFCL.115 lit. d), pkt SFCL.155 lit. b), pkt SFCL.200 lit. f) oraz pkt SFCL.215 lit. d).

b) Do wniosku określonego w lit. a) dołącza się dowód spełnienia przez wnioskodawcę odpowiednich wymagań ustanowionych w niniejszym załączniku oraz w załączniku IV (część MED) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

c) Właściwy organ potwierdza w licencji lub certyfikacie wszelkie ograniczenia lub rozszerzenia przywilejów nadanych w ramach licencji, uprawnienia lub certyfikatu, z wyjątkiem przywilejów określonych w lit. a) pkt 1 ppkt (ii).

d) Dana osoba nie może jednocześnie posiadać więcej niż jednej licencji SPL wydanej zgodnie z niniejszym załącznikiem.

e) Posiadacz licencji składa wnioski, o których mowa w lit. a), właściwemu organowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie, w którym wydano którąkolwiek z jego licencji zgodnie z niniejszym załącznikiem (część SFCL) lub załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/395, stosownie do przypadku.

f) Posiadacz licencji SPL może wystąpić z wnioskiem o zmianę właściwego organu na właściwy organ wyznaczony przez inne państwo członkowskie, ale wówczas ten nowy właściwy organ będzie taki sam dla wszystkich posiadanych przez niego licencji.

g) Wnioskodawcy mogą składać wnioski o wydanie licencji SPL oraz towarzyszących uprawnień, przywilejów i certyfikatów najpóźniej w terminie sześciu miesięcy od pomyślnego zaliczenia egzaminu praktycznego lub oceny kompetencji.

SFCL.030

Egzamin praktyczny

Wnioskodawca ubiegający się o przystąpienie do egzaminu praktycznego jest kierowany na ten egzamin przez ATO lub DTO odpowiedzialną za szkolenie podjęte przez wnioskodawcę, po jego ukończeniu. Dokumentacja szkolenia jest udostępniana egzaminatorowi przez ATO lub DTO.

SFCL.035

Zaliczanie czasu lotu

Wnioskodawcy ubiegającemu się o licencję SPL lub towarzyszące przywileje, uprawnienia lub certyfikaty zalicza się w pełni cały czas lotu samodzielnego, czas lotu szkolnego z instruktorem lub czas lotu jako pilot dowódca na szybowcach na poczet całkowitego czasu lotu wymaganego do licencji, przywileju, uprawnienia lub certyfikatu.

SFCL.045

Obowiązek noszenia i okazywania dokumentów

a) Korzystając z przywilejów wynikających z licencji SPL, posiadacze tej licencji muszą mieć przy sobie wszystkie poniższe dokumenty:

1) ważną licencję SPL;

2) ważne orzeczenie lekarskie;

3) dokument tożsamości ze zdjęciem;

4) dane z książki lotów wystarczające do wykazania spełnienia wymagań niniejszego załącznika.

b) Uczniowie-piloci muszą mieć przy sobie podczas wykonywania wszelkich samodzielnych lotów nawigacyjnych:

1) dokumenty określone w lit. a) pkt 2 i 3;

2) potwierdzenie upoważnienia wymaganego na mocy pkt SFCL.125 lit. a).

c) Na żądanie uprawnionego przedstawiciela właściwego organu, posiadacz licencji SPL lub uczeń-pilot musi bez zbędnej zwłoki okazać dokumenty określone w lit. a) do celów kontroli.

d) Na zasadzie odstępstwa od przepisów lit. a) i b), przedmiotowe dokumenty mogą być przechowywane na lotnisku lub w miejscu operacji lotniczej w odniesieniu do lotów, które odbywają się:

1) w zasięgu wzroku od lotniska lub miejsca operacji lotniczej; lub

2) w granicach określonej przez właściwy organ odległości od lotniska lub miejsca operacji lotniczej.

SFCL.050

Rejestrowanie czasu lotu

Posiadacze licencji SPL muszą prowadzić rzetelny zapis szczegółów wszystkich wykonanych lotów, zgodny w formie i sposobie prowadzenia z wymogami ustalonymi przez właściwy organ.

SFCL.065

Ograniczenie przywilejów posiadaczy licencji SPL w wieku 70 lat i starszych w zarobkowych operacjach pasażerskich wykonywanych szybowcem

Posiadacze licencji SPL, którzy osiągnęli wiek 70 lat, nie mogą pełnić funkcji pilota szybowca uczestniczącego w zarobkowych operacjach pasażerskich na szybowcach.

SFCL.070

Ograniczenie, zawieszenie oraz cofnięcie licencji, przywilejów, uprawnień i certyfikatów

a) Licencja SPL oraz towarzyszące przywileje, uprawnienia i certyfikaty, wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem, mogą zostać ograniczone, zawieszone lub cofnięte przez właściwy organ zgodnie z warunkami i procedurami ustanowionymi w załączniku VI (część ARA) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, jeżeli posiadacz licencji SPL nie spełnia zasadniczych wymogów określonych w załączniku IV do rozporządzenia (UE) 2018/1139 lub wymagań niniejszego załącznika, a także załącznika II (część SAO) do niniejszego rozporządzenia lub załącznika IV (część MED) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

b) W przypadku ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia ich licencji, przywileju, uprawnienia lub certyfikatu posiadacze licencji SPL niezwłocznie zwracają licencję lub certyfikat właściwemu organowi.

PODCZĘŚĆ SPL

LICENCJA PILOTA SZYBOWCOWEGO (SPL)

SFCL.115

SPL — Przywileje i warunki

a) Z zastrzeżeniem spełnienia wymagań pkt SFCL.150, posiadaczowi licencji SPL przysługują przywileje dotyczące wykonywania czynności pilota dowódcy na szybowcach:

1) bez wynagrodzenia w operacjach niezarobkowych;

2) łącznie z przewozem pasażerów wyłącznie wówczas, gdy:

(i) spełnia wymagania pkt SFCL.160 lit. e); oraz

(ii) albo

A)

zaliczył, po wydaniu licencji SPL, co najmniej 10 godzin czasu lotu lub 30 startów i lądowań jako pilot dowódca na szybowcach oraz – dodatkowo – jeden lot szkoleniowy, w trakcie którego posiadacz licencji musi wykazać przed instruktorem FI(S) kompetencje wymagane do przewozu pasażerów; lub

B)

posiada certyfikat FI(S) zgodnie z podczęścią FI;

3) w operacjach innych niż określone w pkt 1 wyłącznie w przypadku, gdy:

(i) ma ukończone 18 lat;

(ii) po uzyskaniu licencji zaliczył 75 godzin czasu lotu lub 200 startów i lądowań jako pilot dowódca na szybowcach.

b) Na zasadzie odstępstwa od przepisów lit. a), posiadacz licencji SPL, który posiada przywileje instruktora lub egzaminatora, może otrzymywać wynagrodzenie za:

1) prowadzenie szkolenia w locie w zakresie licencji SPL;

2) przeprowadzanie egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności w zakresie licencji SPL;

3) szkolenie oraz testowanie i sprawdzanie przywilejów, uprawnień i certyfikatów wpisanych do licencji SPL.

c) Posiadacze licencji SPL korzystają z przywilejów wynikających z tej licencji wyłącznie wówczas, gdy spełniają wymagania dotyczące bieżącej praktyki, a ich orzeczenie lekarskie, odpowiednie do wykorzystywanych przywilejów, pozostaje ważne.

d) Wykonanie lotu szkoleniowego, o którym mowa w lit. a) pkt 2 ppkt (ii) ppkt A, jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez instruktora odpowiedzialnego za lot szkoleniowy.

SFCL.120

SPL — Minimalny wiek

Wnioskodawca ubiegający się o licencję SPL musi mieć ukończone 16 lat.

SFCL.125

SPL — Uczeń-pilot

a) Uczeń-pilot nie może wykonywać samodzielnych lotów, chyba że został do tego upoważniony przez instruktora FI(S) i jest przez niego nadzorowany.

b) Aby zostać dopuszczonym do wykonywania samodzielnych lotów, uczeń-pilot musi mieć ukończone 14 lat.

SFCL.130

SPL — Wymagania dotyczące szkolenia i doświadczenia

a) Wnioskodawca ubiegający się o licencję SPL musi ukończyć szkolenie w ATO lub DTO. Szkolenie musi być dostosowane do przywilejów, o które ubiega się wnioskodawca, oraz musi obejmować:

1) wiedzę teoretyczną określoną w pkt SFCL.135;

2) co najmniej 15 godzin szkolenia w locie na szybowcach, w tym co najmniej:

(i) 10 godzin szkolenia w locie z instruktorem, które musi obejmować szkolenie w locie z instruktorem określone w ppkt (iv) ppkt A lub ppkt (v) ppkt A, stosownie do przypadku;

(ii) dwie godziny czasu lotu samodzielnego pod nadzorem;

(iii) 45 startów i lądowań;

(iv) w przypadku ubiegania się o przywileje szybowcowe, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, co najmniej siedem godzin szkolenia w locie na szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, w tym co najmniej:

A)

trzy godziny szkolenia w locie z instruktorem;

B)

albo

a) jeden samodzielny lot nawigacyjny na odległość co najmniej 50 km (27 mil morskich); lub

b) jeden lot nawigacyjny z instruktorem na odległość co najmniej 100 km (55 mil morskich), który – na zasadzie odstępstwa od przepisów pkt 2 ppkt (iv) – można zaliczyć na motoszybowcu turystycznym;

(v) w przypadku ubiegania się o przywileje TMG, co najmniej sześć godzin szkolenia w locie na motoszybowcach turystycznych, w tym co najmniej:

A)

cztery godziny szkolenia w locie z instruktorem;

B)

jeden samodzielny lot nawigacyjny na odległość co najmniej 150 km (80 mil morskich) na motoszybowcu turystycznym, podczas którego wykonuje się jedno lądowanie z pełnym zatrzymaniem na lotnisku innym niż lotnisko odlotu.

b) Wnioskodawca posiadający licencję pilota na inną kategorię statków powietrznych, z wyjątkiem licencji na balony, uzyskuje zaliczenie 10 % całkowitego czasu lotu w charakterze pilota dowódcy tego rodzaju statku powietrznego i maksymalnie do siedmiu godzin. Zaliczenie nie może w żadnym przypadku:

1) obejmować wymagań określonych w lit. a) pkt 2 ppkt (ii), lit. a) pkt 2 ppkt (iv) ppkt B oraz lit. a) pkt 2 ppkt (v) ppkt B. oraz

2) w odniesieniu do wymagania lit. a) pkt 2 ppkt (iii), przekroczyć 10 startów i lądowań.

SFCL.135

SPL — Egzamin z wiedzy teoretycznej

a) Wiedza teoretyczna

Wnioskodawca ubiegający się o licencję SPL musi wykazać podczas egzaminów, że posiada wiedzę teoretyczną odpowiednią do przywilejów, o które się ubiega, w zakresie następujących przedmiotów:

1) przedmioty wspólne:

(i) prawo lotnicze;

(ii) możliwości człowieka;

(iii) meteorologia;

(iv) łączność;

2) przedmioty specyficzne dla szybowców:

(i) zasady lotu;

(ii) procedury operacyjne;

(iii) wykonywanie i planowanie lotu;

(iv) wiedza ogólna o statkach powietrznych związana z szybowcami;

(v) nawigacja.

b) Obowiązki wnioskodawcy

1) Wnioskodawca ubiegający się o licencję SPL musi zdać cały zestaw egzaminów z wiedzy teoretycznej pod nadzorem właściwego organu jednego państwa członkowskiego.

2) Wnioskodawca przystępuje do egzaminu z wiedzy teoretycznej wyłącznie pod warunkiem uzyskania rekomendacji od ATO lub DTO odpowiedzialnej za jego szkolenie oraz po ukończeniu odpowiednich elementów kursu szkoleniowego z zakresu wiedzy teoretycznej z zadowalającym wynikiem.

3) Rekomendacja ATO lub DTO jest ważna 12 miesięcy. Jeżeli wnioskodawca nie przystąpi do egzaminu z wiedzy teoretycznej co najmniej raz w tym okresie ważności, ATO lub DTO decyduje, czy potrzebuje on dodatkowego szkolenia

c) Kryteria zaliczenia egzaminu

1) Wnioskodawca zalicza egzamin z wiedzy teoretycznej, jeżeli uzyska co najmniej 75 % punktów możliwych do zdobycia w tym teście. Nie stosuje się punktów karnych.

2) O ile niniejszy załącznik nie stanowi inaczej, uznaje się, że wnioskodawca zdał wymagany egzamin z wiedzy teoretycznej do licencji SPL, jeżeli zaliczył wszystkie wymagane testy egzaminacyjne z wiedzy teoretycznej w okresie 18 miesięcy, licząc od końca miesiąca kalendarzowego, w którym po raz pierwszy przystąpił do egzaminu.

3) Jeżeli wnioskodawca nie zaliczy jednego z testów egzaminacyjnych z wiedzy teoretycznej w czterech podejściach, bądź jeżeli nie zaliczy wszystkich testów w okresie, o którym mowa w ust. 2, musi ponownie przystąpić do całego zestawu testów egzaminacyjnych z wiedzy teoretycznej.

4) Przed ponownym przystąpieniem do egzaminów z wiedzy teoretycznej wnioskodawca musi przejść dodatkowe szkolenie w ATO lub DTO. Poziom i zakres potrzebnego szkolenia jest ustalany przez ATO lub DTO w oparciu o potrzeby wnioskodawcy.

d) Okres ważności

Pozytywny wynik egzaminu z wiedzy teoretycznej pozostaje ważny przez okres 24 miesięcy, licząc od dnia, w którym wnioskodawca zdał egzamin z wiedzy teoretycznej, zgodnie z lit. c) pkt 2.

SFCL.140

SPL — Zaliczanie wiedzy teoretycznej

Wnioskodawca ubiegający się o wydanie licencji SPL otrzymuje pełne zaliczenie wymagań dotyczących szkolenia z wiedzy teoretycznej w zakresie przedmiotów wspólnych określonych w pkt SFCL.135 lit. a) pkt 1, jeżeli:

a) posiada licencję zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia (UE) 2018/395; lub

b) zdał egzaminy z wiedzy teoretycznej na licencję określoną w lit. a), o ile uczynił to w okresie ważności określonym w pkt SFCL.135 lit. d).

SFCL.145

SPL — Egzamin praktyczny

a) Wnioskodawca ubiegający się o licencję SPL musi wykazać podczas egzaminu praktycznego, że potrafi – jako pilot dowódca szybowca – wykonywać stosowne procedury i manewry, wykorzystując kompetencje odpowiednie do przywilejów do przywilejów, o które się ubiega.

b) Wnioskodawcy muszą zaliczyć egzamin praktyczny na szybowcu, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, lub na motoszybowcu turystycznym, w zależności od przywilejów, o które się ubiegają, i pod warunkiem że szkolenie zgodne z pkt SFCL.130 obejmowało niezbędne elementy szkolenia dla danego statku powietrznego. Wnioskodawca, który ukończył szkolenie obejmujące niezbędne elementy szkolenia zarówno dla szybowców, jak i motoszybowców turystycznych, może zaliczyć 2 egzamin praktyczne, 1 na szybowcu i 1 na motoszybowcu turystycznym, aby uzyskać przywileje w odniesieniu do obu rodzajów statków powietrznych.

c) Aby przystąpić do egzaminu praktycznego poprzedzającego wydanie licencji SPL, wnioskodawca musi najpierw zdać wymagane egzaminy z wiedzy teoretycznej.

d) Kryteria zaliczenia egzaminu

1) Egzamin praktyczny jest podzielony na różne sekcje, które odpowiadają różnym fazom lotu szybowca.

2) Niezaliczenie jednego punktu sekcji powoduje niezaliczenie całej sekcji. W przypadku gdy wnioskodawca nie zaliczy tylko jednej sekcji, powtarza tylko tę sekcję. Jeżeli wnioskodawca nie zaliczy więcej niż jednej sekcji, musi powtórzyć cały egzamin.

3) W przypadku gdy wnioskodawca powtarza egzamin zgodnie z pkt 2 i nie zaliczy którejkolwiek z sekcji, a dotyczy to również sekcji zdanych przy poprzednim podejściu, musi ponownie przystąpić do całego egzaminu.

e) W przypadku gdy wnioskodawca nie otrzyma zaliczenia wszystkich sekcji egzaminu w dwóch podejściach, musi odbyć dodatkowe szkolenie praktyczne.

SFCL.150

SPL — Przywileje szybowcowe i przywileje związane z motoszybowcami turystycznymi (TMG)

a) Jeżeli egzamin praktyczny, o którym mowa w pkt SFCL.145, został zaliczony na szybowcu, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, przywileje wynikające z licencji SPL są ograniczone do szybowców, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych.

b) W przypadku określonym w lit. a) przywileje wynikające z licencji SPL rozszerza się na motoszybowce turystyczne, jeżeli pilot:

1) zaliczył w ATO lub DTO elementy szkolenia określone w pkt SFCL.130 lit. a) pkt 2 ppkt (v);

2) zdał egzamin praktyczny na motoszybowcu turystycznym w celu wykazania się odpowiednim poziomem umiejętności praktycznych. W trakcie tego egzaminu kandydat musi również zademonstrować egzaminatorowi, że posiada odpowiednią wiedzę teoretyczną o motoszybowcach turystycznych w zakresie następujących przedmiotów:

(i) zasady lotu;

(ii) procedury operacyjne;

(iii) wykonywanie i planowanie lotu;

(iv) wiedza ogólna o statkach powietrznych; oraz

(v) nawigacja.

c) Posiadacz licencji wydanej zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 uzyskuje pełne zaliczenie wymagań określonych w lit. b), pod warunkiem że:

1) posiada uprawnienie na klasę motoszybowców turystycznych; lub

2) posiada przywileje TMG i spełnia wymagania dotyczące bieżącej praktyki określone w pkt FCL.140.A załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

d) Jeżeli egzamin praktyczny, o którym mowa w pkt SFCL.145, został zaliczony na motoszybowcu turystycznym, przywileje wynikające z licencji SPL są ograniczone do motoszybowców turystycznych.

e) W przypadku określonym w lit. d) przywileje wynikające z licencji SPL rozszerza się na szybowce, jeżeli pilot:

1) zaliczył w ATO lub DTO elementy szkolenia określone w pkt SFCL.130 lit. a) pkt 2 ppkt (iv) oraz co najmniej 15 startów i lądowań na szybowcu, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych; oraz

2) zdał egzamin praktyczny na szybowcu, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, w celu wykazania się odpowiednim poziomem umiejętności praktycznych. W trakcie tego egzaminu pilot musi również zademonstrować egzaminatorowi, że posiada odpowiednią wiedzę teoretyczną o szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, w zakresie następujących przedmiotów:

(i) zasady lotu;

(ii) procedury operacyjne;

(iii) wykonywanie i planowanie lotu;

(iv) wiedza ogólna o statkach powietrznych; oraz

(v) nawigacja.

f) Zaliczenie szkolenia, o którym mowa w lit. b) pkt 1 oraz lit. e) pkt 1, jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez kierownika szkolenia ATO lub DTO odpowiedzialnej za szkolenie.

SFCL.155

SPL — Metody startu

a) Posiadacze SPL korzystają z przysługujących im uprawnień wyłącznie z zastosowaniem tych metod startu, w zakresie których odbyli specjalne szkolenie w ramach szkolenia zgodnie z pkt SFCL.130 lub pkt SFCL.150 lit. e) pkt 1 lub podczas dodatkowego szkolenia prowadzonego przez instruktora po wydaniu licencji SPL. To specjalne szkolenie obejmuje:

1) w przypadku startu z wyciągarką i za samochodem holującym, co najmniej 10 startów w ramach szkolenia w locie z instruktorem oraz pięć samodzielnych startów pod nadzorem;

2) w przypadku startu za samolotem holującym lub samostartu, co najmniej pięć startów w ramach szkolenia w locie z instruktorem oraz pięć startów samodzielnych pod nadzorem. W przypadku samostartu szkolenie w locie z instruktorem może odbyć się na motoszybowcu turystycznym;

3) w przypadku startu z lin gumowych, co najmniej trzy starty w ramach szkolenia w locie z instruktorem lub samodzielnie pod nadzorem; oraz

4) w przypadku dodatkowych metod startu, szkolenie wymagane przez właściwy organ.

b) Zaliczenie szkolenia, o którym mowa w lit. a), jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez kierownika szkolenia ATO lub DTO bądź instruktora odpowiedzialnego za szkolenie, stosownie do przypadku.

c) Aby zachować przywileje związane z poszczególnymi metodami startu oraz zgodnie z wymaganiami określonymi w lit. a) i b), posiadacze SPL muszą mieć wykonane co najmniej pięć startów w ciągu ostatnich dwóch lat, z wyjątkiem startu z lin gumowych, w którym to przypadku muszą mieć wykonane tylko dwa starty. W przypadku samostartu mogą to być starty wykonane poprzez samostart lub starty na motoszybowcach turystycznych, bądź kombinacja tych rodzajów startu.

d) Jeżeli posiadacz licencji SPL nie spełnia wymagania określonego w lit. c), w celu odnowienia swoich przywilejów musi wykonać dodatkową liczbę startów w ramach lotu z instruktorem lub lotu samodzielnego pod nadzorem instruktora.

SFCL.160

SPL — Wymagania dotyczące bieżącej praktyki

a) Szybowce, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych

Posiadacz licencji SPL korzysta z przywilejów wynikających z licencji SPL, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych wyłącznie wówczas, gdy w ciągu ostatnich 24 miesięcy przed planowanym lotem:

1) wykonał, na szybowcach, co najmniej pięć godzin czasu lotu jako pilot dowódca lub w locie z instruktorem bądź w locie samodzielnym pod nadzorem instruktora FI(S), w tym – na szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych – co najmniej:

(i) 15 startów; oraz

(ii) dwa loty szkoleniowe z instruktorem FI(S); lub

2) zaliczył kontrolę umiejętności przed egzaminatorem FE(S) na szybowcu, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych; kontrola umiejętności musi się opierać na egzaminie praktycznym na licencję SPL.

b) Motoszybowce turystyczne

Posiadacz licencji SPL korzysta z przywilejów TMG wyłącznie wówczas, gdy w ciągu ostatnich 24 miesięcy przed planowanym lotem:

1) wykonał co najmniej 12 godzin czasu lotu jako pilot dowódca lub w locie z instruktorem bądź w locie samodzielnym pod nadzorem instruktora FI(S), w tym – na motoszybowcach turystycznych – co najmniej:

(i) sześć godzin czasu lotu:

(ii) 12 startów i lądowań; oraz

(iii) lot szkoleniowy obejmujący co najmniej jedną godzinę całkowitego czasu lotu z instruktorem; lub

2) zaliczyła kontroli umiejętności przed egzaminatorem; kontrola umiejętności musi się opierać na egzaminie praktycznym określonym w pkt SFCL.150 lit. b) pkt 2.

c) Posiadacze licencji SPL z przywilejami dotyczącymi pilotowania motoszybowców turystycznych, którzy posiadają również licencję obejmującą przywileje dotyczące pilotowania motoszybowców turystycznych zgodnie z przepisami załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, są zwolnieni z obowiązku spełnienia wymagań lit. b).

d) Zaliczenie lotów z instruktorem, lotów pod nadzorem oraz lotów szkoleniowych określonych w lit. a) pkt 1 i lit. b) pkt 1, jak również kontroli umiejętności określonych w lit. a) pkt 2 i lit. b) pkt 2, jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane, w przypadkach określonych w lit. a) pkt 1 i lit. b) pkt 1 – przez odpowiedzialnego instruktora FI(S), a w przypadkach określonych w lit. a) pkt 2 i lit. b) pkt 2 – przez odpowiedzialnego egzaminatora FE(S).

e) Przewóz pasażerów

Posiadacze licencji SPL mogą przewozić pasażerów wyłącznie wówczas, gdy w okresie poprzednich 90 dni wykonali w charakterze pilota dowódcy, co najmniej:

1) trzy starty na szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, jeżeli pasażerowie mają być przewożeni szybowcami, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych; lub

2) trzy starty i lądowania na motoszybowcach turystycznych, jeżeli pasażerowie mają być przewożeni motoszybowcem turystycznym. Aby uzyskać przywileje przewozu pasażerów motoszybowcem turystycznym w nocy, co najmniej jeden start i lądowanie należy wykonać w nocy.

PODCZĘŚĆ ADD

DODATKOWE UPRAWNIENIA I PRZYWILEJE

SFCL.200

Przywileje akrobacyjne

a) Posiadacze licencji SPL wykonują loty akrobacyjne na szybowcach przy wyłączonym silniku lub – w przypadku lit. d) i e) – z pracującym silnikiem, wyłącznie wówczas, gdy posiadają odpowiednie przywileje akrobacyjne zgodnie z niniejszym punktem.

b) Podstawowe przywileje akrobacyjne:

1) uprawniają ich posiadacza do wykonywania lotów akrobacyjnych ograniczonych do następujących manewrów:

(i) linia 45 stopni w górę i linia 45 stopni w dół wykonywane jako manewry akrobacyjne;

(ii) pętle wewnętrzne;

(iii) przewrót;

(iv) leniwa ósemka;

(v) korkociągi;

2) zostają uwzględnione w przywilejach wynikających z licencji SPL, gdy pilot zaliczy:

(i) w okresie po uzyskaniu licencji SPL – co najmniej 30 godzin czasu lotu lub 120 startów w charakterze pilota dowódcy na szybowcach;

(ii) szkolenie w ATO lub DTO, które obejmuje:

A)

wykłady z wiedzy teoretycznej stosownie do przywilejów, o które się ubiega;

B)

szkolenie w locie akrobacyjnym w zakresie manewrów określonych w pkt 1.

c) Zaawansowane przywileje akrobacyjne:

1) uprawniają ich posiadacza do wykonywania lotów akrobacyjnych bez ograniczenia do manewrów określonych w lit. b) pkt 1;

2) zostają uwzględnione w przywilejach wynikających z licencji SPL po:

(i) spełnieniu przez pilota wymagań określonych w lit. b) pkt 2 ppkt (i);

(ii) zaliczeniu przez pilota szkolenia w ATO lub DTO, które obejmuje:

A)

wykłady z wiedzy teoretycznej stosownie do przywilejów, o które się ubiega;

B)

co najmniej pięć godzin lub 20 lotów szkolenia w locie akrobacyjnym.

d) Podstawowe lub zaawansowane przywileje akrobacyjne obejmują loty akrobacyjne na szybowcach z pracującym silnikiem, jeżeli pilot odbył szkolenie w locie akrobacyjnym z pracującym silnikiem w ramach szkolenia zgodnie z lit. b) pkt 2 ppkt (ii) lub lit. c) pkt 2 ppkt (ii), stosownie do przypadku.

e) Przywileje wynikające z licencji SPL obejmują zaawansowane przywileje akrobacyjne dotyczące pilotowania motoszybowców turystycznych w lotach z pracującym silnikiem, jeżeli pilot posiada lub posiadał również uprawnienia do wykonywania akrobacji zgodnie z pkt FCL.800 załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, w tym przywileje wykonywania lotów akrobacyjnych na motoszybowcach turystycznych.

f) Zaliczenie szkolenia, o którym mowa w lit. b) pkt 2 ppkt (ii) oraz lit. c) pkt 2 ppkt (ii), a także, w stosownych przypadkach, uwzględnienie szkolenia określonego w lit. d), jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez kierownika szkolenia ATO lub DTO odpowiedzialnej za szkolenie.

SFCL.205

Uprawnienie do holowania szybowców i holowania banerów

a) Posiadaczom licencji SPL z przywilejami dotyczącymi pilotowania motoszybowców turystycznych wolno holować szybowce lub banery tylko w przypadku posiadania przez nich odpowiedniego uprawnienia do holowania szybowców lub holowania banerów zgodnie z niniejszym punktem.

b) Wnioskodawca ubiegający się o uprawnienie do holowania szybowców musi zaliczyć:

1) po uzyskaniu przywilejów TMG – co najmniej 30 godzin czasu lotu jako pilot dowódca oraz 60 startów i lądowań na motoszybowcach turystycznych;

2) szkolenie w ATO lub DTO, które obejmuje:

(i) wykłady z wiedzy teoretycznej w zakresie operacji i procedur holowania szybowców;

(ii) co najmniej 10 lotów szkoleniowych z holowaniem szybowca, w tym co najmniej 5 lotów szkoleniowych z instruktorem;

(iii) w przypadku posiadacza licencji SPL z przywilejami ograniczonymi do motoszybowców turystycznych zgodnie z pkt SFCL.150 lit. d), pięć lotów zapoznawczych na szybowcu holowanym przez statek powietrzny.

c) Wnioskodawca ubiegający się o uprawnienie do holowania banerów musi zaliczyć:

1) po uzyskaniu przywilejów TMG – co najmniej 100 godzin czasu lotu oraz 200 startów i lądowań na motoszybowcach turystycznych;

2) szkolenie w ATO lub DTO, które obejmuje:

(i) wykłady z wiedzy teoretycznej w zakresie operacji i procedur holowania banerów;

(ii) co najmniej 10 lotów szkolnych z holowaniem banera, w tym co najmniej pięć lotów z instruktorem.

d) Wnioskodawcy ubiegający się o uprawnienie do holowania szybowców lub holowania banerów zgodnie z niniejszym punktem, którzy posiadają już uprawnienie do holowania szybowców lub holowania banerów zgodnie z pkt FCL.805 lit. b) załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub którzy spełnili wszystkie wymagania dotyczące wydania takiego uprawnienia, stosownie do przypadku:

1) uzyskują pełne zaliczenie wymagań określonych w lit. b) lub c) na potrzeby uzyskania uprawnienia do holowania szybowców lub holowania banerów, stosownie do przypadku, jeżeli ich odpowiednie uprawnienie do holowania określone w lit. d) obejmuje przywileje dotyczące holowania motoszybowców turystycznych; lub

2) mieć zaliczone co najmniej trzy loty szkolne z instruktorem obejmujące cały program szkolenia w zakresie holowania szybowców lub holowania banerów, stosownie do przypadku, na motoszybowcach turystycznych.

e) Zaliczenie szkolenia, o którym mowa w lit. b) pkt 2, w lit. c) pkt 2 i w lit. d) pkt 2, jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez kierownika szkolenia ATO lub DTO bądź instruktora odpowiedzialnego za szkolenie, stosownie do przypadku.

f) Aby móc korzystać z przywilejów wynikających z uprawnienia do holowania szybowców lub holowania banerów, posiadacz uprawnienia musi mieć wykonane w okresie ostatnich dwóch lat co najmniej pięć lotów holujących.

g) Jeżeli posiadacz uprawnienia do holowania szybowców nie spełnia wymagania określonego w lit. f), musi wykonać brakujące loty holujące z instruktorem lub pod nadzorem instruktora przed ponownym korzystaniem ze swoich przywilejów.

SFCL.210

Uprawnienie do wykonywania lotów nocnych na motoszybowcach turystycznych

a) Posiadacz licencji SPL posiadający przywileje dotyczące pilotowania motoszybowców turystycznych korzysta z przywilejów TMG w warunkach VFR w nocy wyłącznie wówczas, gdy posiada uprawnienie do wykonywania lotów nocnych na motoszybowcach turystycznych zgodnie z niniejszym punktem.

b) Wnioskodawca ubiegający się o uprawnienie do wykonywania lotów nocnych na motoszybowcach turystycznych musi najpierw ukończyć szkolenie w ATO lub DTO. Szkolenie to musi obejmować:

1) wykłady z wiedzy teoretycznej w zakresie lotów zgodnie z przepisami wykonywania lotu z widocznością (VFR) w warunkach nocnych;

2) co najmniej pięć godzin czasu lotu na motoszybowcach turystycznych w nocy, w tym co najmniej trzy godziny szkolenia z instruktorem, obejmującego co najmniej:

(i) jedną godzinę lotu nawigacyjnego, w tym co najmniej 1 lot nawigacyjny na odległość co najmniej 50 km (27 mil morskich);

(ii) pięć samodzielnych startów; oraz

(iii) pięć samodzielnych lądowań z pełnym zatrzymaniem.

c) Aby zaliczyć szkolenie w nocy, posiadacz licencji SPL musi najpierw ukończyć podstawowe szkolenie w locie według wskazań przyrządów wymagane do wydania licencji pilota turystycznego (PPL) zgodnie z przepisami załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011.

d) Wnioskodawcy ubiegający się o uprawnienie do wykonywania lotów nocnych na motoszybowcach turystycznych zgodnie z niniejszym punktem uzyskują pełne zaliczenie wymagań określonych w lit. b) lub c), jeżeli posiadają uprawnienie do wykonywania lotów nocnych zgodnie z pkt FCL.810 załącznika I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub spełniają wszystkie wymagania dotyczące wydania tego uprawnienia.

SFCL.215

Przywileje dotyczące wykonywania lotów chmurowych na szybowcach

a) Posiadacz licencji SPL wykonuje loty chmurowe szybowcem wyłącznie:

1) przy wyłączonym silniku; oraz

2) jeżeli posiada przywileje dotyczące wykonywania lotów chmurowych na szybowcach zgodnie z niniejszym punktem.

b) Przywileje wynikające z licencji SPL obejmują przywileje dotyczące wykonywania lotów chmurowych na szybowcach, jeżeli pilot zaliczył co najmniej:

1) 30 godzin czasu lotu jako pilot dowódca na szybowcach po uzyskaniu licencji;

2) szkolenie w ATO lub DTO, które obejmuje:

(i) wykłady z wiedzy teoretycznej;

(ii) co najmniej dwie godziny szkolenia w locie z instruktorem na szybowcach przy wyłączonym silniku, podczas którego steruje statkiem powietrznym wyłącznie według wskazań przyrządów. Maksymalnie 50 % szkolenia w locie z instruktorem można jednak odbyć na motoszybowcach turystycznych w lotach z pracującym silnikiem, pod warunkiem że loty te są wykonywane w warunkach VMC.

c) W celu uzyskania przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach posiadacz licencji SPL, który posiada również podstawowe uprawnienie do wykonywania lotów według wskazań przyrządów (BIR) lub uprawnienie IR(A) zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub który spełnił wszystkie wymagania dotyczące wydania jednego z tych uprawnień, musi:

1) uzyskać zaliczenie wymagania określonego w lit. b) pkt 2 ppkt (i);

2) na zasadzie odstępstwa od lit. b) pkt 2 ppkt (ii), zaliczyć co najmniej jedną godzinę szkolenia w locie z instruktorem na szybowcu, sterując nim wyłącznie według wskazań przyrządów.

d) Zaliczenie szkolenia, o którym mowa w lit. b) pkt 2 lub lit. c) pkt 2, stosownie do przypadku, jest wpisywane do książki lotów pilota oraz podpisywane przez kierownika szkolenia ATO lub DTO odpowiedzialnej za szkolenie.

e) Posiadacze licencji SPL korzystają ze swoich przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach wyłącznie wówczas, gdy w ciągu ostatnich dwóch lat przed planowanym lotem chmurowym wykonali co najmniej jedną godzinę czasu lotu lub pięć lotów jako pilot dowódca, korzystając z przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach.

f) Jeżeli posiadacz licencji SPL z przywilejami dotyczącymi wykonywania lotów chmurowych na szybowcach nie spełnia wymagań określonych w lit. e), a pragnie wznowić korzystanie ze swoich przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach, to musi:

1) zaliczyć kontrolę umiejętności przed egzaminatorem FE(S); lub

2) wykonać dodatkowy czas lotu lub wykonać dodatkowe loty wymaganie zgodnie z lit. e) z instruktorem FI(S).

g) Posiadacze licencji SPL z przywilejami dotyczącymi wykonywania lotów chmurowych na szybowcach, którzy posiadają również uprawnienie BIR lub IR(A) zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, uzyskują pełne zaliczenie wymagań określonych w lit. e).

PODCZĘŚĆ FI

INSTRUKTORZY SZKOLENIA PRAKTYCZNEGO

Sekcja 1

Wymagania ogólne

SFCL.300

Certyfikat instruktora szkolenia praktycznego

a) Zasady ogólne

Instruktor prowadzi szkolenie w locie na szybowcu wyłącznie wówczas, gdy:

1) posiada:

(i) licencję SPL obejmującą przywileje, uprawnienia i certyfikaty, których ma dotyczyć szkolenie w locie;

(ii) certyfikat instruktora szybowcowego szkolenia praktycznego (FI(S)), odpowiedni do prowadzonego szkolenia i wydany zgodnie z przepisami niniejszej podczęści;

2) jest uprawniony do wykonywania czynności pilota dowódcy na szybowcu podczas szkolenia w locie.

b) Szkolenie przeprowadzane poza terytorium państw członkowskich

1) Na zasadzie odstępstwa od lit. a) pkt 1, w przypadku szkolenia w locie prowadzonego w ramach szkolenia zatwierdzonego zgodnie z niniejszym załącznikiem (część SFCL) poza terytorium, za które państwa członkowskie odpowiadają na mocy konwencji chicagowskiej, właściwy organ wydaje certyfikat instruktora szkolenia praktycznego wnioskodawcy posiadającemu licencję pilota szybowcowego zgodną z załącznikiem 1 do konwencji chicagowskiej, pod warunkiem że dany wnioskodawca:

(i) posiada co najmniej licencję obejmującą, w stosownych przypadkach, przywileje, uprawnienia lub certyfikaty równoważne tym, w zakresie których jest uprawniony do prowadzenia szkolenia;

(ii) spełnia wymagania określone w niniejszej podczęści dotyczące wydania certyfikatu FI(S) z odpowiednimi przywilejami instruktorskimi;

(iii) wykaże właściwemu organowi, że posiada odpowiedni stopień wiedzy o europejskich zasadach bezpieczeństwa lotniczego, pozwalający korzystać z przysługujących mu przywilejów instruktorskich zgodnie z niniejszym załącznikiem.

2) Certyfikat ten jest ograniczony do prowadzenia szkolenia w locie:

(i) poza terytorium, za które państwa członkowskie odpowiadają na mocy konwencji chicagowskiej;

(ii) dla uczniów-pilotów znających w wystarczającym stopniu język, w którym prowadzone jest szkolenie w locie.

Sekcja 2

Certyfikat instruktora szybowcowego szkolenia praktycznego — FI(S)

SFCL.315

Certyfikat FI(S) — Przywileje i warunki

a) Z zastrzeżeniem spełnienia przez wnioskodawców wymagań pkt SFCL.320 oraz poniższych warunków, wydaje się certyfikat FI(S) z przywilejami dotyczącymi prowadzenia szkolenia w locie w odniesieniu do:

1) licencji SPL;

2) dodatkowych przywilejów szybowcowych zgodnie z pkt SFCL.150 lit. e);

3) metod startu zgodnie z pkt SFCL.155, pod warunkiem że wnioskodawca wykonał jako pilot dowódca:

(i) w przypadku startu za samolotem holującym, co najmniej 30 startów; lub

(ii) w przypadku startu z wyciągarką, co najmniej 50 startów;

4) dodatkowych przywilejów TMG zgodnie z pkt SFCL.150 lit. b), pod warunkiem że wnioskodawca:

(i) wykonał co najmniej 30 godzin czasu lotu jako pilot dowódca na motoszybowcach turystycznych;

(ii) zaliczył szkolenie określone w pkt SFCL.330 lit. b) pkt 2;

(iii) wykazał instruktorowi FI(S) posiadającemu kwalifikacje zgodnie z pkt 7 i wyznaczonemu przez kierownika szkolenia ATO lub DTO, że potrafi prowadzić szkolenie na motoszybowcach turystycznych;

5) podstawowych przywilejów akrobacyjnych, zaawansowanych przywilejów akrobacyjnych lub przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach bądź uprawnienia do holowania szybowców lub holowania banerów, pod warunkiem że wnioskodawca:

(i) w przypadku szkolenia na podstawowe przywileje akrobacyjne lub zaawansowane przywileje akrobacyjne – posiada zaawansowane przywileje akrobacyjne zgodnie z pkt SFCL.200 lit. c);

(ii) wykazał instruktorowi FI(S) posiadającemu kwalifikacje zgodnie z lit. a) pkt 7 i wyznaczonemu przez kierownika szkolenia ATO lub DTO, że potrafi prowadzić szkolenie na odpowiednie przywileje lub uprawnienia;

6) lotów na motoszybowcach turystycznych w nocy, pod warunkiem że wnioskodawca:

(i) spełnia wymaganie dotyczące doświadczenia w lotach nocnych określone w SFCL.160 lit. e) pkt 2;

(ii) wykazał instruktorowi FI(S) posiadającemu kwalifikacje zgodnie z pkt 7 i wyznaczonemu przez kierownika szkolenia ATO lub DTO, że potrafi prowadzić szkolenie na motoszybowcach turystycznych;

7) certyfikatu FI(S), pod warunkiem że wnioskodawca:

(i) zaliczył 50 godzin lub 150 startów w ramach szkolenia w locie na szybowcach;

(ii) zgodnie z procedurami ustanowionymi w tym celu przez właściwy organ, wykazał instruktorowi FI(S) posiadającego kwalifikacje zgodnie z przepisami niniejszego punktu i wyznaczonemu przez kierownika szkolenia ATO lub DTO, że potrafi prowadzić szkolenie w zakresie certyfikatu FI(S).

b) Przywileje wymienione w lit. a) obejmują przywileje dotyczące prowadzenia szkolenia w locie na potrzeby:

1) wydania odpowiednich licencji, przywilejów, uprawnień lub certyfikatów; oraz

2) przedłużenia, wznowienia ważności lub spełnienia wymagań dotyczących bieżącej praktyki określonych w niniejszym załączniku, stosownie do przypadku.

SFCL.320

Certyfikat FI(S) — Warunki wstępne i wymagania

Wnioskodawca ubiegający się o certyfikat FI(S) musi:

a) mieć ukończone 18 lat;

b) spełnić wymagania pkt SFCL.300 lit. a) pkt 1 ppkt (i) oraz lit. a) pkt 2;

c) wykonać 100 godzin czasu lotu oraz 200 startów jako pilot dowódca na szybowcach;

d) zaliczyć szkolenie instruktorskie w ATO lub DTO zgodnie z pkt SFCL.330; oraz

e) uzyskać pozytywną ocenę kompetencji zgodnie z pkt SFCL.345.

SFCL.325

Kompetencje i ocena instruktora FI(S)

Wnioskodawcy ubiegający się o certyfikat FI(S) są szkoleni, aby uzyskać następujące kompetencje:

a) przygotowywanie materiałów szkoleniowych;

b) tworzenie atmosfery sprzyjającej nauce;

c) prezentowanie wiedzy;

d) integrowanie zarządzania zagrożeniami i błędami (TEM) i zarządzania zasobami załogi;

e) zarządzanie czasem służące osiąganiu celów szkolenia;

f) ułatwianie uczenia;

g) ocenianie wyników kursantów;

h) obserwowanie i ocenianie postępów;

i) ocenianie sesji szkoleniowych; oraz

j) informowanie o wynikach.

SFCL.330

FI(S) — Szkolenie

a) Wnioskodawca ubiegający się o certyfikat FI(S) musi najpierw – w ciągu 12 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie szkolenia – przejść w ATO lub DTO odpowiednią ocenę pod kątem predyspozycji do podjęcia danego szkolenia.

b) Szkolenie FI(S) obejmuje:

1) w odniesieniu do szybowców, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych:

(i) elementy określone w pkt SFCL.325;

(ii) 25 godzin nauczania i nauki;

(iii) 30 godzin wykładów z wiedzy teoretycznej, w tym sprawdziany postępów;

(iv) co najmniej sześć godzin lub 20 startów w ramach szkolenia w locie, przy czym maksymalnie trzy godziny mogą zostać zaliczone na motoszybowcach turystycznych;

2) dodatkowo, jeżeli przywileje wynikające z certyfikatu FI(S) obejmują przywileje określone w pkt SFCL.315 lit. a) pkt 4 i lit. a) pkt 6, co najmniej sześć godzin szkolenia w locie z instruktorem na motoszybowcach turystycznych.

c) Wnioskodawca, który posiada już certyfikat instruktora zgodny z załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/395 lub załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, uzyskuje pełne zaliczenie wymagania określonego w lit. b) pkt 1 ppkt (ii).

d) W przypadku ubiegania się o certyfikat FI(S) pilot, który posiada lub posiadał FI(A), (H) lub (As), uzyskuje zaliczenie 18 godzin na poczet wymagań określonych w lit. b) pkt 1 ppkt (iii).

SFCL.345

FI(S) — Ocena kompetencji

a) Wnioskodawca ubiegający się o wydanie certyfikatu FI(S) musi przejść ocenę kompetencji, w trakcie której wykazuje egzaminatorowi posiadającemu kwalifikacje zgodne z pkt SFCL.415 lit. c), że potrafi szkolić uczniów-pilotów do poziomu wymaganego do wydania licencji SPL.

b) Taka ocena obejmuje:

1) zademonstrowanie kompetencji określonych w pkt SFCL.325 podczas instruktażu przed lotem, po locie oraz w trakcie przekazywania wiedzy teoretycznej;

2) ustny egzamin teoretyczny na ziemi, odprawy przed lotem i po locie, demonstracje podczas lotu ma szybowcach;

3) ćwiczenia odpowiednie do oceny kompetencji instruktora.

c) Ocenę kompetencji na potrzeby pierwszego wydania certyfikatu FI(S) przeprowadza się na szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych.

SFCL.350

FI(S) — Ograniczenie przywilejów

a) Przywileje instruktora FI(S) ograniczają się do prowadzenia szkolenia w locie pod nadzorem instruktora FI(S) z nieograniczonymi przywilejami, wyznaczonego w tym celu przez DTO lub ATO, w następujących przypadkach:

1) na potrzeby wydawania licencji SPL;

2) na potrzeby rozszerzenia przywilejów wynikających z licencji SPL o dodatkowe przywileje dotyczące szybowców lub motoszybowców turystycznych zgodnie z pkt SFCL.150;

3) na potrzeby rozszerzenia przywilejów wynikających z licencji SPL o dodatkowe metody startu zgodnie z pkt SFCL.155; oraz

4) na potrzeby podstawowych przywilejów akrobacyjnych, zaawansowanych przywilejów akrobacyjnych lub przywilejów dotyczących wykonywania lotów chmurowych na szybowcach bądź na potrzeby uprawnienia do holowania szybowców lub holowania banerów.

b) Podczas prowadzenia szkolenia pod nadzorem, zgodnie z lit. a), instruktor FI(S) nie posiada przywileju dopuszczania uczniów-pilotów do wykonywania pierwszych samodzielnych lotów lub pierwszych samodzielnych lotów nawigacyjnych.

c) Ograniczenia określone w lit. a) i b) usuwa się z certyfikatu FI(S) po wykonaniu przez instruktora FI(S) co najmniej 15 godzin lub 50 startów w ramach szkolenia w locie obejmującego wszystkie fazy lotu szybowca. Instruktor FI(S) z ograniczonymi przywilejami, który spełnił wymagania SFCL.330 lit. b) pkt 2, może zaliczyć 5 z tych 15 godzin na motoszybowcach turystycznych i może zastąpić 15 z tych 50 startów startami i lądowaniami na motoszybowcach turystycznych.

SFCL.360

Certyfikat FI(S) — Wymagania dotyczące bieżącej praktyki

a) Posiadacz certyfikatu FI(S) korzysta z przywilejów wynikających z posiadanego certyfikatu wyłącznie wówczas, gdy przed planowanym skorzystaniem z tych przywilejów:

1) w ciągu ostatnich trzech lat, zaliczył:

(i) prowadzone przez ATO, DTO lub właściwy organ instruktorskie szkolenie odświeżające, które obejmowało wykłady z wiedzy teoretycznej służące odświeżeniu i aktualizacji wiedzy istotnej dla instruktorów szybowcowych; oraz

(ii) prowadząc szkolenie w locie jako instruktor FI(S), zaliczył co najmniej:

A)

30 godzin; lub

B)

60 startów i lądowań; oraz

2) w ciągu ostatnich dziewięciu lat oraz zgodnie z procedurami ustanowionymi w tym celu przez właściwy organ, wykazał instruktorowi FI(S) posiadającemu kwalifikacje zgodne z pkt SFCL.315 lit. a) pkt 7 i wyznaczonemu przez kierownika szkolenia ATO lub DTO, że potrafi prowadzić szkolenie na szybowcach.

b) Na poczet wymagania określonego w lit. a) pkt 1 ppkt (ii) zalicza się w pełni godziny lotu wykonane jako egzaminator FE(S) podczas egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji.

c) Jeżeli posiadacz certyfikatu FI(S) nie uzyskał pozytywnej oceny instruktora FI(S) za lot szkolny wykonany pod jego nadzorem zgodnie z lit. a) pkt 2, to nie może korzystać z przywilejów wynikających z certyfikatu FI(S) do czasu pomyślnego zaliczenia oceny kompetencji zgodnie z pkt SFCL.345.

d) Aby wznowić korzystanie z przywilejów wynikających z certyfikatu FI(S), posiadacz certyfikatu FI(S), który nie spełnia wszystkich wymagań lit. a), musi spełnić wymagania lit. a) pkt 1 ppkt (i) oraz pkt SFCL.345.

PODCZĘŚĆ FE

PILOCI EGZAMINATORZY

Sekcja 1

Wymagania ogólne

SFCL.400

Upoważnienie pilota egzaminatora szybowcowego

a) Zasady ogólne

Egzaminator przeprowadza egzaminy praktyczne, kontrole umiejętności lub oceny kompetencji zgodnie z niniejszym załącznikiem wyłącznie wówczas, gdy:

1) posiada:

(i) licencję SPL obejmującą przywileje, uprawnienia lub certyfikaty równoważne tym, w zakresie których jest uprawniony do prowadzenia egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności lub ocen kompetencji, a także przywileje dotyczące prowadzenia szkolenia w ich zakresie;

(ii) upoważnienie FE(S) obejmujące przywileje odpowiednie do przeprowadzanych egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności lub ocen kompetencji, wydane zgodnie z przepisami niniejszej podczęści;

2) jest uprawniony do wykonywania czynności pilota dowódcy na szybowcu podczas egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji.

b) Przeprowadzanie egzaminów poza terytorium państw członkowskich

1) Na zasadzie odstępstwa od lit. a) pkt 1, w przypadku przeprowadzania egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności poza terytorium, za które państwa członkowskie odpowiadają na mocy konwencji chicagowskiej, właściwy organ wydaje upoważnienie egzaminatora wnioskodawcy posiadającemu licencję pilota szybowcowego zgodną z załącznikiem 1 do konwencji chicagowskiej, pod warunkiem że dany wnioskodawca:

(i) posiada co najmniej licencję obejmującą, w stosownych przypadkach, przywileje, uprawnienia lub certyfikaty równoważne tym, w zakresie których jest uprawniony do prowadzenia egzaminów praktycznych lub kontroli umiejętności;

(ii) spełnia wymagania określone w niniejszej podczęści dotyczące wydania odpowiedniego upoważnienia egzaminatora;

(iii) wykaże właściwemu organowi, że posiada odpowiedni stopień wiedzy o unijnych zasadach bezpieczeństwa lotniczego, pozwalający korzystać z przywilejów egzaminatora zgodnie z niniejszym załącznikiem.

2) Upoważnienie, o którym mowa w pkt 1, jest ograniczone do przeprowadzania egzaminów praktycznych oraz kontroli umiejętności:

(i) poza terytorium, za które państwa członkowskie odpowiadają na mocy konwencji chicagowskiej; oraz

(ii) w odniesieniu do pilotów znających w wystarczającym stopniu język, w którym przeprowadza się egzamin/kontrolę.

SFCL.405

Ograniczenie przywilejów w przypadku konfliktu interesów

Egzaminator szybowcowy nie może przeprowadzać:

a) egzaminu praktycznego ani oceny kompetencji w celu wydania licencji, uprawnienia lub certyfikatu wnioskodawcy, na potrzeby którego przeprowadził więcej niż 50 % wymaganego szkolenia w locie w zakresie licencji, uprawnienia lub certyfikatu stanowiących przedmiot danego egzaminu praktycznego lub danej oceny kompetencji; lub

b) egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności ani oceny kompetencji, jeżeli uważa, że cokolwiek może mieć wpływ na jego obiektywność.

SFCL.410

Przeprowadzanie egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji

a) W trakcie przeprowadzania egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji egzaminator szybowcowy musi wykonać wszystkie następujące czynności:

1) zapewnić możliwość porozumienia się z wnioskodawcą bez barier językowych;

2) sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia wszystkie wymagania dotyczące kwalifikacji, wyszkolenia i doświadczenia określone w niniejszym załączniku, dotyczące wydania, przedłużenia lub wznowienia ważności licencji, przywilejów, uprawnienia lub certyfikatu, których dotyczy egzamin praktyczny, kontrola umiejętności lub ocena kompetencji;

3) uświadomić wnioskodawcy konsekwencje podania niepełnych, niedokładnych lub nieprawdziwych informacji dotyczących jego wyszkolenia i doświadczenia lotniczego.

b) Po zakończeniu egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji egzaminator szybowcowy:

1) informuje wnioskodawcę o wynikach egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji;

2) w przypadku zaliczenia oceny kompetencji przeprowadzanej na potrzeby przedłużenia lub wznowienia ważności, wpisuje do licencji lub certyfikatu wnioskodawcy nową datę ważności, o ile został w tym celu specjalnie upoważniony przez właściwy organ odpowiadający za licencję wnioskodawcy;

3) dostarcza wnioskodawcy podpisany raport z egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji oraz przedkłada niezwłocznie kopie tego raportu właściwemu organowi odpowiadającemu za licencję wnioskodawcy, a także właściwemu organowi, który wydał egzaminatorowi jego upoważnienie. Raport ten obejmuje:

(i) oświadczenie, że egzaminator szybowcowy otrzymał od wnioskodawcy informacje dotyczące jego doświadczenia i wyszkolenia oraz stwierdził ich zgodność ze stosownymi wymaganiami niniejszego załącznika;

(ii) potwierdzenie wykonania wszystkich wymaganych manewrów i ćwiczeń, a także informacje o ustnym egzaminie z wiedzy teoretycznej, jeżeli takowy miał miejsce. W przypadku niezaliczenia któregokolwiek z wymienionych elementów egzaminator odnotowuje powody wydania takiej oceny;

(iii) wyniki egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji;

(iv) oświadczenie, że egzaminator szybowcowy dokonał przeglądu krajowych procedur i wymagań stosowanych przez właściwy organ wnioskodawcy, oraz że je zastosował, jeżeli właściwy organ odpowiedzialny za licencję wnioskodawcy nie jest organem, który wydał egzaminatorowi jego upoważnienie;

(v) kopię upoważnienia egzaminatora szybowcowego, zawierającego zakres jego przywilejów jako egzaminatora balonowego, w przypadku egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji wnioskodawców podlegających innemu właściwemu organowi niż organ, który wydał egzaminatorowi jego upoważnienie.

c) Egzaminator szybowcowy musi przechowywać szczegółowe zapisy dotyczące wszelkich przeprowadzonych przez siebie egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji oraz ich wyników przez okres pięciu lat.

d) Na żądanie właściwego organu odpowiadającego za upoważnienie egzaminatora szybowcowego lub właściwego organu odpowiadającego za licencję wnioskodawcy, egzaminator szybowcowy przedstawia wszelkie zapisy, raporty oraz inne informacje wymagane do czynności nadzorczych.

Sekcja 2

Upoważnienie pilota egzaminatora szybowcowego — FE(S)

SFCL.415

Upoważnienie FE(S) — Przywileje i warunki

Z zastrzeżeniem spełnienia przez wnioskodawców wymagań pkt SFCL.420 oraz poniższych warunków, wydaje się upoważnienie FE(S) z przywilejami dotyczącymi przeprowadzania:

a) egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności dotyczących licencji SPL, pod warunkiem że wnioskodawca zaliczył co najmniej 300 godzin czasu lotu jako pilot na szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, w tym co najmniej 150 godzin lub 300 startów w ramach szkolenia w locie;

b) egzaminów praktycznych na potrzeby rozszerzenia przywilejów wynikających z licencji SPL na motoszybowce turystyczne zgodnie z pkt SFCL.150 lit. e), pod warunkiem że wnioskodawca zaliczył 300 godzin czasu lotu na szybowcach, w tym 50 godzin szkolenia w locie na motoszybowcach turystycznych;

c) ocen kompetencji na potrzeby wydawania certyfikatów FI(S) na szybowce, pod warunkiem że wnioskodawca:

1) zaliczył co najmniej 500 godzin czasu lotu jako pilot na szybowcach, w tym, jeżeli będzie korzystać z przywilejów wynikających z upoważnienia FE(S) na:

(i) szybowcach, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych, co najmniej 10 godzin lub 30 startów w ramach prowadzenia szkolenia dla wnioskodawców ubiegających się o certyfikat FI(S) na szybowce, z wyłączeniem motoszybowców turystycznych;

(ii) motoszybowcach turystycznych, co najmniej 10 godzin lub 30 startów i lądowań w ramach prowadzenia szkolenia dla wnioskodawców ubiegających o certyfikat FI(S) na motoszybowce turystyczne;

2) przeszedł odpowiednie szkolenie podczas kursu standaryzacyjnego dla egzaminatorów zgodnie z pkt SFCL.430.

SFCL.420

Upoważnienie FE(S) — Warunki wstępne i wymagania

Wnioskodawca ubiegający się o upoważnienie FE(S) musi:

a) spełnić wymagania pkt SFCL.400 lit. a) pkt 1 ppkt (i) oraz lit. a) pkt 2;

b) zaliczyć kurs standaryzacyjny FE(S) zgodnie z pkt SFCL.430;

c) przejść ocenę kompetencji zgodnie z pkt SFCL.445;

d) wykazać odpowiednie przygotowanie w odniesieniu do przywilejów wynikających z upoważnienia FE(S); oraz

e) wykazać, że nie podlegał w ciągu ostatnich trzech lat żadnym sankcjom, w tym zawieszeniu, ograniczeniu lub cofnięciu posiadanych licencji, uprawnień lub certyfikatów, które zostały wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem, z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub z załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia (UE) 2018/395, z powodu braku zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego.

SFCL.430

Upoważnienie FE(S) — Kurs standaryzacyjny

a) Wnioskodawca ubiegający się o upoważnienie FE(S) musi przejść kurs standaryzacyjny prowadzony albo przez właściwy organ albo przez ATO lub DTO i zatwierdzony przez ten właściwy organ.

b) Kurs standaryzacyjny musi być dostosowany do przywilejów pilota egzaminatora szybowcowego, o które ubiega się wnioskodawca, oraz musi obejmować szkolenie teoretyczne i praktyczne, w tym co najmniej:

1) przeprowadzenie dwóch egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności lub ocen kompetencji w zakresie licencji SPL lub towarzyszących uprawnień lub certyfikatów;

2) szkolenie w zakresie stosownych wymagań niniejszego załącznika oraz stosownych wymagań dotyczących operacji lotniczych, a także w zakresie przeprowadzania egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności i ocen kompetencji oraz związanej z tym dokumentacji i sprawozdawczości;

3) sesję informacyjną na następujące tematy:

(i) krajowe procedury administracyjne;

(ii) wymagania w zakresie ochrony danych osobowych;

(iii) odpowiedzialność egzaminatora;

(iv) ubezpieczenie wypadkowe egzaminatora;

(v) opłaty krajowe; oraz

(vi) informacje na temat sposobu uzyskania dostępu do informacji wskazanych w ppkt (i)–(v) w przypadku przeprowadzania egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności lub ocen kompetencji wnioskodawców podlegających właściwemu organowi innemu niż organ, który wydał egzaminatorowi jego upoważnienie.

c) Posiadacz upoważnienia FE(S) nie może przeprowadzać egzaminów praktycznych, kontroli umiejętności ani ocen kompetencji wnioskodawców podlegających właściwemu organowi innemu niż organ, który wydał egzaminatorowi jego upoważnienie, chyba że dokonał przeglądu najnowszych dostępnych informacji na temat odpowiednich krajowych procedur stosowanych przez właściwy organ wnioskodawcy.

SFCL.445

Upoważnienie FE(S) — Ocena kompetencji

Wnioskodawca ubiegający się o pierwsze wydanie upoważnienia FE(S) musi wykazać się kompetencjami egzaminatora FE(S) przed inspektorem właściwego organu lub starszym egzaminatorem specjalnie w tym celu upoważnionym przez właściwy organ odpowiedzialny za wydanie upoważnienia FE(S). Ocena kompetencji polega na przeprowadzeniu przez wnioskodawcę egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji, z uwzględnieniem odprawy po locie, sposobu przeprowadzania egzaminu praktycznego, kontroli umiejętności lub oceny kompetencji, a także oceny osoby, której dotyczy egzamin, kontrola lub ocena, oraz prowadzenia odpraw i dokumentacji.

SFCL.460

Upoważnienie FE(S) — Ważność oraz przedłużenie i wznowienie ważności

a) Upoważnienie FE(S) jest ważne przez pięć lat.

b) Ważność upoważnienia FE(S) może zostać przedłużona, jeżeli jego posiadacz:

1) w okresie ważności upoważnienia FE(S), odbył egzaminatorskie szkolenie odświeżające, prowadzone albo przez właściwy organ albo przez ATO lub DTO i zatwierdzone przez ten właściwy organ, które obejmowało wykłady z wiedzy teoretycznej służące odświeżeniu i aktualizacji wiedzy istotnej dla egzaminatorów szybowcowych;

2) w ciągu ostatnich 24 miesięcy poprzedzających zakończenie okresu ważności upoważnienia, wykazał inspektorowi właściwego organu lub egzaminatorowi specjalnie w tym celu upoważnionemu przez właściwy organ odpowiedzialny za wydanie upoważnienia FE(B), że potrafi przeprowadzać egzaminy praktyczne, kontrole umiejętności lub oceny kompetencji.

c) Posiadaczowi upoważnienia FE(S), który posiada również co najmniej jedno upoważnienie egzaminatora dotyczące innych kategorii statków powietrznych zgodnie z załącznikiem I (część FCL) do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 lub z załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia (UE) 2018/395, można łącznie przedłużyć – w porozumieniu z właściwym organem – ważność wszystkich posiadanych upoważnień egzaminatora.

d) W przypadku upływu ważności upoważnienia FE(S), aby móc wznowić korzystanie przywilejów wynikających z FE(S), jego posiadacz musi spełnić wymagania określone w lit. b) pkt 1 oraz w pkt SFCL.445.

e) Ważność upoważnienia FE(S) przedłuża lub wznawia się wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca wykaże, że w sposób nieprzerwany spełnia wymagania określone w pkt SFCL.410, jak również wymagania określone w pkt SFCL.420 lit. d) i e).

(

1

) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 311 z 25.11.2011, s. 1).

(

2

) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dotyczące certyfikacji organizacji projektujących i produkujących (Dz.U. L 224 z 21.8.2012, s. 1).

(

3

) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) z dnia 4 marca 2020 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(

4

) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 z dnia 26 września 2012 r. ustanawiające wspólne zasady w odniesieniu do przepisów lotniczych i operacyjnych dotyczących służb i procedur żeglugi powietrznej oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1035/2011 oraz rozporządzenia (WE) nr 1265/2007, (WE) nr 1794/2006, (WE) nr 730/2006, (WE) nr 1033/2006 i (UE) nr 255/2010 (Dz.U. L 281 z 13.10.2012, s. 1).

(

5

) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1321/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zatwierdzeń udzielanych organizacjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania (Dz.U. L 362 z 17.12.2014, s. 1).