Załącznik I

Część 1

Ramy ogólne

SEKCJA A: KRAJOWY PLAN

1. ZARYS OGÓLNY I PROCES OPRACOWYWANIA PLANU

1.1. Streszczenie

(i) Polityczny, ekonomiczny, ekologiczny i społeczny kontekst planu

(ii) Strategia dotycząca pięciu wymiarów unii energetycznej

(iii) Tabela zbiorcza zawierająca kluczowe założenia, polityki i środki planu

1.2. Zarys ogólny obecnego stanu polityki

(i) Kontekst krajowego planu dotyczący krajowego i unijnego systemu energetycznego oraz polityki energetycznej

(ii) Dotychczasowe polityki i środki klimatyczno-energetyczne dotyczące pięciu wymiarów unii energetycznej

(iii) Kluczowe kwestie o znaczeniu transgranicznym

(iv) Struktura administracyjna wdrażania krajowych polityk klimatyczno-energetycznych

1.3. Konsultacje z podmiotami krajowymi i unijnymi oraz ich udział, a także wyniki konsultacji

(i) Udział parlamentu narodowego

(ii) Udział władz lokalnych i regionalnych

(iii) Konsultacje z zainteresowanymi stronami, w tym z partnerami społecznymi, oraz zaangażowanie społeczeństwa i obywateli

(iv) Konsultacje z innymi państwami członkowskimi

(v) Procedura iteracyjna z udziałem Komisji

1.4. Współpraca regionalna w przygotowywaniu planu

(i) Elementy podlegające wspólnemu lub skoordynowanemu planowaniu z udziałem innych państw członkowskich

(ii) Wyjaśnienie sposobu uwzględnienia współpracy regionalnej w planie

2. KRAJOWE ZAŁOŻENIA I CELE

2.1. Wymiar „obniżenie emisyjności”

2.1.1. Emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych (

5

)

(i) Elementy określone w art. 4 lit. a) pkt 1)

(ii) W stosownych przypadkach inne krajowe założenia i cele zgodne z Porozumieniem paryskim i istniejącymi długoterminowymi strategiami. W stosownych przypadkach w odniesieniu do wkładu w ogólne zobowiązanie Unii do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych – inne założenia i cele, w tym cele sektorowe i cele związane z przystosowaniem się do zmian klimatu, jeżeli takie dane są dostępne

2.1.2. Energia ze źródeł odnawialnych

(i) Elementy określone w art. 4 lit. a) pkt 2)

(ii) Szacunkowe trajektorie sektorowego udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii w latach 2021–2030 w sektorach elektroenergetycznym, ciepłowniczym i chłodniczym oraz transportu

(iii) Szacunkowe trajektorie według technologii energii ze źródeł odnawialnych, których wykorzystanie przewiduje dane państwo członkowskie w celu osiągnięcia ogólnych i sektorowych trajektorii w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w latach 2021–2030, w tym łączne oczekiwane zużycie energii końcowej brutto według technologii i sektora, w Mtoe, i łączna planowana moc zainstalowana brutto (z podziałem na nowe zdolności i modernizacje) według technologii i sektora, w MW

(iv) Szacunkowe trajektorie popytu na bioenergię, z podziałem na sektor ogrzewania, elektroenergetyczny i transportowy, oraz podaży biomasy z podziałem na surowce i pochodzenia (rozróżnienie na produkcję krajową i import). W przypadku biomasy leśnej – ocena jej źródła i wpływ na pochłanianie gazów cieplarnianych przez sektor LULUCF

(v) W stosownych przypadkach inne krajowe trajektorie i założenia, w tym długoterminowe i sektorowe (np. udział energii ze źródeł odnawialnych w systemach ciepłowniczych, wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w budynkach, energia ze źródeł odnawialnych wytwarzana przez miasta, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej i prosumentów energii odnawialnej, energia odzyskiwana w procesie utylizacji osadów pochodzących z oczyszczania ścieków)

2.2. Wymiar „efektywność energetyczna”

(i) Elementy określone w art. 4 lit. b)

(ii) Kamienie milowe na lata 2030, 2040 i 2050, ustalone na szczeblu krajowym wymierne wskaźniki postępów oraz ich wkłady w unijne cele dotyczące efektywności energetycznej zawarte w planie działania określonym w długoterminowych strategiach renowacji krajowych zasobów budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, zarówno publicznych, jak i prywatnych, zgodnie z art. 2a dyrektywy 2010/31/UE

(iii) W stosownych przypadkach inne założenia krajowe, w tym długoterminowe cele lub strategie i cele sektorowe, oraz założenia krajowe w takich obszarach jak efektywność energetyczna sektora transportowego, a także w odniesieniu do systemu ciepłowniczego i chłodniczego

2.3. Wymiar „bezpieczeństwo energetyczne”

(i) Elementy określone w art. 4 lit. c)

(ii) Krajowe założenia w zakresie zwiększania dywersyfikacji źródeł energii i dostaw z państw trzecich, ukierunkowane na zwiększenie odporności regionalnych i krajowych systemów energetycznych

(iii) W stosownych przypadkach założenia krajowe dotyczące zmniejszenia uzależnienia od importu energii z państw trzecich, ukierunkowane na zwiększenie odporności krajowych i regionalnych systemów energetycznych

(iv) Krajowe założenia dotyczące zwiększenia elastyczności krajowego systemu energetycznego, zwłaszcza za pomocą środków dotyczących wykorzystywania krajowych źródeł energii, odpowiedzi odbioru i magazynowania energii

2.4. Wymiar „wewnętrzny rynek energii”

2.4.1. Międzysystemowe połączenia elektroenergetyczne

(i) Poziom międzysystemowych połączeń elektroenergetycznych, który dane państwo członkowskie planuje osiągnąć w 2030 r., z uwzględnieniem celu międzysystemowych połączeń elektroenergetycznych na rok 2030 wynoszącego co najmniej 15 %, wraz ze strategią określającą poziom na kolejne lata począwszy od 2021 r., opracowaną w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi, z uwzględnieniem celu połączeń międzysystemowych w 2020 r. wynoszącego 10 % oraz następujących wskaźników pilnej potrzeby podjęcia działań:

1) różnica w cenie na rynku hurtowym przekraczająca orientacyjny próg 2 EUR/MWh między państwami członkowskimi, regionami lub obszarami rynkowymi;

2) nominalna zdolność przesyłowa połączeń międzysystemowych poniżej 30 % maksymalnego zapotrzebowania na moc;

3) nominalna zdolność przesyłowa połączeń międzysystemowych poniżej 30 % mocy zainstalowanej ze źródeł odnawialnych.

Każde nowe połączenie międzysystemowe jest przedmiotem analizy kosztów i korzyści społeczno-ekonomicznych i środowiskowych, i jest realizowane tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają koszty

2.4.2. Infrastruktura do przesyłu energii

(i) Kluczowe projekty dotyczące infrastruktury przesyłu energii elektrycznej i gazu oraz, w stosownych przypadkach, projekty modernizacji, niezbędne do realizacji założeń i osiągnięcia celów w pięciu wymiarach strategii unii energetycznej

(ii) W stosownych przypadkach – główne przewidziane projekty infrastrukturalne inne niż projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania (PWZ) (

6

)

2.4.3. Integracja rynku

(i) Założenia krajowe dotyczące innych aspektów wewnętrznego rynku energii, np. zwiększenia elastyczności systemu, zwłaszcza w związku ze wspieraniem ustalania cen energii elektrycznej z zachowaniem zasad konkurencji, zgodnie z odnośnymi przepisami sektorowymi, integracji i łączenia rynków, z myślą o zwiększeniu możliwości handlu w ramach istniejących połączeń międzysystemowych, inteligentnych sieci, agregowania, odpowiedzi odbioru, magazynowania, wytwarzania rozproszonego, mechanizmów sterowania ruchem sieciowym, redysponowania i ograniczania mocy, a także sygnałów cenowych w czasie rzeczywistym, wraz z terminami osiągnięcia tych założeń

(ii) W stosownych przypadkach założenia krajowe dotyczące niedyskryminacyjnego udziału energii ze źródeł odnawialnych, odpowiedzi odbioru oraz magazynowania, w tym z wykorzystaniem agregowania na wszystkich rynkach energii, wraz z terminami osiągnięcia tych założeń

(iii) W stosownych przypadkach założenia krajowe dotyczące zapewnienia konsumentom udziału w systemie energetycznym oraz czerpania korzyści z prosumpcji i nowych technologii, w tym inteligentnych liczników

(iv) Założenia krajowe dotyczące zapewnienia wystarczalności systemu elektroenergetycznego, jak również elastyczności systemu energetycznego w odniesieniu do produkcji energii ze źródeł odnawialnych, wraz z terminami osiągnięcia tych założeń

(v) W stosownych przypadkach założenia krajowe dotyczące ochrony konsumentów energii i poprawy konkurencyjności sektora detalicznego obrotu energią

2.4.4. Ubóstwo energetyczne

W stosownych przypadkach założenia krajowe dotyczące ubóstwa energetycznego, wraz z terminami osiągnięcia tych założeń

2.5. Wymiar „badania naukowe, innowacje i konkurencyjność”

(i) Krajowe założenia i cele dotyczące finansowania publicznych i – jeżeli takie dane są dostępne – prywatnych badań naukowych oraz innowacji dotyczących unii energetycznej, w tym w stosownym przypadku harmonogram realizacji tych założeń

(ii) Jeżeli takie dane są dostępne – krajowe założenia na rok 2050 dotyczące promowania czystych technologii energetycznych i – w stosownych przypadkach – krajowe założenia, w tym cele długoterminowe (na 2050 r.), dotyczące wykorzystywania technologii niskoemisyjnych, z uwzględnieniem obniżania emisyjności energochłonnych i wysokoemisyjnych gałęzi przemysłu oraz, w stosownych przypadkach, odpowiedniej infrastruktury na potrzeby transportu i magazynowania dwutlenku węgla

(iii) W stosownych przypadkach założenia krajowe w zakresie konkurencyjności

3. POLITYKI I ŚRODKI

3.1. Wymiar „obniżenie emisyjności”

3.1.1. Emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych

(i) Polityki i środki służące do osiągnięcia celu określonego zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/842, jak wskazano w pkt 2.1.1 niniejszej sekcji, oraz polityki i środki mające na celu spełnienie wymogów określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/841, obejmujące wszystkie najważniejsze sektory wysokoemisyjne oraz sektory związane ze zwiększaniem pochłaniania, z perspektywą osiągnięcia unijnego celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119

(ii) W stosownych przypadkach współpraca regionalna w tym obszarze

(iii) W stosownych przypadkach, bez uszczerbku dla możliwości stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa, środki finansowe w tym obszarze na szczeblu krajowym, z uwzględnieniem wsparcia Unii i wykorzystania funduszy Unii

3.1.2. Energia ze źródeł odnawialnych

(i) Polityki i środki służące realizacji krajowych wkładów do wiążącego unijnego celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na rok 2030 i trajektorii, o których mowa w art. 4 lit. a) pkt 2), a w stosownych przypadkach lub jeżeli takie dane są dostępne – elementy przedstawione w pkt 2.1.2 niniejszego załącznika, z uwzględnieniem środków odnoszących się do konkretnych sektorów i technologii (

7

)

(ii) W stosownych przypadkach specjalne środki na rzecz współpracy regionalnej, a także – nieobowiązkowo – szacunkowa nadwyżka produkcji energii ze źródeł odnawialnych, którą można przekazać do innych państw członkowskich w celu realizacji wkładu krajowego i trajektorii przedstawionych w pkt 2.1.2

(iii) W stosownych przypadkach specjalne środki w zakresie wsparcia finansowego, w tym wsparcia Unii i wykorzystania funduszy UE, w celu propagowania wytwarzania i wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych w sektorach elektroenergetycznym, ciepłowniczo-chłodniczym oraz transportowym

(iv) W stosownych przypadkach ocena wsparcia na rzecz energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, którą państwa członkowskie mają przeprowadzić zgodnie z art. 6 ust. 4 dyrektywy (UE) 2018/2001

(v) Specjalne środki w celu wprowadzenia jednego lub większej liczby punktów kontaktowych, usprawnienia procedur administracyjnych, zapewnienia informacji i szkoleń oraz ułatwienia upowszechnienia się umów o zakup energii

Podsumowanie polityk i środków ujętych w ramach wsparcia, które państwa członkowskie mają wdrożyć zgodnie z art. 21 ust. 6 i art. 22 ust. 5 dyrektywy (UE) 2018/2001, by wspierać i ułatwiać rozwój prosumpcji energii i społeczności wytwarzających taką energię

(vi) Ocena konieczności budowania nowej infrastruktury na potrzeby systemu ciepłowniczego i chłodniczego wytwarzanego z odnawialnych źródeł

(vii) W stosownych przypadkach specjalne środki w zakresie promocji wykorzystania energii z biomasy, zwłaszcza wykorzystania nowych rodzajów biomasy, uwzględniające:

— dostępność biomasy, w tym zrównoważonej biomasy: zarówno potencjał krajowy, jak i import z państw trzecich

— inne możliwości wykorzystania biomasy w innych sektorach (rolnictwie, sektorach związanych z leśnictwem); a także środki na rzecz zrównoważonej produkcji i wykorzystania biomasy

3.1.3. Inne elementy tego wymiaru

(i) W stosownych przypadkach polityki i środki krajowe mające wpływ na sektor objęty EU ETS oraz ocena komplementarności i wpływu na system EU ETS

(ii) W stosownych przypadkach polityki i środki na rzecz osiągnięcia innych krajowych celów

(iii) Polityki i środki na rzecz wdrożenia mobilności niskoemisyjnej (w tym elektryfikacji transportu)

(iv) W stosownych przypadkach krajowe polityki, harmonogramy i środki zaplanowane w celu stopniowego wycofywania dotacji w energetyce, zwłaszcza do paliw kopalnych

3.2. Wymiar „efektywność energetyczna”

Planowane polityki, środki oraz programy na rzecz osiągnięcia orientacyjnych krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r, a także innych założeń, o których mowa w pkt 2.2, z uwzględnieniem planowanych środków i instrumentów (również finansowych) mających na celu poprawę charakterystyki energetycznej budynków, w szczególności w odniesieniu do następujących aspektów:

(i) Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i alternatywne środki w dziedzinie polityki zgodnie z art. 7a i 7b dyrektywy 2012/27/UE i przygotowywane zgodnie z załącznikiem II

(ii) Długoterminowa strategia renowacji mająca na celu wsparcie renowacji krajowych zasobów budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, zarówno publicznych, jak i prywatnych (

8

), w tym polityki, środki i działania mające stymulować gruntowne i racjonalne pod względem kosztów renowacje oraz polityki i działania ukierunkowane na krajowe zasoby budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, zgodnie z art. 2a dyrektywy 2010/31/UE

(iii) Opis polityki i środków mających propagować usługi energetyczne w sektorze publicznym oraz środków mających na celu usunięcie barier prawnych i pozaprawnych, które utrudniają upowszechnianie się umów o poprawę efektywności energetycznej i innych modeli usług z zakresu efektywności energetycznej (

9

)

(iv) Inne planowane polityki, środki oraz programy na rzecz osiągnięcia orientacyjnych krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r, a także innych założeń przedstawionych w pkt 2.2 (np. środki mające propagować wzorcową rolę budynków publicznych i zamówień publicznych uwzględniających kwestie efektywności energetycznej, środki mające na celu propagowanie audytów energetycznych i systemów zarządzania energią (

10

), środki w zakresie informacji i szkoleń dla odbiorców (

11

), a także pozostałe środki na rzecz efektywności energetycznej (

12

))

(v) W stosownych przypadkach opis polityk i środków służących propagowaniu roli lokalnych wspólnot energetycznych polegającej na przyczynianiu się do wdrażania polityk i środków, o których mowa w ppkt (i), (ii), (iii) i (iv)

(vi) Opis środków służących rozwijaniu środków mających na celu wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej (

13

)

(vii) W stosownych przypadkach współpraca regionalna w tym obszarze

(viii) Środki finansowe, w tym wsparcie Unii i wykorzystanie funduszy UE, w tym obszarze na poziomie krajowym

3.3. Wymiar „bezpieczeństwo energetyczne” (

14

)

(i) Polityki i środki dotyczące elementów określonych w pkt 2.3 (

15

)

(ii) Współpraca regionalna w tym obszarze

(iii) W stosownych przypadkach środki finansowe, w tym wsparcie Unii i wykorzystanie funduszy Unii, w tym obszarze na poziomie krajowym

3.4. Wymiar „wewnętrzny rynek energii” (

16

)

3.4.1. Infrastruktura elektroenergetyczna

(i) Polityki i środki dotyczące osiągnięcia docelowego poziomu połączeń międzysystemowych, o którym mowa w art. 4 lit. d)

(ii) Współpraca regionalna w tym obszarze (

17

)

(iii) W stosownych przypadkach środki finansowe, w tym wsparcie Unii i wykorzystanie funduszy Unii, w tym obszarze na poziomie krajowym

3.4.2. Infrastruktura do przesyłu energii

(i) Polityki i środki dotyczące elementów określonych w pkt 2.4.2, z uwzględnieniem – w stosownych przypadkach – specjalnych środków umożliwiających realizację projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i innych kluczowych projektów infrastrukturalnych

(ii) Współpraca regionalna w tym obszarze (

18

)

(iii) W stosownych przypadkach środki finansowe, w tym wsparcie Unii i wykorzystanie funduszy Unii, w tym obszarze na poziomie krajowym

3.4.3. Integracja rynku

(i) Polityki i środki dotyczące elementów określonych w pkt 2.4.3

(ii) Środki zwiększające elastyczność systemu energetycznego w odniesieniu do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, np. inteligentne sieci, agregowanie odpowiedź odbioru, magazynowanie, wytwarzanie rozproszone, mechanizmy sterowania ruchem sieciowym, redysponowania i ograniczania mocy, a także sygnały cenowe w czasie rzeczywistym, w tym wprowadzenie łączenia rynków dnia bieżącego i transgranicznych rynków bilansujących

(iii) W stosownych przypadkach środki służące zapewnieniu niedyskryminacyjnego udziału energii ze źródeł odnawialnych, odpowiedzi odbioru i magazynowania, w tym z wykorzystaniem agregowania, na wszystkich rynkach energii

(iv) Polityki i środki mające na celu ochronę konsumentów, szczególnie odbiorców wrażliwych i, w stosownych przypadkach, dotkniętych ubóstwem energetycznym, oraz poprawę konkurencyjności i kwestionowalności detalicznego rynku energii

(v) Opis środków umożliwiających i rozwijających odpowiedź odbioru, w tym środków dotyczących taryf w celu wspierania dynamicznego ustalania cen (

19

)

3.4.4. Ubóstwo energetyczne

(i) W stosownych przypadkach polityki i środki służące osiągnięciu założeń określonych w pkt 2.4.4

3.5. Wymiar „badania naukowe, innowacje i konkurencyjność”

(i) Polityki i środki dotyczące elementów określonych w pkt 2.5

(ii) W stosownych przypadkach współpraca w tym zakresie z innymi państwami członkowskimi, z uwzględnieniem, w razie potrzeby, informacji o tym, jak przeniesiono założenia i polityki planu EPSTE na warunki krajowe

(iii) W stosownych przypadkach środki finansowe, w tym wsparcie Unii i wykorzystanie funduszy Unii, w tym obszarze na poziomie krajowym

SEKCJA B: PODSTAWA ANALITYCZNA (

20

)

4. OBECNA SYTUACJA I PROGNOZY PRZY ISTNIEJĄCYCH POLITYKACH I ŚRODKACH (

21

), (

22

)

4.1. Prognozowane kształtowanie się głównych czynników zewnętrznych mających wpływ na rozwój sytuacji w systemie energetycznym i emisje gazów cieplarnianych

(i) Prognozy makroekonomiczne (PKB i przyrost ludności)

(ii) Zmiany sektorowe mające wpływ na system energetyczny i emisje gazów cieplarnianych

(iii) Globalne trendy w energetyce, międzynarodowe ceny paliw kopalnych, ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla w EU ETS

(iv) Zmiany kosztów technologii

4.2. Wymiar „obniżenie emisyjności”

4.2.1. Emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych

(i) Trendy w zakresie obecnych emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w EU ETS oraz w sektorach LULUCF, a także w różnych sektorach energetycznych

(ii) Prognozy dotyczące zmian w sektorach przy istniejących politykach i środkach krajowych i unijnych przynajmniej do roku 2040 (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030)

4.2.2. Energia ze źródeł odnawialnych

(i) Obecny udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w różnych sektorach (ciepłowniczym i chłodniczym, elektroenergetycznym oraz transportowym), z podziałem na technologie w każdym z tych sektorów

(ii) Orientacyjne prognozy dotyczące rozwoju przy istniejących politykach na rok 2030 (z perspektywą do roku 2040)

4.3. Wymiar „efektywność energetyczna”

(i) Obecne zużycie energii pierwotnej i końcowej przez gospodarkę i z podziałem na sektory (w tym przemysł, budynki mieszkalne, usługi i transport)

(ii) Obecny potencjał zastosowania wysokosprawnej kogeneracji oraz sprawnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego (

23

)

(iii) Prognozy uwzględniające istniejące polityki, środki i programy dotyczące efektywności energetycznej opisane w pkt 1.2 ppkt (ii), w zakresie zużycia energii pierwotnej i końcowej dla każdego sektora przynajmniej do roku 2040 (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030) (

24

)

(iv) Optymalne pod względem kosztów poziomy wymagań minimalnych dotyczących charakterystyki energetycznej wynikające z obliczeń krajowych zgodnie z art. 5 dyrektywy 2010/31/UE

4.4. Wymiar „bezpieczeństwo energetyczne”

(i) Obecny koszyk energetyczny, krajowe zasoby energetyczne, uzależnienie od importu, w tym odpowiednie ryzyko

(ii) Prognozy dotyczące rozwoju przy istniejących politykach i środkach przynajmniej do roku 2040 (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030)

4.5. Wymiar „wewnętrzny rynek energii”

4.5.1. Międzysystemowe połączenia elektroenergetyczne

(i) Obecny poziom połączeń międzysystemowych i główne połączenia międzysystemowe (

25

)

(ii) Prognozy dotyczące wymogów rozbudowy połączeń międzysystemowych (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030) (

26

)

4.5.2. Infrastruktura do przesyłu energii

(i) Kluczowe parametry istniejącej infrastruktury przesyłowej energii elektrycznej i gazu (

27

)

(ii) Prognozy dotyczące wymogów rozbudowy sieci co najmniej do roku 2040 (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030) (

28

)

4.5.3. Rynki energii elektrycznej i gazu, ceny energii

(i) Obecna sytuacja na rynkach energii elektrycznej i gazu, z uwzględnieniem cen energii

(ii) Prognozy dotyczące rozwoju przy istniejących politykach i środkach przynajmniej do roku 2040 (z uwzględnieniem perspektywy do roku 2030)

4.6. Wymiar „badania naukowe, innowacje i konkurencyjność”

(i) Obecna sytuacja sektora technologii niskoemisyjnych i, w miarę możliwości, jego pozycja na rynku globalnym (analizę tę przeprowadza się na szczeblu unijnym lub globalnym)

(ii) Obecny poziom nakładów publicznych i, jeśli dane takie są dostępne, prywatnych na badania naukowe i innowacje w zakresie technologii niskoemisyjnych, obecna liczba patentów oraz obecna liczba osób prowadzących badania naukowe

(iii) Rozbicie obecnych elementów ceny składających się na trzy główne składniki ceny (energia, sieć, podatki/opłaty)

(iv) Opis dotacji w dziedzinie energii, w tym dotacji do paliw kopalnych

5. OCENA SKUTKÓW PLANOWANYCH POLITYK I ŚRODKÓW (

29

)

5.1. Skutki planowanych polityk i środków opisanych w pkt 3) dla systemu energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz ich pochłaniania, w tym porównanie z prognozami przy istniejących politykach i środkach (opisanymi w pkt 4)).

(i) Prognozy dotyczące rozwoju systemu energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz ich pochłaniania, a także, w stosownych przypadkach, emisji substancji zanieczyszczających powietrze zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 w ramach planowanych polityk i środków przynajmniej na dziesięć lat po okresie obowiązywania planu (z uwzględnieniem ostatniego roku okresu obowiązywania planu), w tym odpowiednie polityki i środki Unii.

(ii) Ocena interakcji politycznych (między istniejącymi i planowanymi politykami i środkami w ramach jednego wymiaru polityki oraz między istniejącymi i planowanymi politykami i środkami dotyczącymi różnych wymiarów) przynajmniej do ostatniego roku okresu objętego planem, pozwalająca w szczególności dogłębnie zrozumieć wpływ polityki w dziedzinie efektywności energetycznej i oszczędności energii na wymiarowanie systemu energetycznego oraz zmniejszyć ryzyko inwestycji osieroconych w obszarze dostaw energii

(iii) Ocena wzajemnego wpływu istniejących i planowanych polityk i środków oraz pomiędzy tymi politykami i środkami a środkami polityki Unii w dziedzinie klimatu i energii

5.2. Skutki planowanych polityk i środków opisanych w sekcji 3: skutki makroekonomiczne i, w możliwie jak największym zakresie, skutki zdrowotne, środowiskowe, skutki dla zatrudnienia i kształcenia, a także wpływ na umiejętności w tej dziedzinie i skutki społeczne, w tym aspekty dotyczące sprawiedliwej transformacji (pod względem kosztów i korzyści oraz racjonalności pod względem kosztów), przynajmniej do ostatniego roku okresu objętego planem, w tym porównanie z prognozami przy istniejących politykach i środkach

5.3. Przegląd potrzeb inwestycyjnych

(i) aktualne przepływy inwestycyjne i zakładane przyszłe inwestycje w odniesieniu do planowanych polityk i środków

(ii) czynniki ryzyka sektorowego lub rynkowego bądź bariery w kontekście krajowym lub regionalnym

(iii) analiza dodatkowego publicznego wsparcia finansowego lub zasobów mających wyeliminować niedostatki wskazane zgodnie z ppkt (iii)

5.4. Wpływ planowanych polityk i środków opisanych w pkt 3) na inne państwa członkowskie i współpracę regionalną przynajmniej do ostatniego roku okresu objętego planem, w tym porównanie z prognozami przy istniejących politykach i środkach

(i) Wpływ na system energetyczny w państwach sąsiednich i w innych państwach członkowskich w regionie, w możliwym zakresie

(ii) Wpływ na ceny energii, usługi energetyczne i integrację rynku energii

(iii) W stosownych przypadkach wpływ na współpracę regionalną

5.5. Wkład planowanych polityk i środków na rzecz osiągnięcia unijnego celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119

Część 2

Wykaz parametrów i zmiennych, które należy podawać w sekcji B planów krajowych (

30

)

(

31

)

(

32

)

(

33

)

W części B krajowych planów („Podstawa analityczna”) należy podawać następujące parametry, zmienne, bilanse energetyczne i wskaźniki, jeśli są wykorzystywane:

1. Ogólne parametry i zmienne

1) Liczba ludności [mln]

2) PKB [mln EUR]

3) Sektorowa wartość dodana brutto (w tym główne sektory przemysłowe, budownictwo, usługi i rolnictwo) [mln EUR]

4) Liczba gospodarstw domowych [tys.]

5) Wielkość gospodarstwa domowego [liczba osób/gospodarstwo domowe]

6) Dochód rozporządzalny gospodarstw domowych [EUR]

7) Liczba pasażerokilometrów: wszystkie rodzaje transportu, tj. podział na transport drogowy (w miarę możliwości oddzielnie samochody i autobusy), kolejowy, lotniczy i żeglugę krajową (w stosownych przypadkach) [mln pkm]

8) Tonokilometry transportu towarowego: wszystkie rodzaje transportu z wyjątkiem międzynarodowego transportu morskiego, czyli w podziale na transport drogowy, kolejowy, lotniczy, żeglugę krajową (śródlądową i krajowy transport morski) [mln tkm]

9) Międzynarodowe ceny importowe ropy naftowej, gazu i węgla [EUR/GJ lub EUR/toe] na podstawie zaleceń Komisji

10) Cena uprawnień do emisji dwutlenku węgla w EU ETS [EUR/uprawnienie do emisji] na podstawie zaleceń Komisji

11) Kurs wymiany walut w stosunku do EUR i USD (w stosownych przypadkach) [EUR/waluta i USD/waluta]

12) Liczba stopniodni grzania (HDD)

13) Liczba stopniodni chłodzenia (CDD)

14) Założenia dotyczące kosztów technologii wykorzystane w tworzeniu modeli dla najważniejszych technologii

2. Bilanse energetyczne i wskaźniki

2.1. Dostawy energii

1) Produkcja lokalna z podziałem na rodzaj paliwa (wszystkie produkty energetyczne produkowane w znaczących ilościach) [ktoe]

2) Import netto z podziałem na rodzaj paliwa (w tym energia elektryczna i rozróżnienie na import netto z UE i spoza UE) [ktoe]

3) Uzależnienie od importu z państw trzecich [%]

4) Główne źródła importu (państwa) głównych nośników energii (w tym gazu i energii elektrycznej)

5) Zużycie krajowe brutto z podziałem na źródło danego rodzaju paliwa (z uwzględnieniem paliw stałych, wszystkich produktów energetycznych: węgla, ropy naftowej i produktów naftowych, gazu ziemnego, energii jądrowej, energii elektrycznej, ciepła pochodnego, odnawialnych źródeł energii, odpadów) [ktoe]

2.2. Energia elektryczna i ciepło

1) Produkcja energii elektrycznej brutto [GWh]

2) Produkcja energii elektrycznej brutto z podziałem na paliwo (wszystkie produkty energetyczne) [GWh]

3) Udział wytwarzania skojarzonego w produkcji energii elektrycznej i ciepła [%]

4) Zdolności wytwórcze energii elektrycznej z podziałem na źródła, z uwzględnieniem wyłączeń z eksploatacji i nowych inwestycji [MW]

5) Produkcja energii cieplnej w elektrowniach cieplnych

6) Produkcja energii cieplnej w elektrociepłowniach, w tym przemysłowego ciepła odpadowego

7) Transgraniczna przepustowość połączeń międzysystemowych gazu i energii elektrycznej [definicja dla energii elektrycznej zgodnie z wynikiem trwających rozmów na podstawie celu w zakresie połączeń międzysystemowych wynoszącego 15 %] i prognozowane wskaźniki wykorzystania

2.3. Sektor przemian energetycznych

1) Wsad paliwowy w wytwarzaniu energii cieplnej (w tym paliwa stałe, ropa naftowa, gaz) [ktoe]

2) Wsad paliwowy w innych procesach konwersji [ktoe]

2.4. Zużycie energii

1) Zużycie energii pierwotnej i końcowej [ktoe]

2) Zużycie energii końcowej z podziałem na sektory (w tym przemysł, budynki mieszkalne, usługi, rolnictwo i transport (z rozróżnieniem na transport pasażerski i towarowy, jeżeli takie dane są dostępne)) [ktoe]

3) Zużycie energii końcowej z podziałem na paliwo (wszystkie produkty energetyczne) [ktoe]

4) Końcowe zużycie nieenergetyczne [ktoe]

5) Intensywność zużycia energii pierwotnej w gospodarce ogółem (zużycie energii pierwotnej w stosunku do PKB [toe/EUR])

6) Intensywność zużycia energii końcowej z podziałem na sektory (w tym przemysł, budynki mieszkalne, usługi i transport (z rozróżnieniem na transport pasażerski i towarowy, jeśli takie dane są dostępne))

2.5. Ceny

1) Ceny energii elektrycznej z podziałem na sektor użytkowników (budynki mieszkalne, przemysł, usługi)

2) Krajowe ceny detaliczne paliw (z uwzględnieniem podatków, z podziałem na źródło i sektor) [EUR/ktoe]

2.6. Inwestycje

Koszty inwestycji w sektorach przemian energetycznych, dostaw, przesyłu i dystrybucji energii

2.7. Odnawialne źródła energii

1) Końcowe zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych oraz udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto, z podziałem na sektory (energia elektryczna, ciepłowniczy i chłodniczy, transport) i na technologie

2) Wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych źródeł energii w budynkach; z uwzględnieniem, w miarę dostępności, zdezagregowanych danych dotyczących energii wytworzonej, zużytej i wprowadzonej do sieci przez systemy fotowoltaiczne, kolektory słoneczne, systemy zasilane biomasą, pompy ciepła, systemy geotermalne, a także wszystkie inne rozproszone systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii

3) W stosownych przypadkach inne krajowe trajektorie, w tym długoterminowe lub sektorowe (udział biopaliw produkowanych z roślin spożywczych i biopaliw zaawansowanych, udział energii ze źródeł odnawialnych w systemach ciepłowniczych, jak również energia ze źródeł odnawialnych wytwarzana przez miasta i wspólnoty energetyczne energii ze źródeł odnawialnych.

3. Wskaźniki dotyczące emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych

1) Emisje gazów cieplarnianych z podziałem na sektor polityki (EU ETS, wspólny wysiłek redukcyjny i LULUCF)

2) Emisje gazów cieplarnianych z podziałem na sektor wg IPCC i na gaz (w stosownych przypadkach zastosować rozróżnienie EU ETS i sektorów objętych decyzją o wspólnym wysiłku redukcyjnym) [tCO2eq]

3) Intensywność emisji dwutlenku węgla dla gospodarki ogółem [tCO2eq/PKB]

4) Wskaźniki dotyczące emisji CO2

a) Intensywność emisji gazów cieplarnianych w krajowej produkcji energii elektrycznej i ciepła [tCO2eq/MWh]

b) Intensywność emisji gazów cieplarnianych w zużyciu energii końcowej w podziale na sektory [tCO2eq/toe]

5) Wskaźniki dotyczące emisji gazów innych niż CO2

a) Zwierzęta gospodarskie: bydło mleczne [1 000 sztuk], bydło innego przeznaczenia [1 000 sztuk], owce [1 000 sztuk], świnie [1 000 sztuk], drób [1 000 sztuk]

b) Ilość azotu wprowadzana w wyniku stosowania nawozów sztucznych [kt azotu]

c) Ilość azotu wprowadzana w wyniku stosowania obornika [kt azotu]

d) Azot związany przez uprawy wiążące azot [kt azotu]

e) Azot w resztkach pożniwnych odprowadzony do gleby [kt azotu]

f) Powierzchnia uprawianych gleb organicznych [ha]

g) Wytwarzanie stałych odpadów komunalnych

h) Stałe odpady komunalne składowane na składowiskach odpadów

i) Udział odzysku metanu w łącznej ilości metanu powstającego na składowiskach odpadów [%]